Lajmet

Gjendja e shëndetit oral të fëmijëve është përkeqësuar, apelohet për kujdes

Sipas hulumtimit, tek 114 fëmijë janë evidentuar 1188 dhëmbë të qumështit të prishur.

Published

on

Gjendja e dhëmbëve te fëmijët është shqetësuese. Krahasuar me vitin 2020 fëmijët e grupmoshave 2.5-7 vjet, nё mesatare kanë mbi 10 dhëmbë tё qumështit tё prishur, ndërsa ata nga 7 deri në 14 vjeç në mesatare kanë 4 dhëmbë të prishur.

Kështu thotë rezultati i një hulumtimi të bërë nga udhëheqësi i projektit “Dhëmbë të Shëndoshë, fëmijë të lumtur”, Xheladin Ujkani, i cili me rastin e Ditës Ndërkombëtare të Dentistit kërkoi nga prindërit, por edhe institucionet kujdes më të shtuar për shëndetin e gojës te fëmijët.

Dentisti i fëmijëve, Xheladin Ujkani u shpreh se krahasuar me hulumtimin e vitit 2020 shëndeti i dhëmbëve të fëmijëve është përkeqësuar.

Sipas hulumtimit të bërë gjatë dy muajve të fundit, tek 114 fëmijë janë evidentuar 1188 dhëmbë të qumështit të prishur.

“Gjendja në raport me vitin 2020 është përkeqësuar, jo që është shqetësuese por është përkeqësuar. Pse për shkak se tek 114 fëmijë i kemi 1188 dhëmbë të qumështit të prishur. Që i bie moshat prej 2.5 deri në 7 vjeç ku janë shumica dhëmbë të qumështit, mosha mesatare e tyre është 5.3 vjet kemi 10.4 dhëmbë të prishur tek kjo grupmoshë. Ndërsa, tek dhëmbët e përhershëm kemi deshtë me pa edhe sa dhëmbë të përhershëm i kanë të prishur moshat 7 deri 14 vjet edhe kjo është shqetësuese shumë, sepse ka dalë se afër 4 dhëmbë të prishur të përhershëm i kanë fëmijët nga 7 deri 14 vjet e që mosha mesatare e tyre ka dalë që është 9-vjeçar”, tha ai.

Dentisti Ukjani u shpreh se përveç dhëmbëve të prishur, shumica e fëmijëve për shkak të moskujdesit nuk kanë nofull të zhvilluar mirë, dhe se ballafaqohen edhe me kafshim të gabuar.

Ai theksoi se deri në këtë gjendje të rëndë për fëmijët po vjen si rezultat i pakujdesisë dhe neglizhencës nga ana e prindërve.

“Shumica e këtyre fëmijëve kanë të zhvilluar nofull shumë të dobët, kafshim të gabuar e këto probleme vijnë për shkak të frymëmarrjes me gojë që duhet me qenë me hundë, mandej gëlltitjes të kundërt të gabuar, pozicionit të ulët të gjuhës, mandej pasivizimit dhe mosfunksionalizimit të muskujve të gjuhës. Ndikojnë edhe përdorimi i tepërt i shisheve e biberoni dhe ushqyerja me ushqime të bluara deri në moshën 4-5 vjeçare”, theksoi Ujkani.

Dentisti i fëmijëve, Xheladin Ujkani kërkoi nga institucionet e vendit që të investojnë më shumë për edukimin dhe promovimin e shëndetit të dhëmbëve dhe gojës.

Ai kërkoi që të bëhen të detyrueshme vizitat stomatologjike te fëmijët para moshës 3-vjeçare.

“Kemi kërkuar që vizita me u bë të detyrueshme për fëmijët para moshës 3-vjeçare, atëherë kur kompletohen dhëmbët e qumështit edhe nëse nuk ka asnjë dhëmbë të prishur me bë vizitën e parë tek dentisti. Pse? Për shkak se në 2020 hulumtimi i fundit që kemi bërë mosha mesatare që vizitojnë dentistin për herë të parë ka qenë mosha 5-vjeçare. Mirëpo, mesatarja e dhëmbëve të prishur ka qenë 10 dhëmbë të prishur tek grup-moshat 5-vjeçare… Kemi kërkuar prej Qeverisë të fillojë zbatimin e sigurimit shëndetësor, kemi kërkuar nga MASHTI me e ndalu futjen e ushqimeve të dëmshme në të gjitha objektet e arsimit fillor, me i bë funksionale kuzhinat nëpër çdo institucion të arsimit fillor… Kemi kërkuar që për regjistrimin e fëmijëve në klasën e parë kërkimin e një raporti prej dentistit për gjendjen e dhëmbëve të fëmijëve të tyre”, theksoi ai.

