Lajmet

Gjeoglifi gjigant i demit 4 mijë vjeçar zbulohet në Siberi

Demi tre metra i lartë dhe 3.96 metra i gjatë, është formuar nga guralecë të rregulluar me kujdes dhe gur ranor.

Published

on

Një gjeoglif i një demi i zbuluar në Siberi daton më shumë se 4 mijë vjet, duke e bërë atë dy herë më të vjetër se linjat e famshme Nazca të Perusë dhe një mijëvjeçar më të vjetër se Kali i Bardhë i veshur me shkumës i Uffington në Angli.

Gjeoglifet, të cilat shpesh kanë kuptim shpirtëror ose fetar, janë modele të mëdha të bëra në tokë që zakonisht mund të shihen vetëm nga ajri.

Demi tre metra i lartë dhe 3.96 metra i gjatë, është formuar nga guralecë të rregulluar me kujdes dhe gur ranor.

Ishte pjesë e një vendi më të madh të varrimit të Epokës së Bronzit të Hershëm të zbuluar pranë Khondergey, një fshat në Tuva jugperëndimore pranë kufirit të Rusisë me Mongolinë.

Ky është gjeoglifi i parë i kafshëve i gjetur në këtë pjesë të Azisë Qendrore, sipas arkeologëve në Institutin e Historisë së Kulturës Materiale të Akademisë të Shkencave ruse, të cilët morën pjesë në zbulim.

“Motivi i demit është shumë tipik për kulturat e Azisë Qendrore të Epokës së Hershme të Bronzit”, tha Marina Kilunovskaya, drejtuese e Ekspeditës Arkeologjike Tuva, për The Siberian Times. “Më vonë në epokën Scythian, demat u zëvendësuan me dre”.

Kilunovskaya tha se petroglifet, ose gdhendjet në shkëmb, të demave janë zbuluar në Tuva dhe rajonet përreth më parë, por ky është gjeoglifi i parë i kafshëve.

“Ne nuk kemi gjetur më parë kompozime të tilla guri”, tha ajo për revistën Times.

Pjesa e përparme e demit u shkatërrua pa dijeni gjatë ndërtimit të rrugëve në vitet 1940. Anëtarët e ekspeditës shpresojnë që pjesa e pasme e demit të ruhet më mirë.

Gjeoglifet janë vepra arti të krijuara nga lëvizja e objekteve në peizazh, të tilla si gurë, pemë dhe zhavorr.

Një gjeoglif pozitiv formohet nga materialet e vendosura në tokë ndërsa një gjeoglif negativ formohet duke hequr materialin.

Megjithëse disa gjeoglifë përfaqësojnë qartë kafshët dhe imazhe të tjera natyrore, shumë prej tyre kanë forma të çuditshme katrore, rrethore ose gjashtëkëndore.

Gjeoglifet më të famshëm janë linjat Nazca në Peru, të rizbuluara në vitin 1939. Rëndësia kulturore e këtyre tipareve mbetet e paqartë.

Gjeoglifet janë zbuluar në pjesë të ndryshme të botës: Përveç vijave Nazca në Peru dhe Kalit të Bardhë të Uffington në Angli, Blythe Intaglios janë një grup figurash gjigante të gdhendura në tokë në shkretëtirën e Kolorados pranë Blythe, California, që kanë është datuar me radiokarbon midis 900 dhe 1200 para erës sonë.

Gjiganti Cerne Abbas në Dorset, Angli, është një figurë mashkullore e gjatë 180 metra e gjatë. Skica e figurës u bë duke gërmuar llogore të thella dy këmbë në tokë dhe duke e mbushur me shkumës të grimcuar.

Datat kur është gdhendur kanë filluar nga Mesjeta deri në shekullin e 17 -të, por duke përdorur ndriçimin e stimuluar optikisht, shkencëtarët e kanë vendosur atë shumë më prapa, diku midis vitit 700 – 1110 pas Krishtit.

Gjeoglifi më i vjetër i njohur është gjithashtu në Rusi, megjithëse rreth 1.100 milje larg nga demi Tuva: një zog i madh vetëm i dukshëm qartë nga qielli në Chelyabinsk daton rreth 6.000 vjet më parë.

