Lajmet

Dronët e Iranit dhe Emirateve të Bashkuara Arabe po përdorën në luftën e Sudanit

Published

on

Irani dhe Emiratet e Bashkuara Arabe akuzohen për shkeljen e një ndalese të armëve të Organizatës së Kombeve të Bashkuara, duke furnizuar me dronë palët e konfliktit 14-mujor, i cili ka shkatërruar Sudanin.

Mëngjesin e 12 marsit të vitit 2024, ushtarët e qeverisë sudaneze po shënonin një moment të paprecedentë ushtarak. Ata kishin marrë selinë e transmetuesit shtetëror në kryeqytetin Khartoum.  Ashtu si pjesa më e madhe e qytetit, ndërtesa kishte rënë në duart e Forcave Paraushtarake të Mbështetjes së Shpejtë (RSF) në fillim të luftës civile 11 muaj më parë.

Ajo që u vërejt në këtë triumf ushtarak të ushtrisë ishin videot që tregonin se sulmi ishte kryer me ndihmën e dronëve të prodhuar nga Irani.

Suliman Baldo, drejtor i Observatorit të Transparencës dhe Politikave të Sudanit tha se gjatë fazave të hershme të luftës, ushtria u mbështet në forcat ajrore.

RSF mbajti kontrollin tokësor të pjesës më të madhe të Khartoumit dhe Darfurit në perëndim të Sudanit, ndërsa ushtria ruajti praninë e saj në qiell.

Në fillim të janarit 2024, në Twitter u shfaq një video e një droni të ushtrisë të rrëzuar nga RSF.

Sipas Wim Zwijnenburg, ekspert i dronëve dhe kreu i Projektit të Çarmatimit Humanitar në organizatën holandeze të paqes PAX, rrënojat, motori dhe bishti i tij i ngjanin një droni të prodhuar nga Irani të quajtur Mohajer-6.

Mohajer-6 është 6.5 m i gjatë, mund të fluturojë deri në 2 mijë km dhe të kryejë sulme ajrore.

Zwijnenburg identifikoi një version tjetër të dronit në një imazh satelitor të bazës ushtarake të ushtrisë Wadi Seidna, në veri të Khartoum, tri ditë më vonë.

“Këta dronë janë shumë efektivë sepse mund të identifikojnë objektivat me saktësi me trajnim minimal”, thotë ai.

Tre javë pasi Mohajer-6 u rrëzua, u shfaq një video e një droni tjetër të rrëzuar nga RSF. Zwinjenburg e identifikoi këtë dron si Zajil-3, version ky i prodhuar në vend i dronit iranian Ababil-3.

Dronët Zajil-3 janë përdorur në Sudan prej vitesh. Por janari ishte hera e parë që ata u punësuan në këtë luftë, siç vërehet nga BBC dhe PAX.

Në mars, Zwijnenburg identifikoi një version tjetër të Zajil-3 të kapur në një imazh satelitor të Wadi Seidna.
“[Është] një tregues i mbështetjes aktive iraniane për ushtrinë sudaneze”, thotë ai, megjithëse këshilli qeverisës i Sudanit ka mohuar se ka marrë armë nga Irani.

“Nëse këta dronë janë të pajisur me municione të drejtuara, do të thotë se ato janë furnizuar nga Irani, sepse ato municione nuk prodhohen në Sudan”, shton Zwijnenburg.

Në fillim të dhjetorit, një aeroplan pasagjerësh Boeing 747 që i përkiste transportuesit iranian të mallrave Qeshm Fars Air u ngrit nga aeroporti i Bandar Abbas në Iran, duke u nisur drejt Detit të Kuq para se të zhdukej nga radarët. Disa orë më vonë, satelitët kapën një imazh të një avioni të të njëjtit lloj në aeroportin e Port Sudanit në lindje të vendit, ku janë vendosur zyrtarët e ushtrisë sudaneze. Një foto e të njëjtit aeroplan në pistë qarkulloi më vonë në Twitter.

Ky fluturim u përsërit pesë herë deri në fund të muajit janar, të njëjtin muaj që u dokumentua përdorimi i dronëve iranianë.

Qeshm Fars Air është nën sanksione nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, për shkak të akuzave të shumta për transportimin e armëve dhe luftëtarëve nëpër Lindjen e Mesme, veçanërisht në Siri, një nga aleatët kryesorë të Iranit.

Sudani ka një histori të gjatë bashkëpunimi ushtarak me Iranin para se marrëdhëniet të përfundonin në vitin 2016 për shkak të një konflikti midis Arabisë Saudite dhe Iranit, ku Sudani rreshtohej në anën e Arabisë Saudite.

“Shumë armë sudaneze ishin versione të modeleve iraniane të prodhuara në vend”, thotë Baldo nga Observatori i Transparencës dhe Politikave të Sudanit.

Që nga fillimi i konfliktit aktual, qeveria sudaneze ka rivendosur marrëdhëniet me Teheranin./UBTNews/

Vendi

Programi i Energjisë në UBT sjell praktikën në fokus përmes vizitave në industri

Published

on

By

Studentët e programit të Inxhinierisë së Energjisë në UBT po vazhdojnë të dëshmojnë përkushtimin e tyre drejt përgatitjes profesionale përmes aktiviteteve praktike në terren, duke realizuar një vizitë studimore në Termocentralin Kosova B – një nga asetet më të rëndësishme energjetike në vend.

E udhëhequr nga profesorët Armend Ymeri, Vehebi Sofiu, Sami Gashi dhe Nexhmi Krasniqi, kjo vizitë u mundësoi studentëve të ndërlidhin njohuritë teorike të fituara në auditor me proceset reale të prodhimit dhe menaxhimit të energjisë elektrike.

Gjatë qëndrimit në termocentral, studentët u pritën nga Drejtori Ekzekutiv, Jonuz Saraçi, i cili prezantoi kapacitetet gjeneruese, funksionimin e blloqeve prodhuese dhe sfidat aktuale të sektorit energjetik, duke ofruar një pasqyrë të qartë mbi rëndësinë strategjike të këtij sektori për zhvillimin e vendit.

Një ndër pikat kyçe të vizitës ishte turi teknik i udhëhequr nga Inxhinieri Kryesor, Enver Shabani, përmes të cilit studentët patën mundësinë të shohin nga afër funksionimin e sistemeve të avancuara si SCADA, rrjeti i tensionit 6.3 kV, sistemet DC dhe mbrojtjet rele – elemente thelbësore për operimin e sigurt dhe efikas të impianteve energjetike moderne.

Vizita u pasurua edhe me inspektimin e transformatorëve energjetikë me kapacitet 400 MVA dhe sektorit të turbinave, ku studentët u njohën me procesin e kogjenerimit dhe rolin e tij në furnizimin me ngrohje për qytetin e Prishtinës përmes Termokos-it.

Këto aktivitete dëshmojnë qasjen praktike dhe të orientuar drejt industrisë që ofron programi i Inxhinierisë së Energjisë në UBT, duke përgatitur studentët për tregun e punës përmes përvojave reale dhe bashkëpunimeve me institucionet kyçe të sektorit.

UBT vazhdon të mbetet një nga institucionet lider në zhvillimin e profesionistëve të së ardhmes në fushën e energjisë, duke krijuar ura të forta lidhëse ndërmjet akademisë dhe industrisë.

Continue Reading

Lajmet

REL: Ballkani Perëndimor rrezikon të humbasë mbi 700 milionë euro nga Plani i Rritjes

Published

on

By

Komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, ka paralajmëruar me shkrim gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor se rrezikojnë që deri në mesin e këtij viti të humbasin kolektivisht mbi 700 milionë euro nga Plani i Rritjes, për shkak të moszbatimit të reformave, mëson Radio Evropa e Lirë (REL) nga burime në Komisionin Evropian (KE).

Sipas informacioneve jozyrtare, komisionarja Kos e ka dërguar këtë letër më 17 prill në të gjitha kryeqytetet e rajonit.

Burimet e REL-it kanë konfirmuar se me këtë letër, komisionarja Kos u ka kërkuar të gjithëve vendeve të përshpejtojnë reformat e parashikuara në Planin e Rritjes, në mënyrë që të shfrytëzojnë plotësisht potencialin e kësaj pakoje financiare.

Në fakt, mjetet financiare nga Plani i Rritjes janë të kufizuara në kohë. Për çdo hap reformues është paraparë një afat përfundimtar për zbatim dhe është ndarë një shumë e caktuar parash.

KE-ja ka paraparë edhe të ashtuquajturën “periudhë grejs”, e cila mundëson shtyrjen e zbatimit për një periudhë të caktuar kohore. Për hapat që duhej të përmbusheshin në mesin e vitit 2025, afati përfundimtar skadon më 30 qershor të këtij viti, ndërsa për hapat që duhej të realizoheshin në fund të vitit 2024, ky afat përfundon gjatë vitit 2026.

“Nëse nuk përmbushen, partnerët rrezikojnë të humbasin kolektivisht mbi 700 milionë euro”, konfirmoi për REL një zyrtar i KE-së.

Ndryshe, këstin e parë ose disa mjete nga Plani i Rritjes i kanë marrë pesë shtete të rajonit, me përjashtim të Bosnjë e Hercegovinës, e cila është vonuar me miratimin e agjendës reformuese.

Fundi i qershorit të këtij viti përbën momentin kur secili vend hyn në të ashtuquajturin moment të humbjes së përhershme, nëse nuk i përmbush reformat e dakorduara më herët.

Sipas burimeve në Bruksel, humbjet e mundshme sipas shteteve, në rast se nuk ndërmerren të gjitha reformat, janë si vijon:

  • Kosova: 68.8 milionë euro
  • Shqipëria: 67.7 milionë euro
  • Bosnja dhe Hercegovina: 373.9 milionë euro
  • Mali i Zi: 15.1 milionë euro
  • Maqedonia e Veriut: 49.2 milionë euro
  •  Serbia: ndërmjet 108.7 dhe 135.9 milionë euro

Bazuar në shumën maksimale, në total mund të humben 710.6 milionë euro, që përfaqëson 11.84 për qind të financimit të përgjithshëm nga Plani i Rritjes.

Pakoja e BE-së për Ballkanin Perëndimor – për periudhën 2024-2027 – është në vlerë të 6 miliardë eurove. Nëse analizohen ndarjet buxhetore, Kosovës i takojnë rreth 882 milionë euro – 253 milionë si grante dhe 629 milionë euro në formë të kredisë – që do të thotë se përfiton më së shumti fonde në rajon për kokë banori.

Më 16 prill, Kosova mori 61.8 milionë euro parafinancim, pasi vendi dorëzoi dokumentet e nevojshme në KE dhe ratifikoi marrëveshjet e lidhura me këtë plan.

Ky plan, ndër të tjera, synon të dyfishojë ekonomitë e këtyre vendeve gjatë dhjetë viteve të ardhshme./REL/

Continue Reading

Vendi

Rasti “Banjska”: Aktgjykimi shpallet më 24 prill, të akuzuarit kërkojnë pafajësi

Published

on

By

Gjykata Themelore në Prishtinë ka caktuar të premten e 24 prillit si datën për shpalljen e aktgjykimit ndaj tre të akuzuarve për sulmin terrorist në Banjskë: Dushan Maksimoviq, Blagoje Spasojeviq dhe Vladimir Toliq. Gjatë seancës së sotme, ku u dha fjala përfundimtare, të akuzuarit mohuan akuzat për terrorizëm, ndërsa Prokuroria ka kërkuar burgim të përjetshëm për ta.

I akuzuari Vladimir Toliq deklaroi para trupit gjykues se nuk ishte i armatosur në momentin e arrestimit dhe kërkoi që të mos dënohet për veprime që nuk i ka kryer.

“S’kërkoj gjë tjetër përveç asaj që e thotë ligji: që të gjykohem në bazë të provave. Flini të qetë sepse këto duar nuk janë me gjak, as nuk kanë plagosur e as vrarë askënd”, u shpreh Toliq.

Avokati i tij, Milosh Deleviq, insistoi se Toliq mund të akuzohet vetëm për “kryengritje të armatosur” dhe jo për terrorizëm, duke thënë se klienti i tij ishte “vrima e fundit e kavallit” në këtë ngjarje.

Blagoje Spasojeviq shprehu keqardhje për pjesëmarrjen në ngjarjet e Banjskës, por mohoi kategorikisht se është terrorist. Ai pretendoi se ka shkrepur vetëm dy plumba në drejtim të një reflektori të manastirit dhe jo ndaj policisë.

“Jam fajtor që atë ditë isha në fshatin Banjskë dhe ky ishte gabimi më i madh në jetën time, por veten nuk mund ta quaj terrorist meqë askënd s’e kam vrarë e as lënduar”, deklaroi Spasojeviq.

Mbrojtja e tij kritikiu aktakuzën, duke pretenduar se emri i Spasojeviqit përmendet vetëm tri herë në 121 faqe dhe se nuk është specifikuar roli i tij individual, por është përfshirë në veprime kolektive.

Përderisa Maksimoviq ka kërkuar të jetë prezent në shpalljen e aktgjykimit me shpresën për lirim, dy të akuzuarit e tjerë kanë deklaruar se nuk duan të marrin pjesë.

Ky proces gjyqësor po zhvillohet ndaj tre personave që u kapën në vendngjarje, ndërsa 39 të tjerë nga ky grup (gjithsej 42 të akuzuar) ndodhen në arrati. Javën e kaluar, autoritetet arrestuan edhe një person tjetër, Stefan Raduloviq, si të dyshuar për pjesëmarrje në sulmin e shtatorit 2023, ku mbeti i vrarë rreshteri i Policisë së Kosovës, Afrim Bunjaku.

 

Continue Reading

Lajmet

Kosova dërgon trupa në Gaza: Haxhiu autorizon pjesëmarrjen e FSK-së në misionin paqeruajtës

Published

on

By

Ushtruesja e detyrës së Presidentes, Albulena Haxhiu, ka autorizuar sot dërgimin e pjesëtarëve të Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK) në operacionin ndërkombëtar paqeruajtës në Gaza. Ky vendim vjen fill pas miratimit në Kuvendin e Kosovës dhe shënon një hap historik për profilizimin e shtetit si kontribuues i sigurisë globale.

Në njoftimin e saj, Haxhiu theksoi se ky mision pasqyron rritjen e përgjegjësisë së Kosovës në arenën ndërkombëtare.

“Ky vendim pasqyron një Kosovë që e kupton sigurinë si detyrim ndaj qytetarëve të saj dhe si përgjegjësi ndaj paqes dhe rendit ndërkombëtar. Nga një vend që dikur kishte nevojë për mbështetjen e të tjerëve, Kosova sot merr përgjegjësi dhe jep kontribut në skenën ndërkombëtare”, deklaroi ajo.

Trupat e FSK-së do të shërbejnë si pjesë e Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese, duke u rreshtuar krah partnerëve strategjikë në një nga zonat më të ndjeshme të globit. Sipas udhëheqëses së shtetit, ky angazhim dëshmon pjekurinë e institucioneve të sigurisë.

“Forca e Sigurisë së Kosovës është një institucion i ndërtuar me profesionalizëm dhe standarde të larta, e gatshme të shërbejë krah partnerëve tanë strategjikë. Pjesëmarrja në misione të tilla dëshmon pjekurinë shtetërore të Republikës sonë”, u bë e ditur në njoftim.

Ky mision në Gaza pason angazhimet e mëparshme të FSK-së në misione të ngjashme jashtë vendit, duke forcuar pozitën e Kosovës si një partnere e besueshme për paqen dhe stabilitetin ndërkombëtar.

 

Continue Reading

Të kërkuara