Lajmet
“Familja do t’ju vrasë nëse pacienti vdes”: Ana e errët e të qenit mjek në Irak!
Një studim zbuloi se 87% përjetuan dhunë në gjashtë muajt e fundit.
Published
4 years agoon
By
UBT newsNë Bagdad, 87% e mjekëve thonë se kanë përjetuar dhunë në punë, disa me armë, dhe shumica nga duart e të afërmve të pacientëve.
Maryam Ali sapo kishte hyrë në dhomën e gatishmërisë së neurokirurgjisë kur një burrë e kapi atë, e shtyu në tokë dhe e sulmoi me një thikë në shpinë.
Rojet e sigurisë së spitalit mbyllën objektin dhe arrestuan burrin. Me një fat të pazakontë, thotë Aliu, kamera CCTV që mbulonte repartin ishte duke punuar.
“Mbaj mend që thashë se mendoja se do të vdisja”, tha ajo. “Isha në shok të plotë. E mallkova ditën kur u bëra mjeke”.
Ali, 27 vjeçe, ishte në vitin e dytë të rezidencës së saj mjekësore pasuniversitare në spitalin Ghazi Al-Hariri të Bagdadit kur sulmi ndodhi në janar 2021. Sulmuesi i saj u kap dhe u burgos, por Aliu që atëherë, si shumë mjekë irakianë, mendoi të largohej nga vendi.
Një studim i fundit i mjekëve të Bagdadit zbuloi se 87% përjetuan dhunë në gjashtë muajt e fundit. Shumica thanë se dhuna ishte rritur që nga fillimi i pandemisë dhe tre të katërtat e sulmeve u kryen nga pacientët dhe familjet e tyre.
“Njerëzit janë në ankth, janë të armatosur dhe ka probleme me sistemin shëndetësor”
Prof. Riyadh Lafta
Burri që sulmoi Aliun ishte një hajdut që vidhte shpesh nga spitali. Ajo dhe koleget e saj ishin ankuar për thyerjen e bravës së dhomave në disa raste, por askush nuk e rregulloi këtë.
Në Irak, është tipike që një pacient të mbështetet nga miqtë dhe familja, ndonjëherë deri në 15 persona, kur ata vijnë në spitale. Kur një mjek nuk mund të kurojë një pacient që po vdes ose perceptohet se ka bërë një gabim, tensionet mund të kalojnë në dhunë.
Riyadh Lafta, një profesor i epidemiologjisë në Universitetin Mustansiriyah në Bagdad, thotë: “Kur pacientët shkojnë në spital dhe tashmë janë të tensionuar dhe të shqetësuar, mjekët përballen me vështirësi në trajtimin e tyre. Pacientët tërbohen dhe ata sulmojnë”.
Siguria e dobët do të thotë se këto sulme mund të përfshijnë armë, me rreth 20% të civilëve në Irak që zotërojnë një armë zjarri.
Lafta thotë se klanet që veprojnë nën sistemin fisnor të Irakut kanë zhvilluar një metodë të re zhvatjeje. Ata kërcënojnë mjekët dhe familjet e tyre për gabime, të vërteta apo të sajuara, duke kërkuar një “dënim fisnor”, të cilin Lafta e ka parë të arrijë në 145 milionë dinarë irakianë (82,000 £). Mjekë të tjerë pretendojnë se kanë parë dënime deri në 300 milionë (168,000 £).
“Kirurgjia e zemrës ka një shkallë të lartë vdekshmërie. Askush nuk do që ta bëjë atë. Nëse e bëjnë atë dhe pacienti vdes, ata do të kenë probleme”
Othman Kutaiba, kardiokirurg
Dhuna ka bërë që mjekët të largohen nga vendi. Një studim i vitit 2017 zbuloi se 77% e mjekëve të rinj po mendonin të emigronin. Dhe në vitin 2019, një zëdhënës i ministrisë së shëndetësisë irakiane tha se 20,000 e kishin bërë tashmë këtë, e që sipas tyre, dhuna ishte shkaku kryesor.
Lafta thotë se“Nuk është vetëm personi në fjalë që i nënshtrohet dhunës, por edhe kolegët, familjarët, miqtë apo të afërmit e tij. Kjo është ngjitëse.
Vetëm siguria e gjithanshme do të ndihmojë, thotë Lafta. “Kur njerëzit respektojnë ligjin dhe kanë frikë prej tij, atëherë mendoj se kjo dhunë do të zhduket vetvetiu”.
Zahra Esudan, një studente e mjekësisë në Mustansiriyah, dëshiron të ndryshojë status quo-në. “Dua të ndihmoj njerëzit. Dua të ndryshoj diçka në Irak”, thotë ajo. “Unë e dua me gjithë zemrën time”./UBTNews/
Lajmet
Rutte nga Shkupi: KFOR-i mbetet garantues i fuqishëm i sigurisë në Kosovë
Published
6 hours agoon
March 3, 2026By
UBTNews
Gjatë një vizite zyrtare në Maqedoninë e Veriut, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka rikonfirmuar se misioni i KFOR-it do të mbetet i fuqishëm dhe plotësisht i aftë për të përmbushur detyrat e tij në Kosovë.
Rutte vlerësoi lart partneritetin me Shkupin, duke theksuar se ky shtet ka qenë një mbështetës i kahershëm i forcave paqeruajtëse.
“Maqedonia e Veriut e ka mbështetur prej kohësh misionin tonë paqeruajtës të KFOR-it dhe për këtë ju falënderoj. KFOR-i vazhdon të luajë rol të rëndësishëm në mbështetje të sigurisë së qëndrueshme, për të mirën e të gjithë njerëzve që jetojnë në Kosovë. Ne do të vazhdojmë të sigurohemi që KFOR-i të mbetet i fuqishëm dhe i aftë për qëllimin e tij”, deklaoroi Rutte.
Nga ana tjetër, vetë misioni i KFOR-it ka sqaruar se për momentin nuk ka ndryshime rrënjësore në strukturën apo numrin e forcave të saj, por aleanca rishikon dhe përshtat periodikisht praninë e saj në varësi të zhvillimeve në terren.
Për momentin, në Kosovë shërbejnë mbi 4,600 trupa të KFOR-it, ku Italia prin me mbi 900 ushtarë, ndërsa Shtetet e Bashkuara vazhdojnë të kenë një rol kyç me rreth 600 trupa të dislokuara.
Lajmet
UBT sjell në Kaçanik një reflektim akademik mbi trashëgiminë moderne përmes ekspozitës ‘Modernizmi në Kaçanik 1945–1990’
Published
6 hours agoon
March 3, 2026By
UBTNews
Në praninë e përfaqësuesve të institucioneve lokale nga Komuna e Kaçanikut dhe Komuna e Hanit të Elezit, stafit akademik dhe studentëve të interesuar nga Fakulteti i Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor në UBT, u bë hapja solemne e ekspozitës “Modernizmi në Kaçanik 1945–1990”, një projekt hulumtues dhe prezantues i kushtuar zhvillimit arkitektonik, urban dhe kulturor të periudhës së modernizmit në qytetin e Kaçanikut.
Ekspozita, e organizuar, punuar dhe kuruar nga profesori Kujtim Elezi në bashkëpunim me një grup studentësh të Fakultetit të Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor, përfaqëson një angazhim të drejtpërdrejtë akademik dhe praktik të studentëve në dokumentimin, analizimin dhe interpretimin e trashëgimisë moderne arkitektonike.
Përmes hulumtimeve në terren, mbledhjes së materialeve arkivore, analizave grafike dhe prezantimeve vizuale, studentët kanë sjellë një pasqyrë të strukturuar të transformimeve urbane dhe arkitektonike që kanë shënuar Kaçanikun në periudhën 1945–1990.
Ky projekt dëshmon qasjen bashkëkohore të Departamentit të Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor në UBT, i cili integron mësimdhënien teorike me punën kërkimore dhe angazhimin praktik në komunitet.
Përmes kësaj ekspozite, studentët jo vetëm që kanë zhvilluar aftësitë e tyre profesionale në analizë urbane dhe interpretim arkitektonik, por kanë kontribuar edhe në ngritjen e vetëdijes mbi rëndësinë e ruajtjes dhe rivlerësimit të trashëgimisë moderne. Ekspozita synon të nxisë reflektim akademik dhe diskutim profesional mbi vlerat e modernizmit dhe ndikimin e tij në formësimin e identitetit arkitektonik bashkëkohor, duke e vendosur dialogun mbi trashëgiminë në një kontekst aktual të zhvillimit urban.
Lajmet
REL: Kosova në valën e shtrenjtimit global të karburanteve
Published
6 hours agoon
March 3, 2026By
UBTNews
Brenda vetëm 24 orësh, çmimi i derivateve në Kosovë u rrit për së paku 14 centë.
Më 3 mars, një litër naftë në disa pika karburanti arriti në 1.39 euro, ndërsa benzina në 1.38 euro.
Një ditë më parë, çmimet ishin deri në 1.25 euro për naftë dhe 1.24 euro për benzinë.
Lëvizja e shpejtë e tregut vendor nuk është rastësi – ajo pasqyron përshkallëzimin e tensioneve në Lindjen e Mesme dhe tronditjen e zinxhirit global të furnizimit me energji.
Tensionet gjeopolitike dhe efekti domino
Rritja u nxit nga tensionet mes SHBA-së, Izraelit dhe Iranit, që shtynë çmimin e naftës Brent – standardi global i referencës – të rritet deri në 10 për qind më 1 mars.
Pasiguria për ndërprerje të furnizimeve u shtua veçanërisht pas pezullimit të një pjese të dërgesave përmes Ngushticës së Hormuzit.
Kjo ngushticë, përmes së cilës kalon mbi një e pesta e furnizimeve ditore globale me naftë, shërben si arterie eksporti për vende si Irani, Arabia Saudite, Kuvajti dhe Iraku.
Çdo rrezik për bllokim apo kufizim të qarkullimit përkthehet menjëherë në rritje të kostove të sigurimit dhe transportit dhe, për rrjedhojë, në çmime më të larta në tregjet botërore.
Kosova, plotësisht e varur nga importi
Kosova nuk ka rafineri të saj dhe furnizohet tërësisht nga importet.
Vetëm gjatë vitit të kaluar, vendi importoi mbi 478 milionë euro naftë dhe më shumë se 51 milionë euro benzinë.
Furnizimet kryesore vijnë nga Gjermania, Hungaria, Greqia, Shqipëria dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, ndërsa një pjesë e konsiderueshme hyn përmes terminalit të Porto Romanos në Durrës.
Kjo varësi strukturore e bën tregun vendor jashtëzakonisht të ndjeshëm ndaj lëkundjeve globale.
Kryetari i Shoqatës së Naftëtarëve të Kosovës, Fadil Berjani, thotë për Radion Evropa e Lirë se çmimet mund të vazhdojnë të lëvizin, pasi kompanitë furnizohen sipas çmimeve aktuale të bursës dhe nuk mbajnë rezerva të mëdha.
Ai shton se nuk ka vend për panik dhe se nuk priten mungesa në treg, por thekson se dinamika e çmimeve mbetet e varur nga zhvillimet ndërkombëtare.
Institucionet mes paralajmërimeve dhe masave të përkohshme
Përballë rritjes së shpejtë të çmimeve, Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë (MINT) e Kosovës njoftoi për një intensifikim të inspektimeve dhe përgatitje të raporteve ditore mbi çmimet.
Sipas ministrisë, në rast të rritjeve të pajustifikuara mund të aplikohen masa mbrojtëse dhe rregullim i përkohshëm i çmimeve, me mbikëqyrje nga Dogana e Kosovës dhe Administrata Tatimore.
Një vendim i ngjashëm u mor më 16 dhjetor 2025 nga ministrja e atëhershme Rozeta Hajdari, duke përcaktuar marzhë maksimale tregtare prej 2 centësh për litër në shitje me shumicë dhe prej 12 centësh për litër në shitje me pakicë. Ky vendim qëndroi në fuqi vetëm 30 ditë. /REL/
Lajmet
Mbishkrime nacionaliste serbe në Ambasadën e Kosovës në Berlin
Published
7 hours agoon
March 3, 2026By
UBTNews
Mbishkrime me përmbajtje fyese dhe shoviniste në gjuhën serbe janë vendosur në objektin e Ambasadës së Republikës së Kosovës në Berlin.
Për këto veprime ka reaguar Ministria e Punëve të Jashtme dhe Diasporës e Republikës së Kosovës.
“Mbishkrimet e vendosura përmbajnë slogane nacionaliste dhe nxitëse, përfshirë mesazhe si ‘Nuk ka dorëzim’, ‘Kosova është Serbi’ dhe thirrje të tjera me konotacion propagandistik dhe përçarës”, thuhet në njoftimin e MPJD-së.
MPJD njofton se, pas identifikimit të këtij akti, janë informuar autoritetet gjermane.
“Policia gjermane është informuar dhe pritet të ndërmarrë veprimet përkatëse në vendngjarje, përfshirë hetimin e plotë të rrethanave dhe identifikimin e përgjegjësve”, bën të ditur Ministria.
Gjithashtu, MPJD ka dënuar këtë akt vandalizmi dhe çdo përpjekje tjetër për të cenuar përfaqësitë diplomatike të Republikës së Kosovës.
“Veprime të tilla janë të papranueshme dhe bien ndesh me normat dhe konventat ndërkombëtare që garantojnë paprekshmërinë e misioneve diplomatike, si dhe dëmtojnë frymën e bashkëjetesës dhe respektit ndërmjet shteteve”, thuhet në njoftim.
DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 3 mars, në vitet ‘90
Rutte nga Shkupi: KFOR-i mbetet garantues i fuqishëm i sigurisë në Kosovë
UBT sjell në Kaçanik një reflektim akademik mbi trashëgiminë moderne përmes ekspozitës ‘Modernizmi në Kaçanik 1945–1990’
REL: Kosova në valën e shtrenjtimit global të karburanteve
Irani kërcënon Evropën: “Çdo ndërhyrje do të jetë akt lufte”
Lojërat Mesdhetare po hyjnë në fazën vendimtare të planifikimit
MRS shpall kategorizimin e ri të federatave sportive, Xhudoja kryeson listen
Mbishkrime nacionaliste serbe në Ambasadën e Kosovës në Berlin
Finalja e tensionuar, Barcelona përballë Atletico Madrid sonte në “Camp Nou”
Të kërkuara
-
Vendi3 months agoDizajneri grafik Berin Hasi ligjëron për studentët e Dizajnit të Integruar në UBT
-
Lajmet3 months agoProfesori i UBT-së, Hazir S. Çadraku dhe bashkëpunëtorët publikojnë artikullin “Historia e Mbrojtjes së Shpellës në Kosovë” në SpeleoMedit Magazine
-
Kulturë3 months agoIvanka Trump zbulon librat për historinë shqiptare: Çfarë e tërheq?
-
Lajmet2 months agoProfesorët e UBT-së publikojnë studim shkencor në revistën prestigjioze ndërkombëtare të indeksuar në Scopus (Q1)
