Lajmet

Gjendja e shëndetit oral të fëmijëve është përkeqësuar, apelohet për kujdes

Sipas hulumtimit, tek 114 fëmijë janë evidentuar 1188 dhëmbë të qumështit të prishur.

Published

on

Gjendja e dhëmbëve te fëmijët është shqetësuese. Krahasuar me vitin 2020 fëmijët e grupmoshave 2.5-7 vjet, nё mesatare kanë mbi 10 dhëmbë tё qumështit tё prishur, ndërsa ata nga 7 deri në 14 vjeç në mesatare kanë 4 dhëmbë të prishur.

Kështu thotë rezultati i një hulumtimi të bërë nga udhëheqësi i projektit “Dhëmbë të Shëndoshë, fëmijë të lumtur”, Xheladin Ujkani, i cili me rastin e Ditës Ndërkombëtare të Dentistit kërkoi nga prindërit, por edhe institucionet kujdes më të shtuar për shëndetin e gojës te fëmijët.

Dentisti i fëmijëve, Xheladin Ujkani u shpreh se krahasuar me hulumtimin e vitit 2020 shëndeti i dhëmbëve të fëmijëve është përkeqësuar.

Sipas hulumtimit të bërë gjatë dy muajve të fundit, tek 114 fëmijë janë evidentuar 1188 dhëmbë të qumështit të prishur.

“Gjendja në raport me vitin 2020 është përkeqësuar, jo që është shqetësuese por është përkeqësuar. Pse për shkak se tek 114 fëmijë i kemi 1188 dhëmbë të qumështit të prishur. Që i bie moshat prej 2.5 deri në 7 vjeç ku janë shumica dhëmbë të qumështit, mosha mesatare e tyre është 5.3 vjet kemi 10.4 dhëmbë të prishur tek kjo grupmoshë. Ndërsa, tek dhëmbët e përhershëm kemi deshtë me pa edhe sa dhëmbë të përhershëm i kanë të prishur moshat 7 deri 14 vjet edhe kjo është shqetësuese shumë, sepse ka dalë se afër 4 dhëmbë të prishur të përhershëm i kanë fëmijët nga 7 deri 14 vjet e që mosha mesatare e tyre ka dalë që është 9-vjeçar”, tha ai.

Dentisti Ukjani u shpreh se përveç dhëmbëve të prishur, shumica e fëmijëve për shkak të moskujdesit nuk kanë nofull të zhvilluar mirë, dhe se ballafaqohen edhe me kafshim të gabuar.

Ai theksoi se deri në këtë gjendje të rëndë për fëmijët po vjen si rezultat i pakujdesisë dhe neglizhencës nga ana e prindërve.

“Shumica e këtyre fëmijëve kanë të zhvilluar nofull shumë të dobët, kafshim të gabuar e këto probleme vijnë për shkak të frymëmarrjes me gojë që duhet me qenë me hundë, mandej gëlltitjes të kundërt të gabuar, pozicionit të ulët të gjuhës, mandej pasivizimit dhe mosfunksionalizimit të muskujve të gjuhës. Ndikojnë edhe përdorimi i tepërt i shisheve e biberoni dhe ushqyerja me ushqime të bluara deri në moshën 4-5 vjeçare”, theksoi Ujkani.

Dentisti i fëmijëve, Xheladin Ujkani kërkoi nga institucionet e vendit që të investojnë më shumë për edukimin dhe promovimin e shëndetit të dhëmbëve dhe gojës.

Ai kërkoi që të bëhen të detyrueshme vizitat stomatologjike te fëmijët para moshës 3-vjeçare.

“Kemi kërkuar që vizita me u bë të detyrueshme për fëmijët para moshës 3-vjeçare, atëherë kur kompletohen dhëmbët e qumështit edhe nëse nuk ka asnjë dhëmbë të prishur me bë vizitën e parë tek dentisti. Pse? Për shkak se në 2020 hulumtimi i fundit që kemi bërë mosha mesatare që vizitojnë dentistin për herë të parë ka qenë mosha 5-vjeçare. Mirëpo, mesatarja e dhëmbëve të prishur ka qenë 10 dhëmbë të prishur tek grup-moshat 5-vjeçare… Kemi kërkuar prej Qeverisë të fillojë zbatimin e sigurimit shëndetësor, kemi kërkuar nga MASHTI me e ndalu futjen e ushqimeve të dëmshme në të gjitha objektet e arsimit fillor, me i bë funksionale kuzhinat nëpër çdo institucion të arsimit fillor… Kemi kërkuar që për regjistrimin e fëmijëve në klasën e parë kërkimin e një raporti prej dentistit për gjendjen e dhëmbëve të fëmijëve të tyre”, theksoi ai.