Moisi, nganjëherë i etiketuar një dre, u pre në malet Zyuratkul. Shtrihet për rreth 902 metra dhe përshkruan një kafshë me katër këmbë, brirë dhe një surrat të gjatë.

I zbuluar vetëm në vitin 2011 duke përdorur imazhe satelitore, mali është gjithashtu gjeoglifi figurativ më i madh i njohur, në krahasim me një model abstrakt ose gjeometrik.

Në vitin 2014, dhjetëra gjeoglifë të formave dhe madhësive të ndryshme, përfshirë një svastikë masive, u zbuluan në të gjithë Kazakistanin verior.

Një pamje ajrore e një figure majmuni me bisht spirale në Linjat misterioze Nazca të Perusë, e vendosur rreth 240 milje në jug të Lima. Askush nuk e di pse kultura pare-inka Nazca bëri figurat dhe linjat, disa prej tyre kilometra të gjata.

Magazinë

“Spider-Man: Brand New Day” thyen rekorde, i afrohet miliardit në vetëm pak ditë

Published

on

Filmi i ri i Marvel, “Spider-Man: Brand New Day”, ka nisur me një sukses të jashtëzakonshëm në kinematë botërore, duke regjistruar një prej debutimeve më të fuqishme në historinë e kinemasë.

Produksioni ka arkëtuar rreth 927 milionë dollarë nga shitjet e biletave në mbarë botën vetëm në ditët e para të shfaqjes, duke kaluar fitimet totale të disa filmave të mëdhenj dhe duke iu afruar shifrës magjike prej 1 miliard dollarësh.

Ky është rikthimi i katërt i Tom Holland në rolin e Peter Parker, personazhit të dashur Spider-Man. Në tregun amerikan filmi ka siguruar rreth 335 milionë dollarë gjatë fundjavës së parë, duke u renditur ndër debutimet më të suksesshme të të gjitha kohërave.

Edhe tregjet ndërkombëtare kanë luajtur një rol të madh në suksesin e filmit, me rreth 572 milionë dollarë të arkëtuara jashtë SHBA-së, ndërsa vetëm Kina ka kontribuar me afërsisht 121 milionë dollarë.

Megjithatë, rekordin për debutimin më të madh vazhdon ta mbajë “Avengers: Endgame”, i cili në vitin 2019 fitoi mbi 1.2 miliardë dollarë në mbarë botën gjatë fundjavës së parë.

Suksesi i “Spider-Man: Brand New Day” konfirmon edhe një herë fuqinë e universit Marvel dhe interesimin e madh të publikut për superheronjtë në ekranin e madh./A.K/

Continue Reading

Rajoni

MPJ e Malit të Zi: Nismat komunale kundër Kosovës zero efekt 

Published

on

By

Ministria e Punëve të Jashtme e Malit të Zi që drejtohet nga Emrin Ibrahimovci kanë thënë se vendimet e disa komunave malazeze për “çnjohjen” e pavarësisë së Republikës së Kosovës s’përfaqësojnë asgjë dhe s’kanë kurrfarë efekti.

“Sa i përket vendimeve të miratuara nga disa kuvende komunale lidhur me njohjen e Republikës së Kosovës, dëshirojmë të theksojmë se njësitë e vetëqeverisjes lokale nuk kanë as kompetencë kushtetuese dhe as ligjore në fushën e politikës së jashtme, e po ashtu nuk janë të autorizuara të miratojnë akte që prodhojnë çfarëdo efekti sipas së drejtës ndërkombëtare” kanë thënë në një përgjigje për Express.

Podgorica zyrtare ka sqaruar se politika e jashtme dhe aspektet që kanë të bëjnë me njohjen e shteteve dhe vendosjen e raporteve diplomatike është kompetencë ekskluzive e autoriteteve shtetërore të Malit të Zi, në përputhje me Kushtetutën dhe ligjet e Malit të Zi.

MPJ e Malit të Zi ka kërkuar nga bartës të funksioneve publike respektim të rendit kushtetues të Malit të Zi dhe që të njëjtit të sigurohen që nuk e prishin imazhin e vendit dhe që s’krijojnë tensione të panevojshme.

