Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 16 korrik 1993-1998?

Published

on

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

Foto: Nju-Jorku

16 korrik 1993

Vilem Van Ekelen: Konflikti në Kosovë do të çonte në një konflikt evropian në Ballkan

Sekretari i Përgjithshëm i Unionit Evroperëndimor, Vilem Van Ekelen, në një intervistë dhënë gazetës së sotme “Borba”, theksoi se katër dekada “kemi folur se nëse duhet do ta përdorim forcën dhe për këtë kemi qenë të gatshëm”. Mirëpo, vazhdon më poshtë njeriu i parë i këtij unioni ushtarak të disa vendeve evropiane, që u themelua më 1954, “në Jugosllavi nuk qemë të gatshëm t’i përdorimin potencialet tona ushtarake me qëllim të përkrahjes së qëllimeve tona politike”.

Duke folur për Kosovën, Vilem Van Ekelen thotë: “Disa në Evropë mendojnë se krejt kjo çështje do të merr fund në Bosnjë. Në Bosnjë, ndoshta, merr fund një kapitull, por druaj se kapitulli tjetër do të jetë edhe më i përgjakshëm se i pari. Bartja e konfliktit në Kosovë dhe në Maqedoni, pas mendimit tim, do të çonte në një luftë evropiane në Ballkan. Frikësohem se, po ndodhi kështu, në Ballkan do të kemi situatën e luftës qytetare spanjolle, në të cilën vendet fqinje – ndodhta edhe disa të tjera – do t’i përkrahnin palët e ndryshme në konflikt dhe, kështu, do të vazhdonte procesi i eskalimit”, thotë Ekelen, për të konstatuar se “është e qartë se kjo do të kishte pasoja për stabilitetin e përgjithshëm evropian”.

16 korrik 1994

Edhe një kongresist amerikan iu bashkangjit Projektligjit për Kosovën

Kongresisti amerikan Geri Akerman, demokrat nga Nju-Jorku, iu bashkëngjit listës së kongresistëve që kanë përkrahur Projektligjin për Paqe dhe Demokraci në Kosovë.

Siç dihet këtë projektligj e kanë paraqitur kongresistët Suzan Molinari dhe Eliot Engël, të cilët kërkonin që sanksionet ndaj Serbisë të mos zbuten pa u bërë një zgjidhje për çështjen e Kosovës.

Geri Akerman është anëtar i lartë i Komitetit për marrëdhënie të jashtme në Kongresin Amerikan dhe është i angazhuar në Këshillin e të drejtave të njeriut në Kongres, njofton “Ruder Finn” nga Uashingtoni.

 

16 korrik 1997

“Nata” gëlltit flamujt shqiptarë

Rasti i viktimës së tretë u problematizua dhe u politizua tej mase në një pjesë të mjeteve të informimit në gjuhën maqedonase. Për Milaim Dautin, shtypi maqedonas mohon se është viktimë e ngjarjeve të Gostivarit, mirëpo, përkundër pohimeve të tilla, faktin se Milaimi ishte njëmend viktimë e dhunës policore, pos deklaratave të shumta të dobërdolasve, anëtarëve të familjes së të ndjerit, si dhe të strukturave shqiptare politike, e vërtetojnë edhe mjekët e Spitalit të Gostivarit. Ata thonë se ai ishte sjellë me plagë në kokës nga goditjet ditën e mërkurë. Milaim Dauti ishte rast i humbur, prandaj nga spitali i Gostivarit e dërguam si rast të rëndë në Qendrën Kirurgjike të Spitalit Ushtarak në Shkup, ndërsa shkrimet e shtypit maqedonas janë qesharake, theksojnë në spitalin e Gostivarit. Kryeshefi i repartit kirurgjik të spitalit të Gostivarit, kirurgu Gafur Mehmeti, i deklaroi “Rilindjes” se i ndjeri Milaim Dauti qe hospitalizuar më 9 korrik, ndërkaq për shkak të gjendjes së tij tejet të rëndë shëndetësore, gjakderdhjes dhe lëndimeve tjera që kishte pësuar nga goditjet në kokë, ai ishte transferuar në Qendrën Kirurgjike të Spitalit Ushtarak të Shkupit.

Ai ka thënë gjithashtu se prej të mërkurës e deri më këtë spital kanë kërkuar ndihmë mjekësore gjithsej 189 veta, prej të cilëve 28 u dërguan në spitalet e Shkupit, kurse 49 iu nënshtruan trajtimit hospilator në Gostivar. Dje në këtë spita nNga këta të ishin të shtrirë tre pacientë, jasht rrezikut jetësor.

