Kulturë

Fan Noli, një nga figurat qendrore të kombit shqiptar

Published

on

Fan Stilian Noli, një nga emrat më të ndritur të historisë së kombit shqiptar, erdhi në jetë më 6 janar 1882, duke shënuar fillimin e një rrugëtimi të paharrueshëm, të përmbushur me kontribute të jashtëzakonshme në shumë fusha. Ai ishte njëri nga ndihmësit kryesorë në themelimin e Kishës Autoqefale Shqiptare, një nismë që do të ndryshonte përherë rrjedhën e historisë së shqiptarëve dhe të besimit ortodoks në Shqipëri. Megjithëse Noli është i njohur për veprimtarinë e tij kishtare dhe politike, kontributet e tij janë të shumta, duke përfshirë përkthimin, poezinë, dramaturgjinë, muzikën dhe historinë.

Lindur në një familje blegtorësh në Ibrik-Tepe të Turqisë evropiane, Noli ishte i dyti nga trembëdhjetë fëmijë, por vetëm gjashtë arritën të mbërrinin moshën e pjekurisë. Gjatë fëmijërisë së tij, Noli u rrit me ndjenjën e thellë të përkatësisë kombëtare dhe atdhedashurisë, një ndjenjë që do të përcillte të gjithë jetën e tij. Ai do të angazhohej në mënyrë të vazhdueshme në çështjen kombëtare, duke e lidhur jetën e tij me fatin e shqiptarëve, si nëpërmjet veprimtarisë parlamentare ashtu edhe përmes krijimtarisë letrare. Pas zgjedhjeve të vitit 1921, Noli u bë deputet i Kolonisë së Amerikës, dhe më vonë shërbeu si ministër i Jashtëm në qeverinë e Xhaferr Ypit. Ai u bë një figurë kyçe e Lëvizjes së Qershorit 1924, një ngjarje që i ndryshoi përfundimisht rrjedhën e karrierës politike, duke e çuar në një periudhë të internimit dhe përndjekjeve.

Në vitet e fundit të jetës së tij, Noli nuk e kufizoi veten vetëm në politikë dhe fe, por gjithashtu iu përkushtua pasionit të tij të vjetër për muzikën. Pas shërbimit të tij si klerik dhe politikan, Noli u regjistrua në Konservatorin e Muzikës të Nju-England në Boston, ku arriti të diplomojë në vitin 1938. Në këtë periudhë, ai mbrojti monografinë e tij mbi “Bethovenin dhe Revolucionin Francez”, një studim që e shpalli si një kontribues të rëndësishëm në muzikologji. Noli, i cili ishte njohur edhe si themelues i Kishës Ortodokse Shqiptare në Boston, solli një reformë të rëndësishme në jetën kishtare shqiptare. Ai u bë pionier i këndimit shqip në kishë, duke e sjellë këtë traditë në përputhje me stilin perëndimor të këngëve dhe himneve.

Një nga arritjet më të mëdha të Fan Nolit mbetet kontributi i tij në themelimin e Kishës Ortodokse Shqiptare dhe përkthimi i himneve kishtare në shqip, që thelluan lidhjet e shqiptarëve me besimin ortodoks dhe forcuan identitetin e tyre kombëtar. Figura e Fan Nolit do të mbetet një simbol i pandashëm i dashurisë për atdhenë, për lirinë dhe për kulturën shqiptare, një personalitet që shenoi një epokë të tërë në jetën kombëtare dhe që do të kujtohet përherë si një nga ata që i shërbyen kombit në mënyra të ndryshme, duke lënë një trashëgimi të paharrueshme për brezat që do të vijnë./UBTNews/

 

Lajmet

Rame Lahaj dhe yje ndërkombëtarë të operës performojnë nesër në Sheshin “Skënderbeu”

Published

on

Sheshi “Skënderbeu” do të mirëpresë nesër një mbrëmje të veçantë operistike, ku do të ngjiten në skenë sopranoja Vanessa Goikoetxea, mezzo-sopranoja Štěpánka Pučálková, bass-baritoni Luca Pisaroni dhe tenori kosovar Rame Lahaj.

Nën dirigjimin e maestros italian Giuseppe Finzi, artistët do të interpretojnë një program të përzgjedhur me disa nga kryeveprat më të dashura të repertorit operistik, të shoqëruar nga Orkestra Simfonike e RTSH-së.

Koncerti Gala do të nisë në ora 20:30 në Sheshin “Skënderbeu” dhe do të përcjellë mesazhin se muzika është një gjuhë universale që bashkon njerëzit, frymëzon shpresë dhe promovon paqen e mirëkuptimin.

Aktiviteti organizohet në kuadër të festivalit, i cili këtë vit mbahet nën moton “Play Music, Not War”./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“Northern Echoes” sjell në Pejë një takim artistik mes Kosovës dhe Norvegjisë

Published

on

Kori Siparantum do të mirëpresë në Kosovë një nga ansamblet më të vlerësuara korale të Norvegjisë, Defrost Youth Choir, në kuadër të koncertit të përbashkët “Northern Echoes”, që do të mbahet më 30 korrik, duke filluar nga ora 20:30, në Kishën Katolike “Shën Katerina” në Pejë.

Koncerti do të bashkojë dy tradita të ndryshme muzikore në një mbrëmje artistike, ku estetika nordike do të ndërthuret me identitetin muzikor shqiptar.

Nën drejtimin e dirigjentit Thomas Caplin, Defrost Youth Choir njihet për interpretimet e rafinuara, qasjen inovative ndaj muzikës korale dhe sukseset në skenën ndërkombëtare.

Ndërkohë, Siparantum Choir, i drejtuar nga Memli Kelmendi, do të interpretojë vepra të kompozitorëve shqiptarë dhe botërorë, duke vazhduar promovimin e kulturës muzikore të Kosovës në arenën ndërkombëtare.

Organizatorët e cilësojnë “Northern Echoes” si një takim kulturash dhe vizionesh artistike, që dëshmon fuqinë e muzikës për të lidhur popujt përtej kufijve. Të gjithë dashamirët e muzikës korale janë të ftuar të marrin pjesë në këtë mbrëmje të veçantë koncertale./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Rama: Liqeni i Shkodrës pjesë e UNESCO-s, thesar natyror me biodiversitet të jashtëzakonshëm

Published

on

Liqeni i Shkodrës është më i madhi në gadishullin e Ballkanit cilësohet si një nga qendrat turistike më të rëndësishme të rajonit.

Në qershor të Liqeni i Shkodrës është shpallur Rezervë Ndërkufitare e Biosferës nga UNESCO, duke u përfshirë në Rrjetin Botëror të Rezervave të Biosferës.

Kryeministri Edi Rama, ndau në rrjetet sociale pamje nga ky liqen, i cili është ndër më të pasurit në Evropë për biodiversitetin, me larmishmëri peshqish dhe shpendësh ujorë.

“Liqeni më i madh në Ballkan, pjesë e Rrjetit Botëror të Rezervave të Biosferës të UNESCO-s, është një thesar natyror me biodiversitet të jashtëzakonshëm, ku peizazhet magjepsëse dhe pasuria e florës e faunës e bëjnë një nga destinacionet më të veçanta të Shqipërisë”, shkruan Rama.

Fauna e liqenit është e shumëllojshme dhe e pasur me 45 lloje peshqish e 270 lloje shpendësh. Këto shpendë përbëjnë 87% të gjithë ornitofaunës të Shqipërisë.

Një perlë e kësaj pasurie është pa dyshim pelikani, zogu më i madh në Europë. Pika më e thellë e liqenit është rreth 45 metra. Në skajin juglindor shtrihet qyteti i Shkodrës, nga i cili ka marrë edhe emrin.

/Kosovapress/

Continue Reading

Lajmet

UNESCO shpall malin Olimp Trashëgimi Botërore

Published

on

UNESCO vendosi këtë të diel, 26 korrik, në Korenë e Jugut, që mali ikonik grek, ai i Olimpit, të shtohet në Listën e Trashëgimisë Botërore

UNESCO vendosi këtë të diel, 26 korrik, në Korenë e Jugut, që mali ikonik grek, ai i Olimpit, të shtohet në Listën e Trashëgimisë Botërore.

Pjesë e kësaj liste u bënë gjithashtu kryeqytetet e lashta japoneze, Asuka dhe Fujiwara, Peizazhi Migrator Boma-Badingilo i Sudanit Jugor, si dhe plazhet e zbarkimit të Luftës së Dytë Botërore në Francën Veriore.

Përpjekjet e Greqisë për Olimpin që prej vitit 2014

Me një lartësi prej 2.918 metrash, Olimpi konsiderohet në mitologjinë greke si froni i Zeusit, mbretit të perëndive, teksa njëkohësisht është një nga zonat me biodiversitetin më të pasur në Evropë.

Prej vitesh, Greqia i ka kërkuar UNESCO-s përfshirjen e Malit të Olimpit në Listën e Trashëgimisë Botërore. Aplikimi i parë u dorëzua në vitin 2014, duke u mbështetur si në rëndësinë e tij kulturore dhe mitologjike, ashtu edhe në vlerat e jashtëzakonshme natyrore.

Zona u shpall Parku i parë Kombëtar i Greqisë në vitin 1938, për shkak të peizazhit unik, që përfshin pyje të dendura, livadhe alpine, gryka, kanione dhe burime ujore, të gjitha shumë pranë bregdetit. Sipas Homerit, maja e Olimpit ishte “selia e të pavdekshmëve”, vendi ku Zeusi ushtronte pushtetin e tij.

Qyteti më i afërt me malin është Litochoro, vetëm pesë kilometra larg plazheve të Egjeut. Në vitin 1981, UNESCO e shpalli Olimpin Rezervë të Biosferës, ndërsa në vitin 2021 zona fitoi mbrojtje shtesë, duke u shpallur park kombëtar.

Vetëm vitin e kaluar, zona u vizitua nga rreth 500 mijë turistë, e tashmë autoritetet greke presin rritje të numrit të vizitorëve. Shkak për këtë rritje, nuk është vetëm futja e malit në Listën e Trashëgimisë Botërore, por dhe nga filmi “The Odyssey”, i regjisorit Christopher Nolan, një pjesë e së cilit u xhirua në shtetin fqinj.

Autoritetet greke kanë theksuar rëndësinë fetare të kësaj zone, për shkak të një shenjtëroreje në një nga majat më të ulëta të malit. Besohet se kjo është shenjtërorja e përshkruar nga Plutarku në shekullin II pas Krishtit, ku kryheshin flijime në nder të Zeusit.

Në malin Olimp ndodhet edhe kapela ortodokse e krishterë në lartësinë më të madhe në botë, ndërsa në shpatet e tij gjenden manastire bizantine dhe objekte të tjera kulti./ RTM//A.K/

Continue Reading

Të kërkuara