Continue Reading

Lajmet

Parandalohet kontrabandimi i mallrave në brezin kufitar me Maqedoninë e Veriut

Published

on

Policia e Kosovës ka parandaluar një rast të dyshuar të kontrabandimit me mallra në brezin kufitar mes Kosovës dhe Maqedonisë së Veriut.

Sipas Policisë, më 9 shtator është ndaluar një automjet pa targa, i cili dyshohet se po transportonte mallra të kontrabanduara nga Maqedonia e Veriut. Automjeti drejtohej nga një person mashkull kosovar.

Gjatë kontrollit janë gjetur mallra të ndryshme, përfshirë susam, qumësht pluhur, boca gazi, poça elektrikë dhe çokollata. Vlera e tyre, sipas çmimeve të tregut, është rreth 20 mijë euro, pa përfshirë akcizat dhe detyrimet doganore.

I dyshuari nuk posedonte dokumentacion për prejardhjen e mallrave. Ai, së bashku me automjetin, është shoqëruar në Stacionin Policor në Kllokot për procedim të mëtejshëm.

Me konsultim të prokurorit, mallrat e sekuestruara i janë dorëzuar Doganës së Kosovës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Prokuroria në Speciale: Thaçi formoi grupe për të ndikuar te dëshmitarët

Published

on

Në çështjen gjyqësore ndaj Hashim Thaçit, Bashkim Smakajt, Fadil Fazliut, Hajredin Kuçit dhe Isni Kilajt të cilët akuzohen për vepra penale kundër administrimit të drejtësisë ka filluar dhënia e deklaratave përfundimtare.

Me deklaratë përfundimtare ka nisur kryeprokurorja Kimberly West e cila tha se në rastin e Thaçit ka orë incizime dhe dokumente që dëshmojnë pengimin e drejtësisë.

Ajo tha se Thaçi formoi grupe të vogla me bashkë të akuzuarit të cilët kishin njohje me dëshmitarë të caktuar.

Sipas saj, synimi i tyre ishte që të bëheshin dëshmitë në mënyrë të atillë që të pajtoheshin me dëshirat e Thaçit se si duhej të ishin dëshmitë e tyre.

“Kjo është një çështje gjyqësore sa e thjeshtë po aq e komplikuar. Nga një anë kemi çështjen për një person që po përballët me akuza të rënda që ka mundësi për t’u dënuar për një kohë të gjatë. Bashkë me punëtorë të tij u përpoq ta pengonte këtë proces duke ndërhyrë në dëshmitë e këtyre dëshmitarëve dhe u kap. U kap me shumë orësh incizime dhe dokumente që konfirmojnë incizimet në fjalë”, tha Kimberly West. “Të përballësh me akuza që përfshijnë krime kundër njerëzimit dhe krime lufte dhe duke qenë në paraburgim pjesërisht për shkak të rrezikut të pengimit Hashim Thaçi udhëzoi bashkë të akuzuarit, shokët e devotshëm, idealistet e patundur dhe ish-vartësit që të shënjestronin dëshmitarë dëshmia e të cilëve sipas tij ishte përfundimtare për përfundimin e kësaj çështje gjyqësore për krime lufte”.

Sipas West, në një mënyrë ose tjetër, dëshmitarët duhet të kuptonin direktivën e Thaçit e cila ishte “mos shkaktoni asnjë dëm atje. 

“Dëmi në thonjëza ishte dëshmia që mund të implikonte Thaçin në vepra penale dhe atje në thonjëza nënkuptonte këtë Gjykatë”. “Thaçi udhëzoi të bashkë të akuzuarit se si dëshmitarët duhet të thjeshtonin ndryshimet e nevojshme në deklaratat e mëparshme në mënyrë që të përshtateshin me narrative e pëlqyer nga z.Thaçi. Për shembull që dëshmitari të thoshte se deklarata ka pasur probleme përkthimi ose që ka qenë i lodhur dhe i ka ngatërruar gjërat, a po që kanë qenë thjeshtë thashetheme”./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Kuriozitetet e ditës

Published

on

Lexoni pesë kuriozitete. Mund të mos i keni ditur:

 

1.Toka ndodhet rreth 147 milionë kilometra larg Diellit dhe është afërsisht 4.5 miliardë vjet e vjetër.