Në Maqedoni vazhdon aksioni i policisë për heqjen e flamujve shqiptarë para kuvendeve të komunave, ku Këshillat e komunave sollën vendime për përdorimin e flamujve në ato komuna ku kjo popullatë përbën shumicën e popullsisë së komunës, duke u bazuar në nenin 48 të Kushtetutës së Maqedonisë i cili thotë se “nacionalitetet në Maqedoni mund të kultivojnë veçoritë kombëtare, kulturën dhe t’i përdorin simbolet. . . ”

Pas intervenimit brutal të policisë në Gostivar dhe Tetovë flamuri kombëtar shqiptar u hoq dje edhe para kuvendit të komunave të Dibrës dhe komunës së Likovës në afërsi të Kumanovës.

Nga Dibra bëhet e ditur se rreth orës 3:30 pesona të panjohur hoqën nga shtylla para kuvendit të komunës flamurin shqiptar dhe turk të cilët para komunave valonin pas vendimit të këshillit të komunës për përdorimin e falmujve kombëtar. Nga shtylla nuk u hoq flamuri shtetëror i Maqedonisë, por kryetari i komunës Qemajl Xhafa, me të kuptuar për këtë rast urdhëroi një anëtar të këshillit që të heqë nga shtylla edhe flamurin shtetëror. Kryetari i Komunës ka kërkuar infomacione nga policia në Dibër, por thuhet se nuk posedon informacione për kryerësit e kësaj vepre.

Poashtu sipas një informacioni nga Gostivari, që u emetua TVM edhe mbrëmë persona të panjohur i zbritën nga shtyllat flamujt shqiptarë, turk dhe shtetëror maqedonas dhe i dogjën.

Edhe në komunën e Likovës në Kumanovë, mbrëmë rreth orës 12:15 policia maqedonase hoqi nga shtylla para komunës flamurin kombëtar shqiptar. Sipas informatës së rojës së komunës, policia atij i ka urdhëruar të fikte dritat, ka hequr flamurin dhe ia ka dhënë rojës.

Lidhur me heqjen tre flamuve kombëtarë në këto komuna, zëdhënësi i Qeverisë në konferencën e djehsme për gazetarë tha se “Qeveria nuk ka njohuri për këtë”!?

Me rastin e ngjarjeve të fundit në Maqedoni udhëheqja më e lartë e komunës së Likovës në Kumanovë i dërgoi një letër të hapur kryetarit të Maqedonisë z. Kiro Gligorov.

Në këtë letër në mes tjerash thuhet se “shqiptarët në Maqedoni pa dyshim janë popullatë e madhe dhe autoktone, e cila me shekuj jeton në trojet e veta etnike dhe se padyshim janë qytetarë lojal ndaj shtetit maqedonas. Themi kështu me plot përgjegjësi për shumë arsye në radhë të parë shqiptarët paguajnë tatimet dhe taksat shtetërore, japin vetëkontributet e shpallura për ndërtmin e Maqedonisë, paguajnë kontrbibutet për arsim, shkencë, kulturë, shëndetësi dhe kontribute të tjera, marrin pjesë në kryerjen e shërbimit ushtarak, bile edhe ata persona që nuk e kanë rregulluar çështjen e nënshtetësisë.

Përkundër kësaj ky shtet shqiptarëve nuk iu ofron asgjë. Shqiptarët pothuaj në të gjitha sferat e jetës janë të privuar nga të drejta e tyre. Të gjitha kontributet që ia japin shtetit shkojnë në dobi të tjetërkujt, pjesëmrrja e shqiptarëve në arsim është katastrofale. E njëjta situatë është dhe në lëmenj tjerë të jetës si, kulturë, punësim etj.

Nuk duhet të jetë njeriu shumë i mençur që të kuptojë realitetin e shqiptarëve në Maqedoni. Shqiptarët ftohen masovikisht në shërbim ushtarak dhe përbëjnë 30 për qind të regrutëve, përkundër kësaj numri i kuadrit udhëheqës ushtarak është katastrofal, por jo me fajin e shqiptarëve. Kjo nuk do koment.

Universiteti i Tetovë lindi si nevojë imanente e kohës dhe është domosdoshëmri për sigurimin e egzistencës së shkollës shqipe, për emancipimin e popullit shqiptar, prandaj si kryetar i Kuvendit të komuëns së Likovës në bazë të Statutit të Këshillit komunal, u bashkëngjitemi themeluseve të Universitetit të Tetovës”.

Në fund të letrës shprehet dëshira që me me autoritetin e tij z. Gligorov të ndikojë që këto probleme të zgjdihen sepse këto janë në dobi të shiptarëve dhe të Maqedonisë, thuhet në mes tjerash në letrën e hapur që këto ditë ia dërgoi z. Vahit Nasufi, kryetar i komunës së Likovës në emër të vet dhe Këshillit komunal, kryetarit të Republikës z. Kiro Gligorov.

 

Continue Reading

Lajmet

Sabedini: Opozita pa alternativë, Kurti përfituesi kryesor i krizës politike

Published

on

By

Profesori universitar, Musa Sabedini, ka shprehur shqetësimin e tij për ngërçin e zgjatur politik në Kosovë, duke vlerësuar se vendi po përballet me një krizë serioze institucionale, e cila, sipas tij, rrezikon stabilitetin e brendshëm dhe kredibilitetin ndërkombëtar të shtetit.

Në një prononcim për Ekonomia Online, Sabedini thekson se klasa politike mban përgjegjësinë kryesore për situatën e krijuar, duke e cilësuar të papranueshme vazhdimin e bllokadës institucionale dhe mungesën e një vullneti real për zgjidhjen e krizës.

Sipas tij, Kosova tashmë po paguan një kosto të lartë politike dhe diplomatike, ndërsa besimi i qytetarëve dhe i partnerëve ndërkombëtarë ndaj institucioneve të vendit është në rënie.

“Është e lehtë të bllokosh një proces të rregullt institucional, por është krejtësisht e pakuptimtë që kjo gjendje të vazhdojë për një kohë kaq të gjatë. Zgjedhjet e reja nuk do të prodhonin domosdoshmërisht një rezultat ndryshe, sepse opozita nuk ka arritur të krijojë alternativa bindëse dhe të rrisë mbështetjen qytetare. Ndërkohë, Albin Kurti, pavarësisht kritikave dhe zhvillimeve politike, vazhdon të mbetet përfituesi kryesor i kësaj situate”, deklaron Sabedini.

Profesori universitar vlerëson se përgjegjësinë më të madhe për krizën aktuale e mban kryeministri Albin Kurti, ndërsa opozitën e konsideron të pafuqishme për të ofruar vizion dhe zgjidhje konkrete.

Ai rikujton se kishte paralajmëruar më herët zhvillime të brendshme në Lidhjen Demokratike të Kosovës, duke shtuar se tensionet në këtë subjekt politik, sipas tij, po ndodhin në një moment shumë të ndjeshëm për skenën politike dhe njëkohësisht po i shkojnë në favor pozitës aktuale.

Sabedini thekson se Kosova nuk ka më luksin të vazhdojë me eksperimente politike, në një kohë kur sfidat ekonomike, diplomatike dhe të sigurisë po bëhen gjithnjë e më të mëdha.

“Albin Kurti po dëshmohet një negociator i vështirë për kompromis politik, ndërsa opozita po vazhdon të mbetet pasive dhe pa iniciativa serioze. Zgjidhja më e mirë, jo sepse e meriton Albin Kurti, por sepse e meriton Kosova, është që vendi të gjejë rrugën e daljes nga kjo krizë përmes zgjedhjes së një presidenti kredibil dhe ndërtimit të institucioneve funksionale. Në këtë kontekst, unë konsideroj se Ramush Haradinaj i plotëson tiparet e një lideri me besueshmëri, përvojë dhe përgjegjësi politike”, shprehet ai.

Sipas Sabedinit, çdo ditë e humbur pa institucione funksionale reflektohet drejtpërdrejt në zhvillimin ekonomik, investimet e huaja dhe mbështetjen ndërkombëtare që Kosova ka gëzuar ndër vite.

Ai paralajmëron se zhvillimet e fundit gjeopolitike, përfshirë tensionet në Lindjen e Mesme dhe përplasjet ndërmjet fuqive ndërkombëtare, mund të kenë pasoja edhe për Kosovën, duke e bërë edhe më të domosdoshëm stabilitetin e brendshëm politik.

Profesori universitar vlerëson se ngërçi institucional dhe politik do t’i kushtojë shtrenjtë Kosovës, si në planin e brendshëm, ashtu edhe në raport me partnerët ndërkombëtarë.

Sipas tij, zvarritja e proceseve shtetërore po reflektohet në dobësimin e besimit institucional, në zvogëlimin e mbështetjes financiare dhe në mungesën e donacioneve e investimeve që dikur Kosova i siguronte me përkrahjen e pakushtëzuar të shteteve mike.

“Zhvillimet e fundit gjeopolitike, përfshirë tensionet ndërmjet Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Iranit, si dhe konfliktet e vazhdueshme në Lindjen e Mesme, do të kenë ndikim të drejtpërdrejtë edhe në ekonominë dhe jetën e përditshme të qytetarëve të Kosovës. Pikërisht për këtë arsye, vendi ka nevojë urgjente për dialog politik, komunikim konstruktiv dhe një marrëveshje që do të rikthente stabilitetin institucional dhe besimin e qytetarëve, të cilët sot ndihen të lodhur dhe të zhgënjyer nga kriza e zgjatur politike. Në këtë fazë, çelësi i zgjidhjes mbetet te kryeministri Albin Kurti. Ai duhet të dëshmojë lidership shtetëror dhe të kuptojë se një kompromis në funksion të interesit publik nuk është dobësi politike, por përgjegjësi ndaj shtetit, rinisë dhe së ardhmes së Kosovës”, ka deklaruar Sabedini.

“Përballë këtyre rrethanave, dialogu, kompromisi dhe përgjegjësia shtetërore janë domosdoshmëri. Shoqëria kosovare ka nevojë për qetësi, institucione funksionale dhe rikthim të besimit qytetar. Çelësi i zgjidhjes, në këtë fazë, mbetet te kryeministri Albin Kurti, i cili duhet të dëshmojë gatishmëri për të vendosur interesin e shtetit dhe të qytetarëve mbi kalkulimet politike”, përfundon profesori universitar Musa Sabedini. /Ekonomia online/

Continue Reading

Lajmet

Ambasada britanike mirëpret emërimin e kryeprokurorit Zejnullah Gashi, kërkon pavarësi dhe llogaridhënie

Published

on

By

Ambasada e Britanisë së Madhe në Kosovë ka mirëpritur emërimin e Zejnullah Gashit në pozitën e Kryeprokurorit të Shtetit, duke e cilësuar këtë si një hap shumë të rëndësishëm pas një periudhe disavjeçare pa një udhëheqës me mandat të plotë.

Përmes një reagimi zyrtar, ambasada i ka uruar sukses Gashit, duke theksuar se pret reforma që sigurojnë një sistem prokurorial të pavarur, transparent dhe llogaridhënës, i cili lufton në mënyrë efektive krimin e organizuar dhe korrupsionin.

Përveç Britanisë, këtë emërim e ka mirëpritur edhe Zyra e Bashkimit Evropian në Kosovë, duke vënë në dukje se ky vendim i jep fund një periudhe më shumë se katërvjeçare gjatë së cilës institucioni u drejtua vetëm me ushtrues detyre.

Zejnullah Gashi ka pranuar zyrtarisht detyrën të mërkurën, pasi u dekretua një ditë më herët nga ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu. Ajo sqaroi se vendimi erdhi pas një shqyrtimi të hollësishëm të dokumentacionit të Këshillit Prokurorial, raporteve të sigurisë dhe vlerësimeve nga monitoruesit e shoqërisë civile.

Ky zhvillim pason një proces të gjatë e të ndërlikuar, që nisi me shpalljen e konkursit më 18 maj të këtij viti, i cili u përcoll edhe me sfida ligjore nga kryeprokurori i Prokurorisë Speciale, Blerim Isufaj. Ky i fundit kishte kërkuar pezullimin e konkursit në gjykata, por kërkesa e tij u refuzua nga Gjykata Administrative dhe ajo e Apelit.

Kujtojmë se bllokada disavjeçare në këtë institucion nisi që nga tetori i vitit 2023, kur presidentja e atëhershme, Vjosa Osmani, refuzoi dekretimin e Isufajt për shkak të shkeljeve të evidentuara në procedurën e përzgjedhjes. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Studio të ardhmen e gjelbër: UBT hap dyert për liderët e rinj në Inxhinierinë e Agrikulturës dhe Mjedisit

Published

on

By

Në një kohë kur ndryshimet klimatike, siguria ushqimore dhe mbrojtja e mjedisit janë kthyer në sfidat më të mëdha globale, UBT po ofron rrugë të reja për të gjithë të rinjtë që duan të bëhen pjesë e zgjidhjes.

Përmes programit inovativ të Inxhinierisë së Agrikulturës dhe Mjedisit, UBT synon të edukojë dhe të përgatisë brezin e ri të profesionistëve të cilët do të luajnë një rol kyç në avancimin e praktikave të qëndrueshme bujqësore dhe në ruajtjen e resurseve tona natyrore.

Ky program modern është i ndërtuar mbi shtyllat e mësimdhënies bashkëkohore, kërkimit shkencor me ndikim të drejtpërdrejtë dhe menaxhimit strategjik, duke u ofruar studentëve një platformë të shkëlqyer për të zhvilluar një karrierë të suksesshme dhe me ndikim të madh në shoqëri.

Studentët që zgjedhin të bëhen pjesë e këtij rrugëtimi kanë mundësinë të profilizohen në dy drejtime tejet të kërkuara nga tregu i punës, siç janë Prodhimtaria Bimore dhe Menaxhimi i Mjedisit në Bujqësi.

Gjatë studimeve, ata do të pajisen me shkathtësi praktike për të mbikëqyrur dhe udhëhequr programe që lidhen me kultivimin, ruajtjen dhe mbrojtjen e bimëve, si dhe me parimet e kultivimit të perimeve në fusha të hapura dhe në mjedise të mbrojtura.

Për më tepër, programi u jep rëndësi të veçantë vlerave ushqyese dhe shëndetësore të produkteve me origjinë bimore, duke i aftësuar studentët të kuptojnë rolin e ushqimit në ruajtjen e shëndetit dhe mbështetjen ushqimore gjatë gjithë jetës.

Përmes punës praktike në terren dhe hulumtimeve, të rinjtë do të mësojnë të përgatisin dhe vlerësojnë të dhëna reale mbi gjendjen e kulturave bujqësore dhe të ndajnë gjetjet e tyre në konferenca shkencore kombëtare e ndërkombëtare.

Përtej aspektit teknik dhe shkencor, ky program ka një impakt të jashtëzakonshëm ekonomik dhe është i lidhur ngushtë me rritjen e PBB-së dhe krijimin e vendeve të reja të punës në Kosovë dhe rajon.

Përmes lëndëve specifike si Ekonomia Bujqësore, Menaxhimi i Biznesit Bujqësor dhe Politikat Mjedisore, studentët trajnohen të bëhen ndërmarrës të suksesshëm dhe të menaxhojnë projekte që nxisin zhvillimin e tregjeve bujqësore dhe mbrojtjen e mjedisit.

UBT mbetet e përkushtuar që t’u japë studentëve një perspektivë globale dhe t’u zhvillojë atyre aftësi udhëheqëse të bazuara në profesionalizëm dhe etikë të lartë pune. Duke u regjistruar në Inxhinierinë e Agrikulturës dhe Mjedisit, ju nuk po zgjidhni thjesht një fakultet, por po investoni në një profesion fisnik dhe fitimprurës që do të formësojë të ardhmen e qëndrueshme të vendit tonë.

Regjistrimet kanë filluar, këtu gjeni linkun për aplikim!

 

Continue Reading

Lajmet

KURIOZITETET E DITËS

Published

on

Lexoni pesë kuriozitete. Mund të mos i keni ditur:

 

  1. Kafshët mund ta përjetojnë kohën ndryshe nga njerëzit. Për kafshët më të vogla, bota përreth tyre lëviz më ngadalë krahasuar me njerëzit. Salamandrat dhe hardhucat, për shembull, e përjetojnë kohën më ngadalë se macet dhe qentë. Kjo ndodh sepse perceptimi i kohës varet nga shpejtësia me të cilën truri mund të përpunojë informacionin hyrës.

 

  1. Uji mund të mos jetë i lagësht. Kjo ndodh sepse shumica e shkencëtarëve e përcaktojnë lagështinë si aftësinë e një lëngu për të mbajtur kontaktin me një sipërfaqe të ngurtë, që do të thotë se vetë uji nuk është i lagësht, por mund t’i lagë objektet e tjera.

 

  1. Shumica e njerëzve i përkëdhelin macet në mënyrën e gabuar. Hulumtimet tregojnë se ato shpesh e tolerojnë atë vetëm për ushqim dhe vëmendje. Pikat më të sigurta? Nën mjekër, faqe dhe bazën e veshëve. Më e keqja? Barku dhe baza e bishtit të tyre – nëse prekni atje, ka më shumë të ngjarë t’i bezdisni sesa të lidheni me to.

 

  1. Një pulë dikur jetoi për 18 muaj pa kokë. Ngjarja e pabesueshme e pulës Mike u regjistrua në vitet 1940 në SHBA. Ai mbijetoi pasi vena e tij jugulare dhe pjesa më e madhe e trungut të trurit të tij mbetën kryesisht të paprekura, duke siguruar që funksioni i trurit të mbetej mjaftueshëm për mbijetesë. Në shumicën e rasteve, një pulë pa kokë ngordh brenda pak minutash.

 

  1. Të gjitha bakteret e botës, të grumbulluara njëra mbi tjetrën, do të shtriheshin për 10 miliardë vite dritë. Së bashku, mikrobet e Tokës me gjatësi 0.001 mm mund të mbështillen rreth Rrugës së Qumështit mbi 20,000 herë.

 

Continue Reading

Të kërkuara