Lajmet
Ekonomistët paralajmërojnë një tjetër vit të trazuar për tregjet
Gjysma e parë e vitit të ri mund të jetë me luhatje, sipas parashikimeve të Wall Street.
Published
3 years agoon
By
Betim GashiInvestitorët duhet të përgatiten për një tjetër vit të trazuar në tregjet financiare, kanë paralajmëruar ekonomistët, teksa bankat qendrore luftojnë inflacionin, Kina rihap ekonominë pas kufizimeve të Covid dhe lufta e Ukrainës e shtyn ekonominë globale drejt recesionit.
Gjysma e parë e vitit të ri mund të jetë me luhatje, sipas parashikimeve të Wall Street, pasi vitin që kaloi, tregjet globale pësuan rënien e tyre më të madhe që nga kriza financiare e vitit 2008.
Por S&P 500 i SHBA-së gjithësesi pritet të përfundojë vitin 2023 pak më lart se sa e nisi. Objektivi mesatar i 22 strategëve të pyetur nga Bloomberg është që ta mbyllë vitin 2023 me 4,078 pikë – rreth 6% më lartë se në vitin 2022.
Ekonomistët po kërkojnë që Rezerva Federale e SHBA-së të ngadalësojë rritjen e normave të interesit këtë vit, teksa perspektiva për ekonominë e Amerikës përkeqësohet. Inflacioni në SHBA ka rënë nga kulmi që arriti verën e kaluar, ndërsa rritja e normave të interesit në vitin 2022 ka tkurrur tregun e banesave.
“Ne besojmë se një periudhë e rritjes është e pashmangshme dhe rreziqet e recesionit janë të larta pasi efektet e vonuara të një politike të shtrënguar monetare ndjehen në ekonomi”, tha Brian Rose, ekonomist i lartë amerikan në UBS Global Wealth Management.
Michael Antonelli, drejtor menaxhimi dhe strateg i tregut në bankën e investimeve Baird, parashikoi se Fed do të “shtypë butonin e pauzës” në shkurt pas një rritjeje të normës së interesit. Ai gjithashtu pret që tregu i aksioneve amerikane të ketë fitime gjatë vitit 2023.
“Tregjet e aksioneve pyesin ‘a po përmirësohen, apo po përkeqësohen gjërat?’ Unë mendoj se ato do të përmirësohen pak vitin e ardhshëm”, tha Antonelli për Yahoo Finance Live. Ai shtoi: “Unë nuk mendoj se po marrim ndonjë fitim të madh, por mendoj se viti i ardhshëm do të jetë disi pozitiv.”
Deutsche Bank parashikon rënie ekonomike këtë vit, të cilat do të godasin tregjet financiare. “Ne parashikojmë që tregjet kryesore të aksioneve të bien 25% nga nivelet që ishin kur goditi recesioni në SHBA, por më pas rikuperohen plotësisht deri në fund të vitit 2023, duke supozuar se recesioni zgjat vetëm disa tremujorë,” thanë analistët e Deutsche Bank në 2023 World Outlook, në fund të vitit të kaluar.
Një rënie globale mund t’i shtyjë bankat qendrore të anulojnë disa nga masat për rritjen e normave të interesit të zbatuara vitin e kaluar. Nikolaj Schmidt, kryeekonomist ndërkombëtar në firmën e menaxhimit të investimeve T Rowe Price, parashikon se bankat qendrore kryesore do të lehtësojnë politikën monetare në fillim të gjysmës së dytë të 2023.
Schmidt tha: “Ne e shohim që bota po zhytet në një recesion global në vitin 2023. Recesioni do të jetë rezultat i shtrëngimit të jashtëzakonshëm monetar që bankat qendrore kanë zbatuar gjatë 12 muajve të fundit”.
Analistët në bankën e investimeve Jefferies parashikojnë një recesion global këtë vit, por presin që Azia mund të shmangë një rënie të drejtpërdrejtë. Rajoni mund të përfitojë nga një ringjallje e turizmit, pasi turistët kinezë do fillojnë t’u rikthehen udhëtimeve.
“Azia mund të shmangë një recesion të drejtpërdrejtë. Në goditjet e kaluara të krizave të dotcom dhe GFC [Kriza e Madhe Financiare], Azia u rimëkëmb shpejt dhe ne presim që ajo të mund të bëjë të njëjtën gjë në 2023″, thanë ata.
Vendimi i Kinës për të lehtësuar kufizimet e Covid muajin e kaluar mund të lehtësojë tensionet globale të zinxhirit të furnizimit, por gjithashtu mund të çojë në kërkesë më të lartë për mallra dhe energji, duke shtuar presionet e inflacionit.
Banka e Anglisë pritet të rrisë sërish normat e interesit, me normën bankare që parashikohet të arrijë në 4.5% në verë, nga 3.5% që është aktualisht.
FTSE 100 i Britanisë ishte një nga pak indekset kryesore të aksioneve që u rrit gjatë vitit 2022, duke fituar pothuajse 1%. Ipek Ozk-ardeskaya në Swissquote parashikoi se performanca e lartë e FTSE 100 mund të shtrihet edhe gjatë vitit të ri: “Nëse rihapja kineze sjell një tjetër goditje në inflacion për shkak të çmimeve më të larta të energjisë dhe mallrave, FTSE 100 mund të vazhdojë t’u ofrojë një strehë të mirë atyre që janë të gatshëm për të marrë masa mbrojtëse kundër një inflacioni global të shkaktuar nga energjia”.
Ekonomia e Rusisë është në recesion.
“Pasi ka nisur një luftë brutale, Putini nuk ka rrugëdalje”, thonë ekonomistët në bankën Berenberg. / The Guardian – Bota.al
Lajmet
Rutte nga Shkupi: KFOR-i mbetet garantues i fuqishëm i sigurisë në Kosovë
Published
17 hours agoon
March 3, 2026By
UBTNews
Gjatë një vizite zyrtare në Maqedoninë e Veriut, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka rikonfirmuar se misioni i KFOR-it do të mbetet i fuqishëm dhe plotësisht i aftë për të përmbushur detyrat e tij në Kosovë.
Rutte vlerësoi lart partneritetin me Shkupin, duke theksuar se ky shtet ka qenë një mbështetës i kahershëm i forcave paqeruajtëse.
“Maqedonia e Veriut e ka mbështetur prej kohësh misionin tonë paqeruajtës të KFOR-it dhe për këtë ju falënderoj. KFOR-i vazhdon të luajë rol të rëndësishëm në mbështetje të sigurisë së qëndrueshme, për të mirën e të gjithë njerëzve që jetojnë në Kosovë. Ne do të vazhdojmë të sigurohemi që KFOR-i të mbetet i fuqishëm dhe i aftë për qëllimin e tij”, deklaoroi Rutte.
Nga ana tjetër, vetë misioni i KFOR-it ka sqaruar se për momentin nuk ka ndryshime rrënjësore në strukturën apo numrin e forcave të saj, por aleanca rishikon dhe përshtat periodikisht praninë e saj në varësi të zhvillimeve në terren.
Për momentin, në Kosovë shërbejnë mbi 4,600 trupa të KFOR-it, ku Italia prin me mbi 900 ushtarë, ndërsa Shtetet e Bashkuara vazhdojnë të kenë një rol kyç me rreth 600 trupa të dislokuara.
Lajmet
UBT sjell në Kaçanik një reflektim akademik mbi trashëgiminë moderne përmes ekspozitës ‘Modernizmi në Kaçanik 1945–1990’
Published
17 hours agoon
March 3, 2026By
UBTNews
Në praninë e përfaqësuesve të institucioneve lokale nga Komuna e Kaçanikut dhe Komuna e Hanit të Elezit, stafit akademik dhe studentëve të interesuar nga Fakulteti i Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor në UBT, u bë hapja solemne e ekspozitës “Modernizmi në Kaçanik 1945–1990”, një projekt hulumtues dhe prezantues i kushtuar zhvillimit arkitektonik, urban dhe kulturor të periudhës së modernizmit në qytetin e Kaçanikut.
Ekspozita, e organizuar, punuar dhe kuruar nga profesori Kujtim Elezi në bashkëpunim me një grup studentësh të Fakultetit të Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor, përfaqëson një angazhim të drejtpërdrejtë akademik dhe praktik të studentëve në dokumentimin, analizimin dhe interpretimin e trashëgimisë moderne arkitektonike.
Përmes hulumtimeve në terren, mbledhjes së materialeve arkivore, analizave grafike dhe prezantimeve vizuale, studentët kanë sjellë një pasqyrë të strukturuar të transformimeve urbane dhe arkitektonike që kanë shënuar Kaçanikun në periudhën 1945–1990.
Ky projekt dëshmon qasjen bashkëkohore të Departamentit të Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor në UBT, i cili integron mësimdhënien teorike me punën kërkimore dhe angazhimin praktik në komunitet.
Përmes kësaj ekspozite, studentët jo vetëm që kanë zhvilluar aftësitë e tyre profesionale në analizë urbane dhe interpretim arkitektonik, por kanë kontribuar edhe në ngritjen e vetëdijes mbi rëndësinë e ruajtjes dhe rivlerësimit të trashëgimisë moderne. Ekspozita synon të nxisë reflektim akademik dhe diskutim profesional mbi vlerat e modernizmit dhe ndikimin e tij në formësimin e identitetit arkitektonik bashkëkohor, duke e vendosur dialogun mbi trashëgiminë në një kontekst aktual të zhvillimit urban.
Lajmet
REL: Kosova në valën e shtrenjtimit global të karburanteve
Published
17 hours agoon
March 3, 2026By
UBTNews
Brenda vetëm 24 orësh, çmimi i derivateve në Kosovë u rrit për së paku 14 centë.
Më 3 mars, një litër naftë në disa pika karburanti arriti në 1.39 euro, ndërsa benzina në 1.38 euro.
Një ditë më parë, çmimet ishin deri në 1.25 euro për naftë dhe 1.24 euro për benzinë.
Lëvizja e shpejtë e tregut vendor nuk është rastësi – ajo pasqyron përshkallëzimin e tensioneve në Lindjen e Mesme dhe tronditjen e zinxhirit global të furnizimit me energji.
Tensionet gjeopolitike dhe efekti domino
Rritja u nxit nga tensionet mes SHBA-së, Izraelit dhe Iranit, që shtynë çmimin e naftës Brent – standardi global i referencës – të rritet deri në 10 për qind më 1 mars.
Pasiguria për ndërprerje të furnizimeve u shtua veçanërisht pas pezullimit të një pjese të dërgesave përmes Ngushticës së Hormuzit.
Kjo ngushticë, përmes së cilës kalon mbi një e pesta e furnizimeve ditore globale me naftë, shërben si arterie eksporti për vende si Irani, Arabia Saudite, Kuvajti dhe Iraku.
Çdo rrezik për bllokim apo kufizim të qarkullimit përkthehet menjëherë në rritje të kostove të sigurimit dhe transportit dhe, për rrjedhojë, në çmime më të larta në tregjet botërore.
Kosova, plotësisht e varur nga importi
Kosova nuk ka rafineri të saj dhe furnizohet tërësisht nga importet.
Vetëm gjatë vitit të kaluar, vendi importoi mbi 478 milionë euro naftë dhe më shumë se 51 milionë euro benzinë.
Furnizimet kryesore vijnë nga Gjermania, Hungaria, Greqia, Shqipëria dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, ndërsa një pjesë e konsiderueshme hyn përmes terminalit të Porto Romanos në Durrës.
Kjo varësi strukturore e bën tregun vendor jashtëzakonisht të ndjeshëm ndaj lëkundjeve globale.
Kryetari i Shoqatës së Naftëtarëve të Kosovës, Fadil Berjani, thotë për Radion Evropa e Lirë se çmimet mund të vazhdojnë të lëvizin, pasi kompanitë furnizohen sipas çmimeve aktuale të bursës dhe nuk mbajnë rezerva të mëdha.
