Kuriozitete

Gjashtë mënyra se si muzika mund të reduktojë stresin te njerëzit

Dëgjimi i muzikës lidhet me një gamë të gjerë të rezultatesh shëndetësore pozitive.

Publikuar

Nga Shahram Heshmat

Dëgjimi i muzikës është një ndërhyrje alternative tërheqëse kundër stresit dhe ankthit, pasi është e arritshme, e lirë dhe e lehtë për t’u përdorur si një terapi në jetën e përditshme. Dëgjimi i muzikës lidhet me një gamë të gjerë të rezultatesh shëndetësore pozitive, pasi mund të ulë nivelet e kortizolit, të rrisë nivelet e serotoninës dhe të aktivizojë zonat e trurit që përfshihen tek shpërblimi. Për shembull, është raportuar dëgjimi i muzikës relaksuese para, gjatë dhe pas procedurave mjekësore, lidhet me nivele më të ulëta të kortizolit. Ja cilat janë 6 mënyrat se si muzika e redukton ankthin dhe stresin.

1. Efekti relaksues i ritmit

Ritmi i muzikës mund të konsiderohet si një nga faktorët më të rëndësishëm. Studimet kanë treguar se dëgjimi i muzikës me ritëm të ngadaltë dhe me zë të ulët, mund t’i qetësojë njerëzit gjatë situatave stresuese. Për shembull, muzika me një ritëm të ngadaltë, si muzika meditative apo xhazi i butë, lidhet shpesh me relaksimin. Muzika me një ritëm të ngadaltë dhe të qëndrueshëm siguron reduktim të stresit duke ndryshuar ritmet e trupit, si për shembullrrahjet e zemrës.

2. Muzika pa tekst

Zakonisht muzika pa tekst funksionon më mirë. Përdorimi i muzikës instrumentale, në vend të muzikës me tekst, sjell shpesh efekte më të mëdha të ndërhyrjes së muzikës në reduktimin e stresit. Muzika që përmban tekst, mund të jetë më shpërqendruese në vend se të jetë qetësuese.

3. Muzika si një strategji shpërqendrimi

Dëgjimi i muzikës mund të sigurojë një “shpërqendrim” nga mendimet ose ndjenjat që rrisin stresin. Muzika si një mjet shpërqendrues, mund të largojë vëmendjen nga një ngjarje stresuese në diçka më të këndshme, e cila redukton nivelet e stresit. Pra, dëgjimi i muzikës që ndryshon humorin nëpërmjet ndryshimit të modeleve të mendimit, mund të ketë një efekt afatgjatë.

4. Muzika shkakton kënaqësi

Muzika ka një lidhje të fortë me ndjenjat e kënaqësisë. Angazhimi me muzikën mund të shkaktojë të njëjtat reagime biologjike dhe psikologjike të lidhura me shpërblime të tjera shumë themelore, si ushqimi, seksi dhe paratë. Muzika e përjetuar si e këndshme, e forconemocionin pozitiv, i cili e redukton stresin.

5. Lidhja sociale

Dëgjimi i muzikës në prani të të tjerëve, mund të forcojë efektin reduktues të stresit. Muzika lehtëson lidhjet shoqërore. Krijimi i muzikës në grup apo këndimi së bashku mund të sjellëforcimin e lidhjeve sociale, gjë qëemund të shpjegohet me çlirimin e neurotransmetuesve siendorfina dhe oksitocina.

6. Preferenca ka rëndësinë e saj

Studimet tregojnë se pasja e mundësisë së zgjedhjes për atë që do të dëgjoni, ka efekte më të dobishme sesa muzika e zgjedhur nga dikush tjetër. Kur për ndonjë arsye, muzika e zgjedhur nuk është e përshtatshme për situatën, kjo mund të çojë në ndryshime të padëshiruara të humorit apo përkeqësim të humorit negativ./Psychology Today – Bota.al

Kuriozitete

​Vendet që i lejojnë punëtorët të flenë gjatë orarit të punës

Në disa vende ky veprim inkurajohet fuqishëm, për të pasur ndikim pozitiv në humor.

Publikuar

nga

Ekziston një lidhje e dëshmuar midis mungesës së gjumit dhe emocioneve negative, por a është një zgjidhje e duhur që të kapni një sy gjumë gjatë orarit të punës?

