Lajmet

Forumi Ekonomik Kosovë – Portugali në UBT: Vizioni për inovacion dhe zhvillim ekonomik  

Published

on

Forumi Ekonomik Kosovë – Portugali me temë “Roli i arsimit në rritjen dhe zhvillimin ekonomik”, u mbajt më 20 qershor në Kampusin Inovativ të UBT-së në Lipjan. Ky forum mblodhi figura të shquara nga fusha e arsimit dhe zhvillimit ekonomik, të cilët diskutuan mbi rëndësinë e arsimit në promovimin e rritjes dhe zhvillimit ekonomik.

Folësit kryesorë ishin Elvira Fortunato, Prorektore e Universitetit NOVA, Edmond Hajrizi, Rektor i UBT-së, Rodrigo Martins, President i Akademisë Evropiane të Shkencave, Nelson Fernandes, Komisioner nga Dhoma Ekonomike Evropiane EEIGCham dhe Rui Vinhas da Silva, Drejtor për Zgjerimin Global, Studime Ekzekutive ISCTE.

Rektori i UBT-së, Edmond Hajrizi, foli për rëndësinë e inteligjencës artificiale në përdorimin e njohurive ekzistuese dhe nevojën për të vazhduar kërkimet dhe testet në fusha të ndryshme për të përparuar teknologjinë. Ai theksoi se teknologjia është e domosdoshme për të përshpejtuar proceset dhe për të rritur volumet, por theksoi gjithashtu se arsimimi dhe kompetenca e njerëzve janë kyçe për rritje dhe zhvillim.

Rektori Hajrizi gjithashtu foli për rëndësinë e revolucioneve konvergjente, ku bashkimi i njohurive ekzistuese krijon njohuri të reja, dhe për rolin e uljes së kostos së teknologjisë në nxitjen e kreativitetit dhe përfshirjen e vendeve të vogla në zhvillimin global. Hajrizi thekson gjithashtu rëndësinë e sistemit dhe kompleksitetit të ri në zhvillim, e që sipas tij kjo nuk mund të ndodh nëse nuk i çojmë përpara gjërat.

“Zhvillimi nuk mund të ndodhë nëse nuk i çojmë përpara gjërat. Niveli i përparimeve ka nevojë për sisteme të reja dhe kompleksitet të ri, dhe kjo është diçka me të cilën duhet të merremi. Nuk është e lehtë. Njerëzit sot po jetojnë më mirë dhe nuk duan të punojnë në punë fizike. Kjo është një sfidë. Jetojmë më mirë, duam të rritemi dhe të kemi një cilësi më të mirë jete, por ndonjëherë kemi ende nevoja bazë që duhen përmbushur. Ky është një kompleks interesant për t’u zgjidhur dhe për të gjetur se si do ta bëjmë këtë”, theksoi rektori i UBT-së, Edmond Hajrizi.

Elvira Fortunato, Prorektore e Universitetit NOVA, theksoi se mentaliteti dhe pjesa e problemit qëndrojnë brenda nesh, jo brenda industrive apo shoqërive. Ajo nënvizoi nevojën që universitetet dhe institucionet politeknike të angazhohen më shumë me botën reale dhe të lënë pas kulla e fildishtë. Një pjesë e madhe e problemit, sipas saj, është mungesa e komunikimit efektiv.

“Sigurisht, jemi këtu për të zgjidhur problemet. Për shembull, kemi një problem të madh sepse nuk komunikojmë siç duhet. Ne thjesht informojmë. Problemi është se jemi të dobët në komunikim. Në dy vitet e fundit, në funksionin tim të mëparshëm, kam pasur privilegjin të udhëtoj shumë, për shembull, në Portugali. Kam zbuluar shumë gjëra të reja, shumë kompani të reja dhe startup-e. Këto gjëra nuk janë të njohura. Duhet të diskutojmë më shumë dhe të promovojmë këto ambiente, jo vetëm brenda universiteteve, por edhe brenda rajoneve dhe komuniteteve. Duhet të jemi më të angazhuar dhe të përfshirë. Ky është mesazhi im kryesor”, u shpreh Fortunato.

Rodrigo Martins, President i Akademisë Evropiane të Shkencave, vuri në dukje se për të realizuar çdo projekt, nevojiten fonde. Ai është krenar për kontributin e tij në hartimin e strategjive që lejojnë universitetet të angazhohen në mësim dhe kongrese. Ndërsa strategjitë dhe kurset tradicionale janë të rëndësishme, kreativiteti dhe inovacioni shpesh mungojnë dhe kërkojnë rrjetëzim.

“Ideja është të identifikohen fushat strategjike dhe të krijohen rrjete bashkëpunimi. Ky është një pilot-projekt dhe është i hapur tani për të aplikuar. Mendoj se Kosova mund të përfitojë nga kjo. Qëllimi nuk është të jemi të izoluar, por të krijojmë rrjete në katër fusha që Europa i konsideron kritike: ndërtimi, lëvizshmëria, energjia dhe elektronika. Këto fusha janë të rëndësishme për zhvillimin dhe përmirësimin e teknologjisë. Projekti është i hapur për aplikime dhe mund të gjeni strategjitë dhe mundësitë e rrjetëzimit në fushën e materialeve të avancuara. Qëllimi nuk është të jemi të izoluar, por të përziejmë dhe të zhvillojmë bashkëpunime efektive, duke respektuar fondet dhe duke u përqendruar në krijimin e vlerës”, vlerësoi Martins.

Në fund të Forumit Ekonomik Kosovë – Portugali mbi temën “Roli i arsimit në rritjen dhe zhvillimin ekonomik”, u zhvillua një sesion i pyetjeve dhe përgjigjeve me pjesëmarrësit.

Diskutimet u përqendruan në çështje të ndryshme si: “Roli i inteligjencës artificiale në arsim dhe zhvillim ekonomik, Nevoja për bashkëpunim më të ngushtë mes institucioneve akademike dhe sektorit privat, Rrjetëzimi dhe inovacioni në fushën e materialeve të avancuara dhe teknologjisë. Mënyrat për të përmirësuar komunikimin dhe përfshirjen e komunitetit në inovacione dhe startup-e”.

Pyetjet dhe diskutimet ofruan një platformë për të theksuar sfidat dhe mundësitë për të ardhmen e arsimit dhe zhvillimit ekonomik në Kosovë dhe më gjerë./UBTNews/

DIONESA EBIBI

Vendi

Vazhdohet mandati i Petrit Ajetit në krye të AKI-së edhe për pesë vjet

Published

on

By

U.D. Presidentja, Albulena Haxhiu, dhe Kryeministri Albin Kurti, kanë nënshkruar sot vendimin për vazhdimin e mandatit të Petrit Ajetit si drejtor i Agjencisë së Kosovës për Inteligjencë (AKI).

Me këtë vendim, Ajeti do të udhëheqë institucionin kryesor të inteligjencës në vend edhe për një mandat tjetër pesëvjeçar.

Sipas njoftimit, ky vendim vjen si rezultat i besimit në profesionalizmin, integritetin dhe lidershipin e treguar nga Ajeti në mbrojtje të sigurisë kombëtare.

Gjatë takimit të përbashkët, krerët e shtetit e falënderuan drejtorin e AKI-së për punën dhe përkushtimin e treguar gjatë mandatit të kaluar, duke vlerësuar kontributin e tij në forcimin e institucioneve të sigurisë në Republikën e Kosovës.

Continue Reading

Lajmet

Ferizaj: Sekuestrohen rreth 18 kg heroinë, arrestohen dy persona

Published

on

By

Një aksion i gjerë dhe i koordinuar ndërmjet Prokurorisë Speciale dhe Policisë së Kosovës, i koduar nën Task Forcën “White Star”, ka goditur një rrjet të trafikimit të lëndëve narkotike në rajonin e Ferizajt. Operacioni, i zhvilluar më 13 prill 2026, ka rezultuar me arrestimin e dy personave të tjerë të dyshuar, duke e çuar numrin total të të ndaluarve në katër.

Gjatë këtij operacioni, autoritetet kanë arritur të sekuestrojnë një sasi të konsiderueshme prej rreth 17.9 kg lëndë narkotike, e llojit heroinë. Sipas njoftimit zyrtar, personat e ndaluar me inicialet A.D., S.Sh., M.Sh. dhe M.B., dyshohen për përfshirje në disa vepra penale që ndërlidhen me trafikimin dhe shpërndarjen e drogës.

Ky aksion vlerësohet si një goditje e rëndësishme ndaj grupeve kriminale në vend, ndërkohë që Prokuroria Speciale po vazhdon hetimet për të zbardhur të gjitha rrethanat dhe bashkëpunëtorët e mundshëm në këtë rast.

Continue Reading

Vendi

Hapet rruga për Byronë e Konfiskimit: Projektligji miratohet në lexim të parë

Published

on

By

Komisioni për Legjislacion ka miratuar në lexim të parë Projektligjin për Byronë për Konfiskimin dhe Sekuestrimin e Pasurisë së Pajustifikueshme, duke i hapur rrugë dërgimit të tij për votim në Kuvendin e Kosovës.

Gjatë kësaj mbledhjeje, Ministrja e Drejtësisë, Donika Gërvalla, e cilësoi këtë nismë si një mekanizëm kyç për forcimin e sundimit të ligjit, duke theksuar se përmes tij vendoset një standard i qartë ku nuk do të ketë tolerancë ndaj pasurisë së fituar në mënyrë të paligjshme.

