Lajmet

“Familja do t’ju vrasë nëse pacienti vdes”: Ana e errët e të qenit mjek në Irak!

Një studim zbuloi se 87% përjetuan dhunë në gjashtë muajt e fundit.

Published

on

Në Bagdad, 87% e mjekëve thonë se kanë përjetuar dhunë në punë, disa me armë, dhe shumica nga duart e të afërmve të pacientëve.

Maryam Ali sapo kishte hyrë në dhomën e gatishmërisë së neurokirurgjisë kur një burrë e kapi atë, e shtyu në tokë dhe e sulmoi me një thikë në shpinë.

Rojet e sigurisë së spitalit mbyllën objektin dhe arrestuan burrin. Me një fat të pazakontë, thotë Aliu, kamera CCTV që mbulonte repartin ishte duke punuar.

“Mbaj mend që thashë se mendoja se do të vdisja”, tha ajo. “Isha në shok të plotë. E mallkova ditën kur u bëra mjeke”.

Ali, 27 vjeçe, ishte në vitin e dytë të rezidencës së saj mjekësore pasuniversitare në spitalin Ghazi Al-Hariri të Bagdadit kur sulmi ndodhi në janar 2021. Sulmuesi i saj u kap dhe u burgos, por Aliu që atëherë, si shumë mjekë irakianë, mendoi të largohej nga vendi.

Një studim i fundit i mjekëve të Bagdadit zbuloi se 87% përjetuan dhunë në gjashtë muajt e fundit. Shumica thanë se dhuna ishte rritur që nga fillimi i pandemisë dhe tre të katërtat e sulmeve u kryen nga pacientët dhe familjet e tyre.

“Njerëzit janë në ankth, janë të armatosur dhe ka probleme me sistemin shëndetësor”

Prof. Riyadh Lafta

Burri që sulmoi Aliun ishte një hajdut që vidhte shpesh nga spitali. Ajo dhe koleget e saj ishin ankuar për thyerjen e bravës së dhomave në disa raste, por askush nuk e rregulloi këtë.

Në Irak, është tipike që një pacient të mbështetet nga miqtë dhe familja, ndonjëherë deri në 15 persona, kur ata vijnë në spitale. Kur një mjek nuk mund të kurojë një pacient që po vdes ose perceptohet se ka bërë një gabim, tensionet mund të kalojnë në dhunë.

Riyadh Lafta, një profesor i epidemiologjisë në Universitetin Mustansiriyah në Bagdad, thotë: “Kur pacientët shkojnë në spital dhe tashmë janë të tensionuar dhe të shqetësuar, mjekët përballen me vështirësi në trajtimin e tyre. Pacientët tërbohen dhe ata sulmojnë”.

Siguria e dobët do të thotë se këto sulme mund të përfshijnë armë, me rreth 20% të civilëve në Irak që zotërojnë një armë zjarri.

Lafta thotë se klanet që veprojnë nën sistemin fisnor të Irakut kanë zhvilluar një metodë të re zhvatjeje. Ata kërcënojnë mjekët dhe familjet e tyre për gabime, të vërteta apo të sajuara, duke kërkuar një “dënim fisnor”, ​​të cilin Lafta e ka parë të arrijë në 145 milionë dinarë irakianë (82,000 £). Mjekë të tjerë pretendojnë se kanë parë dënime deri në 300 milionë (168,000 £).

“Kirurgjia e zemrës ka një shkallë të lartë vdekshmërie. Askush nuk do që ta bëjë atë. Nëse e bëjnë atë dhe pacienti vdes, ata do të kenë probleme”

Othman Kutaiba, kardiokirurg

Dhuna ka bërë që mjekët të largohen nga vendi. Një studim i vitit 2017 zbuloi se 77% e mjekëve të rinj po mendonin të emigronin. Dhe në vitin 2019, një zëdhënës i ministrisë së shëndetësisë irakiane tha se 20,000 e kishin bërë tashmë këtë, e që sipas tyre, dhuna ishte shkaku kryesor.

Lafta thotë se“Nuk është vetëm personi në fjalë që i nënshtrohet dhunës, por edhe kolegët, familjarët, miqtë apo të afërmit e tij. Kjo është ngjitëse.

Vetëm siguria e gjithanshme do të ndihmojë, thotë Lafta. “Kur njerëzit respektojnë ligjin dhe kanë frikë prej tij, atëherë mendoj se kjo dhunë do të zhduket vetvetiu”.

Zahra Esudan, një studente e mjekësisë në Mustansiriyah, dëshiron të ndryshojë status quo-në. “Dua të ndihmoj njerëzit. Dua të ndryshoj diçka në Irak”, thotë ajo. “Unë e dua me gjithë zemrën time”./UBTNews/

Lajmet

​Rritet numri i përfituesve nga skemat e pensioneve

Published

on

By

Agjencia e Statistikave të Kosovës (ASK) bën të ditur se në muajin dhjetor 2025, krahasuar me muajin dhjetor 2024, është rritur numri i përfituesve nga disa skema pensionale dhe sociale.

Sipas ASK-së, rritje e numrit të përfituesve është shënuar në: skemën për Pensionet Paraplegjike dhe Tetraplegjike (12,6%); skemën e pensioneve të Forcës së Sigurisë së Kosovës (8,6%); skemën për përkrahje financiare familjeve që kanë fëmijë me aftësi të kufizuara (8,0%); skemën e pensioneve bazike të moshës (7,5%); skemën e kompensimit për punëtorët e arsimit që punuan gjatë vitit shkollor 1990/91 deri në vitin shkollor 1998/99 (5,1%); skemën e pensioneve për personat me aftësi të kufizuara (4,5%); si dhe skemën për veteranët e luftës (2,7%).

Po ashtu, rritje është shënuar edhe te skema e kompensimeve për personat e verbër (1,2%) dhe skema e pensioneve të Trupave Mbrojtëse të Kosovës (TMK) (0,8%).

Ndërsa, në muajin dhjetor 2025, krahasuar me muajin dhjetor 2024, kishte rënie të numrit të përfituesve nga: skema për pensionet invalidore me 27,5 %; skema për pensionet e Trepçës me 20,6 %; skema për pensionet familjare me 10,6 %; skema e ndihmës sociale me 10,3 %, skema e pensioneve kontribut-paguesve të moshës me 2,0 %, skema për familjet e dëshmorëve dhe invalidët e luftës e1,4 %).

Continue Reading

Lajmet

Profesorët e Fakultetit të Medias dhe Komunikimit publikojnë në revistën e indeksuar në Scopus

Published

on

By

Profesorët e Fakultetit të Medias dhe Komunikimit në UBT, dr. Votim Hanoli dhe dr.Ferid Selimi, së bashku me koautoren Elda Sinani, publikuan punimin “Hedonizmi në epokën digjitale: Një analizë e përdorimit të rrjeteve sociale si burim kënaqësie”, në revistën ndërkombëtare “Architectural Image Studies”, e indeksuar në platformën Scopus.

Ky punim trajton marrëdhënien mes hedonizmit dhe përdorimit të rrjeteve sociale në kontekstin e epokës digjitale. Në një shoqëri gjithnjë e më të ndërvarur nga teknologjia dhe komunikimi virtual, rrjetet sociale janë shndërruar në mjete të fuqishme për përmbushjen e nevojave emocionale dhe psikologjike të individëve, përfshirë kënaqësinë e menjëhershme, vëmendjen dhe vlerësimin social.

Duke u mbështetur në teori të tilla si Teoria e Kultivimit (George Gerbner), dhe Teoria e kornizimit (Framing) e (Goffman), studimi eksploron motivimet hedoniste që qëndrojnë pas sjelljes së përdoruesve në platformat digjitale.

Për të analizuar këtë fenomen, u realizua një studim empirik ku të dhënat tregojnë se shumica e të rinjve e përjetojnë përdorimin e rrjeteve sociale si një burim kënaqësie të menjëhershme, sidomos në lidhje me marrjen e pëlqimeve, ndarjen e përmbajtjeve personale dhe ndërveprimet sociale. Megjithatë, një pjesë e konsiderueshme e të anketuarve raportuan gjithashtu ndjenja boshllëku, ulje të vetëbesimit dhe varësi emocionale ndaj këtyre platformave.

Rezultatet sugjerojnë se rrjetet sociale funksionojnë si një mekanizëm i fuqishëm për përmbushjen e nevojave hedoniste, por gjithashtu ngrenë shqetësime lidhur me ndikimet afatgjata në mirëqenien psikologjike. Punimi përfundon me sugjerime për ndërgjegjësim mediatik dhe përdorim më të vetëdijshëm të teknologjisë dhe mediave sociale./UBTNews

Linku i revistës: Architectural Image Studies, 2184-8645

https://journals.ap2.pt/index.php/ais

https://www.scopus.com/sourceid/21101247624

Continue Reading

Lajmet

“Liria ka Emër” thërret protestë më 17 shkurt, me moton “Drejtësi jo politikë”

Published

on

By

Me moton “Drejtësi jo politikë”, më 17 shkurt në sheshin “Skëndërbeu” do të protestohet në mbrojtje të ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Kjo protestë do të fillojë në orën 14:00 dhe organizohet në përvjetorin e shpalljes së Pavarësisë së Kosovës.

Protesta kësaj radhe organizohet nga organizata “Liria ka Emër”.

Ne një konferencë për media, përfaqësues të kësaj organizate kanë përmendur shkeljet që janë bërë gjatë këtij procesi gjyqësor, për cka thanë se përmes protestës do të kërkojnë drejtësi.

Vitin e kaluar janë organizuar pesë protesta me thirrjet “Drejtësi per Çlirimtarët”.

Protesta e parë është mbajtur në Prishtinë, më pas në Hagë, Tiranë, Strasburg e në Shkup.

Continue Reading

Aktualitet

UBT në BETT 2026 në Londër – prezanton modelin unik të Smart City

Published

on

By

Si i vetmi institucion nga rajoni, UBT po prezantohet me hapësirën e vet në panairin më të madh botëror të teknologjisë në arsim, BETT 2026 në Londër, krahas kompanive globale si Google, Meta dhe të tjera.

Në këtë ngjarje globale, UBT prezanton platformën unike inovative për Smart City (All-in-One Solution), si dhe zgjidhje inovative në fushën e EdTech-ut, platformat digjitale dhe projektet kërkimore për transformimin e arsimit përmes inteligjencës artificiale.

Ekipi i UBT-së, gjatë tri ditëve, do të prezantojë përpara mijëra pjesëmarrësve dhe përfaqësuesve të sektorit të arsimit dhe industrisë edukative, duke ofruar produkte teknologjike, shërbime dhe sisteme smart për tregun global.

Continue Reading

Të kërkuara