Lajmet

Gjendja e shëndetit oral të fëmijëve është përkeqësuar, apelohet për kujdes

Sipas hulumtimit, tek 114 fëmijë janë evidentuar 1188 dhëmbë të qumështit të prishur.

Published

on

Gjendja e dhëmbëve te fëmijët është shqetësuese. Krahasuar me vitin 2020 fëmijët e grupmoshave 2.5-7 vjet, nё mesatare kanë mbi 10 dhëmbë tё qumështit tё prishur, ndërsa ata nga 7 deri në 14 vjeç në mesatare kanë 4 dhëmbë të prishur.

Kështu thotë rezultati i një hulumtimi të bërë nga udhëheqësi i projektit “Dhëmbë të Shëndoshë, fëmijë të lumtur”, Xheladin Ujkani, i cili me rastin e Ditës Ndërkombëtare të Dentistit kërkoi nga prindërit, por edhe institucionet kujdes më të shtuar për shëndetin e gojës te fëmijët.

Dentisti i fëmijëve, Xheladin Ujkani u shpreh se krahasuar me hulumtimin e vitit 2020 shëndeti i dhëmbëve të fëmijëve është përkeqësuar.

Sipas hulumtimit të bërë gjatë dy muajve të fundit, tek 114 fëmijë janë evidentuar 1188 dhëmbë të qumështit të prishur.

“Gjendja në raport me vitin 2020 është përkeqësuar, jo që është shqetësuese por është përkeqësuar. Pse për shkak se tek 114 fëmijë i kemi 1188 dhëmbë të qumështit të prishur. Që i bie moshat prej 2.5 deri në 7 vjeç ku janë shumica dhëmbë të qumështit, mosha mesatare e tyre është 5.3 vjet kemi 10.4 dhëmbë të prishur tek kjo grupmoshë. Ndërsa, tek dhëmbët e përhershëm kemi deshtë me pa edhe sa dhëmbë të përhershëm i kanë të prishur moshat 7 deri 14 vjet edhe kjo është shqetësuese shumë, sepse ka dalë se afër 4 dhëmbë të prishur të përhershëm i kanë fëmijët nga 7 deri 14 vjet e që mosha mesatare e tyre ka dalë që është 9-vjeçar”, tha ai.

Dentisti Ukjani u shpreh se përveç dhëmbëve të prishur, shumica e fëmijëve për shkak të moskujdesit nuk kanë nofull të zhvilluar mirë, dhe se ballafaqohen edhe me kafshim të gabuar.

Ai theksoi se deri në këtë gjendje të rëndë për fëmijët po vjen si rezultat i pakujdesisë dhe neglizhencës nga ana e prindërve.

“Shumica e këtyre fëmijëve kanë të zhvilluar nofull shumë të dobët, kafshim të gabuar e këto probleme vijnë për shkak të frymëmarrjes me gojë që duhet me qenë me hundë, mandej gëlltitjes të kundërt të gabuar, pozicionit të ulët të gjuhës, mandej pasivizimit dhe mosfunksionalizimit të muskujve të gjuhës. Ndikojnë edhe përdorimi i tepërt i shisheve e biberoni dhe ushqyerja me ushqime të bluara deri në moshën 4-5 vjeçare”, theksoi Ujkani.

Dentisti i fëmijëve, Xheladin Ujkani kërkoi nga institucionet e vendit që të investojnë më shumë për edukimin dhe promovimin e shëndetit të dhëmbëve dhe gojës.

Ai kërkoi që të bëhen të detyrueshme vizitat stomatologjike te fëmijët para moshës 3-vjeçare.

“Kemi kërkuar që vizita me u bë të detyrueshme për fëmijët para moshës 3-vjeçare, atëherë kur kompletohen dhëmbët e qumështit edhe nëse nuk ka asnjë dhëmbë të prishur me bë vizitën e parë tek dentisti. Pse? Për shkak se në 2020 hulumtimi i fundit që kemi bërë mosha mesatare që vizitojnë dentistin për herë të parë ka qenë mosha 5-vjeçare. Mirëpo, mesatarja e dhëmbëve të prishur ka qenë 10 dhëmbë të prishur tek grup-moshat 5-vjeçare… Kemi kërkuar prej Qeverisë të fillojë zbatimin e sigurimit shëndetësor, kemi kërkuar nga MASHTI me e ndalu futjen e ushqimeve të dëmshme në të gjitha objektet e arsimit fillor, me i bë funksionale kuzhinat nëpër çdo institucion të arsimit fillor… Kemi kërkuar që për regjistrimin e fëmijëve në klasën e parë kërkimin e një raporti prej dentistit për gjendjen e dhëmbëve të fëmijëve të tyre”, theksoi ai.

Continue Reading

Lajmet

Dështon të nisë gjykimi në mungesë ndaj 21 të akuzuarve për masakrën e Reçakut

Published

on

Në Gjykatën Themelore në Prishtinë ka dështuar të nisë gjykimi në mungesë ndaj 21 të akuzuarve për veprën penale “Krim i luftës kundër popullsisë civile”, lidhur me masakrën e Reçakut, ku më 15 janar 1999 u vranë 42 civilë shqiptarë.

Kryetarja e trupit gjykues, Violeta Namani-Hajra, bëri të ditur se seanca u shty pasi disa nga avokatët e caktuar nuk ishin pajisur me shkresat e lëndës. Ajo njoftoi gjithashtu se për katër të akuzuar – Zoran Stanojeviq, Milan Josanoviq, Goran Petkoviq dhe Dragoslav Nikoliq – mungonin avokatët mbrojtës, pasi Oda e Avokatëve të Kosovës ende nuk e kishte njoftuar gjykatën për emërimin e tyre.

Prokurori special Ilir Morina tha se Prokuroria kishte kërkuar nga Oda e Avokatëve listën e mbrojtësve të caktuar, në mënyrë që ata të pajiseshin me materialet e lëndës. Sipas tij, deri tani vetëm 10 avokatë janë paraqitur për të marrë shkresat, ndërsa u bëri thirrje edhe të tjerëve që ta bëjnë këtë sa më parë.

Prokuroria Speciale e Kosovës ngriti aktakuzën më 30 dhjetor 2025, duke propozuar gjykim në mungesë ndaj 21 personave për krime lufte kundër popullsisë civile. Sipas aktakuzës, ata akuzohen se, si pjesëtarë të forcave ushtarake dhe policore serbe gjatë luftës në Kosovë, kanë kryer vrasje, trajtim çnjerëzor, dëbime, shkatërrim të pronës dhe spastrim etnik ndaj popullsisë civile shqiptare në Reçak.

Aktakuza i ngarkon të akuzuarit me përgjegjësi për vrasjen e 42 civilëve shqiptarë gjatë masakrës së Reçakut, një nga krimet më të rënda të kryera gjatë luftës në Kosovë./Betimi për Drejtësi//A.K/

Continue Reading

Lajmet

Zubin Potok: Policia përdor armët e zjarrit për të ndaluar kontrabandistin

Published

on

By

Një rast i kontrabandës me mallra ka përfunduar me përdorim të armës së zjarrit nga ana e policisë dhe me arrestimin e një personi, në orët e para të mëngjesit të së dielës në Zubin Potok.

Sipas raportit 24-orësh të Policisë së Kosovës, ngjarja ka ndodhur rreth orës 03:38, kur zyrtarët policorë kanë hasur një veturë me targa të Serbisë, e cila po transportonte mallra të kontrabanduara.

I dyshuari nuk ka përfillur urdhrat e policisë për t’u ndalur dhe si reagim ndaj veprimeve të tij, zyrtarët policorë janë detyruar të përdorin armën e zjarrit.

Gjatë kontrollit të automjetit, policia ka zbuluar një sasi të ngarkuar me pije alkoolike dhe joalkoolike, për të cilat shoferi nuk posedonte asnjë dokument përcjellës.

Mjeti së bashku me mallrat e ndaluara janë sekuestruar menjëherë nga autoritetet, ndërsa i dyshuari, pas intervistimit dhe me vendim të prokurorit, është dërguar në mbajtje. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Nis në Prishtinë gjykimi në mungesë ndaj 21 të akuzuarve për Masakrën e Reçakut

Published

on

By

Në Gjykatën Themelore në Prishtinë mbahet sot seanca e shqyrtimit fillestar në rastin penal ndaj 21 të pandehurve, të cilët akuzohen për krime lufte kundër popullsisë civile në Masakrën e Reçakut.

Sipas njoftimit zyrtar nga Departamenti Special i Gjykatës, ky proces penal do të zhvillohet në mungesë të të akuzuarve, pasi të njëjtit kanë qenë të paarritshëm për organet e drejtësisë deri në momentin e ngritjes së aktakuzës. Përmes njoftimit, Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës u ka bërë thirrje publike të pandehurve që të paraqiten dhe të dorëzohen para organeve të ndjekjes.

