Lajmet
Gjendja e shëndetit oral të fëmijëve është përkeqësuar, apelohet për kujdes
Sipas hulumtimit, tek 114 fëmijë janë evidentuar 1188 dhëmbë të qumështit të prishur.
Published
3 years agoon
By
UBT newsGjendja e dhëmbëve te fëmijët është shqetësuese. Krahasuar me vitin 2020 fëmijët e grupmoshave 2.5-7 vjet, nё mesatare kanë mbi 10 dhëmbë tё qumështit tё prishur, ndërsa ata nga 7 deri në 14 vjeç në mesatare kanë 4 dhëmbë të prishur.
Kështu thotë rezultati i një hulumtimi të bërë nga udhëheqësi i projektit “Dhëmbë të Shëndoshë, fëmijë të lumtur”, Xheladin Ujkani, i cili me rastin e Ditës Ndërkombëtare të Dentistit kërkoi nga prindërit, por edhe institucionet kujdes më të shtuar për shëndetin e gojës te fëmijët.
Dentisti i fëmijëve, Xheladin Ujkani u shpreh se krahasuar me hulumtimin e vitit 2020 shëndeti i dhëmbëve të fëmijëve është përkeqësuar.
Sipas hulumtimit të bërë gjatë dy muajve të fundit, tek 114 fëmijë janë evidentuar 1188 dhëmbë të qumështit të prishur.
“Gjendja në raport me vitin 2020 është përkeqësuar, jo që është shqetësuese por është përkeqësuar. Pse për shkak se tek 114 fëmijë i kemi 1188 dhëmbë të qumështit të prishur. Që i bie moshat prej 2.5 deri në 7 vjeç ku janë shumica dhëmbë të qumështit, mosha mesatare e tyre është 5.3 vjet kemi 10.4 dhëmbë të prishur tek kjo grupmoshë. Ndërsa, tek dhëmbët e përhershëm kemi deshtë me pa edhe sa dhëmbë të përhershëm i kanë të prishur moshat 7 deri 14 vjet edhe kjo është shqetësuese shumë, sepse ka dalë se afër 4 dhëmbë të prishur të përhershëm i kanë fëmijët nga 7 deri 14 vjet e që mosha mesatare e tyre ka dalë që është 9-vjeçar”, tha ai.
Dentisti Ukjani u shpreh se përveç dhëmbëve të prishur, shumica e fëmijëve për shkak të moskujdesit nuk kanë nofull të zhvilluar mirë, dhe se ballafaqohen edhe me kafshim të gabuar.
Ai theksoi se deri në këtë gjendje të rëndë për fëmijët po vjen si rezultat i pakujdesisë dhe neglizhencës nga ana e prindërve.
“Shumica e këtyre fëmijëve kanë të zhvilluar nofull shumë të dobët, kafshim të gabuar e këto probleme vijnë për shkak të frymëmarrjes me gojë që duhet me qenë me hundë, mandej gëlltitjes të kundërt të gabuar, pozicionit të ulët të gjuhës, mandej pasivizimit dhe mosfunksionalizimit të muskujve të gjuhës. Ndikojnë edhe përdorimi i tepërt i shisheve e biberoni dhe ushqyerja me ushqime të bluara deri në moshën 4-5 vjeçare”, theksoi Ujkani.
Dentisti i fëmijëve, Xheladin Ujkani kërkoi nga institucionet e vendit që të investojnë më shumë për edukimin dhe promovimin e shëndetit të dhëmbëve dhe gojës.
Ai kërkoi që të bëhen të detyrueshme vizitat stomatologjike te fëmijët para moshës 3-vjeçare.
