Një nga çrregullimet ose sëmundjet më të zakonshme në neurologji është epilepsia, e cila mund të ndodhë edhe te fëmijët.

Ajo përfaqëson një problem serioz mjekësor dhe social dhe e bën të vështirë për pacientët të funksionojnë në baza ditore.

Simptoma kryesore përmes së cilës epilepsia njihet te fëmijët janë sulmet epileptike në të cilat ka çrregullime motorike, sjellje, sulme dhe humbje të vetëdijes.

Rreth gjashtë milionë njerëz në Evropë vuajnë nga epilepsia, dhe më shumë se 50 milionë në mbarë botën. Shfaqja e epilepsisë te fëmijët pengon zhvillimin normal dhe krijon vështirësi në të mësuar në 40 për qind të pacientëve. Njerëzit me epilepsi kanë një rrezik më të lartë të papunësisë, gjë që tregon se ka ende stigmë ndaj këtij çrregullimi. Megjithatë, edhe pse epilepsia dëmton cilësinë e jetës, kjo sëmundje neurologjike kronike mund të jetohet dhe mbahet nën kontroll.

Si të njohim epilepsinë te fëmijët?

Epilepsia lidhet kryesisht me sulmet epileptike, por jo të gjithë njerëzit me këtë sëmundje duhet t’i përjetojnë ato. Kjo sëmundje neurologjike prek trurin dhe nervat duke i bërë sulmet jo të rralla. Te fëmijët, mund të ndodhin konfiskime të vogla, të manifestuara nga ndërprerja afatshkurtër e aktivitetit që ndodh, shikimi i objektit dhe mungesa afatshkurtër.

Sulme të tilla zakonisht ndodhin kur fëmija fillon shkollën dhe më pas vërehen më lehtë nga mësuesit dhe prindërit. Te fëmijët te të cilët sulmet e tilla epileptike janë të shpeshta, mund të ketë probleme në ndjekjen e mësimeve.

Sulmet epileptike ndodhin për shkak të efektit në një pjesë të caktuar të trurit, kështu që ato mund të jenë fokale/të pjesshme ose të përgjithësuara. Sulmet epileptike janë simptoma të dukshme që zakonisht janë një shenjë e qartë e fillimit të epilepsisë te fëmijët.

Këto janë simptomat më të zakonshme:

-Humbja e vetëdijes

-Ngërçe të muskujve me lëkurë të verdhë

-Kafshimi i gjuhës

-Urinim

Mund të ketë gjithashtu sulme epileptike të pjesshme që ndryshojnë në llojin e simptomave që mund të jenë më komplekse ose të thjeshta. Simptomat përfshijnë shqetësim, shfaqje të njëanshme të simptomave të tilla si mpirje ose ndjesi shpimi gjilpërash në ekstremitete, spazma dhe ngurtësim të muskujve. Simptomat mund të jenë plotësisht të individualizuara dhe të ndryshme te pacientët.

Rrallë, mund të ndodhin aura para një krize epileptike, të cilat karakterizohen si një parandjenjë e sulmeve epileptike dhe ndodhin si pjesë e epilepsisë psikomotorike.

Pse dhe si ndodh epilepsia?

Shkaku i epilepsisë te fëmijët është i ndryshëm te pacientët, por nëse shfaqet që në fëmijëri, ka disa shkaqe të mundshme. Këto janë zakonisht shkaqe që shfaqen në lindje nëse kishte vështirësi ose infeksione të tilla si meningjiti.

Shkaku i epilepsisë te fëmijët mund të jenë:

lindja ose trauma neonatale

çrregullimi i zhvillimit të enëve të gjakut

dëmtimet natyrore

dëmtimet e kokës

infeksionet

neoplazite ose tumoret

Shumë pyesin nëse epilepsia mund të kalojë nga nëna te fëmija? Edhe pse predispozita trashëgimore është përgjegjëse për shfaqjen e krizave, shumë pak epilepsi te fëmijët trashëgohen nga prindi te fëmija. Shkencëtarët besojnë se mundësia e zhvillimit të epilepsisë është pothuajse gjithmonë e lidhur me predispozitat gjenetike.

Në disa fëmijë, shfaqja e epilepsisë mund të ketë një shkak të fshehur, më saktësisht, epilepsia kriptogjene mund të ndodhë për shkak të dëmtimit të padukshëm. Edhe nëse konfiskimet epileptike ndodhin pas një dëmtimi në kokë ose goditje në tru, predispozita gjenetike mund të jetë një faktor shtesë në zhvillimin e konfiskimeve.

Si të zvogëloni frikën te një fëmijë me epilepsi?

Edhe pse vetë sëmundja krijon frikë të madhe te prindërit dhe fëmijët, problemi më i madh me të cilin përballen shumë prindër është frika e rikthimit.

Para së gjithash, është e rëndësishme që prindërit të konsultohen me një mjek në shenjat e para të simptomave ose në shfaqjen e parë të një sulmi epileptik në mënyrë që të fillojnë trajtimin spitalor sa më shpejt të jetë e mundur.

Diagnoza e epilepsisë te fëmijët bëhet me EEG, ekzaminime hematologjike-biokimike, trajtime specifike, ekzaminime neuroimazherike dhe përpunim psikologjik.

Nëse gjetja shoqërohet me dy ose më shumë sulme epileptike, atëherë bëhet diagnoza dhe prindi dhe fëmija me epilepsi fillojnë të mësohen të jetojnë me këtë sëmundje.

Edukimi dhe sa më shumë njohuri rreth epilepsisë do të ndihmojnë në zvogëlimin e frikës. Fëmijët me epilepsi të rregulluar normalisht mund të ndjekin kopshtin dhe shkollën, por gjithashtu do të ishte e këshillueshme që të informohen mësuesit për sëmundjen, duke pasur parasysh se kontrolli i epilepsisë ndonjëherë është shumë i vështirë.

Nëse një fëmijë me epilepsi është ende duke ndjekur kopshtin e fëmijëve, është e nevojshme të përshtatni edukatorët për një sulm epileptik të mundshëm në kopshtin e fëmijëve dhe t’u jepni atyre informacion se si të njohin një lloj të caktuar të këtij sulmi.

Në disa raste, rekomandohet dhënia e udhëzimeve me shkrim lidhur me procedurën, por edhe administrimin e ilaçit fëmijës.

Te fëmijët këshillohen aktivitete dhe sporte të mëtejshme, por me mbrojtje shtesë.

Nëse fëmija ende nuk ka zgjedhur një sport, rekomandohet të filloni ta bëni atë një zot i ngritjes së vetëbesimit dhe inkurajimit të ndërveprimit shoqëror. Sidoqoftë, rekomandohen sporte me rrezik të ulët si gjimnastika, vallëzimi, vrapimi, joga, pilates dhe të ngjashme.

Te prindërit dhe fëmijët, është shumë e rëndësishme të mbani mend se epilepsia te fëmijët mund ta vështirësojë jetën, por lejon ndjekjen e rregullt të shkollës dhe përmbushjen e ideve dhe qëllimeve të jetës. Njerëzit me epilepsi gjithashtu mund të marrin patentë shoferin nëse nuk kanë pasur sulme epileptike brenda dy vjetësh.

Mbështetja e prindërve dhe mjedisit është më e rëndësishmja në jetën e fëmijëve me epilepsi.

Trajtimi i epilepsisë te fëmijët

Trajtimi i kësaj sëmundjeje neurologjike do të varet nga mosha e fëmijës, ashpërsia e sulmeve dhe lloji i epilepsisë. Zakonisht zgjat rreth dy vjet, dhe në disa fëmijë mund të zgjasë një jetë.

Antiepileptikët jepen për trajtim, por sëmundja mund të përsëritet. Nëse sulmet epileptike zvogëlohen dhe nuk ka sulme te fëmijët me epilepsi për dy vjet, mund të konsiderohet një ulje graduale e dozës së ilaçeve.

Ndërprerja e menjëhershme e mjekimit mund të jetë shumë e rrezikshme, të shkaktojë një sulm dhe të jetë fatale.

Është treguar se në epilepsinë te fëmijët, një dietë ketogjene me mbikëqyrje dhe kirurgji epilepsie ka efekt në zvogëlimin e krizave. Procedurat kirurgjikale janë të rralla dhe nuk ka të dhëna të mjaftueshme relevante dhe cilësore për të njëjtën gjë.

Meqenëse sulmet mund të shkaktohen nga disa faktorë të jashtëm si zhurma e madhe, ndryshimet në dritë, sasia e zvogëluar e gjumit ose stresi, rekomandohet të bëni një jetë të shëndetshme me shumë stërvitje dhe një dietë të shëndetshme.