Një gjeoglif i një demi i zbuluar në Siberi daton më shumë se 4 mijë vjet, duke e bërë atë dy herë më të vjetër se linjat e famshme Nazca të Perusë dhe një mijëvjeçar më të vjetër se Kali i Bardhë i veshur me shkumës i Uffington në Angli.
Gjeoglifet, të cilat shpesh kanë kuptim shpirtëror ose fetar, janë modele të mëdha të bëra në tokë që zakonisht mund të shihen vetëm nga ajri.
Demi tre metra i lartë dhe 3.96 metra i gjatë, është formuar nga guralecë të rregulluar me kujdes dhe gur ranor.
Ishte pjesë e një vendi më të madh të varrimit të Epokës së Bronzit të Hershëm të zbuluar pranë Khondergey, një fshat në Tuva jugperëndimore pranë kufirit të Rusisë me Mongolinë.
Ky është gjeoglifi i parë i kafshëve i gjetur në këtë pjesë të Azisë Qendrore, sipas arkeologëve në Institutin e Historisë së Kulturës Materiale të Akademisë të Shkencave ruse, të cilët morën pjesë në zbulim.
“Motivi i demit është shumë tipik për kulturat e Azisë Qendrore të Epokës së Hershme të Bronzit”, tha Marina Kilunovskaya, drejtuese e Ekspeditës Arkeologjike Tuva, për The Siberian Times. “Më vonë në epokën Scythian, demat u zëvendësuan me dre”.
Kilunovskaya tha se petroglifet, ose gdhendjet në shkëmb, të demave janë zbuluar në Tuva dhe rajonet përreth më parë, por ky është gjeoglifi i parë i kafshëve.
“Ne nuk kemi gjetur më parë kompozime të tilla guri”, tha ajo për revistën Times.
Pjesa e përparme e demit u shkatërrua pa dijeni gjatë ndërtimit të rrugëve në vitet 1940. Anëtarët e ekspeditës shpresojnë që pjesa e pasme e demit të ruhet më mirë.
Gjeoglifet janë vepra arti të krijuara nga lëvizja e objekteve në peizazh, të tilla si gurë, pemë dhe zhavorr.
Një gjeoglif pozitiv formohet nga materialet e vendosura në tokë ndërsa një gjeoglif negativ formohet duke hequr materialin.
Megjithëse disa gjeoglifë përfaqësojnë qartë kafshët dhe imazhe të tjera natyrore, shumë prej tyre kanë forma të çuditshme katrore, rrethore ose gjashtëkëndore.
Gjeoglifet më të famshëm janë linjat Nazca në Peru, të rizbuluara në vitin 1939. Rëndësia kulturore e këtyre tipareve mbetet e paqartë.
Gjeoglifet janë zbuluar në pjesë të ndryshme të botës: Përveç vijave Nazca në Peru dhe Kalit të Bardhë të Uffington në Angli, Blythe Intaglios janë një grup figurash gjigante të gdhendura në tokë në shkretëtirën e Kolorados pranë Blythe, California, që kanë është datuar me radiokarbon midis 900 dhe 1200 para erës sonë.
Gjiganti Cerne Abbas në Dorset, Angli, është një figurë mashkullore e gjatë 180 metra e gjatë. Skica e figurës u bë duke gërmuar llogore të thella dy këmbë në tokë dhe duke e mbushur me shkumës të grimcuar.
Datat kur është gdhendur kanë filluar nga Mesjeta deri në shekullin e 17 -të, por duke përdorur ndriçimin e stimuluar optikisht, shkencëtarët e kanë vendosur atë shumë më prapa, diku midis vitit 700 – 1110 pas Krishtit.
Gjeoglifi më i vjetër i njohur është gjithashtu në Rusi, megjithëse rreth 1.100 milje larg nga demi Tuva: një zog i madh vetëm i dukshëm qartë nga qielli në Chelyabinsk daton rreth 6.000 vjet më parë.
Moisi, nganjëherë i etiketuar një dre, u pre në malet Zyuratkul. Shtrihet për rreth 902 metra dhe përshkruan një kafshë me katër këmbë, brirë dhe një surrat të gjatë.
I zbuluar vetëm në vitin 2011 duke përdorur imazhe satelitore, mali është gjithashtu gjeoglifi figurativ më i madh i njohur, në krahasim me një model abstrakt ose gjeometrik.
Në vitin 2014, dhjetëra gjeoglifë të formave dhe madhësive të ndryshme, përfshirë një svastikë masive, u zbuluan në të gjithë Kazakistanin verior.
Një pamje ajrore e një figure majmuni me bisht spirale në Linjat misterioze Nazca të Perusë, e vendosur rreth 240 milje në jug të Lima. Askush nuk e di pse kultura pare-inka Nazca bëri figurat dhe linjat, disa prej tyre kilometra të gjata.
Partia Demokratike e Kosovës ka nisur mbledhjen e nënshkrimeve të deputetëve për thirrjen e një seance të jashtëzakonshme, me qëllim votimin në lexim të dytë të ndryshimeve në Ligjin për Dhomat e Specializuara.
Gjatë një konference për media, kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, bëri të ditur se deri më tani janë siguruar 29 nënshkrime – 22 nga grupi parlamentar i PDK-së dhe 7 nga Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës. Për thirrjen e seancës së jashtëzakonshme sipas Rregullores së Kuvendit nevojiten së paku 40 nënshkrime.