Gërvalla sqaroi para anëtarëve të Komisionit se roli i Byrosë do të jetë mbledhja, verifikimi dhe analizimi i informacioneve mbi bazën e mospërputhjeve substanciale financiare, por pa pasur kompetencë për të marrë vendime përfundimtare.

Ajo specifikoi se “Byroja nuk konfiskon”, pasi vendimi final për konfiskimin e pasurisë do të mbetet gjithmonë në duart e gjykatave. Projektligji, sipas saj, garanton të gjitha të drejtat e palëve në procedurë, duke përfshirë qasjen në dokumentacion dhe mjetet juridike.

Në përfundim, ministrja u bëri thirrje deputetëve që ta mbështesin këtë projektligj, pasi ai shkon përtej mandateve qeveritare dhe partive politike. Ajo nënvizoi se ky ligj shërben si një garanci për qytetarët dhe reformën në drejtësi, duke siguruar që çdo pasuri e pajustifikueshme të rikthehet te shteti dhe qytetarët përmes mekanizmave kushtetues.

Continue Reading

Lajmet

Orbani u mposht në Hungari, por Orbanizmi jeton

Published

on

By

Pikënisja e Orbanit – tendencat joliberale të vetë BE-së dhe militarizmi – është ende shumë e pranishme.

Të dielën, Kryeministri hungarez Viktor Orban pësoi një humbje të madhe në zgjedhjet legjislative pas 16 vitesh në pushtet. Përkundër të gjitha fjalëve se ai ishte një autoritar apo edhe një diktator, ai e pranoi shpejt humbjen në një fjalim plot lot para mbështetësve të tij.

Mes gjithë zymtësisë në Bashkimin Evropian, rënia politike e Orbanit është sigurisht një arsye për festë. Por kjo është një fitore e Pirros për udhëheqësit aktualë të BE-së dhe kauzën centriste, liberal-demokrate që ata pretendojnë se përfaqësojnë. Karriera politike e Orbanit mund të ketë marrë fund, por Orbanizmi është shumë i gjallë dhe aktiv.

BE-ja po kalon krizën më të rëndë gjeopolitike në historinë e saj. Udhëheqja e saj e paaftë dhe pa vizion mendon me klishe të vjetruara të shekullit të 20-të dhe përpiqet të tejkalojë rivalët e saj haptazi joliberale me fjalime jingoiste (nacionaliste) të ashpra, veçanërisht kur bëhet fjalë për Rusinë. Por, përveç dështimit për të përmbushur premtimet e tyre për të mbytur ekonomikisht regjimin e Presidentit rus Vladimir Putin dhe për ta mposhtur atë ushtarakisht në Ukrainë, ata tani po përballen me perspektivën reale të një ndarjeje politike me Shtetet e Bashkuara dhe një krizë ekonomike në shkallë të gjerë të shkaktuar nga vendimi i Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, për të hyrë në luftë me Iranin.

Fitorja e një partie hungareze në dukje pro-Brukselit, e udhëhequr nga Peter Magyar, i ka dhënë një mundësi të rrallë Presidentes së Komisionit të BE-së, Ursula von der Leyen, për t’u gëzuar. Ajo shkroi në X se Hungaria “ka zgjedhur Evropën” dhe se ajo “kthehet në rrugën e saj evropiane”.

Kornizimi i çdo gjëje në terma mesianikë dhe civilizues që mbajnë erë supremacizëm perëndimor është stili karakteristik i komisionit aktual të BE-së, edhe pse kjo sfidon historinë.

Hungaria nuk “zgjodhi Evropën” – ajo është një vend në zemër të Evropës që ka ndihmuar në formësimin e politikës evropiane për shekuj me radhë. Nën Orbanin, ajo e bëri këtë në mënyrë disproporcionale me madhësinë dhe peshën e saj ekonomike.

Ishte qeveria e parë e Orbanit që e futi Hungarinë në NATO në vitin 1999 dhe që kreu me sukses negociatat për anëtarësimin e Hungarisë në BE. Rrëshqitja e mëvonshme politike e Orbanit drejt joliberallizmit, e cila përfundimisht e çoi atë drejt përqafimit të Trump-it, Putinit dhe Kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu, mund të duket radikale, por ajo përputhet me zhvendosjen e përgjithshme të kontinentit drejt së djathtës ekstreme. Presidenca e Von der Leyen në Komisionin Evropian pasqyron të njëjtin ndryshim, madje në mënyrë më groteske se Orbani kur bëhet fjalë për militarizmin.