Ai shton se nuk ka vend për panik dhe se nuk priten mungesa në treg, por thekson se dinamika e çmimeve mbetet e varur nga zhvillimet ndërkombëtare.
Institucionet mes paralajmërimeve dhe masave të përkohshme
Përballë rritjes së shpejtë të çmimeve, Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë (MINT) e Kosovës njoftoi për një intensifikim të inspektimeve dhe përgatitje të raporteve ditore mbi çmimet.
Sipas ministrisë, në rast të rritjeve të pajustifikuara mund të aplikohen masa mbrojtëse dhe rregullim i përkohshëm i çmimeve, me mbikëqyrje nga Dogana e Kosovës dhe Administrata Tatimore.
Një vendim i ngjashëm u mor më 16 dhjetor 2025 nga ministrja e atëhershme Rozeta Hajdari, duke përcaktuar marzhë maksimale tregtare prej 2 centësh për litër në shitje me shumicë dhe prej 12 centësh për litër në shitje me pakicë. Ky vendim qëndroi në fuqi vetëm 30 ditë. /REL/
Lajmet
Mbishkrime nacionaliste serbe në Ambasadën e Kosovës në Berlin
Published
18 hours agoon
March 3, 2026By
UBTNews
Mbishkrime me përmbajtje fyese dhe shoviniste në gjuhën serbe janë vendosur në objektin e Ambasadës së Republikës së Kosovës në Berlin.
Për këto veprime ka reaguar Ministria e Punëve të Jashtme dhe Diasporës e Republikës së Kosovës.
“Mbishkrimet e vendosura përmbajnë slogane nacionaliste dhe nxitëse, përfshirë mesazhe si ‘Nuk ka dorëzim’, ‘Kosova është Serbi’ dhe thirrje të tjera me konotacion propagandistik dhe përçarës”, thuhet në njoftimin e MPJD-së.
MPJD njofton se, pas identifikimit të këtij akti, janë informuar autoritetet gjermane.
“Policia gjermane është informuar dhe pritet të ndërmarrë veprimet përkatëse në vendngjarje, përfshirë hetimin e plotë të rrethanave dhe identifikimin e përgjegjësve”, bën të ditur Ministria.
Gjithashtu, MPJD ka dënuar këtë akt vandalizmi dhe çdo përpjekje tjetër për të cenuar përfaqësitë diplomatike të Republikës së Kosovës.
“Veprime të tilla janë të papranueshme dhe bien ndesh me normat dhe konventat ndërkombëtare që garantojnë paprekshmërinë e misioneve diplomatike, si dhe dëmtojnë frymën e bashkëjetesës dhe respektit ndërmjet shteteve”, thuhet në njoftim.
Viti: Arrestohen dy persona për sulm ndaj zyrtarit policor
Xhaka rikthehet dhe udhëheq Sunderlandin drejt objektivit të sezonit
Zbulohen mjete shpërthyese në Rahovec dhe Gjakovë, ndërhyjnë njësitë e deminimit
Katër raste të dhunës në familje brenda 24 orëve në Kosovë
Merr fund aventura e Barcelonës në Copa del Rey
Dardanet mposhtin Gjibraltarin 6-0
Çmimet e naftës rriten me 3% pas krizës në Iran që ndërpreu furnizimet në Lindjen e Mesme
DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 3 mars, në vitet ‘90
Rutte nga Shkupi: KFOR-i mbetet garantues i fuqishëm i sigurisë në Kosovë
Të kërkuara
-
Vendi3 months agoDizajneri grafik Berin Hasi ligjëron për studentët e Dizajnit të Integruar në UBT
-
Lajmet3 months agoProfesori i UBT-së, Hazir S. Çadraku dhe bashkëpunëtorët publikojnë artikullin “Historia e Mbrojtjes së Shpellës në Kosovë” në SpeleoMedit Magazine
-
Kulturë3 months agoIvanka Trump zbulon librat për historinë shqiptare: Çfarë e tërheq?
-
Lajmet2 months agoProfesorët e UBT-së publikojnë studim shkencor në revistën prestigjioze ndërkombëtare të indeksuar në Scopus (Q1)