Hamza konfirmoi se i kanë dërguar ftesë zyrtare kryetares së Kuvendit dhe u kanë kërkuar mbështetje me nënshkrime deputetëve të Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lëvizjes Vetëvendosje si dhe komuniteteve joshumicë joserbe.
“PDK-ja po pret dhe po kërkon që të thirret seanca në mënyrë që të aprovohet Ligji për Dhomat e Specializuara. Iu kemi dërguar ftesë të gjithë deputetëve të VV-së, LDK-së dhe komuniteteve joshumicë joserbe që të na japin nënshkrimet, meqë kërkojmë me ngulm që ky ligj të miratohet”, deklaroi Hamza. /E.A/
Grupi Parlamentar i Lëvizjes Vetëvendosje pritet të mblidhet sot në orën 14:00, mëson Ekonomia Online nga burimet e saj brenda këtij subjekti politik.
Mbledhja e parlamentarëve të shumicës vjen në një moment të tensionuar politik, kur Kuvendi i Kosovës ende nuk ka caktuar një orar zyrtar për mbajtjen e seancës plenare.
Sot është afati i fundit kushtetues për zgjedhjen e kreut të ri të shtetit. Nëse deputetët dështojnë të zgjedhin presidentin e ri deri në mesnatë, Kuvendi shpërndahet automatikisht dhe vendi shkon në zgjedhje të jashtëzakonshme parlamentare. /E.A/
Në një kohë kur siguria ushqimore përbën një nga sfidat më kryesore globale, UBT ka hapur aplikimet për programin Master në Shkenca dhe Teknologji të Ushqimit, duke ofruar 20% bursë studimi përmes skemës “Engaged Scholarship” për të gjithë kohëzgjatjen e studimeve.
Bursa vlen për një sere profesionistësh të fushës, përfshirë teknologët e ushqimit, nutricionistët, infermierët, kontrollorët e cilësisë, inspektorët ushqimorë dhe laborantët ushqimorë.
Programi është i ndërtuar sipas standardeve të universiteteve më të avancuara evropiane dhe synon përgatitjen e kuadrove udhëheqëse për tregun e punës. Përmes punës praktike në laboratorë modernë, studentët trajnohen në kontrollin e cilësisë, inxhinierinë e përpunimit, kiminë e mikrobiologjinë ushqimore, si dhe zhvillimin e produkteve inovative në përputhje me legjislacionin dhe normat ndërkombëtare.
Përveç komponentës teoretike dhe praktike, ky program vë fokus të veçantë te kërkimi shkencor dhe zgjidhja e problemeve reale me të cilat përballet industria ushqimore sot. Studentët aftësohen për të analizuar parametrat dietikë, për të optimizuar linjat e prodhimit industrial me eficiencë energjetike dhe për të garantuar qëndrueshmëri mjedisore në çdo fazë të përpunimit të ushqimit.
Gjithashtu, mjedisi interaktiv, stafi akademik me përvojë ndërkombëtare dhe rrjeti i gjerë i partneriteteve u mundësojnë studentëve përfitimin e kompetencave të nevojshme për pozita drejtuese e ekzekutive në sektorin publik dhe privat, si dhe për vazhdimin e studimeve të doktoraturës.
Për më shumë informata mbi aplikimin dhe përfitimin e bursës prej 20%, të gjithë të interesuarit mund të drejtohen pranë hapësirave të UBT-së apo faqeve zyrtare të këtij institucioni.
Sindikata e Policisë së Kosovës ka dënuar aktet e dhunës gjatë protestave të fundit në Prishtinë, duke shprehur mbështetje për zyrtarët policorë të angazhuar në ruajtjen e rendit dhe sigurisë.
Në një komunikatë pas mbledhjes së Këshillit Drejtues, Sindikata ka theksuar se e drejta për protestë, shprehje të lirë dhe tubim paqësor është e drejtë themelore që duhet të respektohet, por nuk duhet të shndërrohet në dhunë ndaj policëve, institucioneve apo qytetarëve.
“SPK dënon fuqishëm çdo akt dhune, hedhjen e mjeteve piroteknike, mjeteve të forta dhe çdo sulm ndaj zyrtarëve policorë që janë në kryerje të detyrës zyrtare”, thuhet në komunikatë.
Sindikata ka theksuar se policët nuk janë palë në debatet politike, por profesionistë që kanë për detyrë zbatimin e ligjit dhe garantimin e sigurisë për të gjithë.
Ajo ka shprehur mbështetje për zyrtarët policorë të angazhuar në terren dhe ka bërë thirrje që dallimet politike të mos shndërrohen në përplasje me ta.
“Policët janë bijtë dhe bijat tuaja, vëllezërit dhe motrat tuaja. Shumë prej tyre kanë qenë bashkëluftëtarë tuaj dhe sot vazhdojnë t’i shërbejnë vendit dhe qytetarëve të Republikës së Kosovës”, thuhet më tej në reagim.
Sipas SPK-së, çdo polic i lënduar gjatë kryerjes së detyrës është anëtar i një familjeje që pret të kthehet shëndoshë e mirë në shtëpi pas përfundimit të ndërrimit.
Në fund, Sindikata ka bërë të ditur se do të vazhdojë të qëndrojë pranë zyrtarëve policorë dhe të mbrojë të drejtat dhe dinjitetin e tyre profesional, duke theksuar se çdo veprim ndaj tyre duhet të vlerësohet në bazë të ligjit dhe jo të përkatësisë apo qëndrimeve politike./A.K/