Është e rëndësishme të theksohet këtu se fituesi i zgjedhjeve të së dielës, Peter Magyar, kreu i partisë Tisza, është një ish-aleat i Orbanit, i cili shfaq pothuajse të njëjtin grup vlerash politike (ose mungesën e tyre), veçanërisht kur bëhet fjalë për çështjen e imigracionit dhe madje edhe të gjeopolitikës.

Ashtu si shumica e hungarezëve, Magyar është një skeptik ndaj Ukrainës, i cili nuk dëshiron që vendi i tij të ndihmojë Kievin financiarisht ose ushtarakisht, edhe pse qeveria e tij pritet të zhbllokojë huanë prej 90 miliardë eurosh të BE-së për Ukrainën, e cila është jetike për mbajtjen e luftës me Rusinë në vitet e ardhshme.

Në një intervistë të botuar në prag të zgjedhjeve, Magyar tha se “askush nuk dëshiron një qeveri pro-ukrainase në Hungari” dhe se varësia e Hungarisë nga gazi rus do ta detyrojë atë të ulet në bisedime me Putinin, edhe pse të dy nuk do të bëhen miq.

Nëse qeveria e re hungareze heq veton ndaj huasë, anëtarët e tjerë të BE-së – vende që më parë mirëpritën në heshtje bllokimin e iniciativave pro-Ukrainës nga Orbani – mund të ndërhyjnë.

Edhe para humbjes së Orbanit, Kryeministri belg Bart De Wever u shfaq si një udhëheqës i ri ukraino-skeptik në BE. Ai arriti të nxjerrë jashtë binarëve planin e Komisionit Evropian për të shfrytëzuar asetet e Rusisë, kjo është arsyeja pse BE-ja u detyrua të propozonte huanë prej 90 miliardë eurosh.

Ka forca të tjera politike me mendime të ngjashme, veçanërisht në lindje të BE-së. Sllovakia tani udhëhiqet nga Kryeministri Robert Fico, i cili u rreshtua me Orbanin në shumicën e çështjeve, veçanërisht kur bëhej fjalë për Ukrainën. Në Çeki, një koalicion ukraino-skeptik nën udhëheqjen e Kryeministrit Andrej Babis është tani në krye, por ende nuk i ka treguar “dhëmbët” në arenën evropiane. Në Poloni, Presidenti ukraino-skeptik Karol Nawrocki ka qenë në konflikt me qeverinë pro-ukrainase të Kryeministrit Donald Tusk.

Ndërkohë, një trend shqetësues po shfaqet brenda BE-së. Përpara zgjedhjeve hungareze, biseda të regjistruara midis Ministrit të Jashtëm të Orbanit, Peter Szijjarto, dhe Ministrit të Jashtëm rus, Sergey Lavrov, u zbuluan (rodhën), me gjasë nga shërbimet e inteligjencës së huaj. Kjo lejoi që zërat kryesorë anti-Orban në Perëndim të akuzonin Szijjarto-n si një aset rus.

Në vitin 2024, një tjetër vend i BE-së, Rumania, gjithashtu pa përfshirjen e agjencive të inteligjencës në zgjedhjet e saj. Pasi një kandidat i së djathtës ekstreme, miqësor ndaj Rusisë, fitoi raundin e parë të zgjedhjeve presidenciale të vendit, Gjykata e Lartë anuloi votimin bazuar pjesërisht në raportet e inteligjencës për “ndërhyrje ruse”.

Rreziku më i madh i kornizimit të të gjitha çështjeve politike ekskluzivisht në kontekstin e konfliktit të Evropës me Rusinë, ashtu siç tenton të bëjë Komisioni aktual Evropian, është se kjo po sjell një kapje “sekurokratike” të shtetit sipas stilit rus. Forcat politike që kanë investuar të ardhmen e tyre në mposhtjen e Rusisë në Ukrainë, mund të mendojnë sinqerisht se loja e pistë në një sërë vendesh anëtare dhe kandidate të BE-së justifikohet nga kërcënimi rus. Rezultati kryesor, megjithatë, është se politika evropiane po fillon të duket shumë si Rusia e Putinit në vend që të promovojë vërtet vlerat liberale që BE-ja pretendon se mbron.

Humbja e një skeptiku të tillë të madh ndaj Ukrainës si Orbani nuk e ndryshon ekuacionin. Deluzionet dhe gënjeshtrat e rrjedhës kryesore (mainstream) evropiane natyrshëm do të vazhdojnë të prodhojnë forca politike që do të tingëllojnë si zëri i arsyes thjesht duke i demaskuar ato. Ky ishte sekreti i suksesit 16-vjeçar të Orbanit.

Pikëpamjet e shprehura në këtë artikull janë të autorit dhe nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht qëndrimin editorial të Al Jazeera

Leonid Ragozin : Gazetar i pavarur në Riga

Continue Reading

Të kërkuara