Lajmet

Edhe Evropa Lindore ka nevojë për fuqi punëtore

As Evropa Lindore nuk mund të funksionojë pa punëtorë të huaj.

Published

on

Ka gjithnjë e më shumë punëtorë të huaj në lindje të Evropës dhe pa ta nuk funksionon. Pse?

“Tre vjet më parë, nuk mund ta imagjinoja se do të isha ulur këtu në Varshavë duke pirë birrë polake”, na thotë Shourya Singh, një konsulent për menaxhimin e rrezikut në Ernst & Young, me qendër në kryeqytetin polak.

Singh ka lindur në Varanasi në Indinë verilindore. Ai na tregon sesi e gjetën gjuetarët e talenteve përmes portalit LinkedIn. Ai më parë ka punuar për bankën holandeze ING.

Abraham Ingo mund të thotë të njëjtën gjë, ai është 20 vjeç dhe ka lindur në Namibi. Tani ai punon për një bankë të madhe në Varshavë dhe është i kënaqur: “Përvoja ime e punës këtu është e jashtëzakonshme. Kompania ku unë punoj ka një kulturë të jashtëzakonshme pune, bashkëpunëtorë të ndryshëm dhe menaxhim të shkëlqyer. Kjo përvojë në Poloni më ndihmon zhvillimin tim dhe në planin afatgjatë do të më përfitojë kur të kthehem në Namibi”.

Përkundër intolerancës ndaj emigrantëve, që dëgjohet në radhë të parë nga politikanët e Evropës Qendrore dhe Lindore, as Evropa Lindore nuk mund të funksionojë pa punëtorë të huaj. Në njëzet vitet e fundit pas anëtarësimit në BE këto vende kanë shënuar një zhvillim të jashtëzakonshëm ekonomik. Ndaj ato kanë të njëjtat probleme sikur edhe vendet perëndimore me mungesën e punëtorëve dhe probleme të tjera – një popullsi gjithnjë e më e plakur dhe rënia e popullsisë në moshë pune. Me fjalë të tjera, vetëm të ardhurit mund t’i ndihmojnë, jo vetëm ekspertë financiarë, por edhe ekspertë të industrisë, mjekësisë, sektorit të transportit dhe teknologjisë së informacionit.

Dikush duhet të sigurojë paratë e pensioneve

Demografia nuk mund të mashtrohet: Shërbimi Evropian i Punësimit (EURES) bën të ditur se në të gjitha vendet e Evropës Qendrore dhe Lindore (EQL) nga viti 2010 deri në 2021, do të ketë një ulje të numrit të popullsisë. Përveç kësaj, nga këto vende po largohen ekspertët, kështu që llogaritet se deri në vitin 2050 në këto vende do të ketë 30% më pak njerëz në moshë pune. Në të njëjtën kohë, ka gjithnjë e më shumë të moshuar. Pavarësisht se çfarë është dëgjuar nga partia në pushtet në Poloni, Zyra e Mirëqenies Sociale (ZUS) vlerëson se Polonisë i nevojiten 200 mijë deri në 400 mijë punëtorë të huaj në vit për të ruajtur balancin mes të aftëve për punë dhe pjesës së popullsisë që varet nga mirëqenia – kryesisht pensionistët.

“Kësaj duhet shtuar tranzicioni në digjitalizim dhe zhvillim të qëndrueshëm”, paralajmëron Nadia Kurtieva nga Organizata Leviathan në Poloni.

“Dhe këto tranzicione po ndryshojnë gjithashtu tregun e punës, duke krijuar vende të reja pune dhe duke ndikuar në aftësitë e kërkuara në kompani. Që tani ka një mungesë të konsiderueshme të bashkëpunëtorëve me njohuritë e nevojshme”.

Disa nga këto vende evropiane po përballen edhe me largimin e ekspertëve të tyre. Sipas Bankës Botërore, vendi më i suksesshëm është Sllovenia, ku është rritur numri i ekspertëve të punësuar në vitin 2021 me 4 mijë e 568 persona. Në fund të renditjes është Rumania, e cila regjistron largimin e 12 mijë e 724 profesionistëve të arsimuar në vit.

Ekspertë dhe punëtorë të mirë

Shifrat kanë ndryshuar nga sulmi i Rusisë ndaj Ukrainës, sepse vetëm në Poloni kanë ardhur rreth një milion refugjatë nga Ukraina.