Continue Reading

Lajmet

Infantino kërkon falje për gabimet, por ruan mbështetjen e drejtuesve të FIFA-s

Published

on

By

Gianni Infantino ka kërkuar falje për “gabimet” e bëra lidhur me planin kontrovers për shitjen e aksioneve të kompeticioneve te investitorët privatë, mirëpo ai do të vazhdojë të mbetet president i FIFA-s pasi mori mbështetjen e drejtuesve të lartë gjatë një mbledhjeje në Marok.

Infantino thirri anëtarët e bordit drejtues në zyrën e FIFA-s për Afrikën në Rabat, pas kritikave të shumta ndaj propozimeve të tij të dështuara, ndërsa shtëpia e futbollit botëror publikoi një deklaratë mbështetjeje katër orë pas përfundimit të takimit.

Organi qeverisës i futbollit evropian, UEFA, deklaroi gjatë fundjavës se ka humbur besimin te Infantino, duke e cilësuar propozimin “Fifa Forward Enterprise” (FFE) si një “marrëveshje me dyer të mbyllura, të paqartë dhe të dëmshme”.

Kritika të shumta erdhën edhe nga brenda vetë FIFA-s, përfshirë sekretarin e përgjithshëm Mattias Grafstrom, i cili ishte i pranishëm në takimin e së mërkurës. Në një letër të brendshme dërguar stafit të FIFA-s, ai shkroi se kjo situatë është “një seri ngjarjesh e trishtë dhe e ndëshkueshme”.

Megjithatë, në një deklaratë pas takimit, Grafstrom dhe bordi drejtues “rikonfirmuan mbështetjen e tyre të plotë” për Infantinon si president.

Infantino dhe Grafstrom u dërguan gjithashtu një letër të nënshkruar vice-presidentëve, këshillit dhe 211 mebrave të shoqatave të FIFA-s, ku shpreheshin se “kërkojnë me sinqeritet falje” për gabimet e tyre dhe “zotohen se ato nuk do të përsëriten më”. Të dy u parë së bashku duke ndjekur një ndeshje të Kupës së Kombeve të Afrikës për Femra në Rabat pas takimit.

Infantino i kishte offered të gjitha shoqatave nga 40 milionë dollarë (30 milionë funte) nëse mbështetnin propozimin për investime private në turnetë e saj, përfshirë Kupën e Botës për meshkuj dhe femra, përmes një filiale të re, FFE.

FIFA tha se gjatë takimit u “pranuan” gabimet lidhur me FFE-në, duke sqaruar se “nuk kishte qenë qëllimi” që këshilli i FIFA-s dhe shoqatat anëtare “të ndjenin se u përjashtuan nga procesi, dhe se ky proces duhej të ishte menaxhuar ndryshe”. Organi qeverisës shtoi se “pranon gjithashtu gabimet e bëra pas rrjedhjes së propozimit në media”, pasi gazeta The Times e publikoi lajmin për planin e Infantinos më 28 korrik.

Në deklaratë u theksua gjithashtu se organizata “nuk do të tolerojë më asnjë sulm mbi integritetin, qeverisjen e mirë dhe procesin e rregullt, si dhe do të ndërmarrë të gjitha masat e nevojshme për të mbrojtur emrin dhe reputacionin e saj”.

Më herët, FIFA hodhi poshtë një shkrim të The Times ku pretendohej se Infantino i kishte premtuar Marokut pritjen e finales së Kupës së Botës 2030 në shkëmbim të mbështetjes, duke e cilësuar këtë si një pretendim “të rremë dhe mashtrues” dhe duke sqaruar se vendimi për vendin e finales (ku turneu do të bashkëorganizohet edhe nga Spanja e Portugalia) do të merret në kohën e duhur. /BBC/

 

Continue Reading

Lajmet

Vala e të nxehtit në Itali: Lëshohet “alarmi i kuq” në 27 qytete

Published

on

By

Ministria italiane e Shëndetësisë ka ngritur në “alarm të kuq” të nivelit 3 gjithsej 27 qytete në vend, për shkak të valës së katërt të nxehtësisë ekstreme që ka përfshirë me të madhe Italinë.
Sipas agjencisë së lajmeve ANSA, temperaturat pritet të arrijnë deri në 40°C në disa zona, ndërsa vala e të nxehtit parashikohet të zgjasë të paktën edhe për një javë.
Autoritetet shëndetësore paralajmërojnë se niveli 3 i alarmit nënkupton rrezik të drejtpërdrejtë për shëndetin e të gjithë popullsisë, pa u kufizuar vetëm te të moshuarit, fëmijët apo personat me sëmundje kronike.
Kjo valë e fundit pason tri valët e mëparshme të këtij viti, të cilat gjithashtu u shoqëruan me pasoja fatale dhe viktima nga nxehtësia ekstreme. /ANSA/

Continue Reading

Lajmet

Vazhdojnë gërmimet në lokacionin e tretë në Zubin Potok

Published

on

By

Hetimet për zbardhjen e fatit të të pagjeturve janë zgjeruar në një lokacion të tretë në Zubin Potok, gjegjësisht mes fshatrave Jabukë dhe Kalludër e Vogël.

Në këtë zonë janë pozicionuar autoritetet kosovare dhe ekspertët e EULEX-it, pasi në dy lokacionet e para u hasën mbetje mortore të shqiptarëve të vrarë gjatë luftës së fundit në Kosovë.

Prokuroria Speciale e Kosovës konfirmoi se hetimet po vazhdojnë nën mbikëqyrjen e prokurores përgjegjëse, Drejtorisë për Hetimin e Krimeve të Luftës dhe ekspertëve forenzikë.

Nga PSRK bënë të ditur se për shkak të fazës së ndjeshme nuk mund të japin detaje të mëtejshme rreth rezultateve deri në një njoftim të dytë. Deri më tani, lidhur me këto raste janë arrestuar tre persona nën dyshimin për veprën penale “Krime lufte kundër popullsisë civile”.

Continue Reading

Lajmet

Përvjetori i lindjes së akademikut Eqrem Çabejt

Published

on

By

Sot mbushen 118 vjet nga lindja e akademikut të shquar Eqrem Çabej, i cili u lind në Eskishehir të Turqisë. Pasi kreu studimet fillore në Gjirokastër dhe të mesmet në Klagenfurt, ai braktisi mjekësinë në Romë për t’u përkushtuar në Fakultetin e Filologjisë në Universitetin e Gracit dhe më pas në atë të Vjenës, ku edhe u diplomua.

Me të u kthyer në atdhe, Çabej kontribuoi si arsimtar në gjimnazin e Shkodrës, Shkollën Normale të Elbasanit, Liceun e Tiranës, si dhe shërbeu për një periudhë të shkurtër pranë Ministrisë së Arsimit.

Gjatë karrierës së tij, ai nisi punën madhore për hartimin e Atlasit Gjuhësor të shqipes, ndërsa pas Luftës së Dytë Botërore shërbeu si anëtar i Institutit të Shkencave, pedagog në Universitetin e Tiranës dhe anëtar themelues i Akademisë së Shkencave. Integriteti i tij i lartë intelektual u dëshmua edhe kur dha dorëheqjen nga Instituti Mbretëror i Studimeve Shqiptare.

Si studiues poliedrik në leksikologji, gjuhësi historike, dialektologji e etimologji, Çabej mbetet i njohur për botimin kritik të “Mesharit” të Gjon Buzukut dhe Fjalorin Etimologjik të Gjuhës Shqipe. Sot mbushen po ashtu 46 vjet nga ndarja e tij nga jeta, prapa të cilës la një trashëgimi të paçmueshme për kulturën kombëtare. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara