Lufta që pasoi shpërbërjen e ish-Jugosllavisë mori më shumë se 100,000 jetë në Bosnje dhe Hercegovinë midis 1992 dhe 1995, kryesisht të myslimanëve boshnjakë dhe zhvendosi më shumë se dy milionë të tjerë.
Masakra në Srebrenicë shënoi një nga kapitujt më të errët të asaj lufte. Në korrik 1995, ushtria serbe e Bosnjës pushtoi Srebrenicën, e shpallur më parë një zonë e sigurt, duke vrarë brutalisht mijëra burra dhe adoleshentë atje. Pjesa e mbetur e popullsisë muslimane boshnjake e pranishme në Srebrenicë, rreth 25,000 gra, fëmijë dhe të moshuar, u transferuan me forcë jashtë enklavës. Kjo ishte masakra më e madhe në Evropë që nga Holokausti.
Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë (GJND) dhe Gjykata Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë (ICTY) njohën masakrën e myslimanëve boshnjakë në Srebrenicë nga ushtria e Republikës Srpska si një akt gjenocidi.
Gjenocidi la plagë të thella emocionale te të mbijetuarit, familjet e viktimave dhe shoqërinë boshnjake dhe hercegovinase në përgjithësi, duke krijuar pengesa të qëndrueshme për pajtimin midis grupeve të ndryshme etnike të vendit.
Këshilltarja Speciale e Kombeve të Bashkuara për Parandalimin e Gjenocidit, Alice Wairimu Nderitu ka shprehur shqetësimin e saj për incidentet e vazhdueshme të revizionizmit në lidhje me krimet mizore të kryera gjatë konfliktit të viteve 1992-1995, duke përfshirë mohimin e pandërprerë të gjenocidit të Srebrenicës dhe glorifikimin e kriminelëve të dënuar të luftës.
Në maj 2024, Asambleja e Përgjithshme e OKB-së, në një rezolutë të sponsorizuar nga Gjermania dhe Ruanda, caktoi 11 korrikun si Ditën Ndërkombëtare të Reflektimit dhe Përkujtimit të Gjenocidit të 1995 në Srebrenicë, shkruan Agjencia Telegrafike Shqiptare.
Asambleja i kërkoi gjithashtu Sekretarit të Përgjithshëm të krijojë një program informimi mbi gjenocidin e Srebrenicës në përgatitje për 30 vjetorin.
OKB dënoi më tej çdo mohim të gjenocidit të Srebrenicës si një ngjarje historike dhe u bëri thirrje shteteve anëtare që të ruajnë faktet e vërtetuara, duke përfshirë përmes sistemeve të tyre arsimore, drejt parandalimit të mohimit dhe shtrembërimit, si dhe çdo dukuri të gjenocidit në të ardhmen.
Në përpjekje për të forcuar edukimin dhe të ruajë faktet e vërtetuara, OKB-ja dhe komuniteti ndërkombëtar kanë bërë thirrje që shtetet të mbështesin programe informative nëpërmjet sistemeve të tyre arsimore. Ky hapi synon të forcojë vetëdijen historike dhe të parandalojë shpërdorimin e historisë për qëllime të ndryshme.
Dita Ndërkombëtare e Reflektimit dhe Përkujtimit të Gjenocidit të Srebrenicës është, pra, një rast për t’u përkushtuar në mbrojtjen e kujtesës historike dhe në promovimin e paqes dhe drejtësisë ndërkombëtare./UBTNews/
