Lajmet

Figura e Xhafer Devës e shpjeguar nga historianët

Xhafer Deva ishte politikan shqiptar në periudhën e Luftës së Dytë Botërore, 1939-1945.

Published

on

Historianët në Kosovë nuk pajtohen me cilësimet e ambasadorit gjerman në Prishtinë, Jorn Rohde, i cili duke kundërshtuar restaurimin e shtëpisë së Xhafer Devës në Mitrovicë, e lidhi figurën e tij me krimet që kryen nazistët, gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Përmes një reagimi, Rohde e cilësoi Xhafer Devën si “bashkëpunëtor të ngushtë të nazistëve”.

“Mos e shtrembëroni të vërtetën në lidhje me Holokaustin ose krimet e luftës, të kryera nga nazistët dhe bashkëpunëtorët vendas”, shkroi Rohde në Twitter.

Ky reagim dhe të tjera nisën pas njoftimit për fillimin e restaurimit të shtëpisë së tij në Mitrovicë nga Zyra e Bashkimit Evropian në Prishtinë, Programi i Kombeve të Bashkuara për Zhvillim (UNDP) dhe Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit e Kosovës (MKRS).

Për figurën e Xhafer Devës ka interpretime të ndryshme në mesin e studiuesve kosovarë.

Historiani Jusuf Buxhovi thotë se Xhafer Deva nuk mund të lidhet me Holokaustin e viteve 1941-1945, kur nazistët vranë rreth gjashtë milionë hebrenj.

“Nuk mund të lidhet [me Holokaustin]. Mua më ka habitur ajo e ambasadorit gjerman. Xhafer Deva ka qenë vetëm përfaqësues i një shteti të pavarur shqiptar në atë kohë, qeveri e pavarur. Xhafer Deva nuk ka marrë pjesë – sa e dimë ne historikisht – në asnjë aksion, burgosjen apo dënimin e hebrenjve”, thotë Buxhovi për Radion Evropa e Lirë.

Sipas tij, hebrenjtë, si rrallë kund në Evropë në atë periudhë, kanë gjetur mbrojtje te shqiptarët.

Kush ishte Xhafer Deva?

Xhafer Deva ishte politikan shqiptar në periudhën e Luftës së Dytë Botërore, 1939-1945.

Ai u lind në Mitrovicë në vitin 1904 dhe një pjesë të shkollimit e kreu në Greqi, Turqi dhe Austri.

Fotografi e Xhafer Devës e realizuar në vitin 1944.
Fotografi e Xhafer Devës e realizuar në vitin 1944.

Sipas historianëve, ai ishte i njohur për veprimtarinë e tij nacionaliste dhe ishte antikomunist.

Deva udhëhoqi Lidhjen Shqiptare të Prizrenit deri në përfundim të Luftës së Dytë Botërore, kur, sipas studiueseve, drejtoi rezistencën kundër futjes në Kosovë të trupave partizane jugosllave.

Në vitin 1944, Deva u emërua ministër i Punëve të Brendshme në Qeverinë e Shqipërisë, e cila u formua me mbështetje të Gjermanisë naziste.

Historiani Haxhi Ademi, nga Instituti i Historisë “Ali Hadri” në Prishtinë, thotë se arsye përse Deva mund të ketë bashkëpunuar me nazistët, ka qenë fakti se shqiptarët, sipas tij, nuk i gëzonin të drejtat bazike në periudhën në mes të dy Luftërave Botërore.

Në këtë periudhë, sipas tij, janë vrarë dhjetëra politikanë shqiptarë dhe janë kryer masakra ndaj shqiptarëve.

“Xhafer Deva ka qenë ndër ato personalitete që kanë bashkëpunuar me gjermanët, duke e ditur gjithnjë rrezikun e jashtëm që ne kishim, do të thotë nga serbët dhe sllavët në përgjithësi”, thotë Ademi për Radion Evropa e Lirë.

Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, Xhafer Deva ishte larguar nga Kosova për në Austri, pastaj Itali, Egjipt dhe Siri, prej ku kishte zhvilluar aktivitete politike, kryesisht përmes botimit të gazetave.

Në vitin 1956, ai migroi në SHBA, ku jetoi deri në fund të jetës.

Fakti se ai, pas Luftës së Dytë Botërore, kishte migruar për në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, sipas historianit Jusuf Buxhovi, tregon se nuk kishte lidhje me krimet e nazizmit.

“Po qe se Xhafer Deva, në çfarëdo forme, do të lidhej me Holokaust, SHBA-ja nuk do ta pranonte. Ai ka pasur azil në SHBA. Ka jetuar në SHBA dhe ka vdekur në SHBA. SHBA-ja ka qenë shumë e ashpër ndaj atyre që kanë pasur çfarëdo lidhjeje me fashizmin. Kjo tregon se Xhafer Deva ka qenë një politikan pragmatik në rrethanat e kohës”, thotë Buxhovi.

Çfarë thanë BE-ja, UNDP-ja dhe MKRS-ja?

Ka shumë vite qëkur shtëpia e Xhafer Devës ka mbetur një objekt bosh dhe është në rrezik të rrëzimit.

Në të kaluarën, në këtë objekt janë kryer disa faza të restaurimit, kryesisht në përforcimin e konstruksionit. Por, më 1 shkurt, 2022, u njoftua se ka nisur një fazë e re e restaurimit – gjë që nxiti reagime si në mediat sociale, ashtu edhe nga ana e disa zyrtarëve.

Shtëpia e Xhafer Devës në Mitrovicë.
Shtëpia e Xhafer Devës në Mitrovicë.

Zyra e Bashkimit Evropian në Kosovë, UNDP-ja dhe MKRS-ja thanë përmes një deklarate të përbashkët për media se iniciativa për restaurimin e shtëpisë së Xhafer Devës është në kuadër të atij që njihet si Instrument i Bashkimit Evropian që kontribuon në stabilitet dhe paqe (IcSP).

Sipas këtyre institucioneve, projekti ka për qëllim që të shërbejë në ruajtjen dhe rehabilitimin e trashëgimisë kulturore në Kosovë.

Pas debatit rreth nisjes së restaurimit, ministri i Kulturës, Rinisë dhe Sportit i Kosovës, Hajrulla Çeku, tha në një postim në Facebook se restaurimi ka për qëllim t’i shërbejë komunitetit dhe jo rehabilitimin e figurave historike.

“Pas restaurimit, monumenti është planifikuar t’i shërbejë komunitetit dhe, përveç akomodimit të Qendrës Rajonale për Trashëgimi Kulturore në Mitrovicë, do të ketë hapësirë për galeri arti, funksion muzeal dhe ngjarje të tjera kulturore”, shkroi Çeku.

Minsitri Çeku tha se “kundërshtimi i restaurimit, duke u thirrur në narracionin historik, është në kundërshtim me konventat botërore dhe praktikat e përparuara evropiane për mbrojtjen e trashëgimisë kulturore”.

Projekti nxiti reagim në Serbi

Pas njoftimeve se kanë filluar restaurimet e shtëpisë së Xhevat Devës, zëvendëskryeministrja e Serbisë dhe ministrja e Kulturës dhe Informacionit e këtij vendi, Maja Gojkoviq, iu ankua Komisionares evropiane për Inovacion, Kërkim, Kulturë, Arsim dhe Rini, Maria Gabriel, si dhe drejtorit ekzekutiv të Programit të Kombeve të Bashkuara për Zhvillim, Akim Steiner.

Përmes një letre, ajo apeloi që “projekti kontestues” të mos realizohet.

Siç u tha në njoftimin e zyrës së saj, shtëpia e një personaliteti si Xhafer Deva, “i njohur për përgatitjen dhe kryerjen e krimeve kundër serbëve dhe hebrenjve”, nuk duhet ndërtuar.

Ajo tha se projekti për restaurimin e shtëpisë së Xhafër Devës paraqet “ankth të thellë për popullin serb”.

Pas reagimeve të ndryshme, Zyra e BE-së, UNDP-ja dhe MKRS-ja thanë më 4 shkurt, përmes një komunikate për media, se kanë marrë parasysh polemikat që lidhen me të kaluarën e ndërtesës.

Sipas tyre, përmes këtij projekti, është duke u punuar në gjetjen e alternativave më të mira për komunitetin lokal dhe nxitjen e dialogut ndërmjet komuniteteve.

Shtëpia, objekt i mbrojtur

Shtëpia e Xhafer Devës thuhet se është ndërtuar në vitin 1930 nga arkitektë dhe punëtorë austriakë.

Që nga viti 1945 ka qenë në pronësi publike dhe është shfrytëzuar si qendër mjekësore, vendqëndrim për familjet e pastreha, jetimore, ndërsa në një periudhë të caktuar kohore ka shërbyer edhe si ndërtesë komunale.

Shtëpia e Xhafer Devës në Mitrovicë. Ky objekt është në listën e përkohshme të monumenteve të mbrojtura të trashëgimisë kulturore në Kosovë.
Shtëpia e Xhafer Devës në Mitrovicë. Ky objekt është në listën e përkohshme të monumenteve të mbrojtura të trashëgimisë kulturore në Kosovë.

Sipas MKRS-së, objekti ka stil modern perëndimor-evropian dhe është i pari i këtij lloji në Mitrovicë. Karakterizohet me dekorime të shumta që, sipas MKRS-së, janë tipike për stilin e tij.

Shtëpia është në listën e përkohshme të monumenteve të mbrojtura të trashëgimisë kulturore në Kosovë.

Çfarë parasheh projekti i restaurimit?

Projekti i përbashkët i Zyrës së BE-së, UNDP-së dhe MKRS-ë thuhet se ka për qëllim që, përmes restaurimit, t’i ruajë vlerat unike të këtij objekti.

Projekti do të jetë një bashkëfinancim i këtyre institucioneve në vlerë prej rreth 300 mijë eurosh. Pasi të përfundojë restaurimi, parashihet që objekti të kthehet në shërbim të komuniteteve të ndryshme që jetojnë në Mitrovicë.

Sipas projektit, shtëpia do të shërbejë për qëllim të dyfishtë: kati përdhese do të ofrojë një hapësirë për ngjarje kulturore dhe komunitare, ndërsa kati i parë dhe i dytë do të strehojnë Qendrën Rajonale të Trashëgimisë Kulturore.

Qendra Kulturore, pasi të rinovohet plotësisht, parashihet të shërbejë si një qendër për komunitetet lokale që të bashkohen, të eksplorojnë ide, të promovojnë ndërkulturalizmin, tolerancën dhe bashkëpunimin.

Përkundër reagimeve, historiani Jusuf Buxhovi thotë se objekti në fjalë duhet të restaurohet, sepse “bart në vete vlera të trashëgimisë kulturore”.

Continue Reading

Lajmet

17 vite nga anëtarësimi i Shqipërisë në NATO

Published

on

Sot shënohet 17-vjetori i anëtarësimit të Shqipërisë në NATO, një moment historik për sigurinë, sovranitetin dhe orientimin Euroatlantik të vendit. Presidenti i Republikës së Shqipërisë, Bajram Begaj, përkujtoi sot nëpërmjet një postimi në rrjetet sociale se Shqipëria është një aleate e denjë, që kontribuon aktivisht në misionet dhe operacionet e NATO-s.

Ai shprehu krenarinë për përkushtimin dhe profesionalizmin e Forcave të Armatosura dhe theksoi rëndësinë e bashkëpunimit për paqe, stabilitet dhe një të ardhme më të sigurt për të gjithë.

Continue Reading

Lajmet

DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 1 prill, në vitet nëntëdhjetë

Published

on

By

1 prill 1993

Lajm i plotë:

Bisedimet për arsimin shqip nuk mund të vazhdohen

Delegacioni i Kosovës për çështje të arsimit shqip brenda Konferencës së Gjenevës për ish-Jugosllavinë, mori një letër, në të cilën thuhet se më 7 dhe 8 prill është caktuar vazhdimi i bisedave.

Merret vesh se delegacioni i Kosovës nuk do të shkojë në vazhdimin e këtyre bisedimeve, pasi njëri nga anëtarët e delegacionit, dr.Ejup Statovci, rektor i Universitetit të Prishtinës, është burgosur nën akuzën se ka kërkuar nga rektori i dhunshëm serb hapjen e objekteve universitare edhe për studentët dhe profesorët shqiptarë.

Pasi kërkesa e dr.Ejup Statovcit për lirimin e objekteve shkollore dhe universitare për shqiptarët është edhe kërkesë themelore e delegacionit shqiptar, kërkesë kjo e inkriminuar nga Serbia me këtë burgosje, delegacioni nuk mund të marrë pjesë në vazhdimin e caktuar të bisedave.

 

Tituj të tjerë:

Institucionet arsimore pushojnë për festa fetare

Kërkohet ndihmë për kryerjen e praktikës profesionale të nxënësve

U shtrenjtua mielli, buka, qumështi…

U ndërpre uji në tri komuna

Në fshatrat e Prishtinës lëvizje të ushtrisë serbe

Në autobusin që qarkullonte për Mitrovicë u plaçkitën disa udhëtarë

Minatorit Fejzullah Ahmetit iu thye banesa

Policia serbe pengon mësimin në shkollat shqipe

Në fshatin Zhabar të Mitrovicës u bastisën katër familje

Mitrovicë: Policia serbe arrestoi të riun Nasuf Ademin

Një i ri u arrestua në Gadime të Lipjanit

U miratua Rezoluta për ndalimin me dhunë të fluturimeve mbi Bosnjë

“Nju-Jork Tajms”: Bosnja duhet të zvogëlohet që të mund të shpëtojë

Serbët e Kosovës në frontin e luftës në Kroaci

Marioneta serbe Basri Pllana i kërcënohet dr. Rugovës

Dobrica Qosiqi: Nëse Perëndimi përkrahë shqiptarët në Kosovë do të ketë luftë

Një zyrtar i Jugosllavisë së vetëshpallur i kërcënohet dr.Rugovës

 

 

1 prill 1994

Lajm i plotë:

Konferencë për gazetarë e kryetarit të Republikës së Kosovës dr. Ibrahim Rugova

Në Kosova vazhdon represioni. Gjatë javës vazhduan ekspeditat e bastisjet në komuna dhe në rrethinat e tyre, sidomos në Podujevë, Skënderaj, Vushtrri, Gjilan Lipjan, Obiliq, Istog, Gjakovë, Mitrovicë, Prizren, Pejë, Gllogovc, Viti, Shtimje, Kamenicë, Klinë, e të tjera. Në qytete janë bërë 33 bastisje, ndërsa nëpër fshatra mund të jenë rreth 60 raste, e vetëm në dy fshatra të komunës së Podujevës, më 24 mars u bastisën 22 familje, tha në fillim të konferencës së sotme për gazetarë kryetari i Republikës së Kosovës dr. Ibrahim Rugova. Ky represion po bëhet larg syve të botës nëpër periferi të komunave dhe qyteteve, ndërsa bastisjet që bëhen me pretekst të kërkimit të armëve dhe që synojnë shtypjen e frikësimin e njerëzve, përcillen me demolime të mëdha, me keqtrajtimin e njerëzve dhe me arrestimin e tyre. Kryetari Rugova saktësoi se represioni është koncentruar në kohët e fundit më shumë në Kosovën lindore, në vijën Kaçanik – Mitrovicë, duke përfshirë edhe Drenicën.

Edhe gjatë javës që shkoi vazhdoi represioni mbi aktivistët politikë, sidomos kundër veprimtarëve të LDK-së dhe kundër deputetëve. Persona civilë, për të cilët nuk dihej se çka ishin, morën Jetish Jasharin, sekretar i FR të LDK-së dhe e dërguan në stacionin e policisë, ndërsa Bajram Mulaku, drejtor i Shkollës së Lartë Teknike në Mitrovicë, kryetar i Degës së LDK-së në Vushtrri dhe deputet i Parlamentit të Kosovës u burgos nën akuzë se ka organizuar mësimin në gjuhën shqipe, theksoi dr. Rugova dhe shtoi se këtyre ditëve u aktualizua ndalimi i qarkullimit të njerëzve. Akademik Rexhep Qosjes, nën pretekst se ka qenë në Shqipëri pa vizë dalëse iu ndalua pasaporta për disa vite. Dëshirohet që intelektualëve shqiptarë t’u kufizohet liria e qarkullimit me qëllim që të mos komunikojnë me botën dhe që të mos e përhapin të vërtetën për Kosovën, tha ai dhe vlerësoi se represioni i ngrit tensionet politike dhe njerëzore në Kosovë.

Kosova ishte në qendër të vëmendjes së opinionit dhe të forumeve ndërkombëtare gjatë javës që shkoi tha kryetari i Kosovës. Ai përshëndeti raportin e AI-së për burgosjet e torturat në kohën e fundit në Kosovë, si një raport shumë ekzakt dhe objektiv që ndihmon të njihet e vërteta për represionin. Ai përshëndeti edhe raportin e fundit të Komitetit të Helsinkit të Kongresit Amerikan për gjendjen e të drejtave të njeriut në Kosovë, si një raport real dhe mjaft objektiv.

Në vazhdim ai përshëndeti projektligjin e kongresmenëve amerikanë, Molinari e Engëli që u paraqit këtyre ditëve dhe në të kërkohet ndalimi i represionit dhe kërkohet zgjidhje për çështjen e Kosovës. Kjo nuk është hera e parë që kongresmenët amerikanë angazhohen në Kongres për çështjen e Kosovës.

Kryetari Rugova i vlerësoi si shumë të rëndësishme tubimet e shqiptarëve nëpër vendet e ndryshme të Evropës, siç ishte tubimi i rreth 40.000 shqiptarëve në Bern të Zvicrës të shtunën e kaluar. Shqiptarët i treguan opinionit zviceran për kërkesat e tyre, po ashtu ata treguan se shqiptarët në Zvicër janë punëtorë të mirë dhe njerëz që respektojnë rregullat e vendit. Natyrisht, në secilin popull ka individë që mirren edhe me punë të tjera. Shqiptarët edhe me këto tubime a afirmuan veten, theksoi ai dhe i shprehu mirënjohje Qeverisë së Zvicrës për mirëkuptimin që ka treguar deri tash për shqiptarët.

Vizitën e presidentit Berisha në Britaninë e Madhe, kryetari Rugova e vlerësoi si shumë të rëndësishme sa u përket marrëdhënieve bilaterale Shqipëri – Britani e Madhe dhe për shtruarjen e çështjes së Kosovës në të gjitha nivelet dhe në të gjitha takimet që pati në Angli presidenti Berisha.

Kryetari i Republikës së Kosovës përsëriti edhe njëherë qëndrimin e njohur për zgjidhjen e çështjes së Kosovës, në bazë të rezultateve të e referendumit për pavarësinë e Kosovës, i cili përkrahet nga të gjitha partitë dhe institucionet në Kosovë.

Duke pasur parasysh situatën në Kosovë, kryetari Rugova përsëriti kërkesën për mbrojtje ndërkombëtare për Kosovën.

Duke u përgjigjur në një pyetje të gazetarëve serbë që lidhej me spekulimet në disa gazeta për kinse fillimin e shpejtë të dialogut në mes të përfaqësuesve të Serbisë dhe të Kosovës, kryetari Rugova tha: “Shtypi shkruan në mënyrën e vet edhe për mundësinë eventuale të fillimit të bisedimeve. Tash për tash nuk ka indikacione se do të fillojnë bisedimet. Qëndrimi ynë dihet, ne jemi për dialog. Dëshirojmë që të fillojnë bisedimet dhe që çështja e Kosovës të zgjidhet me bisedime”.

Gazetari i gazetës “Veçernji List”, kërkoi koment për vizitën dhe deklaratat provokuese të një delegacioni të Parlamentit rus në Kosovë. “Këto janë takime ekstremistësh. Më vjen keq që në Parlamentin rus ka asi zërash ekstremistësh, të cilët dëshirojnë edhe të provokojnë edhe këtu në Kosovë, siç ishte ajo deklarata për gjoja gatishmërinë e ekstremistëve rus për të intervenuar edhe ushtarakisht në Kosovë, e të tjera. Këto kërcënime nuk janë serioze, por bëhen me qëllim që të frikësojnë shqiptarët në përgjithësi në Ballkan. Pavarësisht prej vështirësive me të cilat po ndeshet kryetari Jelcin, te rusët, në një komb të madh dhe në Rusi, do të sundojë arsyeja”.

Baahkëpunëtorja e “Zërit të Amerikës” kërkoi koment lidhur me marrëveshjen në mes të Kroacisë dhe përfaqësuesve të serbëve të Krainës, si dhe për ngjashmëritë eventuale të tyre me problemin e Kosovës. “Nuk mund të tërhiqet ndonjë paralele në mes të Kosovës e Krainës serbe në Kroaci. Kosova është çështje në vete. Siç dihet, Kosova ka qenë një prej konstituentëve të ish-federatës së Jugosllavisë, me territor të vetin. Ndërsa marrëveshjen e kroatëve e serbëve për ndërprerjen e luftës ne e përshëndesim dhe dëshirojmë që ajo marrëveshje të ketë sukses”, përfundoi kryetari i Republikës së Kosovës dr. Ibrahim Rugova.

 

Tituj të tjerë:

Sali Berisha: Britania e Madhe është thellësisht e shqetësuar për situatën në Kosovë

Sali Berisha viziton Turqinë

Kryetari Rugova uroi festën e Pashkëve

Edhe një proces gjyqësor i paralajmëruar kundër nëntë shqiptarëve

Represioni i policisë serbe në Kosovë

Polici serbe arrestoi tre persona në Gllarevë të Klinës

Shaip Beqirit iu ndërpre vuajtja e dënimit

KMDLNJ në Prishtinë u shkruan asociacioneve ndërkombëtare për situatën në Kosovë

U themelua Oda Ekonomike e Kosovës

“Mjekëve pa kufij” iu vazhdua afati i qëndrimit në Kosovë

Të respektohen të drejtat e njeriut në Kosovë

 

 

1 prill 1995

Lajm i plotë:

Në Kongresin Amerikan u paraqit Projektligji për njohjen e mëvetësisë së Kosovës

Kongresisti Eliot Engel në demonstratën e shqiptarëve në Uashington paralajmëroi se ai do ta paraqesë projektligjin për mëvetësinë e Kosovës.

Mirëpo zyra e tij në Uashington i deklaroi korrespondentit të “Rilindjes” se Projektligjin do ta paraqesë kongresisti Benxhamin Gilman.

Sipas shpjegimit të zëdhënësit për shtyp të zyrës së kongresistit Engël, paraqitja nga kongrësti Gilman është sinjifikative, meqë ai ka pozitë me peshë në politikën e jashtme amerikane, duke qenë kryetar i Komisionit për Marrëdhënie Ndërkombëtare në Dhomën e Përfaqësuesve të Kongresit Amerikan, njofton sot “Bujku”.

Bashkësponsorë primarë të projektligjit do të jenë edhe kongresistët Eliot Engel dhe Susan Molinari. Këta të dy, gjatë marsit të kaluar, patën paraqitur një projektligj të ngjashëm, të ashtuquajtur “Projektligj Paqësor dhe Demokratik për Kosovën 1994”.

Megjithëse projektligji pat fituar mjaft bashkësponsorë (gjithësej 26), nuk u paraqit për votim, sepse hartuesit e tij konsideronin se nuk do të mund të kishin vota të mjaftueshme për ta kaluar. Me fitoren e republikanëve në Kongres, nga radhët e të cilëve ka më tepër në pozita udhëheqëse, anëtarë që janë dashamirës dhe miq të Kosovës, vlerësohet se projektligji i sivjemë do të ketë më shumë fat në rrugën e miratimit dhe të hyrjes në fuqi si ligj.

“Për një gjë jam i sigurt. Këtë vit do të kemi më shumë sponsorë se sa kishim vitin e kaluar”, tha përfaqësuesi për shtyp i kongresistit Engel, Jason Steinbaum.

Steinbaum tha se që ditën e parë projektligjit iu bashkëngjitën edhe dy kngresistë, Peter King (nga Nju-Jorku) dhe Dana Rohrabasher nga Kalifornia, që të dy nga radhët e republikanëve.

Në vazhdim po e japim të plotë tekstin e “Projektligjit për të drejtat e njeriut dhe demokracinë në Kosovë 1995”, të përkthyer nga korrespondenti i “Bujkut” në Nju-Jork, Sylejman Gashi.

  1. Kushtetuta e Republikës Socialiste Federative e Jugoslavisë e miratuar më 1946, si dhe tjetra e vitit 1974, së cilës iu shtuan disa amendamente, e njihte statusin e Kosovës si njërin nga tetë njësitë territoriale konstituese të federatës jugosllave.
  2. Të drejtat politike të shumicës shqiptare në Kosovë në mënyrë të paligjshme u shkelën kur u ndërrua kushtetua serbe më 23 mars 1989, pa pëlqimin e popullit të Kosovës, me ç’rast u revokua autonomia e Kosovës.
  3. Më 1990 me amendamente të tjera të paligjshme u revokuan Parlamenti dhe Qeveria e Kosovës.
  4. Në shtator 1991 u mbajt Referendumi për pavarësinë e Kosovës, me ç’rast 87 për qind të qytetarëve që morën pjesë në votime 99 për qind u deklaruan për pavarësinë e Kosovës;
  5. Në maj 1992, u zgjodh Parlamenti kombëtar i Kosovës, ndërsa dr.Ibrahim Rugova me shumicë absolute votash u zgjodh president i Republikës së Kosovës.
  6. Parlamentit dhe Qeverisë së Kosovës nuk iu lejua të mblidhet.
  7. Raporte të besueshme kanë informuar për politikën serbe të spastrimit etnik në Kosovë – Raporti i raportuesit special të Kombeve të Bashkuara për të drejtat e njeriut, ndërkaq në janar 1995 Serbia paralajmëroi një politikë të re, atë të kolonizimit të tokave shqiptare në Kosovë.
  8. Mbi 100 mijë shqiptarë të punësuar në administratën qeveritare, në organet e gjyqësisë, në polici, në ndërmarrje, në mjetet e informimit, në institucione arsimore dhe në spitale në Kosovë, janë larguar nga vendet e tyre të punës dhe janë zëvendësuar me serbë.
  9. Qeveria e Beogradit ka kufizuar në mënyrë të vrazhdë të drejtën e shqiptarëve të Kosovës në të gjitha nivelet e arsimit, në veçanti arsimimit në gjuhën shqipe, vetëm e vetëm për shkak të përkatësisë së tyre etnike.
  10. Ekzistojnë raporte të përditshme mbi arrestimet dhe rrahjet brutale, kryesisht nga policia serbe, që shpeshherë kanë shkaktuar edhe vdekjen e shqiptarëve, vetëm e vetëm pse kanë shfaqur pikëpamjet e tyre kundër atyre të autoriteteve serbe.
  11. Mbikëqyrësit e Organizatës për Siguri e Bashkëpunim Evropian të vendosur në Kosovë më 1991 janë larguar nga qeveria e Beogradit në korrik 1993.
  12. Qeveria e Beogradit ka injoruar rezolutën 855 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara të miratuar në gusht 1993, me të cilën i bëhej thirrje Beogradit që të vazhdojë misionin e mbikëqyrësve të Organizatës për Siguri e Bashkëpunim Evropian si dhe t’ua garantojë atyre siguri dhe mbikëqyrje të lirë dhe të gjithanshme.
  13. Pas largimit të këtyre mbikëqyrësve, disa organizata të tjera ndërkombëtare për të drejtat e njeriut, përfshirë Amnesty International, Human Rights Ëatch/Helsinki dhe Federata e Helsinkit për të Drejtat e Njeriut kanë dokumentuar shtimin masiv të shkeljes së të drejtave të njeriut në Kosovë.
  14. Kongresi, me sesionin 223 të Aktit mbi autorizimin për marrëdhënie të jashtme për vitin fiskal 1992 ka miratuar hapjen e Qendrës Kulturore të Agjencisë Informative të Shteteve të Bashkuara në Prishtinë, mirëpo Stejt Departamenti deri tash nuk e ka bërë këtë me arsyetim se çështja e sigurisë (së personelit amerikan) e ka penguar një hap të tillë.
  15. Presidenti në mënyrë eksplicite ia ka tërhequr vërejtjen Qeverisë së Serbisë se Shtetet e Bashkuara janë të gatshme të reagojnë po qe se do të shkallëzojë konflikti në Kosovë i shkaktuar nga Serbia.
  16. Më 4 janar 1995, presidenti Klinton tha se “ekziston një numër çështjesh, përfshirë edhe Kosovën, të cilat duhet të shqyrtohen para se Beogradi të lirohet nga sanksionet e Kombeve të Bashkuara dhe të kthehet në bashkësinë ndërkombëtare… Vendimi ynë për suspendimin e sanksioneve do të ndërmerret pas konsultimeve të afërta me Kongresin”.
  17. Më 15 shkurt, presidenti Klinton paralajmëroi, pa konsultime paraprake me Kongresin, një sërë kushtesh, por pa përfshirë përmirsimet në Kosovë, të cilat po qe se do të përmbusheshin nga Serbia dhe Mal i Zi do të rezultonin me heqjen e sanksioneve ndërkombëtare ndaj Serbisë dhe Malit të Zi.

 

Çfarë duhet të jetë politika e SHBA?

 

  1. Situata në Kosovë duhet të zgjidhet para se Beogradi të lirohet nga sanksionet ndërkombëtare dhe t’i mundësohet kthimi në bashkësinë ndërkombëtare.
  2. Nuk duhet të mohohet e drejta e popullit të Kosovës të vetëqeverisë dhe të themelojë identitet të mëvetësishëm.
  3. Në Kosovë duhet të rikthehen mbikëqyrësit ndërkombëtarë.
  4. Qeverisë së zgjedhur të Kosovës duhet t’i lejohet të veprojë dhe të ushtrojë mandatin e saj legjitim, si përfaqësuese e zgjedhur nga populli i Kosovës.
  5. Të gjithë individëve të cilëve u është mohuar e drejta për punë mbi bazë etnike duhet të rikthehen në pozita (vendet e tyre të punës) e mëparshme.
  6. Sistemi i edukimit në Kosovë duhet të hapet për të gjithë qytetarët e Kosovës, pa marrë parasysh përkatësinë e tyre etnike dhe popullatës shumicë shqiptare duhet t’i lejohet e drejta për arsimim të të rinjve në gjuhën amtare.

Të mos hiqen sanksionet derisa të mos jenë përmbushur disa kushte.

Asnjë nga sanksikonet ndaj Serbisë dhe Malit të Zi të sanksionaur a me aktet relevante nuk mund të hiqen përderisa:

  1. të mos ekzistojë përparim substancial drejt:
  2. a) realizimit të mëvetësisë së Kosovës për vetëqeverim;

b( vendosjes së një protektorati ndërkombëtar për Kosovën.

  1. përderisa të mos ketë përmirësime përmbajtësore në fushën e të drejtave të njeriut në Kosovë;
  2. përderisa të mos kthehen mbikëqyrësit ndërkombëtarë në Kosovë dhe;
  3. përderisa të mos i lejohet qeverisë së zgjedhur të Kosovës që të konstituohet dhe të ushtrojë mandatin e saj legjitim si përfaqësuese e zgjedhur nga populli i Kosovës.

Jo më vonë se 60 ditë nga miratimi i këtij projektligji, presidenti duhet të përgatisë dhe t’ia përcjellë Kongresit një raport në të cilin do të vlerësohet:

  1. Situata në Kosovë, përfshirë mënyrën dhe format me të cilat politika e Serbisë ka afektuar ekonominë, gjendjen sociale dhe të drejtat kulturore, të popullatës shumicë të Kosovës;
  2. Masat që janë ndërmarrë për ndihma humanitare popullsisë së Kosovës, si dhe refugjatëve kosovarë, të cilët janë shpërngulur, si dhe efektin e sanksioneve të SHBA ndaj Serbisë dhe Malit të Zi, pas shpërndarjes së ndihmave humanitare Kosovës;
  3. rekomandimet (duke marrë parasysh pikëpamjet e anëtarëve të tjerë të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara dhe anëtarëve të Unionit Evropian) se çfarë modalitetesh duhet të ndiqen, përfshirë edhe vendosjen e një protektorati ndërkombëtar mbi Kosovën bashkë me anëtarët e tjerë e të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara dhe anëtarët e Unionit Evropian në mënryrë që të jetësohen të drejtat ndërkombëtare të popullit të Kosovës; të rivendoset prezenca ndërkombëtare në Kosovë në mënyrë që të mbikëqyret në mënyrë më të efektshme situata në Kosovë, si dhe të sigurohet e drejta e popullit të Kosovës për vetëqeverim demokratik;
  4. të ritheksohen përpjekjet aktuale të Shteteve të Bashkuara për krijimin e Qendrës Kulturore të Agjencisë Informative të Shteteve të Bashkuara në Prishtinë, siç është miratuar me sesionin 223 të Aktit mbi autorizimin për marrëdhënie të jashtme për vitin fiskal 1992 dhe 1993, duke vlerësuar në hollësi kushtet e sigurisë dhe të të gjithë faktorëve të tjerë që pengojnë krijimin e kësaj qendre;
  5. prezencën e zyrtarëve të Shteteve të Bashkuara në Kosovë, para se të krijohet Qendra Kulturore e Agjencisë Informative të Shteteve të Bashkuara në Prishtinë, përfshirë numrin, shpeshtësinë dhe kohëzgjatjen e vizitave në Kosovë të personelit të ambasadës së Shteteve të Bashkuara në Beograd gjatë 12 muajve të fundit nga data e miratimit të këtij projektligji.

 

Tituj të tjerë:

Në Oslo u mbajt tubimi për pavarësinë e Kosovës

Duke u kthyer nga tubimi në Uashington, humbi jetën Ali Dinë Lajçi

“Bujku”: Defetizmi është faktikisht i paqëndrueshëm dhe politikisht i dëmshëm

Në Gjilan ish-punëtorët shoqëroro-politik ende po mbahen në arrest

Maqedoni: U ngrit aktakuza kundër dr. Fadil Sylejmanit dhe Milaim Fejziut

Kryetari i Nëndegës së LDK-së në Bajgorë u dënua me 20 ditë burg

Radio “Evropa e Lirë” për “kuvendin gjithëserb”

Ekstremistët serbë paralajmërojnë tubimin e tyre më 29 prill në Prishtinë

Në Prishtinë po mbahet një tubim serb për popullsinë

Të gjithë kriminelët i dorëzohen Hagës

 

 

1 prill 1997

Lajmet kryesore:

U mor në bisedë informative Lulzim Peci

U liruan veprimtarët Ismail Mehmeti e Sylejman Hasani

Në Osllo organizata norvegjeze me emrin “Aksioni antifashist” sulmoi Ambasadën italiane

Agjencia serbe e lajmeve kritikon Uashingtonin

Arriti në 83 numri i të vdekurve në anijen shqiptare

Heshtja zyrtare në Itali për tragjedinë e refugjatëve shqiptarë

Vlorë: U plaçkit dhe u shkatërrua Dega e Bankës Bujqësore

Të martën rifillojnë lidhjet detare midis Italisë dhe portit shqiptar të Durrësit

SHBA do të ndihmojnë nëse kërkohet ndihma e tyre

 

1 prill 1998

Edicioni i parë (Ora 15:30)

Lajmet kryesore:

  1. Riçardson: Gjendja në Kosovë kërcënon paqen dhe sigurinë ndërkombëtare

Forca policore shkuan nga Gllogoci drejt Skënderajt

Në Brojë më nuk ndodhet askush, pos policisë e ushtrisë

Ekspeditë e policisë në Lajthishtë të Obiliqit

  1. Bërdë: Policia keqtrajtoi një inkasant

 

 

Lajm i plotë:

Ora e mësimit pas masakrës

Dje në mesin e nxënësve dhe arsimtarëve të shkollës fillore “Petro Marko” të Skënderajt mbretëroi një atmosferë dhembjeje e pikëllimi të thellë. Të gjithë nxënësit dhe arsimtarët qanin pandërprerë për dhjetë nxënësit e kësaj shkolle të lagjes së Jasharajve në Prekaz, që u vranë para 27 ditësh nga okupatori serb. Në bankat ku ndodheshin të ulur nxënësit e vrarë sot u vunë lule të kuqe. Ndër nxënësit e vrarë janë: Valdete Rifat Jashari (14), nxënëse e klasës VIII, Lirie Hamëz Jashari (14), nxënëse e klasës VIII, Kushtrim Adem Jashari (13), nxënës i klasës VII, Igball Rifat Jashari (11), nxënës i klasës VI, Blerim Hamëz Jashari (11), nxënës i klasës V, Igballe Rifat Jashari (13), nxënëse e klasës VI, Fatime Hamëz Jashari (8), nxënëse e klasës II, Blerim Hamëz Jayshari (7), nxënës i klasës I, Bujar Zenë Jashari (12), nxënës i klasës VI dhe Makfirete Bajram Gashi (3), nxënëse e klasës VII, thuhet në një raport të korrespondentit të “Bujkut” nga Skënderaj.

 

Lajm i plotë:

Skënderaj: Deri tash 19 të zhdukur

Nënkëshilli për Liritë dhe të Drejtat e Njeriut në Skënderaj shpalli dje listën e 19 të zhdukurve, shumica nga lagja e Jasharajve të Prekazit të Poshtëm, e këta janë: Sadik Hysni Jashari (65), Hafie Jashari (60), Hamdi Sadik Jashari (33), Elfie Sadik Jashari (28), e martuar në Qirez, Fatime Sadik Jashari (26), Ramiz Sadik Jashari (24), Mihrie Jashari (53), Sabrie Zymer Jashari (20), Hanife Zymer Jashari (16, Smajl Asllan Jashari (48), Shaban Qerim Jashari (25), Ukshin Qerim Jashari (21), Hajrie Jashari, Ajvaz Kajtaz Jashari (18), të gjithë nga Prekazi i Poshtëm, si dhe Fatime Bazaj (21) e Smajl Bazaj (18) motër e vëlla nga Tërsteniku, Bashkim Ali Sadiku (22), Tushilë, Ilmi Kastrati (28), Brojë, dhe Idriz Rexhep Idrizi (46), Prekaz. Këshilli i lut të gjithë ata që për personat e shënuar kanë ndonjë dijeni të lajmërojnë NKMDLNJ-në në Skënderaj në tel. 028/82-330 ose në NKMDLNJ-në më të afërt.

 

Lajm i plotë:

Gjakovë: Një tetëvjeçare, e dhunuar dhe e mbytur në rrethana të pasqaruara

Prishtinë, 1 prill (QIK)

Mbrëmë në morgun e spitalit të Gjakovës, policia serbe solli trupin e vdekur të fëmijës 8 vjeçar Drane Gjergj Perlaskaj nga fshati Smaq afër Bishtazhinit, njofton KI i Degës së LDK-së në Gjakovë.

Sipas pohimeve të anëtarëve të familjes, Dranja, pasditen e datës 30 mars, së bashku me të vëllanë, kishte dalur me bagëti dhe më vonë, në kërkim të një lope të humbur ajo hyri në malin e fshatit.

Anëtarët e familjes e kërkuar ata tërë ditën, por arritën ta gjejnë vetëm dje, në mes të malit, të vdekur dhe të dhunuar, në rrethana tani për tani të panjohura.

Në spitalin e Gjakovës sot u bë obduksioni i kufomës së saj, ndërsa varrimi do të bëhet pasdite.

 

Edicioni i dytë (Ora 16:00)

Lajm i plotë:

Nga të shtënat serbe në Brojë të Skënderajt u plagos dje Violetë Hoti

Gjendja në Skënderaj dhe fshatrat përreth është edhe sot tepër e rëndë, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së. Forca të mëdha policore-ushtarake edhe më tej janë të fortifikuara në kondrinat që ndajnë Skënderajn me Llaushën. Në këtë hapësirë janë të vendosur armë të shumta artilerike, me të cilat kontrollohet Llausha dhe Skënderaj.

Burimet e LDK-së në fshatin Marinë, sot janë shtuar shumë forcat e armatosura, të cilat sot po hapin llogore të reja. Kërcënimi për shatin Marinë, Rezallë, Polac etj. është evident dhe janë shumë reale mundsitë e një sulmi të afërt.

Se sa janë të izoluara disa fshatra, flet shembulli i foshnjës së vdekur 14- muajshe, Marigonë Vojvoda, nga Llausha. Foshnja ishte bashkë me prindërit në një fshat të afërm,mirëpo prindërit nuk patën mundsi të varrosnin në Llaushë, prandaj e varrosën në Polac, edhepse këto dy fshatra janë fare pranë njëri-tjetrit.

Dje, përveç në Marinë e Llaushë, ku në orët e hershme të mëngjesit ka pasur të shtëna të shumta. Të shtëna ka pasur edhe në fshatin Brojë, ku si pasojë është plagosur Violeta Hoti, 18 vjeçe.

Sot është dita e dytë e rifillimit të mësimit në dhjetë shkolla fillore. Numri i nxënësve që ndoqi sot mësimin, në krahasim me dje, është solid.

Ndihmat nga Këshilli Qendror i Emergjencës dhe asociacione tjera humanitare kanë arritut edhe dje, mirëpo në sasi jo të mjaftueshme. Ato ndihma që kanë arritur janë shpërndarë në terren, thuhet në njoftimin ditor të Komisionit për Informim të Degës së LDK-së në Skënderaj.

 

Tituj të tjerë:

Gjendje e rëndë në Deçan

Të shtëna me armë nga shtëpia e një serbi në fshatin Dobresh

 

Edicioni i tretë (Ora 20:00)

Titujt kryesorë:

Kryetari Rugova priti një delegacion të Asamblesë Nacionale të Francës

Forcat serbe tentojnë t’i frikësojnë shqiptarët e komunës së Skënderaj

Foto: Kongresi Amerikan

Continue Reading

Lajmet

Presidentja Osmani dekoron “Dardanët”: Nderojmë djersën dhe krenarinë që i dhatë çdo shqiptari

Published

on

By

Edhe pse ëndrra për kualifikim në Botërorin 2026 u ndal në hapin e fundit, rrugëtimi historik i “Dardanëve” është nderuar në nivelin më të lartë shtetëror. Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka dekoruar me mirënjohje Federatën e Futbollit të Kosovës, duke çmuar lart suksesin dhe dinjitetin e treguar gjatë fazës kualifikuese.

Gjatë ceremonisë, Presidentja Osmani u shpreh me fjalë emocionuese për ekipin kombëtar: “Me nderin më të lartë të Republikës së Kosovës, sot dekorojmë ekipin kombëtar të futbollit, një ekip që me përkushtim, disiplinë dhe shpirt të jashtëzakonshëm ka përfaqësuar në mënyrën më të denjë të mundshme shtetin tonë në arenën ndërkombëtare”.

Ajo theksoi se kjo dekoratë vjen si mirënjohje për mundin dhe krenarinë që lojtarët i falën popullit: “Republika e Kosovës e nderon punën, mundin dhe djersën e secilit prej jush. E nderon rezultatin tuaj, por mbi të gjitha krenarinë që i keni dhënë secilit shqiptar, pavarësisht se ku jeton”.

I pranishëm në këtë takim, kryetari i FFK-së, Agim Ademi, u shpreh krenar me arritjet e grupit që e dërguan Kosovën deri në finalen e “play-off”-it, duke lënë pas shtete me përvojë shumë më të madhe.

Një moment i veçantë ishte deklarata e kapitenit Vedat Muriqi, i cili tregoi se sa i madh ishte besimi brenda skuadrës. Muriqi pranoi se ndjehet keq për mungesën e kualifikimit, duke zbuluar se ishte aq i bindur për suksesin sa nuk kishte rezervuar as biletë kthimi, me shpresën se rrugëtimi do të vazhdonte drejt Amerikës.

Megjithatë, ai dha një mesazh të fuqishëm për të ardhmen: “Jam shumë krenar për punën që kemi bërë si ekip. Kosova ka lojtarë të rinj me shumë potencial dhe po vjen koha e artë në futboll”.

 

Continue Reading

Lajmet

Foda pas eliminimit nga Turqia: Krenar me ‘Dardanët’, nuk e kam ndërmend të largohem

Published

on

By

Pavarësisht një paraqitjeje dinjitoze dhe luftës deri në minutën e fundit, ëndrra e Kosovës për një kualifikim historik në Botëror u ndal në finalen e “play-off”-it përballë Turqisë. Pas ndeshjes, përzgjedhësi i “Dardanëve”, Franco Foda, u shpreh i zhgënjyer me rezultatin, por jashtëzakonisht krenar me rritjen e skuadrës së tij.

“Sot jemi të gjithë të mërzitur. U munduam dhe deshëm që të kualifikoheshim në Botëror. Ishte e mundur ndaj Turqisë për 90 minuta dhe jam krenar me ekipin,” deklaroi tekniku gjerman, duke shtuar se lojtarët e kanë përfaqësuar vendin në mënyrën më të mirë të mundshme. Foda nuk la pa përmendur edhe përkrahjen e madhe nga tribuna, duke falënderuar tifozët që i qëndruan pranë ekipit si brenda, ashtu edhe në udhëtimet jashtë vendit.

Sa i përket të ardhmes së tij në krye të pankinës, Foda ishte i prerë: “Nuk e kam plan që ta lë Kosovën sepse më pëlqen vendi dhe populli. Ishim vetëm një lojë larg Botërorit dhe skuadra po zhvillohet mirë.”

Në anën tjetër, trajneri i Turqisë, Vincenzo Montella, nuk i kursye lëvdatat për kundërshtarin, duke pranuar vështirësitë e mëdha që i shkaktuan “Dardanët”. “Kosova na vuri në shumë telashe. Është për të ardhur keq që vetëm një ekip mund të kualifikohet,” u shpreh italiani, duke theksuar se niveli i treguar nga Kosova konfirmon se ajo tashmë mund të rivalizojë me çdo ekip në skenën ndërkombëtare.

Continue Reading

Të kërkuara