Hulumtimet nga Fondacioni Kombëtar i Gjumit (NSF) sugjerojnë se mungesa e gjumit mund të ketë një ndikim negativ në emocion. A mundet që dremitjet prej 20-30 minutash të krijojnë një fuqi punëtore më produktive dhe të kenë një ndikim pozitiv në humor, përqendrim dhe vëmendje? Në disa vende kjo jo veçse nuk shihet negativisht, përkundrazi inkurajohet fuqishëm që punëtorët të bëjnë një sy gjumë në vendet e tyre të punës.

Kina me dhomat e gjumit në punë

Në fabrikat dhe zyrat në të gjithë Kinën, linjat midis dhomës së gjumit dhe hapësirës së punës po bëhen gjithnjë e më të paqarta. Për shkak të orëve më të gjata të punës, shumë punëdhënës e përkrahin një sy gjumë të shkurtër pas drekës për të rritur përqendrimin. Disa zyra madje kanë instaluar ambiente të përkohshme ose të përhershme për gjumin për të inkurajuar punonjësit të jenë më të vëmendshëm.

Japoni – Inemuri

Një sy gjumë në punë mund të perceptohet si një shenjë dembelizmi dhe mund të shihet si shumë negative që në disa kompani edhe ndëshkohet, por jo edhe në Japoni. Stili i ethshëm i jetesës së banorëve të qyteteve të Japonisë i ka bërë që të praktikojnë atë që njihet si “inemuri”, që ka kuptimin e “të fjeturit ndërsa janë të pranishëm”. Falë inemuri-ve, punëtorët japonezë mund të flenë në transportin publik, në tavolinën e tyre apo edhe gjatë takimeve – dhe kjo zakonisht shihet si një shenjë e punës së palodhur.

Spanjë – Siesta

Me origjinë nga Spanja dhe një pjesë e Amerikës Latine, “siesta” është ndoshta një nga traditat më të njohura të dremitjes gjatë ditës në të gjithë globin. Kjo praktikë mund të jetë nën kërcenim, megjithatë, me ligjet e reja të biznesit të prezantuara në vitin 2016 punonjësit kufizohen në mënyrën se si mund të punojnë dhe në mënyrë efektive të reduktojnë kohën në të cilën mund të kenë një sy gjumë pasditeve.

Itali – Riposo

Aty ku spanjollët kanë pushim, italianët kanë “riposo”. Zakonisht pas drekës, riposo mund të zgjasë diku nga 2 deri në 4 orë. Kjo është zhgënjyese për turistët sepse kjo do të thotë se shumë atraksione janë të mbyllura gjatë gjithë ditës. Fatkeqësisht, ritmi i pandërprerë i industrisë moderne do të thotë që gjithnjë e më pak punonjës e zyrës mund të përfitojnë nga një dremitje e mesditës.

Norvegji – Dremitja jashtë

Bëni një shëtitje nëpër Oslo, Helsinki ose një qytet tjetër nordik dhe mund të shihni disa foshnje duke marrë një sy gjumë në temperatura deri në -5 gradë Celsius. Nuk duhet të shqetësoheni – ata nuk janë fëmijë të braktisur; Fjetja në natyrë gjatë ditës në fakt besohet se është shumë e mirë për shëndetin e tyre. A mund të frymëzohen punonjësit e zyrave lokale për të rritur produktivitetin e tyre?

Indonezia – Frika e gjumit

Stresi i punës ju rëndon? Emërtimi ogurzi “frika e gjumit” mund të jetë zgjidhja. I referuar lokalisht si “todoet poeles” – praktika e gjumit me frikë u mundëson njerëzve të tundin kokën menjëherë për të shmangur ndjenjat e ankthit dhe stresit të tepruar. Lëshimi i kokës kur shefi juaj hyn mund të mos jetë zgjidhja më e mirë, por dremitjet e rregullta mund të ndihmojnë në shmangien e shqetësimeve të lidhura me punën.

Botsvana – Të flesh sipas orarit tënd

Duhet të flesh kur është errësirë, apo jo? Jo mjaft. Të paktën jo në Botsvanë. Fisi vendas i gjuetarë-mbledhësve Kung të vendit është i njohur për të fjetur vetëm kur është i lodhur, pavarësisht nga koha e ditës. Me rritjen e marrjes së kohës, një rritje në orët e zgjedhura nga vetë punonjësit dhe rritjen e punës së bazuar në kontrata, a mund të përqafojnë bizneset rrugën e Kung më shpejt se sa mendojmë?

SHBA – Dhomat e gjumit

Megjithëse nuk është ende një zakon kombëtar, gjumi në punë po përkrahet edhe nga disa prej punëdhënësve më të mëdhenj të SHBA-së. Kompanitë e teknologjisë dhe softuerëve po e përkrahin revolucionin e gjumit, kompania Google ka shkuar aq larg sa ka instaluar në zyrat e tyre fole gjumi të ndërtuara për të ndihmuar punonjësit të pushojnë dhe të freskohen./ AkademiPune

Vazhdo të lexosh

Kuriozitete

Kometa e sapozbuluar i afrohet Tokës

Fotografitë e realizuara nga astronomët vunë në pah një ngjyrë të gjelbër të dallueshme rreth trupit të kometës.

Publikuar

nga

Një kometë e gjelbër e sapozbuluar do t’i afrohet shumë Tokës të mërkurën. Sipas astronomëve, udhëtimi i kometës drejt nesh zgjati rreth 50 mijë vjet.

Fotografitë e realizuara nga astronomët vunë në pah një ngjyrë të gjelbër të dallueshme rreth trupit të kometës. Ajo do të jetë mjaft e ndritshme për t’u dalluar me sy të lirë.

“Ju mbase mund t’i keni parë raportimet që një objekt i gjelbër i ndezur do të ndriçojë qiellin. Fatkeqësisht nuk do të jetë diçka e tillë”, deklaroi Robert Massey, zëvendës drejtor ekzekutiv i Shoqërisë Mbretërore Astronomike.

Megjithëse, ju mund ta shihni një njollë në qiell. Vëzhguesit e mundshëm të yjeve kanë gjasa më të mëdha për ta dalluar atë duke përdorur dylbi.

“Edhe një palë dylbi të vogla do t’ju ndihmojnë ta vëreni atë”, thotë Massey.

Kometat përbëhen kryesisht nga akulli dhe pluhuri. Ndërsa i afrohen Diellit, akulli avullohet dhe pluhuri shkundet për të krijuar bishtin e gjatë.

Astronomët zbuluan kometën C/2022 E3 (ZTF) gjatë muajit mars të vitit të kaluar në Observatorin Palomar në Kaliforni./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Kuriozitete

A është e vërtetë që konsumi i verës e dëmton trurin e njeriut?

Debate lidhur me këtë çështje ka edhe në botën mjekësore-shkencore, por edhe në atë politike.

Publikuar

nga

Bashkimi Evropian ka vendosur të lejojë Irlandën që të vendosë paralajmërimeve mbi dëmet shëndetësore në etiketat e shisheve alkoolit. Dhe këtu përfshihen dhe ato të verës.

Kjo çështje shkaktoi që në fillim diskutime të forta nivel politik, duke nxitur zemërimin e vendeve si Franca, Spanja dhe Italia, që kundërshtojnë me forcë një lëvizje që mund të barazojë (në perceptimin e konsumatorëve) alkoolin me produkte tejet të dëmshme për shëndetin, siç janë cigaret.

Por debate ka edhe në botën mjekësore-shkencore. Në Itali në krye të mbështetësve të vendimit të Brukselit është Antonela Viola, imunologe në Universitetin e Padovës, që përmes një editoriali të gjatë botuar në “La Stampa”, pretendon se alkooli e dëmton trurin, edhe në rastin e konsumimit të butë ose të moderuar.

Ndërkohë në anën e kundërt të debatit qëndron Mateo Baseti, që u kundërpërgjigj duke siguruar konsumatorët se një gotë verë në darkë nuk ka lënduar ndonjëherë askënd. Po kush ka të drejtë? Duke supozuar se kur flet për këshilla shëndetësore, çdo mjek shprehet siç e sheh më të përshtatshme “sipas shkencës dhe ndërgjegjes”, le të shohim çfarë thonë studimetmë të fundit mbi marrëdhëniet midis alkoolit, trurit dhe shëndetin në përgjithësi.

Së pari, pse flasim për trurin? Dëmet më të njohura të shkaktuara nga konsumimi i alkoolit janë në mëlçi, siç e dinë pothuajse të gjithë. Por në këtë rast cirroza, steatoza hepatite dhe probleme të tjera pak a shumë serioze, janë rezultat i abuzimit të shpeshtë, dhe jo i konsumit të një gotë verë, që është një praktikë e zakonshme e italianëve gjatë darkës.

E njëjta gjë vlen edhe për problemet psikologjike, dhe rrezikun e aksidenteve ndaj të cilave ekspozohemi duke u dehur. Por kur flasim për ndikimin negativ të etanolit në tru, disa studime duket se tregojnë një rrezik më të madh. Dhe në këtë rast, efektet e dëmshme shfaqen edhe tek njerëzit që konsumojnë atë që konsiderohet një dozë standarde e alkoolit në ditë, e cila zakonisht përkufizohet një gotë verë për gratë dhe 2 gota për burrat (një gotë verë konsiderohet e barabartë me një kanaçe birre, një gotë e vogël raki, dhe në përgjithësi 12 gramë alkool të pastër).

Hulumtimi i fundit në këtë fushë (i përmendur edhe nga Viola) u botua në revistën “NatureCommunications” nga një ekip shkencëtarësh nga Universiteti i Pensilvanisë në SHBA. Studimi u krye duke përdorur të dhënat e Biobank në Britaninë e Madhe që përmban një mori informacionesh mbi shëndetin e qindra mijëra qytetarëve britanikë, e krijuar enkas për të kryer studime mbi marrëdhëniet midis stilit të jetesës dhe sëmundjeve.

Studiuesit analizuan më shumë se 36.000 skanime të trurit të njerëzve të moshës së mesme, konsumi mesatar ditor i alkoolit të të cilëve dihej me saktësi. Ata vlerësuan efektet që ka alkooli në vëllimin e trurit dhe mikrostrukturën e tij, lëndën e bardhë (lënda e trurit e përbërë nga tufa aksionesh, e cila luan një rol të rëndësishëm në sigurimin e performancës sonë njohëse).

Duke analizuar të dhënat që kishin në dispozicion, studiuesit llogaritën më pas ndikimin qëka konsumimi i alkoolit në vëllimin dhe morfologjinë e trurit (karakteristika që lidhen me shëndetin e trurit), duke përdorur si referencë atë që dikush do të priste të gjente bazuar në parametrat e tjerë të njohur të pjesëmarrësve.

Dhe zbuluan prova të dëmtimeve jo vetëm te ata që pinë shumë, por edhe tek të ashtuquajturit konsumatorë të moderuar, të cilët konsumojnë një ose dy gota alkool në ditë, dhe për të cilët më parë nuk kishte rezultate të qarta. Po sa serioze janë dëmet e vërejtura?

Krahasuar me trurin e një njeriu që nuk pi fare alkool, ata që konsumojnë një gotë verë në ditë, kanë një tru 6 muaj më të moshuar. Konsumi ditor i 1-2 gotave në ditë e modifikon morfologjinë e trurit sikur të jetë plakur me 2 vjet. Katër gota në ditë e bëjnë konsumatorin nëfjalë të ketë një tru 10 vjet më të moshuar se ai që nuk pi fare alkool.

Duke marrë parasysh moshën mesatare të pjesëmarrësve, pirja e 2 gotave alkool në ditë deri në moshën 60 –vjeçare, truri mund te plaket si ai i një 62-vjeçari. Ndërsa me 4 gota në ditë, ose gjysmë litri, truri i tij do të jetë ai i një 70 vjeçari. Një aspekt tjetër i rëndësishëm kurflitet për rreziqet e konsumimit të sasive të moderuara të alkoolit është ai i kancerit.

Alkooli etilik është një substancë irrituese, dhe konsumi i tij i rregullt mund të rrisë drejtpërdrejt rrezikun e zhvillimit të disa llojeve të neoplazmave:tumoreve të gojës, zgavrësdhe buzëve, tumoret orofaringeale në përgjithësi, kanceri i ezofagut dhe faringut, kanceri kolorektal, kanceri i mëlçisë dhe ai i gjirit.

Së fundmi, OBSH-ja ka lëshuar një deklaratë në këtë drejtim, duke kujtuar se studimet e deritanishme nuk e lejojnë llogaritjen e një pragu sigurie për konsumimin e alkoolit:çdo gotëe rrit sado pak rrezikun e zhvillimit të kancerit, dhe gjasat rriten me rritjen e vëllimit të alkoolit që konsumohet.

Në këtë drejtim, një studim i vitit 2020 llogariti se sa kancere shkaktohen në Evropë çdo vit nga konsumimi i lehtë dhe i moderuar i alkoolit (i përcaktuar si më pak se 20 gram alkool i pastër, pak më pak se dy gota verë). Llogaritjet i referohen vitit 2017 dhe flasin për 23.000 tumore të shkaktuara drejtpërdrejt nga konsumimi i lehtë ose i moderuar i alkoolit.

Në total në Evropë gjatë vitit 2017 ka pasur 3.723.600 raste me kancer. Nga këto 988.500 ishin kancere për të cilat alkooli është një faktor rreziku i njohur. 172 mijë tumore që i atribuohen konsumimit të alkoolit në përgjithësi dhe 23 mijë raste konsumit të lehtë dhe të moderuar. / Wired – Bota.al

Vazhdo të lexosh

Kuriozitete

Tetë gjërat që fëmijët nuk i harrojnë kurrë mbi prindërit e tyre

Koha kur i keni suprizuar është një prej tyre.

Publikuar

nga

Nga Harley Manson

Është interesante të mendosh mbi gjërat që fëmija juaj do të kujtojë dhe ato që do të harrojë kur të rritet. Kujtimet tona janë kaq të rastësishme, por tek e fundit, ka disa gjëra që fëmija juaj nuk do t’i harrojë kurrë. Për mua një nga ato momente, ishte kur ime më hyri në dhomën time kur isha 9 ose 10 vjeç dhe më tha mua dhe motrës që të bëheshim gati.

Bëmë ashtu siç na tha, dhe të tria shkuam fillimisht të darkonim në një McDonald’s dhe më pas pamë një film në një kinema të hapur. Ishte një nga kujtimet më të mrekullueshme që kam, edhe pse ishte diçka kaq e thjeshtë dhe e rastësishme. Po ju çfarë lloj shenje po lini tek kujtesa e fëmijëve tuaj? Ja cilat janë 8 prej tyre:

1. Koha kur i keni surprizuar

Ashtu si kujtimi im dhe i motrës me mamin tonë, që na befasoi me kalimin e një mbrëmje të këndshme, edhe fëmijët tuaj do t’i kujtojnë gjërat e vogla që keni bërë për ta. Prandaj, sa herëqë keni mundësi, befasojini fëmijët tuaj.

2. Herët që i mësuat si të ishin të përgjegjshëm

Një moment tjetër i rëndësishëm që e mbaj mend, ishte kur nëna ime më detyroi të bëja gjëra që nuk doja, por që përfundimisht më bënë një njeri më të mirë kur u rrita. Ndërsa fëmijët tuaj mund të mos e pëlqejnë faktin që duhet të bëjnë disa punë në shtëpi, një ditë ata do t’ju falënderojnë që i keni bërë ata njerëz të përgjegjshëm.

3. Herët kur nuk keni apo keni kërkuar falje

Shpeshherë ne mendojmë se fjalët tona janë gjërat më e rëndësishme që duhet të kenëparasysh fëmijët tanë. Por ndonjëherë e teprojmë, dhe kjo s’duhet të na pengojë që të kërkojmë falje. Në fakt, si prind, duhet t’u kërkoni gjithmonë ndjesë fëmijëve tuaj, pasi po i mësoni ata të marrin përgjegjësi mbi vete.

4. Sa shumë u keni bërtitur

Të gjithë prindërit e ngrenë ndonjëherë zërin në shtëpi, dhe kjo është normale. Por në rast se bërtisni gjatë gjithë kohës, fëmijët tuaj nuk do ta harrojnë këtë. Dhe fatkeqësisht mund të përfundoni duke qenë një kujtim i trishtueshëm apo edhe traumatik për fëmijët tuaj.

5. Sa herë keni qenë prezent në jetën e tyre

Fëmijët e dinë se kush është vazhdimisht i pranishëm në jetën e tyre dhe kush jo. Ata mund të mos kuptojnë plotësisht tani, por kur të rriten do të kthejnë kokën pas dhe do të shohingjithçka shumë qartë. Prandaj sigurohuni që të jeni sa më shumë të pranishëm në jetën e fëmijëve tuaj.

6. Premtimet që i keni mbajtur ose jo

Kur i premtoni fëmijës tuaj diçka dhe nuk e mbani fjalën, ata do ta mbajnë mend këtë. Anasjelltas, nëse bëni një premtim dhe e mbani, do ta kujtojnë gjithmonë atë rast.

7. Mënyra se si veproni kur nuk ju sheh askush

Edhe kur nuk mund t’ju shohë askush tjetër, janë fëmijët tuaj që e bëjnë këtë. Nëse silleni shumë mirë dhe shfaqni integritet, fëmijët tuaj do ta mbajnë mend. Nëse e kaloni gjithë kohën tuaj duke abuzuar me ta, dhe duke i trajtuar si mbeturina, kjo është ajo që do t’u mbetet nëmendje.

8. Mënyra se si i keni bërë të ndihen

Nëse e bëni fëmijën tuaj të ndihet i dashur nga ju, të ndihet i sigurt dhe i plotësuar, kjo do të kujtohet prej tij. Nga ana tjetër, nëse vazhdimisht e përçmoni, kjo është ajo çfarë do të mbajë mend kur të rritet. / awareness – bota.al

Vazhdo të lexosh

Të kërkuara