Gjidhënia është shumë e shëndetshme për fëmijët dhe për këtë arsye shumë gra vendosin të ushqejnë fëmijët e tyre me qumësht gjiri, por hulumtimet e fundit kanë treguar që gjidhënia po ashtu ndihmon edhe zemrën e gruas në jetën e mëvonshme.
Hulumtimi ka përfshirë rreth 300 gra. Ato të cilat nuk kanë ushqyer me qumësht gjiri kanë qenë më të ekspozuara ndaj arterieve të kalcifikimit koronar dhe sëmundjeve koronare të zemrës. Kur vjen gjer tek kalcifikimi dhe pllakat në arterie, qarkullimi i gjakut zvogëlohet, dhe nëse grumbullohen mjaft pllaka dhe shtresa yndyrore, atëherë mund të ndodh infarkti apo sulmi në zemër. Mundësitë janë më të mëdha që tek nënat jogjidhënëse të zhvillohen ndryshime të cilat shpijnë kah simptomat e sëmundjeve të zemrës.
Në studim kanë marrë pjesë 297 nëna, të cilat kanë pasur së paku një fëmijë. Në atë kohë, kishin moshën nga 45 gjer në 58 vjeç, dhe kurrë nuk kishin patur simptome apo ndonjë diagnozë të ndonjë sëmundjeje të zemrës. Hulumtuesit kanë përdorur dy teknika: tomografinë me rreze elektronike dhe ultrazërin – në mënyrë që të kontrollojnë gjendjen e enëve të gjakut.
Kanë zbuluar se 32 % e grave, të cilat nuk kanë ushqyer me gji, kanë kalcifikim të enëve të gjakut në raport me 17 % të grave të cilat kanë ushqyer me gji. Hulumtuesit kanë gjetur kalcifikim tek 39 % e grave që nuk kanë ushqyer me gji në raport me 17% të nënave gjidhënëse dhe shtresave të pllakave tek 18 % e nënave jogjidhënëse në raport me 10% të nënave gjidhënëse.
Duke marrë parasysh statutin ekonomiko-social, historinë e sëmundjeve në familje dhe mënyrën e jetesës, faktorët e rrezikut nga sëmundjet e zemrës dhe peshën trupore, shkencëtarët kanë arritur në përfundim që nënat që nuk ushqejnë me gji janë pesë herë më të ekspozuara ndaj kalcifikimit të aortës sesa nënat gjidhënëse.
Të mirat e gjidhënies për shëndetin shihen në mënyrën se si trupi i ndërton dhe i largon (apo nuk i largon) shtresat yndyrore pas lindjes, thonë shkencëtarët.
Trupi i gruas pritet të kalojë gjatë shtatzënisë, si dhe gjatë këtij procesit të sekretimit të qumështit apo laktacionit. Gjatë shtatzënisë, trupi ndërton yndyrëra të cilat do të duhej ti largon gjatë laktacionit. Nëse gruaja nuk ushqen me gji, atëherë organizmi do të duhet të ballafaqohet me këto yndyrëra shtesë.
Poenta e tërë këtij artikulli është që të theksohet se sa është e rëndësishme gjidhënia. Nëse arrini të ushqeni me gji së paku 3-4 muaj pas secilës lindje, enët e gjakut do të qëndrojnë në gjendje më të mirë. Nëse nuk mundeni aq, mundohuni së paku edhe për një kohë të shkurtër. Tre muaj janë periudhë optimale, por nëse nuk keni mundësi, atëherë aq sa mundeni.
Ende duhet hulumtuar, por shkencëtarët janë të emocionuar për këtë zbulim dhe për efektin pozitiv të gjidhënies që ka ai tek gruaja.
UBT do të organizojë më 23 qershor 2026, nga ora 14:00, në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik, në Lipjan, (Biblioteka), një bashkëbisedim me Ministrin e Mbrojtjes së Republikës së Kosovës, Ejup Maqedonci, lidhur me mundësitë e angazhimit profesional të studentëve në fabrikën e parë të municionit në Kosovë.
Ky takim synon të informojë studentët dhe të rinjtë për projektin strategjik të industrisë së mbrojtjes, i cili pritet të fillojë prodhimin gjatë këtij viti dhe që konsiderohet një hap i rëndësishëm në ngritjen e kapaciteteve prodhuese dhe teknologjike të vendit.
Gjatë aktivitetit, Ministri Maqedonci do të prezantojë mundësitë konkrete të angazhimit profesional për studentët dhe të diplomuarit në fusha të ndryshme teknike dhe inxhinierike, duke përfshirë inxhinierinë mekanike, elektroteknike/elektrike, metalurgjike, kimike, hidraulike, si dhe profile të tjera të ngjashme.
Pjesëmarrësit do të kenë mundësinë të diskutojnë nga afër për rëndësinë e zhvillimit të industrisë së mbrojtjes në Kosovë, rolin e të rinjve në këtë proces, si dhe perspektivat për zhvillim profesional dhe avancim teknologjik në kuadër të këtij projekti.
UBT vazhdon të krijojë ura bashkëpunimi ndërmjet institucioneve, industrisë dhe studentëve, duke ofruar mundësi konkrete për zhvillim profesional dhe përfshirje në projekte me rëndësi strategjike për vendin.
UBT mirëpriti në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik një delegacion nga Stirling Centre for Strategic Learning and Innovation, nga Mbretëria e Bashkuar, të kryesuar nga Alaa Garad – Kryetar i Bordit Këshillëdhënës.
Delegacioni u prit nga Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, me ç’rast u diskutua për mundësitë e bashkëpunimit në fushën e zhvillimit profesional, ngritjes së kapaciteteve institucionale dhe shkëmbimit të praktikave të mira në sigurimin e cilësisë.
Palët theksuan rëndësinë e partneriteteve ndërkombëtare dhe zhvillimit të iniciativave të përbashkëta që kontribuojnë në avancimin akademik dhe institucional.
Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, mirëpriti në takim një delegacion nga Instituti Yunus Emre në Kosovë, të kryesuar nga drejtori Ramazan Yılmaz.
Në këtë takim u diskutua për mundësitë e bashkëpunimit ndërmjet UBT-së dhe Institutit Yunus Emre në fushën e gjuhës, kulturës dhe arsimit, me fokus të veçantë në gjuhën turke, zhvillimin e aktiviteteve të përbashkëta akademike dhe kulturore, si dhe krijimin e mundësive të reja për studentët dhe stafin akademik.
Gjatë takimit, u theksua roli i Institutit të Gjuhëve të Huaja në UBT, i cili synon të zgjerojë gamën e trajnimeve dhe certifikimeve profesionale në gjuhë të ndryshme për studentët dhe qytetarët e Kosovës. Në këtë drejtim, bashkëpunimi me Institutin Yunus Emre pritet të kontribuojë në avancimin e ofertës për mësimin dhe certifikimin e gjuhës turke.
Palët shqyrtuan mundësinë e organizimit të kurseve të gjuhës turke, punëtorive tematike, ligjëratave të hapura dhe aktiviteteve kulturore, të cilat do t’u mundësonin studentëve të njihen më nga afër me gjuhën, traditën dhe kulturën turke.
Ky bashkëpunim synon të kontribuojë në pasurimin e ofertës akademike dhe ndërkombëtare të UBT-së, duke krijuar ura të reja komunikimi dhe bashkëpunimi me institucione partnere nga Turqia.
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka bërë të ditur se do të presë përfundimin e të gjitha procedurave ankimore para shpalljes së rezultateve përfundimtare të zgjedhjeve të parakohshme për Kuvendin e Kosovës.
Kjo vjen pasi Paneli Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa (PZAP) ka refuzuar ankesat e paraqitura nga kandidatët për deputetë, Bekim Haxhiu nga PDK-ja dhe Qëndrim Kryeziu nga LDK-ja, të cilët kishin kërkuar rinumërim të votave.
Sipas vendimit të PZAP-it, ankesat janë vlerësuar si të pabazuara dhe nuk është urdhëruar rinumërim shtesë.
Zëdhënësi i KQZ-së, Valmir Elezi, ka konfirmuar se institucioni është njoftuar me vendimet, por ka theksuar se palët kanë të drejtë ankese në Gjykatën Supreme brenda afatit ligjor prej 48 orësh.
Sipas KQZ-së, vetëm pas plotfuqishmërisë së vendimeve do të vlerësohet nëse ekzistojnë obligime konkrete për zbatim nga ana e institucionit. Nëse nuk do të ketë vendime të tjera që ndikojnë në proces, atëherë KQZ do të procedojë me shpalljen e rezultateve përfundimtare të zgjedhjeve.
Kujtojmë se Bekim Haxhiu kishte kërkuar rinumërim të plotë të votave të kandidatëve të PDK-së, duke argumentuar se gjatë rinumërimeve të deritanishme janë evidentuar mospërputhje në numërim dhe se diferencat e ngushta mes kandidatëve mund të ndikojnë në renditjen përfundimtare. Megjithatë, PZAP nuk e ka mbështetur këtë kërkesë. /A.K/