Lajmet

DITARI 18 mars 1999: Delegacioni i Kosovës nënshkroi Marrëveshjen e Rambujesë për statusin kalimtar të Kosovës

Published

on

Lajmi kryesor i datës 18 mars 1999 sjell njoftimin se delegacioni i Kosovës ka nënshkruar në Paris “Marrëveshjen e Rambujesë për statusin kalimtar të Kosovës”

Lajmi kishte këtë përmbajtje:

“Sonte në orën 18:30, Delegacioni i Republikës së Kosovës, me një ceremoni rasti, ka nënshkruar në Paris Marrëveshjen për statusin kalimtar trevjeçar për Kosovën, të arritur me ndërmjetësuesit ndërkombëtarë në Rambuje të Francës më 23 shkurt të këtij viti.

Këtë Marrëveshje në prani të ndërmjetësuesve ndërkombëtarë Kritofer Hill, Volfgang Petriç dhe Boris Majorski e nënshkruan Kryetari i Republikës së Kosovës Ibrahim Rugova, Hashim Thaçi, Rexhep Qosja dhe Veton Surroi”.

 

Këtij lajmi i bëri jehonë e gjithë bota. Po afrohej dita për sulmet e paralajmëruara në NATO-s kundër Serbisë.

Për ta pasqyruar gjendjen e asaj dite, po sjellim disa nga lajmet kryesore, si nga zhvillimet në terren ashtu edhe nga zhvillimet politike.

Lajmet më poshtë janë renditur sipas kronologjisë së publikimit, gjatë ditës:

 

Ora 11:00:

Sërish të shtëna drejt fshatrave të Mitrovicës e Vushtrrisë

Ragip Bajrami vdiq në një spital të Beogradit

Plaçkiten shtëpitë e boshatisura të shqiptarëve në fshatrat e Vushtrrisë

Verifikuesit të gatshëm për t’u larguar në rast të mossuksesit të bisedimeve paqësore për Kosovën

Raportuesi special i OKB-së Jizhi Dinstbir situatën në Kosovë e vlerësoi si shumë të keqe

Reagimet e partive opozitare serbe lidhur me konferencën për Kosovën në Paris

 

 

Lajm i plotë: Plaçkiten shtëpitë e boshatisura të shqiptarëve në fshatrat e Vushtrrisë

Kamionë të shumtë me targa civile janë vërejtur ditëve të fundit duke bartur gjësende të plaçkitura nga shtëpitë e braktisura shqiptare në fshatrat e Vushtrrisë që janë sulmuar ditëve të fundit nga forcat serbe.

KI i Degës së LDK-së në Vushtrri njofton gjithashtu se në fshatrat rrëzë Qyqavicës po mbretëron gjendje shumë e rëndë, ndërsa gjatë natës së shkuar të shtëna të kohëpaskohshme jkanë dëgjuar në fshatin Beçuk.

 

Lajm i plotë: Verifikuesit të gatshëm për t’u larguar në rast të mossuksesit të bisedimeve paqësore për Kosovën

Misioni verifikues i Kosovës po e kryen punën normalisht, por ai është i gatshëm për t’u larguar në rast të mossuksesit të bisedimeve paqësore për Kosovën në Paris. Zëdhënësi i këtij misionoi Volter Ebenberger tha se verifikuesit janë të gatshëm ta braktisin Kosovën nëse kjo është e domosdoshme. Misioni gjendet në shkallën e parë të gatishmërisë, që do të thotë se çdo verifikator në shtëpi e ka të gatshëm bagazhin e rëndë 15 kg. Shkalla e tretë parasheh që të gjithë verifikatorët të vijnë në vendin e punës me bagazh, të gatshëm për evakuim.

Ebenbergeri tha se ka qenë e paraparë që në terren të jenë 2000 verifikatorë, dhe se tani aktualisht ka 1381. Një diplomat i huaj deklaroi në Prishtinë se në qoftë se arrihet marrëveshja dhe në Kosovë vijnë forcat ndërkombëtare, anëtarët e Misionit Verifikues do të integroheshin në këto forca për shkak të përvojës dhe të njohjes së terrenit.

 

 

Ora 12:00:

Dita e katërt e konferencës në Paris – pa program të përcaktuar

U granatuan katër fshatra të Llapit

Në Sibofc të Obiliqit forcat serbe plagosën një shqiptar

Obiliq: Në fshatin Hamidi forcat serbe kidnapuan vëllezërit Krasniqi

Policia serbe keqtrajtoi një civil shqiptar

 

Lajm i plotë: Dita e katërt e konferencës në Paris – pa program të përcaktuar

Paris, Prishtinë, 18 mars (QIK) – Delegacioni ynë hyri sot dikund rreth orës nëntë në ndërtesën e konferencës për Kosovën pa ndonjë program të veçantë për ditën e sotme, të katërtën që kur konferenca e Rambujesë i vazhdoi punimet në Paris.

Delegacioni i Kosovës do të takohet me negociatorët ndërkombëtarë, pasdite edhe me bashkëkryetarët e konferenës, ministrat e jashtëm britanikë e francezë, Robin Kuk dhe Yber Vedrin.

Anëtarë të delegacionit tonë kanë veneruar se sot është dita e dyzet që kur është hyrë në këtë proces intensiv negociator me fillimin e konferencës së Rambujesë. “Të gjitha mjetet dhe mënyrat diplomatike janë shpenzuar. Koha tani është për veprime konkrete ushtarake”, ka thënë një anëtar, duke aluduar në zotimet e Perëndimit, në radhë të parë të NATO-s, për sulme ndaj caqeve serbe në rast të vazhdimit të agresionit në Kosovë dhe mospajtimit me planin paqësor të Rambujesë.

Delegacioni i Kosovës shpalli të hënën se do të nënshkruante marrëveshjen e përkohshme për Kosovën të negociuar në Rambuje, më 23 shkurt.

Nëse do të ketë nënshkrim të dokumentit nga kosovarët – serbët nuk e kanë ndërmend ta bëjnë këtë gjë – ai do të ndodhë qoftë sot pasdite, kur të vijnë ministrat, qoftë nesër paradite, thonë burime të afërta me konferencën.

Departamenti amerikan i Shtetit tha të mërkurën se do të ftonte anëtarë të delegacionit negociator të Kosovës në bisedat në Paris për një vizitë në Uashington.

Sekretarja e Shtetit Ollbrajt dërgoi zëdhënësin e Departamentit Xheimz Rubin në Paris për ta bërë ftesën për vizitë, theksoi CNN.

Ollbrajt kërkoi nga Rubini që të takohet me udhëheqësin e delegacionit negociator të Kosovës, Hashim Thaçin, dhe “t’i bëjë në emër të saj një ftesë që anëtarë të delegacionit të shqiptarëve të Kosovës të udhëtojnë në Uashington, gjë që presim të ndodhë në fund të këtij raundi të bisedave në Paris”, tha zëvendësi i zëdhënësit të Departamentit të Shtetit, Xheimz Foulli të mërkurën.

“Ne duam të zhvillojmë marrëdhënie të mira me ta (UÇK-në), ndërsa transformohen në një organizatë me orientim politik në një Kosovë që jeton në paqe, simbas dispozitave të marrëveshjes së përkohshme”, deklaroi Foulli.

 

 

 

Ora 13:30:

Pritet që delegacioni i Kosovës ta nënshkruajë marrëveshjen sot pasdite

Intervistë e Kryetarit të Republikës së Kosovës Ibrahim Rugova dhënë radios “Evropa e lirë”

Suharekë: Një trup pa jetë u gjet në malin Biraç

U gjetën edhe dy të vrarë në Malësinë e Kaçanikut

Nëntë pjesëtarë të vrarë të UÇK-së u varrosën dje në Pagarushë të Malishevës

Një konvoj i forcave serbe shkoi drejt Mihaliqit të Vushtrrisë

Vushtrri: Policia serbe keqtrajtoi fizikisht 3 civilë shqiptarë

Vetura e një shqiptari me targa të armatës jugosllave

Presidenti Meidani falënderon angazhimet e SHBA-ve dhe Francës për Kosovën

Georgijevski: Në Maqedoni gjenden rreth 12.000 ushtarë të NATO-s

Në Gjakovë u varros Yll Morina, pjesëtar i UÇK-së

Në Bradash u bë varrimi i Hazbi Veliut

Nuk dihet për fatin e Enver Osmanit nga Lajthishta e Obiliqit i arrestuar nga policia serbe

 

Lajm i plotë: Pritet që delegacioni i Kosovës ta nënshkruajë marrëveshjen sot pasdite

Delegacioni i Kosovës në Paris po vazhdon kontaktet me negociatorët dhe me institucionet që do të merren me implementimin e marrëveshjes për Kosovën.

Merret vesh se mbrëmë delegacioni i Kosovës pati përsëri takim me përfaqësuesit e NATO-s, por edhe një takim me negociatorët ndërkombëtarë. Ndërkohë, delegacioni i Kosovës ka marrë një ftesë që të vizitojë nesër selinë e NATO-s në Bruksel.

Një pjesë e delegacionit të Kosovës, siç konfirmohet sot, ka marrë ftesë që të vizitojë SHBA-të dhe se takimet me zyrtarë të lartë amerikanë pritet të bëhen nga dita e hënë.

Po ashtu pritet që në orët e mbrëmjes delegacioni i Kosovës ta nënshkruajë marrëveshjen, në prani të përfaqësuesve të SHBA-ve, Unionit Evropian dhe Rusisë.

Pala serbe vazhdon të jetë jokooperative, duke refuzuar jo vetëm nënshkrimin e marrëveshjes, por duke injoruar atë në tërësi.

Njoftohet se konferenca në Paris mund të përfundojë punimet gjatë mbrëmjes.

 

Lajm i plotë: Suharekë: Një trup pa jetë u gjet në malin Biraç

Një trup pa jetë u gjet sot, në orët e mëngjesit, në malin Biraq, pranë rrugës Suharekë-Duhël, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Suharekë.

Në vendin ku u gjet trupi pa jetë ka dalë organet policore serbe dhe ekipi i Misionit Verifikues të OSBE-së. Identiteti i viktimës, e cila është gjinisë mashkullore, me moshë rreth 35 vjeç, mbetet ende i panjohur.

I njëjti burim bën të ditur se banorët e fshatrave Grejkoc e Korishë kanë filluar sot të kthehen në shtëpitë e veta. Dje ata ishin të detyruar të largoheshin, për shkak të sulmeve të forcave serb në këto fshatra.

 

Lajm i plotë: Nëntë pjesëtarë të vrarë të UÇK-së u varrosën dje në Pagarushë të Malishevës

Në fshatin Pagarushë të Malishevës, dje në orët e vona të pasdites u bë varrimi i nëntë pjesëtarëve të UÇK-së, të vrarë gjatë luftimeve në fund të javës së kaluar në fshatin Jeshkovë të Prizrenit.

Varrimi u bë në praninë e mijëra banorëve të fshatrave të Prizrenit, Suharekës e Malishevës, si dhe të shumë eprorëve e ushtarëve të UÇK-së.

Për herë të fundit nga dëshmorët u ndanë ushtarakët e UÇK-së, Sadik Halit Jaha e Ramadan Basha.

 

Lajm i plotë: Në Gjakovë u varros Yll Morina, pjesëtar i UÇK-së

Ora 14:30:

Hollësi rreth ndërhyrjes së djeshme të forcave serbe në Babaj Bokës

Një predhë ra në oborrin e një shtëpie në qendër të Gjakovës

Të shtëna në fshatin Bellacerkë

Tash tri ditë nuk dihet asgjë për fatin e 4 të rinjve shqiptarë nga Peja

Në Radavc policia serbe arrestoi 2 shqiptar – nuk dihet për fatin e një shqiptari nga Raushiqi

Vushtrri: Luftime të ashpra në Zhilivodë – forcat serbe po ua vënë zjarrin shtëpive shqiptare

Pejë: Një shqiptar u dënua me 3 vjet burg

Edhe më tej prani e madhe e forcave serbe në Han të Elezit e rrethinë

Gjilan: Ripozicionime të forcave serbe

 

Lajm i plotë: Tash tri ditë nuk dihet asgjë për fatin e 4 të rinjve shqiptarë nga Peja

Pejë, 18 mars (QIK) – Që nga 15 marsi i këtij viti, ende nuk dihet asgjë për fatin e 4 nxënësve shqiptarë të Shkollës së Mesme Ekonomike në Pejë, njofton NKDMLDNJ në Pejë.

Nuk dihet asgjë për fatin e Dëfrim R. Tiganit (1983), Astrit M. Drenit (1983), Ylli M. Krasniqit (1983) dhe Artan C. Berishës (1983) që të gjithë nga Peja.

Dyshohet se katër nxënësit shqiptarë janë kidnapuar nga persona të panjohur.

 

 

Ora 16:30:

Mbrëmë në Peran të Podujevës u gjetën dy kufoma

Forcat serbe kanë bombarduar sot malin Zmiq të Mitrovicës

Forcat serbe rrethuan sot fshatin Radavc të Pejës dhe demoluan disa shtëpi shqiptare

Policia financiare serbe ka konfiskuar gjithë tirazhin e “Gazetës së Re Shqiptare”

Policia serbe po i keqtrajton banorët e fshatrave të Mitrovicës

Forcat serbe pasi demoluan shtëpinë e Nysret Shehut në Doganaj të Ferizajit e morën atë në polici

Misionarët e OSBE-së vizituan sot Degën e LDK-së në Ferizaj

Forcat serbe kanë liruar 80 shqiptarë të fshatit Laç të Kaçanikut por nuk dihet për fatin e Qamil Abazit

Gjykata serbe në Prishtinë dënoi me dy vjet burg Nazmi Halilin nga fshati Dremjak i Ferizajt

Gjykata serbe e Pejës dënoi me 3 vjet burg Ibër Gërgocin nga Kosuriqi

Ende nuk dihet asgjë për fatin e e katër nxënësve shqiptarë të Pejës

Gjendje pak më e qetë në Korishë të Prizrenit

Policia serbe nuk po i lejon familjet shqiptare të marrin as kufomat e të afërmve të tyre

Policia serbe arreston dhe kidnapon shqiptarët e fshatrave të Vushtrrisë

 

Lajm i plotë: Mbrëmë në Peran të Podujevës u gjetën dy kufoma

Mbrëmë në fshatin Peran të Podujevës janë gjetur dy kufoma, njofton KI i Degës së LDK-së në Podujevë.

I njëjti burim bën të ditur se kufomat janë të prishura nga koha, ndërsa pritet që identifikimi i tyre të bëhet sot në bashkëpunim me vëzhguesit e Misionit të OSBE-së.

 

Lajm i plotë: Forcat serbe kanë liruar 80 shqiptarë të fshatit Laç të Kaçanikut por nuk dihet për fatin e Qamil Abazit

Familja e Qamil Abazit (1965) nga fshati Laç i Kaçanikut, ka njoftuar se dje është marrë nga policia serbe Qamil Abazi së bashku me 80 persona të tjerë të cilët më vonë janë liruar, por nuk dihet asgjë për fatin e Qamilit. Njoftohet se ai deri të premten ka qenë në qendrën e sigurimit serb të Ferizajt dhe se atë ditë është dërguar në burgun e Prishtinës.

 

####

 

Data 18 mars ishte me plot zhvillime edhe njw vit mw herwt, nw vitin 1998. Le tw shohim cilat ishin  zhvillimet kryesore tw kwsaj dite:

18 mars 1998

 

Ora 11:45:

 

Lajmet kryesore:

Protesta gjithëpopullore në Kosovë

Në Kamenicë policia ka bllokuar rrugët për të ndalur protestën

Policia ndaloi hyrjen e qytetarëve në Vushtrri

Konferencë për shtyp e Komisionit Republikan të Zgjedhjeve

Këshilli Koordinues i Kuvendeve të Komunave të Kosovës i përkrah zgjedhjet e 22 marsit

Një delegacion nga Gjakova bisedoi në Zyrën Amerikane në Prishtinë me Nikollas Hillin

Demaçi priti deputetin e Parlamentit turk Ahmet Prishtina

Në vend për haxh – 4000 DM ia dedikuan banorëve të Drenicës

Lidhja Hungarezëve të Vojvodinës tërhoqi përfaqësuesin e saj nga delegacioni serb

 

 

Ora 12:30:

 Lajmet kryesore:

Me votën e tij, elektorati shqiptar do ta bëjë më të realizueshme pavarësinë e Kosovës

Në Gjakovë u mbajt protestë e fuqishme gjithëpopullore

Anan dhe Kinkel dënojnë dhunën serbe në Kosovë

Mejdani: “Zgjedhjet në Kosovë janë shprehje e vullnetit të popullit”

 

Ora 13:45:

 

Lajm i plotë: Në Pejë u vra Qerim Ukë Muriqi

 

Në protestat gjithëpopullore në Pejë, policia serbe shtiu në protestues dhe vrau Qerim Ukë Muriqin (50) nga Peja.

  1. Muriqi u vra në rrugën e Hekurudhës në Pejë me ç’rast u plagosën edhe protestues të tjerë emrat e të cilëve tash për tash nuk dihen.

 

Lajmet e tjera:

Mbi 100 mijë pjesëmarrës protestuan sot në Prishtinë

Gelbard arriti në Prishtinë

Protestë e grave shqiptare në Nju Jork

Përballë Llaushës u vendosën dy autoblinda

Emisioni i lajmeve nga Kosova në RTSH bën fushatë kundër zgjedhjeve

Jelcini i shkroi Milosheviqit rreth Kosovës

Konferenca islamike bën thirrje për dialog me ndërmjetësim ndërkombëtar

Policia ia plaçkiti një qytetari 260 DM

 

Ora 14:45:

Pejë: Një i vrarë, disa të plagosur dhe shumë të rrahur

 

Në protestat gjithëpopullore në Pejë, policia serbe shtiu në protestues dhe vrau Qerim Ukë Muriqin (50) nga Peja.

  1. Muriqi u vra në rrugën e Hekurudhës në Pejë me ç’rast u plagosën edhe protestues të tjerë emrat e të cilëve tash për tash nuk dihen, thuhet në raportin për protestën e sotme në Pejë.

Në vazhdim të njoftimit të KI të Degës së LDK-së në Pejë për rrjedhën e protestës thuhet:

Përkundër masave të rrepta të policisë serbe, sot në Pejë u organizuan protesta të shqiptarëve në të cilat muarën pjesë afro 70.000 veta, nga të gjitha fshatrat e komunës.

Manifestimi kryesor u mbajt në pjesën afër Hamam Xhamisë. Ndër pankarta të shumta që mbanin mbanin në duar protestuasit dominonin: “Liri, demokraci”, “Nuk jemi terroristë”, “Drenicë jemi me ju” e të tjera, ndërsa në brohoritje i jepej përkrahje e fuqishme politikës paqësore të kryetarit të Republikës së Kosovës, dr. Ibrahim Rugovës, dhe ftoheshin për unitet të gjitha subjektet politike të Kosovës.

Që në orët e hershme të mëngjesit, në hyrje të qytetit, në të gjitha rrugët që vijnë nga fshatrat ishin stacionuar forca të mëdha të policisë serbe, të cilat me dhunë zbritnin udhëtarët nga automjetet dhe i urdhëronin që të ktheheshin mbrapa. Me këtë rast në shumë vendstacionime të policisë u rrah një numër i madh i qytetarëve, pa dallim moshe e gjinie.

Megjithatë, rreth orës 10,00, në sheshin afër Hamam Xhamisë, u grumbullua numër i madh qytetarësh. Rreth orës 10,30 aty arritën forca të shtuara policore dhe filluan të rrahin dhe të ndjekin turmën në drejtim të tregut të gjelbërt.

Gjatë intervenimit të policisë në pjesë të ndryshme të qytetit u rrahën shumë qytetarë shqiptarë.

Deri tani arritëm të sigurojmë vetëm emrat e disa prej tyre:

Cufe Lajqi (22) nga Brezheniku, Selim Nezir Gjuraj (59) nga Radavci, Zenun Brahim Shala (56) nga Fusha e Pejës, Mentor Morina (30) nga Loxha, Halil Sylë Shala (41) nga Drelaj, Vesel Ibish Kurbogaj dhe Skender Ibish Kurbogaj nga lagja Dardania, Behadin Mehmet Mahmutaj (50) nga Peja, Rrahman Mehmet Jashraj (33) nga Peja, Shaqir Beqë Mujaj (54) nga Peja, Bekë Rrustem Demaj (48) nga Tërsteniku dhe Ali Krasniqi (40) nga Bërzheniku.

Numri i të rrahurve nga polcia është shumë më i madh.

 

Ora 16:00:

 Lajm i plotë: Pejë: U plagosën pesë protestues shqiptarë

Gjatë protestës së sotme në Pejë, siç njoftuam më herët, policia serbe vrau Qerim Muriqin. Po nga të shtënat e policisë, u plagosën Sadri Adem Beqiri (58) nga Lutogllava, Mejreme Ismet Avdiaj (18) nga Pogragja e Klinës, Rexhep Shkreli (48) nga Treboviqi, Faton Avdi Muriqi (19) nga Peja dhe Bekim Isa Muriqi (23) nga Peja.

 

Lajmet e tjera:

Sot u protestua edhe në qendrat tjera të Kosovës

Rreth dy mijë serbë protestuan në Prishtinë

Unioni Evropian do të emërojë përfaqësuesin e vet special për bisedimet Kosovë – Serbi

Tallbot: “Nëse Millosheviqi deri në fund të javës nuk e tërheq policinë nga Kosova do të pasojnë sanksione të reja”

Konferenca islamike bën thirrje për dialog me nërmjetësim ndërkombëtar

 

Ora 18:00:

Lajmet kryesore:

Kryetari Rugova priti Robert Gelbardin

Deklarata e Robert Gelbardit dhe e kryetarit Rugova

Mitrovicë: Lëvizje të policisë dhe keqtrajtim të qytetarëve

Policia konfiskoi një sasi të barnave të Kryqit të Kuq të Kosovës

 

Continue Reading

Lajmet

Sekuestrohen mijëra euro te i dyshuari për spiunazh në Dragash

Published

on

By

Shtetasi i Kosovës, Fehim Sali, i cili u arrestua të enjten në pikën kufitare në Merdarë nën dyshimin për kryerjen e veprës penale “Spiunazh”, është ndaluar për 48 orë me aktvendim të Prokurorisë Speciale.

Në kuadër të hetimeve, hetuesit policorë nga Drejtoria për Hetimin e Krimit të Organizuar dhe Krimeve të Rënda kanë zbatuar një urdhërkontroll në vendbanimin e të dyshuarit në Dragash.

Përmes një komunikate të përbashkët të Policisë së Kosovës dhe Prokurorisë Speciale, bëhet e ditur se gjatë bastisjes janë gjetur dhe sekuestruar këto prova materiale: 39,500 euro para të gatshme; 500 dinarë para të gatshme; 4 telefona celularë; Dokumente të ndryshme relevante për rastin.

Prokuroria Speciale njoftoi se brenda afatit të përcaktuar ligjor do të parashtrojë kërkesë në Gjykatën Themelore në Prishtinë për caktimin e masës së paraburgimit ndaj të dyshuarit.

Institucionet e sigurisë dhe të drejtësisë në Kosovë konfirmuan se mbeten të angazhuara plotësisht për ndërmarrjen e të gjitha veprimeve të nevojshme ligjore lidhur me zbardhjen e këtij rasti. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Qeveria ndan 100 mijë euro për DokuFestin

Published

on

Qeveria në detyrë e Kosovës ka ndarë 100 mijë euro për mbështetjen e realizimit të Festivalit Ndërkombëtar të Filmit Dokumentar dhe të Shkurtër “DokuFest”.

Vendimi është marrë në mbledhjen e 32-të të Qeverisë, të mbajtur më 13 gusht 2026.

Sipas Qeverisë, mbështetja financiare për DokuFestin konsiderohet investim në promovimin ndërkombëtar të Kosovës, pasi festivali çdo vit sjell në Prizren artistë, profesionistë të industrisë së filmit, media dhe vizitorë nga vende të ndryshme të botës.

Në arsyetimin e vendimit thuhet se DokuFesti krijon mundësi për prezantimin e kulturës, krijimtarisë dhe identitetit të Kosovës para publikut ndërkombëtar.

Qeveria vlerëson se festivali, përmes shtrirjes dhe reputacionit të tij ndërkombëtar, kontribuon edhe në promovimin e Kosovës si vend me skenë të zhvilluar kulturore, potencial turistik dhe kreativ, si dhe në diplomacinë publike e kulturore të vendit.

Në të njëjtën mbledhje, Qeveria ka miratuar edhe vendime për emërimin e komisioneve të pranimit për pozita të larta drejtuese në institucione dhe agjenci të ndryshme shtetërore./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Kapitull i ri për Lakers: Shitje rekord prej 12.5 miliardë dollarësh

Published

on

By

Klubi i njohur i basketbollit, Los Angeles Lakers, pritet të shitet për shumën rekord prej 12.5 miliardë dollarësh, në një marrëveshje historike që do të ndryshojë pronësinë e një prej skuadrave më ikonike të NBA-së.

Blerësit e rinj pritet të jenë Josh Kushner, themelues i kompanisë së investimeve “Thrive Capital”, dhe Bob Iger, ish-drejtori ekzekutiv i “Disney”. Ata janë në proces të marrjes së aksioneve kontrolluese të klubit.

Më parë, Mark Walter, i cili mori shumicën e aksioneve të Lakers nga familja Buss, kishte investuar rreth 10 miliardë dollarë në klub. Marrëveshja e tij u miratua nga Bordi i Guvernatorëve të NBA-së në tetor të vitit 2025.

Kushner dhe Iger kanë shprehur kënaqësinë për mundësinë e drejtimit të Lakers, duke theksuar synimin për të ruajtur traditën e klubit dhe për ta rikthyer atë në majat e basketbollit amerikan. /A.M/

 

Continue Reading

Lajmet

Ideja e Vuçiqit për Ibrin: Kërcënim politik apo skenar real me pasoja për Kosovën?

Published

on

By

Paralajmërimi i Bashkimit Evropian, reagimet e ashpra në Kosovë dhe përplasja mes zyrtarëve në Tiranë e Beograd pasuan deklaratën e presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiq, për mundësinë e ndryshimit të rrjedhës së lumit Ibër.

Bashkimi Evropian paralajmëroi se deklaratat e zyrtarëve serbë nuk kontribuojnë në normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, proces që është kusht për përparimin e të dyja vendeve drejt anëtarësimit në BE.

“Deklaratat, përfshirë ato për ndryshime të mundshme të rrjedhës së lumenjve, si dhe veprimet që nuk janë në përputhje me këtë synim, duhet të shmangen”, thuhet në përgjigjen e BE-së për Radion Evropa e Lirë.

Edhe Departamenti amerikan i Shtetit reagoi lidhur me këtë çështje, duke i thënë Radios Evropa e Lirë se paqja dhe stabiliteti në Ballkanin Perëndimor janë prioritete të Shteteve të Bashkuara.

“Normalizimi i marrëdhënieve ndërmjet Serbisë dhe Kosovës është pjesë e domosdoshme e këtij procesi”, tha një zëdhënës i Departamentit të Shtetit.

Ndryshimi i rrjedhës së Ibrit në mënyrë që lumi ta anashkalonte Kosovën do të ndërpriste prurjet e ujit në Liqenin e Ujmanit, një burim i rëndësishëm për furnizimin me ujë të Kosovës.

“Nuk bëhet fjalë për një skenar në të cilin furnizimi me ujë do të ndërpritej menjëherë”, thotë për Radion Evropa e Lirë profesori i hidraulikës dhe burimeve ujore në Kosovë, Alban Kuriqi.

Për Dushan Janjiqin nga organizata joqeveritare Forumi për Marrëdhënie Etnike, retorika e Vuçiqit është e rrezikshme, krijon atmosferë të keqe dhe mund të ndikojë edhe në pozitën e serbëve në veri të Kosovës.

“Ai tani po e përdor këtë për ta zgjatur disi pushtetin apo për të fituar diçka në zgjedhje, por rreziku është i madh. Ta përdorësh këtë si një mantrë ideologjike-propagandistike është e rrezikshme”, vlerëson Janjiq.

Deklaratat e Vuçiqit për ndryshimin e rrjedhës së Ibrit vijnë në një kohë kur ai po përballet me kritika nga një pjesë e opinionit publik në Serbi, sipas të cilave nuk ka bërë mjaftueshëm për ta mbrojtur pronën e serbëve në veri të Kosovës.

Autoritetet e Kosovës nisën më 21 korrik rrënimin e shtëpive të ndërtuara pa leje pranë Liqenit të Ujmanit në veri të vendit, zonë e banuar me shumicë serbe.

Autoritetet në Prishtinë i konsiderojnë deklaratat e Vuçiqit si shantazh politik dhe kërcënim, gjë që Beogradi zyrtar e mohon.

Lumi Ibër, rreth 270 kilometra i gjatë, buron në Mal të Zi, kalon nëpër Serbi, hyn në Kosovë, ku rrjedh për rreth 82 kilometra, dhe më pas rikthehet në Serbi.

Ai furnizon me ujë liqenin artificial të Ujmanit, i cili shtrihet në zonën kufitare ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. Rreth dy të tretat e liqenit ndodhen në territorin e Kosovës.

 

Realitet apo demagogji politike?

Profesori i hidraulikës dhe burimeve ujore në Universitetin për Biznes dhe Teknologji (UBT) në Kosovë, Alban Kuriqi, thotë se mundësia e ndërprerjes së prurjeve të ujit në Ujman duhet parë para së gjithash si një vendim politik.

Ai shpjegon se një projekt i tillë do të ishte jashtëzakonisht i ndërlikuar teknikisht dhe shumë i kushtueshëm.

“Megjithatë, nga një perspektivë afatgjatë inxhinierike, devijimi i pjesshëm ose marrja e një sasie të konsiderueshme uji në rrjedhën e sipërme është teknikisht e mundshme dhe për këtë arsye nuk duhet të hidhet poshtë plotësisht si e pamundur”, thotë Kuriqi.

Por, sipas tij, kjo do të kërkonte infrastrukturë të madhe hidroteknike.

Do të duhej të ndërtohej një digë për devijimin e ujit, objekte për marrjen e ujit dhe një kanal, tubacion ose tunel i madh për ta transportuar atë drejt një pellgu tjetër ujëmbledhës apo një rezervuari tjetër.

“Nëse transportimi me gravitet nuk do të ishte i mundur, do të nevojitej edhe infrastrukturë e konsiderueshme pompimi, si dhe energji për funksionimin e saj”.

“Një projekt i tillë do të kërkonte gjithashtu studime të hollësishme topografike, gjeologjike, hidrologjike dhe mjedisore, mjete të konsiderueshme financiare dhe shumë kohë për ndërtim”, thotë Kuriqi.

 

Cilat do të ishin pasojat?

Uji nga Liqeni i Ujmanit furnizon sistemin Ibër-Lepenc, i cili siguron ujë për objekte industriale dhe mundëson ujitjen e tokave bujqësore.

Prej tij furnizohen me ujë disa qytete të Kosovës. Uji përdoret gjithashtu nga hidrocentrali i Ujmanit, ndërsa Korporata Energjetike e Kosovës e shfrytëzon atë për ftohjen e termocentraleve.

“Ujmani varet në masë të madhe nga këto prurje nga rrjedha e sipërme. Vlerësimet e Bankës Botërore tregojnë se pothuajse i gjithë uji që Ibri sjell në Ujman vjen nga Mali i Zi dhe Serbia”, thotë Kuriqi.

“Prurja mesatare afatgjatë në rezervuar vlerësohet në rreth 11 metra kub për sekondë, megjithëse ajo ndryshon ndjeshëm mes viteve me reshje dhe atyre të thata, si dhe sipas stinëve”, shton ai.

Kuriqi shpjegon se rezervuari i Ujmanit ka kapacitet të konsiderueshëm për ruajtjen e ujit, prandaj zvogëlimi i prurjeve nuk do të nënkuptonte që Kosova do të mbetej menjëherë pa furnizim me ujë.

Megjithatë, ai paralajmëron se një zvogëlim i madh dhe afatgjatë i prurjeve do të kishte pasoja serioze për Kosovën.

“Kjo do ta zvogëlonte prodhimin e energjisë hidroelektrike dhe, me kalimin e kohës, do të kërkonte vendime gjithnjë e më të vështira për ndarjen e ujit mes furnizimit të popullsisë, prodhimit të energjisë elektrike, industrisë, bujqësisë dhe sigurimit të rrjedhës ekologjike”.

“Pasojat, rrjedhimisht, do të vareshin në masë të madhe nga shkalla dhe kohëzgjatja e zvogëlimit të prurjeve, si dhe nga niveli i ujit në rezervuar në momentin kur do të fillonte një zvogëlim i tillë”, thotë ai.

Një nga instrumentet kryesore globale që rregullon çështjet e ujërave ndërkufitare është Konventa e Kombeve të Bashkuara e vitit 1997 për përdorimin e rrjedhave ujore ndërkombëtare për qëllime të tjera përveç lundrimit.

Serbia është palë në këtë konventë. Kosova nuk është, pasi nuk është anëtare e Kombeve të Bashkuara.

Konventa, ndër të tjera, përcakton parimin e përdorimit të drejtë dhe të arsyeshëm të ujërave ndërkufitare dhe detyrimin për të mos u shkaktuar dëme të konsiderueshme shteteve të tjera.

 

Përplasja e ministrave në rrjetet sociale

Ideja për ndryshimin e rrjedhës së Ibrit nxiti një përplasje në rrjetin social X mes ministrave të Jashtëm të Shqipërisë dhe Serbisë.

Ministri për Evropën dhe Punët e Jashtme i Shqipërisë, Ferit Hoxha, tha se uji nuk mund të përdoret si instrument i presionit politik apo si mjet për ndëshkimin e një vendi apo popullsie tjetër.

Ai theksoi se “Shqipëria mbështet fuqishëm të drejtën e Kosovës për siguri, zhvillim të qëndrueshëm dhe mbrojtjen e burimeve të saj ujore”.

Ndaj kësaj deklarate reagoi shefi i diplomacisë serbe, Marko Gjuriq, duke thënë se Serbia do të vendosë vetë se si do t’i menaxhojë burimet e saj natyrore.

“Vendimi i Tiranës për t’u përfshirë në këtë çështje, duke shpërfillur presionin sistematik ndaj popullsisë serbe dhe sulmet ndaj pronës serbe, ngre në mënyrë të pashmangshme pikëpyetje për motivet politike që qëndrojnë prapa ndërhyrjes së saj”, shkroi Gjuriq.

Për këtë çështje reagoi edhe kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, i cili qëndrimet e Beogradit i përshkroi si “folklor politik”.

“Lumi Ibër, krejtësisht i pavetëdijshëm për të gjitha hartografitë tona historike, do të vazhdojë të rrjedhë sipas gjeografisë dhe jo sipas folklorit”, tha Rama.

 

Kërcënim dhe presion politik?

Për autoritetet e Kosovës, ideja e ndryshimit të rrjedhës së Ibrit është “absurde”, “kërcënuese” dhe “shoviniste”.

“[Hidrosistemi] Ibër-Lepenc dhe Liqeni i Ujmanit janë pjesë e një sistemi jetik për furnizimin me ujë, energjinë, bujqësinë dhe jetën e qindra mijëra qytetarëve të Kosovës”, paralajmëroi ushtruesja e detyrës së presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu.

Më herët, ministrja në detyrë e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor, Fitore Pacolli, e kishte cilësuar “shqetësuese” deklaratën e Vuçiqit për ndryshimin e rrjedhës së Ibrit.

“Resurset ujore nuk mund të përdoren si instrument kërcënimi, presioni apo destabilizimi ndaj një shteti tjetër”, tha Pacolli.

Vuçiq, në anën tjetër, tha se me ngritjen e kësaj ideje nuk po kërcënon askënd, por vetëm po “merret me rrjedhat ujore në territorin e Republikës së Serbisë”.

“Meqë po e keqtrajtojnë kaq shumë popullin tonë, të shohim – kemi arsye të ndryshme për ndryshimin e rrjedhës së Ibrit, e pastaj do të shohim çfarë do të bëjnë shqiptarët dhe si do të sillen”, tha ai.

Dushan Janjiq kujton se një veprim i tillë nuk do të kishte pasoja vetëm për shqiptarët.

“Si t’ia shpjegojmë tani atij [Vuçiqit] se në veri të Kosovës jetojnë edhe serbë?”, thotë me ironi Janjiq.

Liqeni i Ujmanit ndodhet kryesisht në komunën e Zubin Potokut, në veri të Kosovës, të banuar me shumicë serbe, ndërsa një pjesë më e vogël e tij shtrihet në komunën e Tutinit në Serbi.

Ideja ishte përmendur edhe më herët

Ideja për ndryshimin e rrjedhës së Ibrit nuk është e re.

Në dhjetor të vitit 2024, pas shpërthimit që dëmtoi kanalin Ibër-Lepenc në Zubin Potok, Vuçiq tha se që nga viti 1985 ekziston një ide për ndryshimin e rrjedhës së lumit për nevojat e popullsisë në Serbi.

Ai kishte thënë atëherë se ishte kundër një ideje të tillë, duke theksuar se nuk dëshironte që “natyra të përdorej për qëllime politike”.

Dushan Janjiq thotë se edhe në mesin e viteve ’80 të shekullit të kaluar, Akademia Serbe e Shkencave dhe Arteve kishte shqyrtuar mundësinë e ndryshimit të rrjedhës së Ibrit, por se në fund ishte hequr dorë nga kjo ide.

“Pra, kjo në vetvete nuk është diçka e re. Ekzistojnë projekte të tilla dhe ato hyjnë në atë që quhet gjeopolitikë. Sidomos te këto lloje ideologjish nacionaliste, ku ke një udhëheqës që mendon se mund ta ndryshojë gjithë botën”, thotë Janjiq.

“Kjo është ëndrra e tij [e Vuçiqit] – se kur ke pushtet, mund ta ndryshosh edhe rrjedhën e lumit, edhe lëvizjen e tokës”, shton ai.

 

Çfarë ndodhi me “modelin e Kolumbias” për Ujmanin?

Kosova dhe Serbia, më 4 shtator 2020, nënshkruan Marrëveshjen e Uashingtonit për normalizimin ekonomik të marrëdhënieve mes tyre, në praninë e presidentit amerikan Donald Trump.

Një nga pikat e marrëveshjes kishte të bënte edhe me Liqenin e Ujmanit.

Në vitin 2021, Shtetet e Bashkuara u dorëzuan Kosovës dhe Serbisë një studim fizibiliteti për menaxhimin e përbashkët të Liqenit të Ujmanit, sipas modelit të marrëveshjes për digat në lumin Kolumbia në veriperëndim të Paqësorit.

Marrëveshja për lumin Kolumbia ishte arritur në vitin 1961 dhe, në bazë të saj, u ndërtuan katër diga: tri në Kanada dhe një në shtetin amerikan të Montanës.

Studimi propozonte, ndër të tjera, edhe krijimin e një komisioni për lumin Ibër, i cili do ta lehtësonte diskutimin ndërmjet palëve për mundësitë e menaxhimit të burimeve ujore.

Megjithatë, propozimi nuk është zbatuar deri më sot.

Departamenti amerikan i Shtetit nuk iu përgjigj deri në publikimin e këtij artikulli pyetjeve të Radios Evropa e Lirë se çfarë ka ndodhur me këtë plan dhe nëse ai vazhdon të jetë aktual. /REL/

 

Continue Reading

Të kërkuara