Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.
Ilustrim:
7 shtator 1993
Tre vjet nga Kushtetuta e Kaçanikut
Sot, u bënë tre vjet nga shpallja e Kushtetutës së Kaçanikut, me ç’rast delegatët e Kuvendit të Kosovës në këtë qytet jugor, afër kufirit me Maqedoninë, shpallën Republikën e Kosovës. Që nga atëherë u ndërmorën disa veprime praktike që të jetësohet kjo Kushtetutë, megjithëse pas shpalljes së Kushtetutës delegatët lëshuan Kosovën dhe ende jetojnë të shpërndarë në disa shtete.
Kronikët njoftojnë se mbledhja ishte e shkurtër dhe zgjati vetëm 20 minuta.
Shpallja e Kushtetutës së Kaçanikut ishte shprehje e vullnetit politik të pjesës dërrmuese të popullsisë së Kosovës, që pas shkatërrimit të federatës jugosllave, Kosova të bëhej shtet i pavarur.
Edhe pas tre vjetësh punë e përpjekje, Kosova mbetet e okupuar nga forca të mëdha të policisë dhe të ushtrisë serbe, por me vendosmërinë e popullit që të realizojë lirinë dhe pavarësinë. Këtë vullnet populli e shprehi edhe një herë në zgjedhjet e majit të vitit të kaluar, me ç’rast u zgjodh kryetari i Republikës së Kosovës, deputetet e Kuvendit pluralist të Republikës së Kosovës, i cili ende, për shkaqe objektive, nuk arriti që të konstituohet.
7 shtator 1994
“Bujku”: Çelësat e pavarësisë së Kosovës janë në duart tona
Me rastin e katërvjetorit të aprovimit të Kushtetutës së Republikës së Kosovës, gazeta “Bujku” në kryartikullin e vet vlerëson se Shtatë Shtatori tashmë shënohet me germa të mëdha dhe kremtohet si një nga datat e rrëndësishme të popullit shqiptar në Kosovë.
-Këtë ditë para katër vjetësh në Kaçanikun e njohur edhe nga historia e hershme jona, delegatët e Kuvendit të Kosovës nxorën Kushtetutën e Republikës së Kosovës dhe i vunë themelet një shteti, i cili, ç’është e vërteta, ende nuk është njohur nga bashkësia ndërkombëtare dhe ende nuk funksionon siç është paramenduar për skhak të okupimit nga ana e një shteti tjetër – Serbisë, por megjithatë një shteti që është ngulitur fuqishëm në vetëdijen e shqiptarëve në përgjithësi, kurse gjithnjë e më shumë ka zënë të ngulitet edhe në vetëdijen e të tjerëve, thuhet ën filim të kryartikullit.
Duke vlerësuar rëndësinë e këtij akti, më tutje thuhet se ajo është e pakontestueshme.
-Sot edhe fatosat e njohin dhe i këndojnë Kaçanikut e Kushtetutës së tij. Në disa fusha të rëndësishme, si në arsim, kulturë, informim, sport, asistencë sociale, financa e pjesërisht edhe në shëndetësi, ekonomi, administratë etj, funksionon shteti i pavarur i Kosovës. Liria e pavarësia mund të vonohen, por ato një ditë patjetër do të vijnë. Më shpejt a më ngadalë varet edhe nga bashkësia ndërkombëtare, mirëpo çelësat megjithatë janë në duart tona. Sa më parë dhe sa më mirë e sa më shumë të organizohemi e të veprojmë secili në fushëveprimtarinë e tij dhe sa më të vendosur e më këmbëngulës të jemi në realizimin e synimeve dhe të kërkesave tona legjitime aq më parë do të arrijmë të konkretizojmë në jetë Kushtetutën e Kaçanikut në çdo rrafsh të jetës e të punës sonë, thuhet mes tjerash në kryartikullin autorit Blerim Stavilecit në gazetën “Bujku”.
7 shtator 1995
Paralajmërohet vendosja e kolonëve serbë në kompleksin e Lidhjes së Prizrenit
Drejtoresha e instaluar serbe në Kompleksin përkujtimor “Lidhja e Prizrenit” në Prizren, Shutakoviq, urdhëroi sot në orën 8:00 heqjen e të gjitha eksponateve, pikturave dhe dokumentacionit nga ndërtesa.
Ajo tha se objekti do të lirohet për vendosjen e kolonëve serbë në të, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Prizren.
Kompleksi përkujtimor “Lidhja e Prizrenit” u përurua në 100-vjetorin e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit (1878), ngjarjes më të rëndësishme politike kombëtare të shekullit të kaluar.
Njoftimet nga Prizreni bëjnë me dije për tensionimin e gjendjes dhe shqetësimin e madh dhe indinjatën te qytetarët e tij.
Sulmi i regjimit serb në këtë monument të historisë e të kujtesës kombëtare është provokim i rëndë, jo vetëm për Prizrenin dhe Kosovën, po edhe për gjithë botën shqiptare, sepse Lidhja e Prizrenit shënon pikën kthesë në historinë moderne të kombit shqiptar.
Fushata serbe për rikolonizimin e Kosovës është vlerësuar si provokimi më i madh që i bëhet popullit shqiptar.
Regjimi serb nuk e ka fshehur karakterin porovokues të aksionit, duke i vendosur kolonët në hotelet, ndërmarrjet, spitalet e shkollat e pushtuara prej nga janë përzënë me dhunë shqiptarët, si edhe në banesat e shtëpitë e shqiptarëve.
Plani që kolonët të vendosen në kompleksin përkujtimor në Prizren është akt i paramenduar dhe në funksion të provokimit më të vrazhdët.
Është e qartë se ky provokim nuk synon të zgjidhë qoftë një problem refugjati, por synon të atakojë botën shqiptare.
Pjesa e qytetit ku gjendet kompleksi përkujtimor “Lidhja e Prizrenit” është nën mbrojtjen e UNESCO-s.
7 shtator 1998
Suharekë: Në Sllapuzhan kanë mbetur 6 të vrarë të pavarrosur
Gjendja në komunën e Suharekës, edhe pse që prej disa ditësh duket më e qetë, është shumë e rëndë.
Forcat policore kontrollojnë çdo rrugë lidhëse me Suharekën, ndërsa edhe në vetë qytetin ka lëvizje dhe kontroll të shtuar të policisë, njofton KI i Degës së LDK-së në Suharekë.
Njoftohet se në Semetisht nga dy kalimtarë të rastit u varros Ramadan Mazreku, viktima e 60 që nga fillimi i veprimeve luftarake në komunën e Suharekës.
Në Sllapuzhan kanë mbetur të pavarrosur edhe më tej mëse 6 të vrarë, ndërsa që prej ditëve të para të sulmit mbi Reshtan nuk dihet për fatin e Vesel Ramë Sopës (58) nga Suhareka.
I njëjti burim bën me dije se në një mbledhje të drejtorëve të shkollave fillore dhe të mesme u vendos që mësimi të fillojë të mbahet edhe në disa shkolla tjera si në: Suharekë, Budakovë, Bukosh, Gjinoc dhe Leshan. Tash për tash në komunën e Suahrekës mësimi mbahet në 11 shkolla fillore, kurse në të gjitha shkollat tjera fillore dhe në ato të mesme mësimi tash për tash nuk ka mundësi të mbahet.
Në Lybiçevë të Prizrenit u varrosën 5 viktimat e terrorit serb
Më 6 shtator në Lybiçevë të Prizrenit, me ndihmën e disa qytetarëve nga fshatrat përreth, u varrosën: Qazim Poniku (86), Agush Poniku (72), Nesim Krasniqi (65), Mersel Halilaj (63) dhe Skender Mehmetaj (80), viktima të terrorit serb.
Të shtunën, në orën 20,00 u liruan nga arresti edhe katër qytetarë të fshatrave Dejnë, Renoc dhe Ratkoc. Sipas tyre, në arrest po mbahen edhe 32 banorë të fshatit Dejnë. Në mesin e tyre është edhe një person nga Klina, i cili kishte qenë mysafir në Dejnë.
Sipas këtyre dëshmitarëve, në Dejnë ishin arrestuar 58 persona, të cilët i kishte detyruar që të ecnin më duar të lidhura prapa kokës deri në Ratkoc, ku policia i ka urdhëruar që të mos shikojnë nga fshati. Besohet se kështu policia përpiqej të fshihte gjurmët e masakrave të bëra në këtë fshat. Dëshmitarët thonë se kanë parë këpucë, sandale e qadra të gjuajtura.
Ndërkaq, në fshatin Palluzhë policia i ka zhveshur deri në brekë burrat dhe gratë. 27 burra i ka dërguar deri në Prizren, ashtu të zhveshur. Njoftohet se Samidin Bytyqi dhe Gazmend Bytyqi, të cilët janë marrë në pyetje, nuk janë kthyer më në mesin e të arrestuarve.
Burimet e Komisionit për Informim të Degës së LDK-së në Prizren njoftojnë se në spitalin e Prizrenit gjenden ende këta të plagosur: Rexhep M. Krasniqi (1954) – Kramovik, Manush H. Bytyqi (1964), Bedrush H. Bytyqi (1970) – Dejnë, Bekim R. Krasniqi (1970) – Kramovik, Ekrem H. Bytyqi (19) – Dejnë, Albert Halim Bytyqi (1992) – Dejnë, Astrit S. Bytyqi (1985) – Dejnë, Abdullah I. Morina (1964) – Vërnjakë, Kadri J. Mustafa (1962 – i rrahur), Hajriej R. Morina (1961) – Vërnajkë, pas dhënies së ndihmës së parë u lirua në shtëpi, Drita S. Morina (1964) – Vërnjakë, gjendet në reparitn intensiv në spitalin e Prizrenit.
Njoftohet se Drita dhe Hajrije Morina u plagosën në shtëpinë e tyre. Njoftohet se ato ishin kthyer në shtëpi dhe u plagosën derisa po ndeznin zjarrin në shporet. Ato nuk kishin hetuar se policia serbe kishte vendosur një bombë në shporet. Si pasojë e shpërthimit të kësaj bombe Hajrija u plagos lehtë, ndërsa Drita ka marrë plage të rrezikshme për jetën e saj.