Kuriozitete

Figurat e shquara që ‘fshihen’ pas kartëmonedhave turke

Secila prej figurave historike të lirës turke përbëhet nga njerëz të njohur për arritjet e tyre në mbarë botën.

Published

on

Secila prej figurave historike të lirës turke përbëhet nga njerëz të njohur për arritjet e tyre në mbarë botën.

Por, cilët janë 6 personat e stampuar në secilën prej kartëmonedhave të lirës turke dhe gjurmët e tyre historike?

5 Lira – Prof. Dr. Aydın Sayılı

I lindur më 1913, prof. Dr. Aydın Sayılı ka studiuar në universitete të rëndësishme si Harvard, Columbia dhe Cornell. Duke pasur një vend shumë të rëndësishëm me veprat e tij që hedhin dritë mbi historinë e shkencës mesjetare, Sayılı u nderua gjithashtu me Medaljen e Kopernikut nga qeveria polake në vitin 1973, Çmimin e Shërbimit TÜBİTAK në vitin 1977 dhe çmimin e UNESCO-s në vitin 1990.

10 Lira – Prof. Dr. Cahit Arf

Prof. Dr. Cahit Arf, i cili fitoi famë botërore me punën e tij në algjebër, është gjithashtu i njohur për studimet e tij mbi zgjidhshmërinë e problemeve të gjeometrisë sintetike me ndihmën e vizores dhe busullës. Ai ishte ndër shkencëtarët kryesorë të botës së matematikës me veprat e tij si “Arf Invariant”, “Arf Rings” dhe “Arf Closure”.

20 Lira –  Arkitekti Kemaleddin

Arkitekti Kemaleddin, i cili themeloi dhomën e parë profesionale të quajtur Shoqëria e Arkitektëve dhe Inxhinierëve Otomanë në vitin 1908, është gjithashtu një nga pionierët e Lëvizjes së Parë Kombëtare të Arkitekturës. Ai krijoi një stil të ri në fushën e tij duke sintetizuar tiparet dalluese të arkitekturës osmane dhe gjermane të periudhës klasike.

50 Lira – Fatma Aliye

Fatma Aliye, një nga filozofet dhe romancieret e para femra turke, punoi dhe kontribuoi fort për pjesëmarrjen e grave në jetën shoqërore dhe themeloi Shoqatën për Mbrojtjen e Grave. Biografia dhe veprat e Aliye, disa prej të cilave u përkthyen në frëngjisht dhe arabisht, u përfshinë gjithashtu në Ekspozitën dhe Katalogun e Bibliotekës Botërore të Grave në Çikago në vitin 1893.

100 Lira – Buhurizade Mustafa Efendi (Itri)

Buhurizade Mustafa Efendi (Itri) njihet si themelues i Muzikës Klasike Turke. I njohur për njohuritë e larta teorike mbi muzikën dhe pasurinë e melodisë në kompozimet e tij, Itri kompozoi vepra pothuajse në çdo formë të muzikës turke, veçanërisht peşrev, saz semaisi, kompozim dhe himn.

200 Lira – Yunus Emre

Yunus Emre, një nga poetët më të mëdhenj të Turqisë, u arsimua në Medrese, ku mësoi arabisht dhe persisht, u interesua për mitologjinë persiane dhe greke dhe studioi historinë e sufizmit. Ai e transferoi mendimin sufi në veprat e tij në një gjuhë të lehtë dhe të kuptueshme me një stil të thjeshtë rrëfimi./SYRI.net/

Kuriozitete

25 emrat më të shpeshtë në botë – Muhameti e Maria nuk lëshojnë udhë!

Published

on

By

Emrat e njerëzve ndryshojnë me kohën, i përshtaten asaj. Mirëpo, në gjithë botën, janë disa emra që nuk ndryshojnë shumë. Mund të ketë trende të emrave të rinj, por ata të moçmit vazhdojnë e dominojnë.

Dhe këtë e tregon më së miri një listë prej 25 emrave më të përhapur në botë, ku emrat Muhamet për burrat dhe Maria për gratë vazhdojnë ta mbajnë primatin – me diferencë të lartë nga emrat e tjerë.

  1. Muhammad – 133,349,300
  2. Maria             – 61,134,526
  3. Jose – 29,946,427
  4. Wei -17,145,807
  5. Ahmed -14,916,476
  6. Yan -14,793,356
  7. Ali -14,763,733
  8. John -14,323,797
  9. David -13,429,576
  10. Li -13,166,162
  11. Abdul -12,163,978
  12. Ana -12,091,132
  13. Ying             -12,047,080
  14. Michael -11,471,765
  15. Juan -11,372,603
  16. Anna -11,350,336
  17. Mary -11,303,767
  18. Jean             -11,024,162
  19. Robert -10,170,794
  20. Daniel             -10,026,181
  21. Luis             -9,757,245
  22. Carlos             -9,618,779
  23. James             -8,807,695
  24. Antonio -8,659,274
  25. Joseph -8,630,833

Continue Reading

Kuriozitete

Pajisjet shtëpiake që nuk duhen ndezur kurrë njëkohësisht

Published

on

Ndezja njëkohësisht e pajisjeve me konsum të lartë elektrik mund të duket praktike, por në realitet përbën një rrezik serioz për instalimet elektrike shtëpiake.

Çdo pajisje tërheq amperazh të caktuar dhe kur disa prej tyre punojnë paralelisht, rrjeti mund të mbingarkohet.

Siguresat shërbejnë si mbrojtje, por në instalime të vjetra ose kur përdoren kabllo zgjatëse, ekziston rreziku real i mbinxehjes, shkrirjes së prizave dhe madje zjarrit. Kabllot zgjatëse janë veçanërisht të rrezikshme, pasi nuk janë të dizajnuara për pajisje me fuqi të lartë.

Pajisje si frigoriferët, mikrovalët, tosterët, aparatet e kafesë, ngrohëset dhe kondicionerët nuk duhet të ndajnë të njëjtën prizë.

Kur këto rregulla injorohen, telat mund të mbinxehen dhe të shkaktojnë zjarre të fshehta brenda mureve.

Këshilla është të shkëputen pajisjet nga priza kur nuk përdoren dhe të shmanget përdorimi i kabllove zgjatëse për pajisje të fuqishme.

Kjo rrit sigurinë në shtëpi dhe ul edhe shpenzimet e energjisë elektrike. /A.Z/UBT News/

Continue Reading

Kuriozitete

Letra e fundit e Mary Stuart rikthehet në ekspozim pas dekadash

Published

on

Letra e fundit e Mary Stuart, Mbretëreshës së Skocisë, e shkruar pak orë para ekzekutimit më 8 shkurt 1587, do të ekspozohet vitin e ardhshëm në Muzeun e Perthit.

Dorëshkrimi, që ruhet në Bibliotekën Kombëtare të Skocisë dhe rrallë shfaqet për arsye konservimi, do të jetë i ekspozuar për tre muaj – periudha më e gjatë e ekspozimit në dekada.

Letra katërfaqëshe, drejtuar Mbretit Henri III të Francës, përmban reflektimet e saj para vdekjes, pretendimin për kurorën angleze, përkushtimin ndaj fesë katolike dhe kërkesën për shpërblimin e shërbëtorëve të saj.

Ekspozita do të shoqërohet me aktivitete dhe materiale të tjera historike, përfshirë dorëshkrime nga AK Bell, si poema e Robert Burns dhe fragmente nga drama e Liz Lochhead.

Letra do të jetë e hapur për publikun nga 23 janari deri më 26 prill 2026. /A.Z/UBT News/

 

Continue Reading

Kuriozitete

Një grua në Spanjë pushohet pse shkonte herët në punë

Published

on

Një punonjëse 22-vjeçare në Spanjë u pushua nga puna për shkak se paraqitej 40 minuta para orarit zyrtar.

Ajo kishte punuar më herët për dy vjet dhe ishte paralajmëruar 19 herë për të respektuar orarin 07:30.

Kompania e akuzoi gjithashtu për shitjen pa autorizim të një baterie të përdorur.

Gjykata e Alicantes vendosi në favor të punëdhënësit, duke argumentuar se problemi ishte mosrespektimi i rregullave, një shkelje e rëndë sipas Kodit të Punës spanjoll.

Punonjësja mund të apelojë në Gjykatën e Lartë në Valencia. /A.Z/UBT News/

Continue Reading

Të kërkuara