Lista e të akuzuarve përfshin: Zllatomir Peshiq, Mlladen Cirkoviq, Radomir Markoviq, Dushko Adamoviq, Obrad Stevanoviq, Zhivko Trajkoviq, Goran Radosavleviq, Bogolub Janiçqviq, Sllavisha Ivanoviq, Boshko Vukiqeviq, Sreten Popoviq, Nikolla Petroviq, Kërsman Jellliq, Lubisha Stojimiroviq, Bozhidar Deliq, Radojko Stefanoviq, Dragan Zhivanoviq, Milosh Gjoshan, Lubinko Cvetiq, Bozhidar Filiq dhe Milovan Kovaçeviq.

Sipas aktakuzës, gjatë periudhës 1998-1999, të pandehurit kanë vepruar në bashkëkryerje si pjesëtarë të Ushtrisë së ish-Jugosllavisë (veçanërisht të Brigadës së 243-të të Mekanizuar të Korpusit të Prishtinës) dhe si pjesëtarë të Ministrisë së Punëve të Brendshme (MUP). Përveç vrasjeve, ata ngarkohen edhe për trajtim çnjerëzor, shkatërrim të pasurisë, dëbim masiv dhe spastrim etnik.

Në dokumentet e Prokurorisë përshkruhet se si të pandehurit fillimisht rrethuan fshatin Reçak nga pikat strategjike si “Pishat”, “Gështenjat” dhe “Çesta”, duke e granatuar atë me mjete ushtarake. Më pas, gjatë kontrolleve shtëpi më shtëpi, ata ndanë burrat nga gratë dhe fëmijët – këta të fundit i detyruan të largoheshin, ndërsa burrat e ndaluar i ekzekutuan.

Hetimet kanë vërtetuar gjithashtu se ndaj civilëve është ushtruar dhunë e egër fizike përmes rrahjeve me kondakë armësh, shqelma, dru e zinxhirë. Si pasojë e këtyre veprimeve, rreth 20.000 banorë civilë nga Reçaku dhe fshatrat përreth si Topillë, Petrovë, Kraishtë, Mullapolc e Dremjak, u dëbuan dhunshëm nga shtëpitë e tyre. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

KURIOZITETET E DITËS

Published

on

Lexoni pesë kuriozitete. Mund të mos i keni ditur:

 

  1. Sistemi ynë diellor ka një mur. Heliopauza – rajoni i hapësirës në të cilin era diellore nuk është mjaftueshëm e nxehtë për të shtyrë mbrapsht erën e grimcave që vijnë nga yjet e largët – shpesh konsiderohet “muri kufitar” i Sistemit Diellor dhe hapësirës ndëryjore.

 

  1. Oktapodët në të vërtetë nuk kanë tentakula. Ata kanë tetë gjymtyrë, por janë krahë (për shumicën e specieve). Teknikisht, kur flasim për cefalopodët (oktapodët, kallamarët etj.), shkencëtarët i përcaktojnë tentakulat si gjymtyrë me thithëse në skajet e tyre. Krahët e oktapodit kanë thithëse përgjatë pjesës më të madhe të gjatësisë së tyre.

 

  1. Shumica e hartave të botës janë të gabuara. Në shumicën e hartave, projeksioni Mercator – i zhvilluar për herë të parë në vitin 1569 – përdoret ende. Kjo metodë është jashtëzakonisht e pasaktë dhe e bën Alaskën të duket aq e madhe sa Brazili dhe Grenlanda, 14 herë më e madhe sesa është në të vërtetë. Që një hartë të jetë plotësisht e saktë, do të duhej të ishte në madhësi reale dhe e rrumbullakët, jo e sheshtë.

 

  1. NASA vërtet falsifikoi një pjesë të uljes në Hënë. Ndërsa hapat e parë të Nil Armstrong në sipërfaqen hënore nuk ishin kategorikisht të falsifikuar, protokolli i karantinës së astronautëve kur astronautët mbërritën përsëri në Tokë ishte kryesisht vetëm një shfaqje e madhe.

 

  1. Kometat mbajnë erë vezësh të prishura. Një kometë mban erë vezësh të prishura, urine, shkrepësesh të djegura dhe… bajamesh. Gjurmë sulfuri hidrogjeni, amoniaku, dioksidi i squfurit dhe cianidi hidrogjeni u gjetën të gjitha në përbërjen e kometës 67P.

Continue Reading

Të kërkuara