Lajmet

Gjendja e shëndetit oral të fëmijëve është përkeqësuar, apelohet për kujdes

Sipas hulumtimit, tek 114 fëmijë janë evidentuar 1188 dhëmbë të qumështit të prishur.

Published

on

Gjendja e dhëmbëve te fëmijët është shqetësuese. Krahasuar me vitin 2020 fëmijët e grupmoshave 2.5-7 vjet, nё mesatare kanë mbi 10 dhëmbë tё qumështit tё prishur, ndërsa ata nga 7 deri në 14 vjeç në mesatare kanë 4 dhëmbë të prishur.

Kështu thotë rezultati i një hulumtimi të bërë nga udhëheqësi i projektit “Dhëmbë të Shëndoshë, fëmijë të lumtur”, Xheladin Ujkani, i cili me rastin e Ditës Ndërkombëtare të Dentistit kërkoi nga prindërit, por edhe institucionet kujdes më të shtuar për shëndetin e gojës te fëmijët.

Dentisti i fëmijëve, Xheladin Ujkani u shpreh se krahasuar me hulumtimin e vitit 2020 shëndeti i dhëmbëve të fëmijëve është përkeqësuar.

Sipas hulumtimit të bërë gjatë dy muajve të fundit, tek 114 fëmijë janë evidentuar 1188 dhëmbë të qumështit të prishur.

“Gjendja në raport me vitin 2020 është përkeqësuar, jo që është shqetësuese por është përkeqësuar. Pse për shkak se tek 114 fëmijë i kemi 1188 dhëmbë të qumështit të prishur. Që i bie moshat prej 2.5 deri në 7 vjeç ku janë shumica dhëmbë të qumështit, mosha mesatare e tyre është 5.3 vjet kemi 10.4 dhëmbë të prishur tek kjo grupmoshë. Ndërsa, tek dhëmbët e përhershëm kemi deshtë me pa edhe sa dhëmbë të përhershëm i kanë të prishur moshat 7 deri 14 vjet edhe kjo është shqetësuese shumë, sepse ka dalë se afër 4 dhëmbë të prishur të përhershëm i kanë fëmijët nga 7 deri 14 vjet e që mosha mesatare e tyre ka dalë që është 9-vjeçar”, tha ai.

Dentisti Ukjani u shpreh se përveç dhëmbëve të prishur, shumica e fëmijëve për shkak të moskujdesit nuk kanë nofull të zhvilluar mirë, dhe se ballafaqohen edhe me kafshim të gabuar.

Ai theksoi se deri në këtë gjendje të rëndë për fëmijët po vjen si rezultat i pakujdesisë dhe neglizhencës nga ana e prindërve.

“Shumica e këtyre fëmijëve kanë të zhvilluar nofull shumë të dobët, kafshim të gabuar e këto probleme vijnë për shkak të frymëmarrjes me gojë që duhet me qenë me hundë, mandej gëlltitjes të kundërt të gabuar, pozicionit të ulët të gjuhës, mandej pasivizimit dhe mosfunksionalizimit të muskujve të gjuhës. Ndikojnë edhe përdorimi i tepërt i shisheve e biberoni dhe ushqyerja me ushqime të bluara deri në moshën 4-5 vjeçare”, theksoi Ujkani.

Dentisti i fëmijëve, Xheladin Ujkani kërkoi nga institucionet e vendit që të investojnë më shumë për edukimin dhe promovimin e shëndetit të dhëmbëve dhe gojës.

Ai kërkoi që të bëhen të detyrueshme vizitat stomatologjike te fëmijët para moshës 3-vjeçare.

“Kemi kërkuar që vizita me u bë të detyrueshme për fëmijët para moshës 3-vjeçare, atëherë kur kompletohen dhëmbët e qumështit edhe nëse nuk ka asnjë dhëmbë të prishur me bë vizitën e parë tek dentisti. Pse? Për shkak se në 2020 hulumtimi i fundit që kemi bërë mosha mesatare që vizitojnë dentistin për herë të parë ka qenë mosha 5-vjeçare. Mirëpo, mesatarja e dhëmbëve të prishur ka qenë 10 dhëmbë të prishur tek grup-moshat 5-vjeçare… Kemi kërkuar prej Qeverisë të fillojë zbatimin e sigurimit shëndetësor, kemi kërkuar nga MASHTI me e ndalu futjen e ushqimeve të dëmshme në të gjitha objektet e arsimit fillor, me i bë funksionale kuzhinat nëpër çdo institucion të arsimit fillor… Kemi kërkuar që për regjistrimin e fëmijëve në klasën e parë kërkimin e një raporti prej dentistit për gjendjen e dhëmbëve të fëmijëve të tyre”, theksoi ai.

Continue Reading

Vendi

UBT nënshkruan marrëveshje bashkëpunimi me Universidad Nacional de Colombia, duke zgjeruar rrjetin global të partneriteteve akademike në Amerikën Latine

Published

on

By

Një tjetër universitet prestigjioz ndërkombëtar i është bashkuar rrjetit global të partnerëve të UBT-së. Përmes marrëveshjes së bashkëpunimit me Universidad Nacional de Colombia, një institucion me traditë të gjatë në arsim, kërkim shkencor dhe inovacion në Amerikën Latine, UBT po zgjeron mundësitë për shkëmbim të njohurive, përvoja ndërkombëtare dhe zhvillim të projekteve të përbashkëta akademike.

Ky bashkëpunim përfaqëson një hap të rëndësishëm në procesin e ndërkombëtarizimit të UBT-së, duke krijuar mundësi të reja për studentët, profesorët dhe hulumtuesit e të dy institucioneve.

Marrëveshja synon të avancojë bashkëpunimin në disa fusha kyçe, duke përfshirë: Shkëmbimin e studentëve në nivelin bachelor, master dhe doktoratë; Shkëmbimin e stafit akademik dhe hulumtuesve; Zhvillimin e projekteve të përbashkëta kërkimore dhe shkencore; Hartimin e publikimeve të përbashkëta akademike dhe shkencore; Organizimin e konferencave, seminareve, punëtorive dhe aktiviteteve të tjera akademike; Shkëmbimin e përvojave dhe metodologjive të mësimdhënies; Krijimin e programeve të përbashkëta studimore dhe mundësive për diploma të dyfishta.

Një nga elementet më të rëndësishme të kësaj marrëveshjeje është programi i mobilitetit akademik, i cili do t’u mundësojë studentëve të të dy institucioneve të zhvillojnë një pjesë të studimeve në universitetin partner, duke përfituar nga përvoja ndërkombëtare, shkëmbimi kulturor dhe qasja në kapacitete të avancuara akademike dhe kërkimore.

Universidad Nacional de Colombia është një nga universitetet më të njohura dhe me ndikim në Amerikën Latine, me një traditë të gjatë në arsimin e lartë, kërkimin shkencor dhe zhvillimin e inovacionit. Partneriteti me këtë institucion krijon mundësi të reja për bashkëpunim ndërkontinental dhe përfshirje më të gjerë të komunitetit akademik të UBT-së në rrjete globale të dijes, kërkimit dhe inovacionit.

Përmes zgjerimit të vazhdueshëm të partneriteteve ndërkombëtare, UBT mbetet e përkushtuar në krijimin e mundësive të reja akademike dhe profesionale për studentët dhe stafin e saj, duke forcuar pozicionin si një institucion lider në arsimin e lartë dhe bashkëpunimin global.

 

Continue Reading

Rajoni

Aksident i rëndë me tramvaj në Berlin, të paktën 20 persona të lënduar

Published

on

By

Të paktën 20 persona janë lënduar, tre prej tyre rëndë, pas një aksidenti të rëndë me tramvaj në kryeqytetin gjerman, Berlin. Ngjarja ndodhi në lagjen Lichtenberg, kur një pjesë e tramvajit doli nga shinat dhe u përplas me një shtyllë të linjës elektrike, duke shkaktuar dëmtime të mëdha në mjet, raporton e përditshmja gjermna Bild.

Sipas shërbimeve të emergjencës, përplasja ka bërë që ana e djathtë e tramvajit të çahet, ndërsa vagoni i fundit të dalë nga shinat. Në vendin e ngjarjes kanë intervenuar rreth 60 pjesëtarë të zjarrfikësve dhe ekipeve të shpëtimit.

Autoritetet gjermane bëjnë të ditur se 12 nga të lënduarit janë dërguar në spital për trajtim mjekësor, ndërsa pjesa tjetër kanë marrë ndihmë në vendin e ngjarjes. Shkaqet e aksidentit janë ende nën hetim.

Pas aksidentit, trafiku në linjat e tramvajit M5 dhe M17 është ndërprerë përkohësisht, ndërsa autoritetet e transportit publik kanë paralajmëruar organizimin e transportit alternativ për udhëtarët.

