Lajmet

Dhjetë mitet e gabuara mbi gjuhën e trupit

Nga Joe Navarro.

Published

on

Nga Joe Navarro

Pavarësisht rëndësisë së pamohueshme që ka komunikimit jo–verbal, shumë mite dhe besime të rreme, e zmadhojnë rëndësinë e tij. Ja cilat janë 10 mitet e gabuara rreth gjuhës së trupit:

1. Mund të zbulohet mashtrimi i dikujt bazuar në sjelljet e tij jo–verbale

I rremë. Nuk ka asnjë sjellje të vetme që të tregojë mashtrimin. Ne duhet të ndalim së lidhurisjelljet që tregojnë shqetësimin psikologjik me mashtrimin, dhe t’i pranojmë ato thjesht për atë që janë:shenja stresi, ankthi, shqetësimi, dëshpërimi, dyshimi, tensioni, nervozizmi etj, por jo mashtrimi.

2. Poligrafi mund të zbulojë gënjeshtrat

Një mit i madh. Poligrafi nuk mund të zbulojë dot gënjeshtrat. Saktësia e testit të poligrafit,ka qenë prej kohësh e diskutueshme. Problemi themelor:S’ka asnjë provë, se ndonjë model reaksionesh fiziologjike është unike për njerëzit që mashtrojnë. Pasi një njeri i ndershëm mund të jetë nervoz edhe kur thotë të vërtetën, ndërsa një gënjeshtar mund të mos jetë aspak në ankth.

3. Kruajtja në dorën e djathtë, tregon nevojën për ndihmë, ajo në të majtë tregon njëpasiguri të përkohshme

Ky mit bazohet tek kërkimet që tregojnë se dora e djathtë është e lidhur me gjysmën e majtë racionale të trurit, ndërsa dora e majtë është e lidhur me gjysmën e djathtë emocionale të trurit. U argumentua se kruajtja tek secilën dorë tregon gjendje të ndryshme të brendshme.

Por të dyja hemisferat e trurit janë thellësisht të ndërlidhura, dhe nuk funksionojnë plotësisht të pavarur nga njëra-tjetra. Ndërkohë, s’ka asnjë provë empirike për të mbështetur një marrëdhënie shkakësore, midis ndjenjës së pasigurisë dhe kruajtjes me një dorë të caktuar.

4. Ka 3 lloje të ndryshme njerëzish, dhe ju mund t’i tregoni personalitetet dhe stilet e tyre të komunikimit bazuar në gjuhën e trupit

Ky mit bazohet në pretendimin se të gjitha qeniet njerëzore i përshtaten njërës nga 3 profilet e veçanta neurologjike. Por kjo nuk mbështetet nga kërkimet shkencore, dhe njerëzit janë shumë kompleks për t’u ndarë në vetëm 3 kategori.

5. Përbuzja është e vetmja shprehje asimetrike e shfaqur në fytyrë

Ky argument buron nga besimi se ekziston vetëm një emocion i veçantë i pranishëm në fytyrën tonë në çdo kohë, që ka veçori specifike, dhe se tiparet asimetrike nuk mund të shoqërojnë asnjë emocion tjetër përveç përbuzjes. Por kini parasysh faktin se emocionet janërrallëherë të izoluara.

Ato janë dinamike dhe shumë fluide, të mbivendosura, ndonjëherë kontradiktore dhe komplekse. A jeni ndjerë ndonjëherë edhe i lumtur edhe i trishtuar, i emocionuar për një mundësi të re, por edhe i nervozuar një ndryshim të caktuar? Shprehjet tona të fytyrës nuk janë gjithmonë tregues të vetëm një emocioni të caktuar, dhe një shprehje asimetrike nuk tregon gjithmonë përbuzje.

6. Gënjeshtarët e shmangin kontaktin sy më sy

Siç tregoi studimi i psikologut të famshëm Aldert Vrij, gënjeshtarët përfshihen më shumë nëkontaktin me sy, pasi duan të sigurohen se po besohen nga të tjerët. Pastaj duhet të kemi parasysh se në shumë kultura, njerëzi mësohen të shohin përtokë dhe të shmangin kontaktin me sy kur janë të penduar për një sjellje të gabuar.

7. 93 për qind të gjithë komunikimit njerëzor është jo verbal

Përqindjet e cituara variojnë midis 70-93 për qind. Kjo shifër buron kryesisht nga keqkuptimii një studimi klasik nga Albert Mehrabian. Mehrabian nuk deklaroi në asnjë rast, që ne mund t’i vendosim një përqindje të saktë të elementit verbal kundrejt atij jo–verbal në komunikimin në përgjithësi. Por në atë studim të veçantë, elementi jo–verbal ishte 93 për qind. Por komunikimi është i rrjedhshëm dhe refleksiv, sipas situatave. Prandaj nuk ka një ndarje fikse.

8. Kryqëzimi i krahëve rreth belit do të thotë “Qëndroj larg meje!”

Në një studim timin, unë kam zbuluar se kjo sjellje mund të jenë një sinjal shqetësimi. Por, kam zbuluar gjithashtu se më shpesh sesa jo, kjo sjellje është thjesht një mënyrë e rehatshme përmes se cilës ne çlodhim krahët.

Shpeshherë, kryqëzimi i krahëve nuk është gjë tjetër veçse një sjellje vetë-ngushëlluese, kur presim që diçka të fillojë, kur jemi të përfshirë në një bisedë, apo edhe kur jemi të mërzitur. Fëmijët e bëjnë këtë gjatë gjithë kohës. Ajo që ka rëndësi është konteksti dhe gjestet jo–verbale shoqëruese

9. Nëse një person i përgjigjet një pyetjeje duke prekur fillimisht hundën, ai po gënjen

Ne e prekim fytyrën tonë gjatë gjithë ditës, si një mekanizëm për t’u qetësuar. Dhe e bëjmëkëtë natyrshëm në shumë situata. Prandaj as kjo dhe as ndonjë sjellje tjetër e izoluar, nuk tregon mashtrim.

10. Nëse një person sheh poshtë nga e majta ose e djathta, para se t’i përgjigjet një pyetjeje, është duke gënjyer

23 nga 24 studimet mbi këtë çështje, të rishikuara kohët e fundit, e kanë hedhur poshtë këtë hipotezë. Nuk ekziston asnjë provë shkencore që të sugjerojë se sjellja e syve apo shmangia e shikimit të tjetrit në sy, mund të vërë në dyshim vërtetësinë e asaj që po thotë. / “Psychology Today” – Bota.al

Continue Reading

Opinione

Gjuha angleze – ura që lidh të rinjtë me botën dhe të ardhmen

Published

on

By

Shkruan: Dr. Sc. Eglantina Bilalli

Çdo vit, më 23 prill, shënohet Dita e Gjuhës Angleze, një datë simbolike e zgjedhur nga United Nations. Kjo ditë përkon me lindjen dhe vdekjen e William Shakespeare, një nga figurat më të shquara të letërsisë botërore dhe një kontribuues i jashtëzakonshëm në zhvillimin e gjuhës angleze

Gjuha angleze ka fituar një rol shumë të rëndësishëm në botën e sotme. Ajo nuk është thjesht një mjet komunikimi, por një urë që lidh njerëz, kultura dhe mundësi nga vende të ndryshme të botës. Pikërisht për këtë arsye, rëndësia e saj historike, kulturore dhe globale vazhdon të theksohet gjithnjë e më shumë, duke nxitur njëkohësisht edhe shumëgjuhësinë, dialogun ndërkulturor dhe përdorimin e barabartë të gjuhëve në nivel ndërkombëtar.

Çdo vit, më 23 prill, shënohet Dita e Gjuhës Angleze, një datë simbolike e zgjedhur nga United Nations. Kjo ditë përkon me lindjen dhe vdekjen e William Shakespeare, një nga figurat më të shquara të letërsisë botërore dhe një kontribuues i jashtëzakonshëm në zhvillimin e gjuhës angleze.

Përmes kësaj përzgjedhjeje, synohet të theksohet rëndësia historike, kulturore dhe globale e anglishtes, si dhe të promovohet shumëgjuhësia, dialogu ndërkulturor dhe përdorimi i barabartë i gjuhëve zyrtare në nivel ndërkombëtar.

Sot, anglishtja është bërë pothuajse gjuha kryesore e teknologjisë, shkencës, biznesit dhe komunikimit global. Shumica e informacioneve në internet, artikujve shkencorë dhe kurseve online janë të disponueshme në këtë gjuhë. Për të rinjtë, kjo do të thotë më shumë mundësi për të mësuar, për t’u zhvilluar profesionalisht dhe për të fituar aftësi që kërkohen gjithnjë e më shumë në tregun e punës.

Edhe në aspektin e punësimit, njohja e anglishtes është një avantazh i madh, e shpeshherë edhe një domosdoshmëri. Në fusha si teknologjia e informacionit, turizmi, marketingu digjital, shërbimi ndaj klientit apo puna në organizata ndërkombëtare, aftësia për të komunikuar në
anglisht rrit ndjeshëm mundësitë për punësim dhe përparim në karrierë. Sidomos sot, kur puna në distancë po zë gjithnjë e më shumë vend, kjo gjuhë u jep të rinjve mundësinë të punojnë për kompani të huaja edhe pa u larguar nga vendi i tyre.

Përtej anës profesionale, anglishtja ndikon edhe në zhvillimin personal e kulturor. Përmes saj, të rinjtë mund të lexojnë libra, të ndjekin filma, të dëgjojnë muzikë dhe të njohin ide e realitete të ndryshme nga e gjithë bota. Kjo i ndihmon të zgjerojnë horizontin, të kuptojnë më mirë kulturatë tjera dhe të zhvillojnë mendim më kritik e më të hapur.

Një rol shumë të rëndësishëm anglishtja ka edhe në arsim. Studentët që e zotërojnë këtë gjuhë kanë më shumë mundësi të ndjekin studime jashtë vendit, të përfshihen në programe shkëmbimi apo të aplikojnë për bursa ndërkombëtare. Shumë universitete të njohura në botë ofrojnë programe në anglisht, ndaj njohja e saj është shpesh një hap i domosdoshëm për këdo që synon një formim më të lartë dhe më konkurrues.

Megjithatë, rëndësia e anglishtes nuk duhet kuptuar si zëvendësim i gjuhës amtare. Përkundrazi, ajo duhet parë si një vlerë shtesë. Ruajtja dhe zhvillimi i gjuhës shqipe mbetet thelbësor për identitetin tonë kulturor dhe kombëtar. Prandaj, shumëgjuhësia është rruga më e mirë: të njohësh anglishten pa humbur lidhjen me gjuhën dhe rrënjët e tua.

Në fund, mund të thuhet se në një botë ku kufijtë po bëhen gjithnjë e më të vegjël, anglishtja mbetet një nga mjetet më të rëndësishme për zhvillim personal dhe shoqëror. Ajo u jep të rinjve më shumë besim, më shumë mundësi dhe një dritare më të gjerë drejt botës. Të investosh në mësimin e saj do të thotë të investosh në të ardhmen.
Nëse do që të tingëllojë edhe më natyral, si ese e shkruar nga një nxënës/student, ja jap edhe në një version më pak formal.

Dr. Sc. Eglantina Bilalli është profesoreshë në Fakultetin e Gjuhës Angleze dhe Fakultetin Media dhe Komunikim në UBT.

 

Continue Reading

Vendi

Sot nafta 1.64 euro, benzina 1.39 euro

Published

on

By

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINT) ka publikuar çmimet maksimale të lejuara për shitjen e derivateve të naftës për datën 23 prill 2026.

Sipas vendimit të fundit, çmimet që hyjnë në fuqi nga ora 10:00 janë: Nafta (dizel): 1.64 euro për litër Benzina: 1.39 euro për litër; Gasi: 0.87 euro për litër.

MINT ka njoftuar qytetarët se për çdo parregullsi apo ankesë lidhur me çmimet në treg, mund të adresohen në emailin zyrtar të departamentit të konsumatorit ose përmes numrit të telefonit pa pagesë.

Këto çmime po vazhdojnë të mbeten në nivele të larta, kryesisht si pasojë e pasigurisë në tregjet ndërkombëtare dhe tensioneve të vazhdueshme nga konflikti mes SHBA-së, Iranit dhe Izraelit, gjë që ka reflektuar drejtpërdrejt në koston e karburanteve edhe në tregun tonë.

Continue Reading

Vendi

Rahoveci drejt një qendre moderne për art dhe inovacion

Published

on

Në Rahovec po vazhdon ndërtimi i Qendrës për Arte, Kulturë dhe Inovacion, një projekt që synon të krijojë një hapësirë bashkëkohore për zhvillimin e jetës kulturore dhe kreative në qytet. Kjo qendër pritet t’u shërbejë artistëve, të rinjve dhe gjithë komunitetit artdashës, duke ofruar kushte më të avancuara për krijimtari, bashkëpunim dhe zhvillim profesional.

Me një investim që tejkalon 3 milionë euro, projekti synon të forcojë infrastrukturën kulturore në Rahovec dhe të hapë mundësi të reja për zhvillimin e artit dhe inovacionit, jo vetëm në nivel lokal, por edhe më gjerë.

Continue Reading

Lajmet

Kapen të dyshuarit që vodhën cigaret elektronike nga vetura në Vushtrri

Published

on

By

Policia e Kosovës ka arrestuar katër persona të dyshuar për përfshirje në një vjedhje të rëndë të ndodhur dy ditë më parë në Vushtrri.

Rasti ishte denoncuar me 22 prill, pasi një qytetar kishte raportuar se persona të panjohur i kishin thyer xhamin e veturës dhe prej andej kishin vjedhur rreth 400 lloje të cigareve elektronike. Pas një pune operative dhe hetimore, njësitet policore kanë arritur t’i identifikojnë dhe t’i prangosin të dyshuarit në Mitrovicën e Jugut.

Gjatë operacionit, policia ka gjetur dhe ka sekuestruar një pjesë të cigareve elektronike që ishin raportuar si të vjedhura.

Pas intervistimit, me urdhër të prokurorit, njëri nga të dyshuarit është dërguar në mbajtje, ndërsa tre të tjerët do të mbrohen në procedurë të rregullt. Ndaj tyre janë iniciuar rastet për veprat penale “Vjedhje e rëndë” dhe “Blerja, pranimi ose fshehja e sendeve të përfituara me kryerjen e veprës penale”.

Continue Reading

Të kërkuara