Ky është një problem për vendet e BE-së në lindje, sepse këto vende akoma nuk e kanë arritur nivelin e duhur të zhvillimit ekonomik – e nuk është zhvilluar as kultura e mirëpritjes së punëtorëve të huaj. Kështu, në Rumani vetëm rreth 1.1% e të punësuarve janë të huaj. Por qeveria rumune tashmë ka vendosur të rrisë numrin e vizave të punës dhe qëndrimit në 100 mijë në vitin 2021 dhe po përgatitet të lëshojë të njëjtin numër vizash edhe këtë vit.

Më së shumti të mirëpritur në këtë vend janë punëtorët e kualifikuar nga Bangladeshi për punë në industrinë e bujqësisë, ndërtimit dhe shërbimeve.

Hungaria është ndër vendet më të zhurmshme kundër migrantëve nga vendet jashtë BE-së, dhe atje vërtet ka vetëm 85.000 të huaj nga gjithësej rreth 4.7 milionë të punësuar. Por pavarësisht se çfarë dëgjohet nga kryeministri Orban, ministri i Zhvillimit Ekonomik Marton Nagy thotë se Hungaria do të ketë nevojë urgjente për të paktën gjysmë milioni punëtorë të rinj nga vende të tjera. Politika akoma nuk i ka krijuar parakushtet e duhura për leje pune, por që tani ka pohime se ky vend shpreson të sjellë të paktën 3 mijë qytetarë të Filipineve për të plotësuar vendet e zvrazëta të punës.

Kërkesat e Polonisë

Ambasada e Polonisë në Manila është jashtëzakonisht aktive. Zëvendëskonsulli Tomasz Danel thotë se punëtorët filipinas në një gamë të gjerë profesionesh janë të kërkuar: ndërtues, saldues, instalues, shoferë…

“Polonia po bëhet gjithnjë e më e popullarizuar në mesin e filipinasve si një vend për të punuar, dhe çdo vit vijnë gjithnjë e më shumë prej tyre”, krenohet Danel.

Kjo tashmë është e dukshme në Poloni: sipas studimeve të atjeshme të Institutit Ekonomik, çdo e katërta kompani ka punonjës të huaj.

Kjo është veçanërisht e dukshme në rafinerinë Orlen pranë Plock, ku punojnë 6 mijë punonjës, kryesisht nga Turqia, India, Pakistani, Koreja dhe Filipinet. Ata premtuan se do të ndërtonin edhe një hapësirë ​​për rekreacion, madje edhe një fushë kriketi për të krijuar kushte sa më të mira për punonjësit e huaj. Nëse nuk krijohen kushtet e favorshme, ata do të shkojnë diku tjetër…

Në Republikën Çeke fqinje, 15 për qind e popullsisë në moshë pune është me origjinë nga ndonjë vend tjetër –  më pak se gjysma prej tyre nga vendet e tjera të BE-së. Ne kemi nevojë edhe për më shumë, thonë ekspertët. Jan Rafaj, kryetar i sindikatës çeke të punëtorëve industrialë, thotë se çdo vit kompanitë në Çeki humbasin 30 mijë deri në 50 mijë punëtorë, sepse ata dalin në pension.

“Tregu i brendshëm i punës nuk mund të kompensojë këtë humje, ndaj kërkohen punëtorë të huaj”, thotë ai për DW.

Por në shumë prej këtyre vendeve problem është edhe integrimi i të huajve në shoqërinë vendase. Vështirë se dikush në Filipine ka studiuar polonisht, çekisht apo hungarisht në shkollë. Një indian që pi birrë polake në Varshavë na thotë: “Nuk shoh shumë mangësi profesionale, përveç kur bëhet fjalë për gjuhën. Dhe sigurisht, këtu ndihmon Google Translate”, thotë ai duke qeshur.

Lajmet

Nga UBT në skenën botërore të robotikës: Kosova drejt Koresë së Jugut

Published

on

By

Në mesin e ekipeve më të mira të robotikës nga e gjithë bota, Kosova do të përfaqësohet edhe këtë vit nga UBT në FIRST Global Challenge 2026, garën prestigjioze ndërkombëtare që bashkon të rinjtë më të talentuar në fushën e shkencës, teknologjisë, inxhinierisë dhe matematikës.

Këtë vit, gara zhvillohet në Incheon, Kore e Jugut, nga 7 deri më 10 tetor me temën “Igniting Innovation”, e cila sfidon ekipet pjesëmarrëse të zhvillojnë zgjidhje inovative për adresimin e një prej sfidave më të mëdha mjedisore të kohës – zjarret e egra dhe ndikimin e tyre në natyrë, biodiversitet dhe komunitete.