 

2.Bufat nuk kanë sy në formën e zakonshme të syrit. Ata kanë struktura tubulare, prandaj nuk mund t’i lëvizin sytë dhe duhet ta rrotullojnë kokën për të parë përreth.

 

3.Krokodilët nuk mund ta nxjerrin gjuhën jashtë gojës.

 

4.Zemra e një karkaleci deti ndodhet në kokën e tij.

 

5.Është fizikisht e pamundur që derrat të shikojnë drejt qiellit.

Continue Reading

Lajmet

Avokati i Popullit kërkon rishqyrtimin e taksave gjyqësore

Published

on

Avokati i Popullit ka kërkuar nga Këshilli Gjyqësor i Kosovës (KGJK) që ta rishqyrtojë sistemin e taksave gjyqësore, duke vlerësuar se rritja e tyre mund të krijojë barriera financiare dhe të cenojë qasjen efektive të qytetarëve në drejtësi.

Në një opinion të publikuar të enjten, Avokati i Popullit ka shqyrtuar ndikimin e Udhëzimit Administrativ Nr. 03/2025 për Unifikimin e Taksave Gjyqësore në realizimin e së drejtës për qasje në drejtësi.

Sipas opinionit, edhe pse KGJK-ja ka kompetencë për miratimin e skemës unike të taksave gjyqësore, kjo kompetencë duhet të ushtrohet në përputhje me garancitë kushtetuese për qasje efektive në drejtësi dhe me parimin e proporcionalitetit.

“Taksat gjyqësore të përcaktuara me UA nr.03/2025 derdhen në buxhetin e Republikës së Kosovës dhe jo drejtpërdrejt në buxhetin e sistemit gjyqësor, gjë që dobëson lidhjen ndërmjet rritjes së taksave dhe përmirësimit të funksionimit të gjyqësorit”, thuhet në opinion.

Avokati i Popullit ka vlerësuar se nevoja dhe proporcionaliteti i rritjes së taksave duhet të arsyetohen në mënyrë të veçantë dhe të bazohen në vlerësime konkrete për ndikimin e tyre në qasjen në drejtësi.

Sipas opinionit, rritja e konsiderueshme e taksave, pagesat shtesë për ushtrimin e mjeteve juridike dhe pasojat e mospagesës mund të krijojnë pengesa disproporcionale, veçanërisht për qytetarët që nuk përfitojnë nga përjashtimi nga taksat apo nga ndihma juridike falas.

Duke iu referuar standardeve të Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, Avokati i Popullit ka vlerësuar se ekziston rrezik real që dispozitat e Udhëzimit Administrativ Nr. 03/2025, në formën aktuale, të kenë efekte disproporcionale në raport me të drejtën për qasje në drejtësi.

Për këtë arsye, ai ka kërkuar nga KGJK-ja që ta rishqyrtojë sistemin e taksave gjyqësore, në mënyrë që të sigurohet një balancë ndërmjet funksionimit efikas të sistemit gjyqësor dhe garantimit të qasjes së barabartë e efektive në drejtësi për të gjithë qytetarët.

Në fillim të këtij viti, KGJK-ja njoftoi për udhëzimin e ri administrativ që rrit taksat gjyqësore. Vendimi ishte kritikuar nga përfaqësues të drejtësisë, të cilët kishin paralajmëruar se rritja e taksave mund të ndikojë në inicimin e lëndëve në gjykata.

Me skemën e re, taksa për padi me vlerë kontesti nga 0 deri në 1,000 euro, e cila më parë ishte 20 euro, është bërë 60 euro për konteste nga 0 deri në 5,000 euro. Për kontestet nga 50,001 deri në 100,000 euro, taksa është rritur nga 150 në 300 euro.

Po ashtu, taksa për padi për pengim posedimi është dyfishuar nga 50 në 100 euro, ndërsa për propozim për sigurimin e provës është rritur nga 30 në 100 euro.

Rritje pati edhe në Gjykatën Komerciale, ku për padi me vlerë kontesti deri në 25,000 euro, taksa e re është 200 euro, ndërsa për kontestet nga 50,001 deri në 100,000 euro është rritur në 500 euro./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara