Lajmet

Ekspertët: Përdorimi i avionëve iranianë nga Rusia tregon dobësi

Rusia është një nga prodhuesit më të mëdhenj të armëve në botë, por ende e ka gjetur veten të detyruar t’i drejtohet Iranit në këtë rast.

Published

on

Përdorimi i dronëve iranianë nga Rusia në luftën e saj kundër Ukrainës i bën të qarta dobësitë e industrisë së saj vendase dhe pretendimin në rritje të Teheranit në tregun e avionëve pa pilot, thonë ekspertët.

Çfarë dronësh ka dorëzuar Irani?
Deri më tani në qiejt e Ukrainës janë identifikuar dy modele të dronëve iranianë, të ndërtuara për dy qëllime të ndryshme.

Njëri prej tyre, Shahed 136, është një “dron kamikazë” relativisht me kosto të ulët që mund të programohet të fluturojë automatikisht në një grup koordinatash GPS me një ngarkesë eksplozivi.

“Fluturon mjaft ulët, duke goditur një objektiv që duhet të jetë i palëvizshëm në një distancë prej disa qindra kilometrash”, tha Pierre Grasser, një studiues i lidhur me Universitetin e Sorbonës në Paris.

Lloji i dytë, Mohajer-6, është “i ngjashëm në madhësi dhe funksionalitet me dronin Bayraktar TB-2 nga Turqia”, tha Vikram Mittal, një profesor në akademinë ushtarake amerikane në West Point.

A janë efektivë dronët iranianë?
“Ashtu si çdo dron i armatosur ose municione bredhëse, ato janë shumë efektive kur armiku nuk ka asnjë mënyrë për të mbrojtur veten ose për të luftuar”, tha Jean-Christope Noel, studiues në Institutin Francez për Marrëdhëniet Ndërkombëtare.

Mittal tha se shumica e suksesit të tyre fillestar vjen “nga të qenit një armë e re në fushën e betejës”.

“Ukrainasit përfundimisht do të rrëzojnë ose kapin një nga dronët, do ta zbërthejnë atë dhe do të zhvillojnë sisteme kundër dronëve”, shtoi ai, ndonëse kjo “mund të marrë muaj”.

Drone të tillë kamikazë janë “një lëvizje e kursimit të parave për Rusinë, sepse kursen raketa të vlefshme lundrimi me vlerë 1.5 deri në 2.0 milionë dollarë” për gjuajtje, tha Grasser.

Por “mangësia e tyre kryesore është se ata mund të godasin vetëm objektiva të palëvizshëm”, shtoi ai.

“Ata nuk paraqesin asnjë kërcënim për trupat në terren. Prandaj ardhja e këtyre dronëve nuk duhet të ndryshojë rrjedhën e luftimeve”.

A po dështon industria ruse?
Rusia është një nga prodhuesit më të mëdhenj të armëve në botë, por ende e ka gjetur veten të detyruar t’i drejtohet Iranit në këtë rast.

“Ministria e mbrojtjes ka përpunuar kërkesat taktike dhe teknike për dronët. Dhe fatkeqësisht shumica e prodhuesve (rusë) nuk mund t’i përmbushin ato”, i tha koloneli rus Igor Ischchuk së fundmi agjencisë së lajmeve TASS të vendit.

Edhe pse asnjë prodhues rus nuk ofron drone kamikazë me rreze të gjatë si Shahed 136, “ato supozohet të kenë pajisje përgjatë linjave” të dronëve TB-2 ose Mohajer MALE, tha Grasser.

“Fakti që ata po marrin dronët iranianë është një pranim i dështimit industrial… tregon se (industria ruse) nuk mund të mbajë ritmin”, shtoi ai.

Rivaliteti iranio-turk?
Ndërsa dronët bëhen më thelbësorë për të luftuar luftërat, “ka të ngjarë të ketë një garë armatimi të nivelit të mesëm dhe të lirë midis iranianëve dhe turqve për të fituar kontrollin e tregut dhe për të zgjeruar sferën e ndikimit të vendit të tyre”, tha Mittal.

Ndërsa SHBA dhe Izraeli presin prodhuesit më të mirë në botë, “dronet turq janë një hap poshtë, por janë më të besueshëm se dronët iranianë, të cilët nuk duken shumë të saktë”, tha ekspertja franceze e dronëve Marianne Renaux.

Teherani tashmë mund të llogarisë në disa blerës për produktin e tij në Lindjen e Mesme në Jemen, Liban ose Irak, tha Noel./UBTNews/

Lajmet

Presidentja Osmani pret në takim të ngarkuarën me punë të SHBA-së në Kosovë

Published

on

By

Vjosa Osmani ka pritur në takim të ngarkuarën me punë të Shtetet e Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Anu Prattipati, me të cilën ka diskutuar për zhvillimet aktuale në vend dhe çështje të bashkëpunimit bilateral.