Pamjet nga vendi i ngjarjes tregojnë dëme të konsiderueshme në tramvaj, i cili është çarë në pjesën anësore pas përplasjes, duke shkaktuar panik te pasagjerët dhe një operacion të gjerë shpëtimi nga ekipet emergjente./BILD/

Continue Reading

Vendi

Aktakuzë ndaj dy personave në Prizren për kultivim të kanabisit dhe armëmbajtje pa leje

Published

on

By

Prokuroria Themelore në Prizren ka ngritur aktakuzë ndaj dy personave me inicialet F.G. dhe N.G., nën dyshimin se kanë kultivuar bimë kanabisi, ndërsa njëri prej tyre akuzohet edhe për posedim të paautorizuar të municionit.

Sipas njoftimit të Prokurorisë, Departamenti i Krimeve të Rënda ka ngritur aktakuzë ndaj të dyshuarve për veprën penale “Kultivimi i bimës së hashashit, shkurres së kokainës ose bimëve të kanabisit”, ndërsa ndaj N.G. është ngritur aktakuzë shtesë edhe për veprën penale “Mbajtja në pronësi, kontroll ose posedim të paautorizuar të armëve”.

Sipas aktakuzës, më 9 tetor 2025, gjatë një kontrolli të realizuar nga organet e rendit në një pronë në Prizren, janë gjetur dhe sekuestruar bimë kanabisi të kultivuara nga të pandehurit. Ekspertiza forenzike ka konfirmuar se bimët e sekuestruara përmbanin substancën narkotike kanabis-marihuanë.

Gjatë operacionit policor janë sekuestruar edhe 19 mijë e 900 euro, për të cilat dyshohet se janë përfituar nga aktiviteti i kundërligjshëm i kultivimit të narkotikëve.

Po ashtu, gjatë kontrollit të veturës së të pandehurit N.G., policia ka gjetur dhe sekuestruar 65 fishekë, të cilët dyshohet se mbaheshin në kundërshtim me legjislacionin në fuqi për armët.

Prokurori i rastit i ka propozuar gjykatës që, pas shqyrtimit gjyqësor dhe administrimit të provave, të pandehurit të shpallen fajtorë dhe të dënohen në përputhje me ligjin.

Continue Reading

Lajmet

Oligarkët e Orbánit në ankth, Hungaria drejt vendosjes së taksës mbi pasurinë

Published

on

By

Qeveria e re hungareze, e udhëhequr nga kryeministri Péter Magyar, po përgatit një reformë të thellë fiskale që mund ta bëjë Hungarinë vendin e parë aktual anëtar të Bashkimit Evropian që vendos një taksë të re mbi pasurinë që nga vitet 1980.

Nisma vjen pas zgjedhjeve të fundit parlamentare, të cilat i dhanë fund sundimit 16-vjeçar të Viktor Orbán. Qeveria e re synon të rishikojë sistemin tatimor dhe të kufizojë privilegjet ekonomike që, sipas kritikëve, u krijuan gjatë viteve të administratës së mëparshme.

Një nga figurat më të njohura të biznesit të lidhura me periudhën e Orbánit, Balásy Gyula, ka njoftuar se ka transferuar bizneset e tij te shteti dhe ka hequr dorë nga një pjesë e pasurisë personale. Në një intervistë televizive, ai deklaroi se nuk sheh më perspektivë për kompanitë e tij në kushtet e reja politike.

Balásy Gyula ishte ndër përfituesit më të mëdhenj të kontratave publike gjatë qeverisjes së Orbánit. Kompanitë e tij menaxhonin rrjete të mëdha reklamimi që u përdorën për fushata shtetërore kundër figurave si George Soros dhe presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen.

Sipas qeverisë, reforma e re fiskale synon të rrisë drejtësinë sociale dhe solidaritetin ekonomik. Ministri i Financave, András Kármán, ka bërë të ditur se detajet e plota të projektit do të publikohen deri më 5 qershor.

Duke komentuar politikën e re, kryeministri Magyar ka deklaruar se taksa mbi pasurinë “nuk është një formë ndëshkimi, por një shenjë e drejtësisë sociale dhe solidaritetit në një shtet funksional dhe human”.

Analistët vlerësojnë se masa mund të ketë ndikim të drejtpërdrejtë te biznesmenët e pasur që kanë përfituar nga lidhjet politike në periudhën e mëparshme, ndërsa qeveria argumenton se të ardhurat shtesë do të përdoren për forcimin e shërbimeve publike dhe uljen e pabarazive ekonomike në vend./The Guardian/

 

Continue Reading

Të kërkuara