Magazinë

Dolma, pjata e mbushur që bashkon kultura dhe kontinente

Published

on

Nga tryezat festive në Lindjen e Mesme deri te darkat familjare në Evropë dhe Azi, dolma mbetet një nga pjatat më të dashura dhe më simbolike në botë. E njohur për gjethet e rrushit të mbushura me oriz, mish dhe erëza, kjo recetë tradicionale ka kapërcyer perandori, kufij dhe besime fetare, duke u kthyer në një simbol të mikpritjes dhe bashkimit.

Emri “dolma” vjen nga folja turke dolmak, që do të thotë “të mbushësh”, dhe i referohet një familjeje të gjerë pjatash ku përbërës të ndryshëm mbështillen me gjethe ose futen në perime të zgavruara. Origjina e saj lidhet me kuzhinat e shekullit XV të Ottoman Empire, ku arti i mbushjes së perimeve dhe mishit u kthye në një traditë kulinare të rafinuar.

Me zgjerimin e perandorisë, dolma u përhap në shumë rajone, duke marrë forma dhe emra të ndryshëm. Në vendet e Gjirit njihet si waraq enab, në Greqi si dolmades, ndërsa në Ballkan dhe Evropën Lindore u përshtat me gjethe lakre, duke krijuar variante si sarmi. Në Indi, receta u transformua në potoler dolma, një version me kungull vendas dhe erëza aromatike.

Ajo që mbetet e përbashkët në çdo version është roli i saj në tryezat festive. Dolma shpesh përgatitet për raste të veçanta si Ramazani, Bajrami, Krishtlindjet apo festa të tjera tradicionale. Në shumë kultura, përgatitja e saj është një proces që bashkon familjen – mbështjellja e gjetheve bëhet së bashku, mes bisedave dhe kujtimeve.

Sot, dolma nuk është vetëm një pjatë tradicionale, por një histori e gjallë e udhëtimit kulturor. Ajo dëshmon se si ushqimi mund të lidhë njerëzit, të ruajë traditat dhe të krijojë ura mes kombeve, duke mbetur një simbol i dashurisë dhe mikpritjes në çdo tryezë. /BBC/

 

 

Continue Reading

Lajmet

Shawn Mendes reagon ashpër për situatën në Gaza: “Po ndodh një gjenocid para syve tanë, artistët të flasin”

Published

on

By

Këngëtari i njohur kanadez, Shawn Mendes, ka publikuar një mesazh të fuqishëm në rrjetet sociale në mbështetje të Palestinës, duke bërë thirrje për ndalimin e menjëhershëm të vrasjeve në Gaza dhe duke u kërkuar kolegëve të tij artistë që të mos heshtin.

Përmes një deklarate të shkruar, artisti 28-vjeçar e ka cilësuar situatën aktuale si gjenocid, duke theksuar se fëmijët dhe familjet palestineze kanë vuajtur tepër gjatë dhe kanë nevojë urgjente për ndihmë. Mendes ka bërë të ditur se është duke u informuar vazhdimisht për të kuptuar se si mund të kontribuojë dhe se tashmë ka dhuruar donacione për disa organizata humanitare, duke ftuar edhe ndjekësit e tij të veprojnë njëjtë.

“Miqtë e mi dhe kolegë artistë, e di që mund të duket e frikshme të flasësh hapur; e ndiej edhe unë tani teksa e shkruaj këtë… Por ndiej nevojën të bëj diçka për të ndihmuar. Sa më shumë prej nesh ta përdorin zërin, aq më afër ndryshimit jemi. Këta fëmijë në Palestinë janë detyruar të jenë trima për një kohë të gjatë. Tani është radha jonë të bëjmë të njëjtën gjë”, ka shkruar Mendes.

Në mbyllje të reagimit të tij, këngëtari ka bërë thirrje që të normalizohet ngritja e zërit në mbrojtje të atyre që vuajnë nga shtypja, duke listuar gjashtë hapa konkretë veprimi: dhuroni, edukohuni, inkurajoni, sfidoni, mbani përgjegjës ata që janë në pushtet dhe votoni. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Dua Lipa në Coachella 2027

Published

on

Festivali i njohur i muzikës Coachella Valley Music and Arts Festival ka publikuar listën e artistëve që do të performojnë në edicionin e vitit 2027, ku në mesin e emrave kryesorë është edhe këngëtarja me origjinë shqiptare, Dua Lipa.

Ylli i muzikës pop do të jetë një nga artistet kryesore të festivalit, së bashku me Tame Impala dhe SZA, të cilët do të kryesojnë programin muzikor gjatë dy fundjavave të këtij eventi.

Dua Lipa do të performojë të premten, më 9 prill, ndërsa do të rikthehet në skenë edhe më 16 prill, gjatë fundjavës së dytë. Tame Impala do të jetë emri kryesor i së shtunës, kurse SZA do të mbyllë programin e së dielës.

Coachella 2027 do të mbahet më 9–11 dhe 16–18 prill, në Empire Polo Club, në Indio të Kalifornisë. Organizatorët kanë bërë të ditur se të dy fundjavat do të kenë të njëjtën listë artistësh.

Një prej surprizave të këtij edicioni është rikthimi i ikonës së muzikës pop, Madonna, e cila do të performojë në Dance Tent. Në festival do të jetë i pranishëm edhe Daddy Yankee, me një paraqitje të veçantë të prezantuar si “In the Desert”.

Në mesin e artistëve të tjerë që do të ngjiten në skenat e Coachellas janë Zara Larsson, Kehlani, Phoebe Bridgers, Weezer, Tiësto, Martin Garrix, Role Model, Don Toliver, Dom Dolla, Kygo, Empire of the Sun, The Neighbourhood dhe Becky G.

Pjesëmarrja e Dua Lipës në mesin e emrave kryesorë të festivalit shënon një tjetër paraqitje të rëndësishme në karrierën e saj ndërkombëtare.

Biletat do të dalin në shitje të premten, më 13 nëntor, në orën 12:00, sipas njoftimit të organizatorëve.

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Lewis Hamilton viziton kufirin e Egjiptit me Gazën për të parë nga afër dërgimin e ndihmave

Published

on

By

Kampioni i shtatëfishtë i Formula 1, Lewis Hamilton, ka vizituar qytetin verior të Egjiptit, El Arish, i cili kufizohet me Gazën, për të parë nga afër përpjekjet që po bëhen për grumbullimin e ndihmave humanitare të destinuara për Rripin e Gazës.

Guvernatori i Sinait Verior, Khaled Megawer, priti pilotin britanik dhe i prezantoi atij magazinat e ndihmave të Gjysmëhënës së Kuqe Egjiptiane. Në pamjet e publikuara nga zyra e guvernatorit, Hamilton shihet duke u përshëndetur me punonjësit e ndihmave dhe duke u interesuar për frekuencën e hyrjes së ndihmave në Gazë përmes pikës kufitare të Rafahut.

Vizita e pilotit 41-vjeçar vjen në një kohë kur Organizata Botërore e Shëndetësisë ka paralajmëruar për pasojat shkatërruese që shkaktojnë vonesat e përsëritura në dërgimin e barnave dhe pajisjeve mjekësore për palestinezët. Hamilton njihet gjerësisht për angazhimin e tij në kauza humanitare dhe bamirëse, përfshirë themelimin e fondacionit “Mission 44” dhe donacionet e shumta financiare për ndihmë komuniteteve në nevojë. /Al Jaazera/

Continue Reading

Lajmet

Google prezanton dy procesorë të rinj për inteligjencën artificiale, synon të sfidojë Nvidia-n

Published

on

Kompania teknologjike Google ka prezantuar dy sisteme të reja procesorësh për inteligjencën artificiale, duke zgjeruar përpjekjet për të konkurruar me Nvidia-n në tregun global të çipave të avancuar për IA, raporton Reuters.

Sistemet e reja, të emërtuara “TPU 8tx” dhe “TPU 8i Max”, janë versione të specializuara të njësive të përpunimit tensorik (TPU) të gjeneratës së tetë të Google dhe janë projektuar për nevoja të ndryshme të kompanive dhe institucioneve që përdorin inteligjencën artificiale.

“TPU 8tx” synon kryesisht institucionet qeveritare dhe kompanitë që operojnë në sektorë të rregulluar, ku mbrojtja e të dhënave konfidenciale është thelbësore. Sistemi përfshin teknologji sigurie të integruar në nivelin e pajisjeve, e cila mbron informacionin dhe parametrat e modeleve të IA-së edhe gjatë përpunimit.

Sipas Google, “TPU 8tx” mund të ofrojë deri në dyfishin e shpejtësisë në disa operacione, krahasuar me paraardhësin “TPU 8t”, pa ndikim të ndjeshëm në performancë nga masat shtesë të sigurisë.

Ndërkaq, “TPU 8i Max” është projektuar për aplikacione që duhet të përpunojnë sasi të mëdha informacioni njëkohësisht, si asistentët e programimit, analizat matematikore, kërkimet shkencore dhe zbulimi i barnave të reja.

Ky sistem bashkon dy procesorë “TPU 8i” në një paketë të vetme, duke dyfishuar fuqinë përpunuese, memorien e integruar dhe kapacitetin e memories me gjerësi të lartë brezi.

Google synon që procesorët e saj të përdoren gjithnjë e më shumë edhe nga klientë të jashtëm, përtej produkteve të kompanisë, si motori i kërkimit, YouTube dhe modelet Gemini. Për këtë qëllim, kompania po i ofron përmes shërbimeve Google Cloud, si dhe drejtpërdrejt për instalim në qendrat e të dhënave të klientëve.

Zgjerimi në këtë sektor vjen në një kohë kur kërkesa për kapacitete kompjuterike të inteligjencës artificiale po rritet me shpejtësi dhe kompanitë e mëdha teknologjike po investojnë në zhvillimin e çipave të tyre, për të zvogëluar varësinë nga furnizuesit e jashtëm.

Sipas të dhënave të Alphabet, kompania mëmë e Google, të ardhurat e Google Cloud arritën në 30.71 miliardë dollarë në tremujorin e tretë, duke shënuar rritje prej 103 për qind krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit paraprak. Shitjet e sistemeve TPU kontribuuan në këto rezultate.

Pas njoftimit, aksionet e Alphabet u rritën me më shumë se 3 për qind në orët e para të tregtimit në bursën amerikane.

Nvidia vazhdon të jetë një nga aktorët kryesorë në tregun e procesorëve për inteligjencën artificiale, por zhvillimi i çipave të personalizuar nga Google dhe kompanitë e tjera të mëdha teknologjike po shton konkurrencën në këtë industri.

/A.K/

Continue Reading

Të kërkuara