Përfaqësimi i Kosovës edhe këtë vit i është besuar ekipit të UBT, i cili do të garojë me gjashtë nxënës të talentuar: Klea Hajrizi, Amar Rama, Melos Grainca, Jon Thaçi, Marta Çerkini dhe Ylli Osmani. Ekipi udhëhiqet nga mentorët Elita Hajrizi dhe Leona Hajrizi, në bashkëpunim me ekipin e Mekatronikës në UBT: Arxhend Jetullahu, Redon Rexhepi dhe Ylli Rexhaj, të cilët po punojnë intensivisht në përgatitjen teknike, strategjike dhe praktike për këtë garë me përmasa globale.

Përfaqësimi i këtij viti vjen pas një suksesi të jashtëzakonshëm për Kosovën në edicionin e kaluar të FIRST Global Challenge, të mbajtur në Panama, ku mentorja e ekipit, Elita Hajrizi, u vlerësua me çmimin “Best Mentor”, duke u shpallur mentorja më e mirë e garës në nivel botëror. Ky vlerësim përforcon traditën e suksesit të UBT-së dhe rrit pritshmëritë për paraqitjen e ekipit kosovar në Korenë e Jugut.

FIRST Global Challenge përfaqëson shumë më tepër se një garë robotike. Ajo është një platformë globale ku të rinjtë nga e mbarë bota bashkëpunojnë, ndajnë ide dhe dëshmojnë se inovacioni dhe teknologjia mund të shërbejnë si ura bashkëpunimi për zgjidhjen e sfidave globale.

Me përgatitjen profesionale, kreativitetin dhe përkushtimin që i karakterizon, ekipi i UBT synon ta prezantojë Kosovën me dinjitet në skenën ndërkombëtare, duke promovuar potencialin e të rinjve kosovarë në fushën e robotikës, inovacionit dhe teknologjisë.

UBT vazhdon të jetë lider në zhvillimin e talenteve të reja në STEM, duke krijuar mundësi që nxënësit dhe studentët e Kosovës të jenë pjesë e garave dhe iniciativave më prestigjioze ndërkombëtare. dhe iniciativave më prestigjioze ndërkombëtare.

 

 

 

Continue Reading

Lajmet

Kurti para takimit me Abdixhikun: Shkoj me vullnet të mirë dhe gatishmëri për marrëveshje

Published

on

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka deklaruar se në takimin e sotëm me kryetarin e Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Lumir Abdixhiku, do të shkojë me vullnet të mirë dhe gatishmëri për arritjen e një marrëveshjeje, me synim konstituimin e institucioneve të dala nga zgjedhjet e 7 qershorit.

Ai tha se dëshira e Lëvizjes Vetëvendosje është që sa më parë të konstituohet Kuvendi, të zgjidhet Qeveria dhe më pas edhe presidenti.

Kurti tha se takimi me Abdixhikun do të mbahet në formatin “1+1”, ndërsa ai do të shoqërohet nga ministri në detyrë i Financave, Hekuran Murati.

“Synimi ynë është që të bëhet konstituimi i institucioneve të legjislaturës së 11-të. Fatkeqësisht, dy partitë e tjera nuk e konsideruan të nevojshme apo të arsyeshme që të takohemi. Unë mendoj ndryshe. Përderisa me AAK-në nuk jemi takuar fare, besoj që ka pasur shumë nevojë që të takohemi përsëri me kryetarin e PDK-së. Tash, unë do të shkoj atje me ministrin e Financave, që njëkohësisht është anëtar i Kryesisë së Vetëvendosjes, Hekuran Muratin”, tha ai.

Ai theksoi se takimi me LDK-në synon zhbllokimin e procesit të formimit të institucioneve.

“Ndërkaq nga ana tjetër, në formatin një plus një do të jetë edhe Lidhja Demokratike e Kosovës, kryetari Lumir Abdixhiku me bashkëpunëtor, dhe ne dëshirojmë që sa më parë të konstituohet Kuvendi, të zgjidhet Qeveria dhe ta zgjedhim Presidentin, meqenëse siç kemi thënë më herët, siç nuk kemi pasur nevojë për zgjedhjet e kaluara, nuk kemi nevojë as që ato të ardhshme të jenë para vitit 2030. Pra, kemi nevojë për cikle të rregullta zgjedhore, ku çdo katër vjet një qeveri qeveris dhe më pastaj vlerësohet tek populli si burim i sovranitetit, i cili na bën përgjegjës e llogaridhënës në Republikën tonë demokratike e parlamentare”, tha ai.