“Kemi kërkuar që vizita me u bë të detyrueshme për fëmijët para moshës 3-vjeçare, atëherë kur kompletohen dhëmbët e qumështit edhe nëse nuk ka asnjë dhëmbë të prishur me bë vizitën e parë tek dentisti. Pse? Për shkak se në 2020 hulumtimi i fundit që kemi bërë mosha mesatare që vizitojnë dentistin për herë të parë ka qenë mosha 5-vjeçare. Mirëpo, mesatarja e dhëmbëve të prishur ka qenë 10 dhëmbë të prishur tek grup-moshat 5-vjeçare… Kemi kërkuar prej Qeverisë të fillojë zbatimin e sigurimit shëndetësor, kemi kërkuar nga MASHTI me e ndalu futjen e ushqimeve të dëmshme në të gjitha objektet e arsimit fillor, me i bë funksionale kuzhinat nëpër çdo institucion të arsimit fillor… Kemi kërkuar që për regjistrimin e fëmijëve në klasën e parë kërkimin e një raporti prej dentistit për gjendjen e dhëmbëve të fëmijëve të tyre”, theksoi ai.
You may like
Live
Trump i jep ultimatum BE-së: Tarifa zero deri më 4 korrik ose rritje drastike e taksave
Published
16 minutes agoon
May 8, 2026By
UBTNews
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka paralajmëruar Bashkimin Evropian se do të përballet me tarifa “shumë më të larta” nëse blloku nuk i eliminon plotësisht taksat ndaj produkteve amerikane brenda datës 4 korrik. Pas një bisede telefonike me shefen e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, Trump sqaroi se i ka dhënë afat Evropës deri në 250-vjetorin e pavarësisë së SHBA-së për të reflektuar, në të kundërt rritja e tarifave do të jetë e menjëhershme.
Nga ana tjetër, Von der Leyen u shpreh optimiste, duke thënë për BBC-në se blloku po shënon “progres të mirë” drejt reduktimit të tarifave përpara se të skadojë ky afat. Megjithatë, pozita e Trumpit u sfidua nga brenda, pasi një gjykatë amerikane vlerësoi se tarifat e tij globale prej 10% nuk janë të mbështetura në ligjin tregtar të SHBA-së, vendim ky që mund të nxisë beteja të reja ligjore.
Edhe pse një akord tregtar ishte arritur mes Trumpit dhe Von der Leyenit korrikun e kaluar, zbatimi i tij ka ngecur për shkak të mungesës së konsensusit mes qeverive të vendeve anëtare dhe ligjvënësve evropianë gjatë bisedimeve të fundit. Përmes një postimi në platformën X, Von der Leyen rikonfirmoi se të dyja palët mbeten të angazhuara për realizimin e marrëveshjes.
Më herët, presidenti amerikan kishte përmendur mundësinë e aplikimit të taksave prej 30% mbi mallrat evropiane. Ndërkohë, Parlamenti Evropian dha një miratim të kushtëzuar në mars, duke kërkuar garanci që SHBA-ja do të heqë tarifën 50% mbi çelikun dhe aluminin evropian përpara se të pranohet regjimi i tarifave zero për produktet amerikane. Për t’u bërë e plotfuqishme, kjo marrëveshje duhet të marrë dritën jeshile nga të 27 shtetet anëtare të BE-së.
Vendi
Profesori i UBT-së, Liburn Jupolli, realizon muzikën dhe sound design për Pavijonin e Kosovës në Bienalen e Venecias 2026
Published
32 minutes agoon
May 8, 2026By
ubtnews
Profesori i Fakultetit të Muzikës Moderne, Prodhimit Digjital dhe Menaxhmentit në UBT, Liburn Jupolli, ka realizuar muzikën origjinale dhe sound design-in për Pavijonin e Republikës së Kosovës në edicionin e 61-të të Bienales së Artit në Venecia, një nga ngjarjet më të rëndësishme ndërkombëtare të artit bashkëkohor.
Kosova në këtë edicion të La Biennale di Venezia 2026 përfaqësohet nga artisti Brilant Milazimi me projektin “Hard Teeth / Dhëmbë të Fortë”, i cili prezantohet në kuadër të konceptit kuratorial “In Minor Keys”.
Puna artistike e profesorit Jupolli është zhvilluar në dialog të afërt me konceptin artistik të ekspozitës, materialitetin e veprave dhe përvojën hapësinore të pavijonit. Muzika dhe dizajni zanor janë konceptuar jo vetëm si element shoqërues, por si pjesë organike e narrativës artistike, duke krijuar një hapësirë të kujtesës, tensionit, transformimit dhe reflektimit emocional.
Kompozicioni ndërtohet mbi një ndërthurje mes pianos, lahutës, elektronikës dhe tingullit trupor, ku secili element trajtohet si një identitet më vete artistik dhe akustik. Pianoja shfaqet si strukturë rezonante, lahuta si prani historike dhe ekspresive, elektronika si fushë transformimi tingullor, ndërsa efekti live i “teeth grinding” trajtohet si gjest fizik dhe emocional njerëzor.
Procesi krijues ka përfshirë kompozim instrumental, trajtim elektroakustik, live-electronics për piano dhe lahutë, regjistrim, përpunim të tingullit, kompozim hapësinor dhe sound design.
Në kuadër të këtij bashkëpunimi ndërkombëtar, Jupolli ka bashkëpunuar ngushtë me artistin Brilant Milazimi, kuratorin José Esparza Chong Cuy, komisioneren Hana Halilaj, si dhe me Galeria Kombëtare e Kosovës.
Ky projekt përfaqëson një sukses të rëndësishëm profesional dhe artistik për profesorin Liburn Jupolli, por edhe një dëshmi të angazhimit të UBT-së në zhvillimin e praktikave bashkëkohore artistike dhe kreative që arrijnë prezantim në platformat më prestigjioze ndërkombëtare.
Përmes këtij projekti, UBT vazhdon të dëshmojë rolin e tij në mbështetjen e krijuesve dhe profesionistëve që kontribuojnë në afirmimin ndërkombëtar të artit dhe kulturës së Kosovës.

Vendi
Kosova pritet të ballafaqohet me Andorrën në ditën e zgjedhjeve
Published
2 hours agoon
May 8, 2026By
UBTNews
Kryetari i Federatës së Futbollit të Kosovës, Agim Ademi, ka bërë të ditur se Andorra pritet të jetë kundërshtarja e radhës e “Dardanëve” në ndeshjet miqësore të muajit qershor. Takimi parashihet të zhvillohet mbrëmjen e 7 qershorit në stadiumin “Fadil Vokrri” në Prishtinë.
Ndonëse e njëjta datë përkon me mbajtjen e zgjedhjeve të parakohshme në Kosovë, i pari i FFK-së ka sqaruar se procesi zgjedhor nuk do të jetë pengesë për zhvillimin e lojës. Ademi theksoi se orari i ndeshjes nuk ndryshon, pasi takimi fillon pas mbylljes së vendvotimeve dhe është i paraparë brenda datave zyrtare të FIFA-s, siç raporton Koha.
“Jemi në kontakte me zyrtarët e Federatës së Andorrës dhe besoj se ata do të jenë një nga kundërshtarët tanë. Nuk ka nevojë për ndryshim të datës, pasi ndeshja nis kur zgjedhjet tashmë kanë përfunduar,” deklaroi Ademi për Kohën.
Ky cikël miqësoresh vjen pas një rrugëtimi emocionues të Kosovës në muajin mars, ku ekipi ishte shumë pranë kualifikimit për Botërorin 2026. Pasi mposhtën Sllovakinë me rezultat 4:3 në Bratislavë, “Dardanët” u ndalën në finale të plejofit nga Turqia, që triumfoi 1:0 në Prishtinë.
Këto ndeshje do t’i shërbejnë përzgjedhësit Franco Foda si përgatitje finale për edicionin e ri të Ligës së Kombeve, që nis në shtator. Kosova, e promovuar për herë të parë në Ligën B, ndodhet në një grup sfidues me Austrinë, Irlandën dhe Izraelin, ndërsa fushatën e hap më 24 shtator si nikoqire e Irlandës. /KOHA/
Lajmet
Ditët e Artit dhe Dizajnit 2026 në UBT sjellin një mbrëmje të veçantë kulturore me promovimin e albumit pianistik të Ardita Bufaj dhe librit “Opera – Koncept dhe Strukturë”
Published
3 hours agoon
May 8, 2026By
ubtnews
Në kuadër të programit Ditët e Artit dhe Dizajnit 2026, që po zhvillohet në UBT, Fakulteti i Artit dhe Dizajnit organizon një nga ngjarjet më të veçanta artistike dhe akademike të këtij edicioni, duke sjellë një mbrëmje që ndërthur muzikën, filmin, artin skenik dhe reflektimin shkencor në një platformë unike kulturore.
Më 8 maj 2026, në ambientet e UBT, do të promovohet albumi pianistik i pianistes së njohur Ardita Bufaj, me titull “Eko e një kohe të largët”, një projekt artistik që sjell për publikun interpretimin e kolonave zanore të filmave të kompozitorit Haig Zacharian, duke rikthyer përmes pianos emocione, kujtesë artistike dhe dimensione të veçanta të trashëgimisë muzikore filmike.
Ky promovim përfaqëson një përvojë artistike të rrallë, ku muzika pianistike shndërrohet në urë lidhëse ndërmjet kujtesës, artit vizual dhe ndjeshmërisë bashkëkohore, duke e vendosur publikun përballë një dialogu të thellë mes tingullit dhe narrativës filmike.
Në të njëjtën mbrëmje do të promovohet edhe libri “Opera – Koncept dhe Strukturë” nga Prof. Asoc. Dr. Holta Sina Kilica, një vepër akademike që trajton në mënyrë të thelluar dimensionet strukturore, estetike dhe konceptuale të operës, duke sjellë një kontribut të rëndësishëm në studimet muzikore dhe artistike.
Ky aktivitet multidimensional synon të krijojë një hapësirë të avancuar diskutimi mbi artin, muzikën dhe teorinë, përmes pjesëmarrjes së një paneli të përbërë nga emra të njohur të artit dhe akademisë, përfshirë Haig Zacharian, Ardita Bufaj, Holta Sina Kilica, Indira Çipa, Dafina Zeqiri, Korab Shaqiri, Armend Xhoni dhe Xhovana Marku.
Përmes këtij organizimi, Fakulteti i Artit dhe Dizajnit në UBT vazhdon të dëshmojë misionin e tij për të promovuar aktivitete që tejkalojnë format tradicionale të edukimit, duke krijuar ura mes praktikës artistike, kërkimit akademik dhe përvojës kulturore ndërkombëtare.
Trump i jep ultimatum BE-së: Tarifa zero deri më 4 korrik ose rritje drastike e taksave
Profesori i UBT-së, Liburn Jupolli, realizon muzikën dhe sound design për Pavijonin e Kosovës në Bienalen e Venecias 2026
Kosova pritet të ballafaqohet me Andorrën në ditën e zgjedhjeve
Ditët e Artit dhe Dizajnit 2026 në UBT sjellin një mbrëmje të veçantë kulturore me promovimin e albumit pianistik të Ardita Bufaj dhe librit “Opera – Koncept dhe Strukturë”
Studentët e Fakultetit Shkenca të Ushqimit dhe Bioteknologji në UBT eksplorojnë ekosistemin e inovacionit dhe sipërmarrjes në teknoparkun e Universitetit të Stambollit
‘E shëmtuar’: Kontradikta rreth pikturës më tronditëse të Picassos
Studentët e Shkencës Ushqimore dhe Bioteknologjisë në UBT realizojnë vizitë akademike në İstanbul Nişantaşı Üniversitesi
Çfarë po ndodh te Real Madridi? Kaos, përleshje mes lojtarëve dhe 35 milionë njerëz nënshkruajnë peticionin për shitjen e Mbappe
Qendra e UBT-së në Prizren vazhdon aktivitetet promovuese me maturantët në Suharekë
Të kërkuara
-
Lajmet3 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Live3 months agoKryegjykatësi Smith III shpall mbylljen e çështjes gjyqësore