Sipas njoftimit të Presidencës, gjatë takimit u trajtuan zhvillimet e fundit politike në vend, si dhe tema të tjera me interes të përbashkët ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Në fokus të bisedës ishte edhe rëndësia e ruajtjes së një mjedisi demokratik, ku respektohen mendimet e ndryshme dhe debati publik zhvillohet në mënyrë të përgjegjshme.

Presidentja Osmani theksoi përkushtimin e vazhdueshëm të Kosova për thellimin e bashkëpunimit me SHBA-në, duke ritheksuar se aleanca ndërmjet dy vendeve mbetet jetike dhe e pazëvendësueshme për Kosovën.

Continue Reading

Lajmet

Gjykata Evropiane: Ndalimi i ndryshimit të gjinisë në dokumente shkel ligjet e BE-së

Published

on

By

Gjykata më e lartë e Bashkimit Evropian mori vendim të enjten se ligjet kombëtare që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore në dokumentet e identifikimit janë në kundërshtim me ligjin e BE-së. Gjykata theksoi sfidat e mëdha me të cilat ballafaqohen personat kur identiteti i tyre gjinor nuk përputhet me dokumentet zyrtare.

Rasti në fjalë rrodhi nga një shtetase bullgare, e regjistruar si mashkull në lindje, e cila kishte filluar trajtimin hormonal dhe identifikohej si grua. Ajo ishte zhvendosur në Itali dhe u kishte kërkuar autoriteteve bullgare të ndryshonin gjininë ligjore, emrin dhe numrin personal në dokumente.

Gjykatat në Bullgari e kishin refuzuar kërkesën, duke u thirrur në rregullat kombëtare që e përkufizojnë seksin vetëm në aspektin biologjik dhe që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore.

Megjithatë, Gjykata Evropiane e Drejtësisë konstatoi se megjithëse shtetet anëtare janë përgjegjëse për lëshimin e dokumenteve, mosmarrëveshja mes identitetit gjinor dhe letërnjoftimit mund të shkaktojë dyshime gjatë kontrolleve rutinë, udhëtimeve apo ndërveprimeve profesionale. Sipas Gjykatës, këto “paparashikueshmëri të konsiderueshme” pengojnë të drejtën e personit për lëvizje të lirë brenda Bashkimit Evropian. /Reuters/

Continue Reading

Lajmet

KQZ pezullon AKR-në e Behgjet Pacollit

Published

on

By

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka marrë vendim për pezullimin e partisë Aleanca Kosova e Re (AKR), pasi subjekti dështoi të organizojë zgjedhjet e brendshme deri në afatin e paraparë (25 shkurt 2026). Edhe pse partia ishte njoftuar paraprakisht, ajo nuk e ka përmbushur këtë obligim ligjor.

KQZ i ka dhënë AKR-së një afat shtesë prej 45 ditësh për ta mbajtur Kuvendin Zgjedhor. Nëse ky kusht nuk plotësohet as brenda kësaj periudhe, partia do të çregjistrohet përfundimisht nga regjistri zyrtar.

AKR, e cila ishte pjesë e Kuvendit që nga viti 2007, aktualisht udhëhiqet nga ushtruesi i detyrës, Vesel Makolli, pas dorëheqjes së Behgjet Pacollit në tetor 2025. Në zgjedhjet e fundit, kjo parti mbeti jashtë Kuvendit pasi nuk arriti ta kalojë pragun zgjedhor.

Continue Reading

Lajmet

IKSHPK: Ndotja e ajrit shkakton mbi 1,150 vdekje në vit në Kosovë

Published

on

By

Raporti i fundit i Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike (IKSHPK) për vitin 2025 ka alarmuar se ndotja e ajrit mbetet një rrezik madhor, duke shkaktuar rreth 12.1% të vdekshmërisë totale në vend.

“Rezultatet tregojnë se 1 150 raste të vdekjeve në vit (121/100 000 banorë) i atribuohen nivelit aktual të PM2.5 në Kosovë i cili paraqet 12.1% të vdekshmërisë totale, nga të gjitha shkaqet (natyrore)”, thuhet në raport.

Sipas të dhënave, gjendja më kritike është regjistruar në Prishtinë (veçanërisht në Kodrën e Trimave), Obiliq, Gjilan, Fushë Kosovë (Palaj) dhe Mitrovicë, ku nivelet e grimcave helmuese PM2.5 gjatë dimrit kanë arritur deri në 272 µg/m3, shifër kjo shumë herë mbi limitet e lejuara.

Shkaktarët kryesorë mbeten djegia e thëngjillit për ngrohje, termocentralet dhe makinat e vjetra, të cilat po rëndojnë shëndetin e grupeve më të ndjeshme si të moshuarit, gratë shtatzëna dhe fëmijët.

IKSHPK thekson se kjo ndotje lidhet drejtpërdrejt me rritjen e rasteve të sulmeve në zemër, goditjeve në tru dhe problemeve të rënda respiratore, duke kërkuar masa urgjente për zgjerimin e ngrohjes qendrore dhe reduktimin e përdorimit të lëndëve djegëse fosile.

Continue Reading

Të kërkuara