Kurti shtoi se në takim do të marrë pjesë me gatishmëri për kompromis, ndërsa rezultatet do të varen nga diskutimet mes palëve.

“Unë shkoj me vullnet të mirë, shkoj me gatishmëri për marrëveshje dhe natyrisht që hollësitë e diskutimeve do të mund të vijnë në shprehje vetëm pas takimeve dhe pas marrëveshjeve, përkatësisht pas suksesit për të cilin urojmë sepse punojmë”, tha ai. /EkonomiaOnline/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Etno Fest hapi edicionin e 16-të, “Kujtesa” në qendër të festivalit

Published

on

Edicioni i 16-të i Etno Fest ka nisur mbrëmjen e së dielës me një program të pasur artistik, duke e vendosur në qendër temën “Kujtesa”, si një ftesë për të ruajtur trashëgiminë kulturore dhe identitetin kolektiv.

Ceremonia e hapjes mblodhi artistë, dashamirës të artit dhe vizitorë të shumtë, ndërsa festivali u çel me fjalën përshëndetëse të drejtorit, Fadil Hysaj, i cili falënderoi artistët, partnerët dhe publikun për mbështetjen ndër vite. Të pranishëm në hapje ishin edhe ushtruesja e detyrës së Presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, si dhe kryetari i Prishtinës, Përparim Rama.

Programi nisi me një ekspozitë shumëdimensionale që bashkoi skulpturën, pikturën, fotografinë, mozaikun, muralin dhe instalacionet artistike. Punimet e artistëve trajtuan kujtesën, identitetin dhe përvojat historike, duke sjellë para publikut një rrëfim të pasur përmes artit pamor.

Mbrëmja vazhdoi me interpretimin pianistik të Lule Elezit, ndërsa një nga momentet kulmore ishte performanca antropologjike “MYSAFIRI”, me tekst dhe regji të Fadil Hysajt, muzikë nga Memli Kelmendi dhe interpretim nga aktorët Shpëtim Selmani, Sheqerie Buçaj dhe Shpejtim Kastrati. Shfaqja u pasurua me elemente të traditës shqiptare, përfshirë tingujt e lahutës, tepsisë dhe simbolikën e nuses ilire.

Atmosfera artistike vijoi me interpretimin e kavallistit Vendim Kapaj, i cili solli kolonën zanore të filmit The Odyssey, si dhe me performancën e mysafirëve nga Italia, Soloists of GOB (Ocarina Duo & Piano), të cilët interpretuan vepra të kompozitorëve të njohur ndërkombëtarë dhe melodi tradicionale italiane.

Nata e parë e festivalit u mbyll me koncertin e Edona Reshitajt dhe bendit të saj në “Etno Nejë”, duke përmbyllur një mbrëmje të mbushur me muzikë, art dhe reflektim mbi rëndësinë e kujtesës si pjesë e identitetit kulturor./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Vazhdojnë hetimet për krimet e luftës në Zubin Potok: Tre të arrestuar dhe gërmime në disa lokacione

Published

on

By

Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës ka njoftuar se në koordinim me Policinë e Kosovës po vazhdojnë intensivisht hetimet lidhur me rastin e krimeve të luftës në komunën e Zubin Potokut.

Sipas njoftimit zyrtar, deri më tani janë arrestuar tre persona nën dyshimin për kryerjen e veprës penale “Krime lufte kundër popullsisë civile”.

Gjatë zhvillimit të hetimeve janë kontrolluar disa lokacione të ndryshme. Në fshatin Jabukë janë gjetur mbetje të cilat do t’i nënshtrohen ekzaminimeve mjeko-ligjore dhe analizave të ADN-së për identifikim, ndërsa gërmimet në fshatin Kalludër e Vogël po vazhdojnë ende. Përveç këtyre, hetimet aktualisht po zhvillohen edhe në një lokacion të tretë.

Në vendngjarje ka qenë e pranishme edhe prokurorja përgjegjëse, e cila ka mbikëqyrur drejtpërdrejt veprimet hetimore së bashku me hetuesit nga Drejtoria për Hetimin e Krimeve të Luftës dhe ekspertët forenzikë.

Organet e ndjekjes bëjnë të ditur se për shkak të ruajtjes së procesit nuk mund të ndajnë detaje të tjera për momentin. “Për shkak të fazës së ndjeshme të hetimit, Prokuroria Speciale nuk mund të japë informacione të mëtejshme në këtë moment. Informacione shtesë do të publikohen kur kjo të jetë e mundur pa cenuar hetimin”, thuhet në komunikaten e Prokurorisë Speciale. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara