Kulturë

Dekolonizimi në qendër të Berlinit: Një monument i ri për kujtesën dhe shërimin kolektiv!

Published

on

Berlini hapi memorialin e tij të parë dedikuar procesit të dekolonizimit, një hap i rëndësishëm për të përballuar dhe reflektuar mbi të kaluarën koloniale të qytetit. Ky monument i ri, me titull EarthNest (Foleja e Tokës), është një skulpturë tërheqëse prej bronzi që qëndron në zemër të lagjes Neukölln, një zonë e njohur për larmishmërinë dhe kulturën e saj shumëkombëshe. Ky instalacion shënon një moment kyç në zhvillimin e kulturës së kujtesës në Berlin dhe ka për qëllim krijimin e një hapësire për reflektim, dialog dhe shërim.

Skulptura EarthNest, e dizajnuar nga kolektivi Lockward, ka formën e një strukture konike, me një dizajn të hapur dhe të lehtë, e cila është realizuar nga bronzi. Ky dizajn delikat, por i fuqishëm, simbolizon një tempull komunal, një mishërim të unitetit, kujtesës kolektive dhe procesit të rimarrjes së asaj që kolonializmi u përpoq ta fshihte.

Artistët pas këtij projekti, Jeannette Ehlers dhe Patricia Kaersenhout, të njohur për angazhimet e tyre me temat e identitetit dhe dekolonizimit, bashkëpunuan me arkitektin Max Bentler dhe këshilltarin Rolando Vazquez për të krijuar këtë vepër arti. Si pjesë e simbolikës së thellë të memorialit, artistët përfshinë dhe dheun trashëgimor nga ish-kolonitë në pjesën nëntokësore të strukturës, duke e forcuar më tej rolin e tij si një memorial për ndikimin e përhershëm të dhunës koloniale.

Dizajni i veprës përfshin gjithashtu një kon me valëzim të shtrirë në ajër, të ndriçuar me nuanca vjollce, që simbolizon fuqinë e shërimit të plagës koloniale. Ky monument shërben si një kujtim për përpjekjet e komuniteteve për të u bashkuar, për të përballuar traumat historike dhe për të nxitur pajtimin. Si pjesë e memorialit, vizitorët mund të dëgjojnë një seri audiosh që tregojnë histori dhe dëshmi nga komunitete të ish-kolonive, duke u dhënë zë historive që vazhdojnë të formojnë botën e sotme.

EarthNest u zgjodh përmes një konkursi ndërkombëtare të hapur, ku morën pjesë 244 propozime nga mbarë bota. Ky konkurs u shoqërua me një program edukativ që kishte për qëllim rritjen e ndërgjegjësimit për procesin e dekolonizimit dhe rëndësinë e tij në kontekstin e kohëve moderne. Juria, e udhëhequr nga artisti nigerian Chika Okeke-Agulu dhe artistja kolumbiane Maria Linares, zgjodhi dizajnin fitues në janar të vitit 2024.

Memoriali u inagurua më 14 nëntor 2024, me praninë e liderëve kulturorë dhe figurave politike. Claudia Roth, Ministre e Shtetit për Kulturën, e lavdëroi monumentin si një kontribut të rëndësishëm për reflektimin e vazhdueshëm të Gjermanisë mbi të kaluarën e saj koloniale. “Memoriali dekolonial do të bëjë një kontribut të rëndësishëm për adresimin e të kaluarës koloniale dhe pasojave të saj në të tashmen,” tha ajo. Ky projekt mori mbështetje të fortë politike dhe financiare, me qeverinë federale që kontribuoi me 750,000 euro për mbështetje të konkursit, programeve të angazhimit publik dhe ndihmës për ndërtimin e veprës. Shteti i Berlinit gjithashtu kontribuoi me 750,000 euro të tjera për ndërtimin e veprës artistike, duke treguar angazhimin e qytetit për përballimin e trashëgimisë koloniale.

Hapja e EarthNest është jo vetëm një moment reflektimi historik, por gjithashtu një thirrje për veprim. Akinola Famson, një anëtar i bordit të Berlin Global Village, theksoi rolin e memorialit në krijimin e një “hapësire të gjallë” për dialogun e vazhdueshëm dekolonial. Instalimi ka për qëllim të stimulojë mendimin dhe të nxisë biseda mbi marrëdhëniet veriore-jugore, duke krijuar një ndikim afatgjatë në peizazhin kulturor dhe politik të Berlinit. Si një simbol i shërimit, pajtimit dhe kujtesës, EarthNest qëndron si një pikë kthese në rrugëtimin e qytetit për një kuptim dhe njohje më të thellë të së kaluarës së tij koloniale./DW/

Lajmet

Mbyllet edicioni i 26-të i Panairit të Librit në Prishtinë

Published

on

Pas gjashtë ditësh me aktivitete letrare, dje është mbyllur edicioni i 26-të i Panairit të Librit në Prishtinë, një nga ngjarjet më të rëndësishme kulturore në vend.

Panairi mblodhi dhjetëra shtëpi botuese nga Kosova, Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe treva të tjera shqiptare, duke sjellë mijëra tituj librash, promovime dhe takime me autorë. Mysafir nderi i këtij edicioni ishte shkrimtari italo-francez Francesco Rapazzini.

Një ditë para mbylljes, u ndanë edhe çmimet tradicionale të panairit, me të cilat u vlerësuan autorë, përkthyes, studiues dhe vepra të spikatura të vitit.

Përfaqësues të shtëpive botuese vlerësuan interesimin e lexuesve, por theksuan se ndryshimi i datave të organizimit ka ndikuar në numrin më të vogël të vizitorëve krahasuar me vitet e kaluara.

Në kuadër të panairit, lexuesit patën mundësi të përfitojnë nga oferta të shumta, tituj të rinj dhe zbritje të konsiderueshme, ndërsa interesim të veçantë pati për librat akademikë, teknologjinë, inteligjencën artificiale, si dhe literaturën për fëmijë.

Panairin e Librit “Prishtina 2026” e vizitoi edhe kryeministri në detyrë, Albin Kurti, së bashku me ministren në detyrë të Kulturës dhe Turizmit, Saranda Bogujevci./rtk/

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Mbrëmje përkujtimore në Bernë për 95-vjetorin e Dritëro Agollit

Published

on

Ambasada e Shqipërisë në Bernë organizoi në bibliotekën Kornhausbibliothek një mbrëmje të veçantë kushtuar 95-vjetorit të lindjes së poetit dhe shkrimtarit shqiptar Dritëro Agolli.

Në aktivitet morën pjesë nxënës shqiptarë, mësues dhe dashamirës të kulturës shqiptare në Zvicër, të cilët u njohën me jetën dhe veprën e një prej figurave më të rëndësishme të letërsisë shqipe.

Ambasadori Ermal Dredha e vlerësoi Agollin si një krijues që e shndërroi përvojën e njeriut të zakonshëm në art, duke theksuar se veprat e tij mbeten aktuale për shkak të trajtimit të vlerave universale si dinjiteti njerëzor, dashuria dhe raporti i njeriut me kohën.

Mbrëmja u pasurua me recitime nga nxënësit e shkollave shqipe në Zvicër, interpretime muzikore nga Mimoza Nazarko dhe nxënësit, si dhe me materiale filmike dhe incizime nga zëri i vetë Agollit.

Ambasada falënderoi Brikela Andera, bibliotekën Kornhausbibliothek dhe Muzeu Kadare–Agolli për kontributin në realizimin e aktivitetit, i cili mundësoi ekspozimin e dorëshkrimeve dhe materialeve krijuese të autorit.

Pas Bernës, aktivitetet e Vitit të Agollit dhe Kadaresë do të vazhdojnë në Gjenevë, ku gjatë vjeshtës pritet të organizohet një veprimtari kushtuar shkrimtarit Ismail Kadare.

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Përfundojnë xhirimet e filmit të shkurtër “Ni latte pa qumësht”

Published

on

Kanë përfunduar xhirimet e filmit të shkurtër “Ni latte pa qumësht”, me skenar dhe regji nga Mjellma Istrefi, ndërsa producent është Shkumbin Istrefi.

Në këtë film luajnë aktorët Tristan Halilaj, Ilire Vinca, Gentrit Shala, Selman Jusufi, Blerta Ismaili, Orgeta Brahimi dhe Liza Curri.

Drejtor i fotografisë është Naum Doksevski.

Filmi është prodhim i Mayfly Productions.

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Haxhiu merr pjesë në hapjen e ekspozitës “Sy më Sy”

Published

on

Ushtruesja e Detyrës së Presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka marrë pjesë në hapjen e ekspozitës “Sy më Sy”, e cila trajton rrëfimet dhe përvojat e të mbijetuarve të dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë.

Në fjalën e saj, Haxhiu tha se irisi, i vendosur në qendër të ekspozitës, paraqet një shenjë unike të identitetit njerëzor dhe simbolizon praninë, dinjitetin dhe historinë personale të secilit individ.

Ajo vlerësoi punën e Qendrës Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës dhe organizatës “Pro Peace”, duke theksuar rëndësinë e rrëfimeve të të mbijetuarve dhe nevojën për t’u përballur me stigmën që ka përcjellë shumë prej tyre pas luftës.

Sipas Haxhiut, personat e dhunuar seksualisht gjatë luftës janë pjesë e historisë së Kosovës dhe meritojnë njohje, kujdes, drejtësi dhe jetë me dinjitet.

Ekspozita “Sy më Sy” synon të nxisë reflektimin dhe ndërgjegjësimin mbi përvojat e të mbijetuarve, duke sjellë para publikut histori që për vite të tëra kanë mbetur në heshtje.

/A.K/

Continue Reading

Të kërkuara