“Ministria e Punëve të Jashtme pret që të gjithë bartësit e funksioneve publike ta respektojnë rendin kushtetues, kompetencat e institucioneve shtetërore dhe kredibilitetin ndërkombëtar të Malit të Zi, si dhe të sigurojnë që veprimet e tyre të kontribuojnë në ruajtjen e reputacionit të vendit dhe avancimin e rrugës së tij evropiane, e jo në krijimin e tensioneve të panevojshme politike dhe konfuzionit institucional”, kanë shtuar tutje nga MPJ e Malit të Zi.

Vendime te marra nga disa Komuna, MPJ e Malit të Zi thotë se mund vetëm të krijojnë perceptim të gabuar për atë se si funksionon shteti dhe të kenë ndikim negativ ne besueshmërinë e Malit të Zi në arenën ndërkombëtare.

“Për rrjedhojë, vendimet e miratuara nga kuvende të veçanta komunale nuk mund të ndikojnë në pozitën ndërkombëtare të Malit të Zi, të ndryshojnë detyrimet e tij ndërkombëtare apo të ndryshojnë politikën e jashtme të vendosur të shtetit. Vendime të tilla përbëjnë akte politike pa efekt juridik dhe mund të kontribuojnë vetëm në krijimin e një perceptimi të gabuar për funksionimin e institucioneve shtetërore dhe besueshmërinë e Malit të Zi në arenën ndërkombëtare”, thekson përgjigja.

Sa i përket raporteve në mes të Malit të Zi dhe Kosovës, nga Ministria e Punëve të Jashtme thonë se përgjatë viteve ka pasur raporte të mira dypalëshe dhe se Podgorica zyrtare do të përkrah Kosovën për pjesëmarrje e anëtarësim në organizata e nisma ndërkombëtare e rajonale.

“Gjatë viteve, falë një dialogu intensiv politik, Mali i Zi dhe Kosova kanë zhvilluar marrëdhënie shumë të mira dypalëshe, të bazuara në besim të ndërsjellë, marrëdhënie të mira fqinjësore dhe një perspektivë të përbashkët evropiane dhe euroatlantike. Dy vendet tona vazhdojnë të forcojnë bashkëpunimin në të gjitha fushat me interes të ndërsjellë, në dobi të qytetarëve të tyre. Në këtë kontekst, Mali i Zi do të vazhdojë ta mbështesë pjesëmarrjen dhe anëtarësimin e Kosovës në organizata dhe iniciativa ndërkombëtare e rajonale”, kanë thënë për Gazetën Express në një përgjigje me shkrim nga MPJ e Malit të Zi.

Nisma kundër pavarësisë së Kosovës është nisur në maj të vitit 2026 nga Komuna e Zetës dhe pasur nga Komuna e Plevljes. /Zhurnal MK/

 

Continue Reading

Vendi

Përmbyllet me sukses edicioni i 15-të i “Global UBT Fest 2026”: Dhjetëra akademi verore dhe konferenca ndërkombëtare për inovacion e teknologji

Published

on

By

Ka përmbyllur punimet me sukses ngjarja më e madhe akademike e verës, “Global UBT Fest 2026”.

Përgjatë edicionit të 15-të, pothuajse në të gjitha programet studimore të UBT-së janë mbajtur akademi verore me tema specifike e bashkëkohore, duke mbledhur studentë të interesuar nga fusha të ndryshme, akademikë, si dhe ekspertë të shquar nga industria vendore e ajo ndërkombëtare.

Ndër aktivitetet qendrore që shënuan nisjen e këtij edicioni ishte Konferenca Ndërkombëtare e Lidershipit me temën “Qeverisja e Inovacionit: Lidershipi në Epokën e Inteligjencës Artificiale”.

Gjithashtu, akademitë e shumta verore të organizuara sipas departamenteve ofruan një ndërthurje të fuqishme mes teorisë dhe praktikës profesionale, ku pjesëmarrësit thelluan njohuritë në temat më aktuale të kohës.

Në fushën e Shkencave Kompjuterike u trajtuan teknologjitë e së ardhmes si përdorimi i algoritmeve të Machine Learning kundër sulmeve kibernetike, robotika, siguria kibernetike përmes garës HackBound, teknologjitë e dronëve dhe mikrorrjetet inteligjente.

Paralelisht, Fakulteti i Inxhinierisë së Energjisë i kushtoi vëmendje “Sfidave të Tranzicionit të Energjisë së Qëndrueshme”, duke mbuluar operimin e rrjetit të shpërndarjes, efiçiencën e energjisë, ndërtesat inteligjente (Smart Buildings & BMS), si dhe rolin e hidrocentraleve.

Në shkencat mjekësore, si Biokimi Mjekësore, Bioteknologji dhe Stomatologji, u adresuan biofizika e diagnostika bashkëkohore, strategjitë rigjeneruese në kirurgji, materialet moderne protetike, përdorimi i realitetit virtual në stomatologji dhe teknologjitë e avancuara si CBCT e MRI.

Nga ana tjetër, Fakulteti Juridik ndërthuri teorinë ligjore me teknologjinë, duke diskutuar mbi ndikimin e Inteligjencës Artificiale në etikë, privatësi, demokraci dhe lidership, i shoqëruar me vizita praktike mediale.

Zhvillime të rëndësishme pati edhe në fushën e Ndërmarrësisë, Inovacionit dhe Produkteve Profesionale (FMBE), ku u zhvilluan punëtori mbi marketingun e orientuar ndaj klientit, ndërmarrësinë sociale, platformat për startup-e, metodat Agile, si dhe u ndanë përvoja suksesi nga kompani si Elkos Group dhe Frutex.

Po ashtu, Fakulteti i Shkencave të Ushqimit, Agrikulturës dhe Mjedisit u përqendrua te shkenca e inovacioni në shërbim të cilësisë së ushqimit, sigurisë ushqimore dhe prodhimit të qëndrueshëm agro-bujqësor, ndërsa Fakulteti Media dhe Komunikim, në bashkëpunim ndëruniversitar, mbajti sesione të veçanta për mësuesit e diasporës mbi krijimin e podkasteve edukative, storytelling-un digjital dhe digjitalizimin e tregimeve popullore.

Një kontribut të madh këtij festi i dhanë edhe Fakulteti i Arkitekturës dhe ai i Inxhinierisë Ndërtimore. Në kuadër të Akademisë Verore me temë “NEO HABITAT: Rethinking Urban Space, Architecture & Heritage”, Fakulteti i Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor trajtoi ndërlidhjen e njohurive teorike me praktikat bashkëkohore, ku u ligjërua mbi trashëgiminë urbane, mekanizmat perceptualë të hapësirave dhe dizajnin parametrik përmes optimizimit në Grasshopper.

Ndërkaq, Fakulteti i Inxhinierisë Ndërtimore dhe Infrastrukturës organizoi akademrinë verore nën moton “Green Buildings and Green Infrastructure”, duke ndërlidhur teorinë e ndërtimit të qëndrueshëm me praktikën në terren përmes vizitave studimore profesionale, si ajo në fabrikën e çimentos “Sharrcem” në Han të Elezit, ku studentët u njohën nga afër me teknologjinë, laboratorët dhe provat kimiko-fizike të prodhimit.

Përmes kësaj platforme gjithëpërfshirëse, “Global UBT Fest 2026” dëshmoi edhe një herë angazhimin e UBT-së për të lidhur studentët me fushat më aktuale të shkencës, teknologjisë e sipërmarrjes, duke forcuar urat e bashkëpunimit mes arsimit të lartë dhe tregut global të punës.

 

 

 

Continue Reading

Lajmet

Sulm ndaj zyrtarit policor në Lipjan, një person ndalohet

Published

on

By

Në raportin njëditor të Policisë së Kosovës është raportuar për një sulm ndaj personit zyrtar.

Sipas raportit, i dyshuari burrë me shtetësi të huaj ishte nën ndikim të alkoolit dhe i njëjti ka sulmuar zyrtarin policor gjate kryerjes se detyrës zyrtare.

Si pasoj e sulmit, zyrtari policor ka pësuar lëndime dhe është dërguar për trajtime mjekësorë. Ndërsa, i dyshuari është dërguar ne QKUK për trajtime mjekësorë.

Me vendim te prokurorit i dyshuari është dërguar në mbajtje. /A.M/

 

Continue Reading

Të kërkuara