Kulturë

Dekolonizimi në qendër të Berlinit: Një monument i ri për kujtesën dhe shërimin kolektiv!

Published

on

Berlini hapi memorialin e tij të parë dedikuar procesit të dekolonizimit, një hap i rëndësishëm për të përballuar dhe reflektuar mbi të kaluarën koloniale të qytetit. Ky monument i ri, me titull EarthNest (Foleja e Tokës), është një skulpturë tërheqëse prej bronzi që qëndron në zemër të lagjes Neukölln, një zonë e njohur për larmishmërinë dhe kulturën e saj shumëkombëshe. Ky instalacion shënon një moment kyç në zhvillimin e kulturës së kujtesës në Berlin dhe ka për qëllim krijimin e një hapësire për reflektim, dialog dhe shërim.

Skulptura EarthNest, e dizajnuar nga kolektivi Lockward, ka formën e një strukture konike, me një dizajn të hapur dhe të lehtë, e cila është realizuar nga bronzi. Ky dizajn delikat, por i fuqishëm, simbolizon një tempull komunal, një mishërim të unitetit, kujtesës kolektive dhe procesit të rimarrjes së asaj që kolonializmi u përpoq ta fshihte.

Artistët pas këtij projekti, Jeannette Ehlers dhe Patricia Kaersenhout, të njohur për angazhimet e tyre me temat e identitetit dhe dekolonizimit, bashkëpunuan me arkitektin Max Bentler dhe këshilltarin Rolando Vazquez për të krijuar këtë vepër arti. Si pjesë e simbolikës së thellë të memorialit, artistët përfshinë dhe dheun trashëgimor nga ish-kolonitë në pjesën nëntokësore të strukturës, duke e forcuar më tej rolin e tij si një memorial për ndikimin e përhershëm të dhunës koloniale.

Dizajni i veprës përfshin gjithashtu një kon me valëzim të shtrirë në ajër, të ndriçuar me nuanca vjollce, që simbolizon fuqinë e shërimit të plagës koloniale. Ky monument shërben si një kujtim për përpjekjet e komuniteteve për të u bashkuar, për të përballuar traumat historike dhe për të nxitur pajtimin. Si pjesë e memorialit, vizitorët mund të dëgjojnë një seri audiosh që tregojnë histori dhe dëshmi nga komunitete të ish-kolonive, duke u dhënë zë historive që vazhdojnë të formojnë botën e sotme.

EarthNest u zgjodh përmes një konkursi ndërkombëtare të hapur, ku morën pjesë 244 propozime nga mbarë bota. Ky konkurs u shoqërua me një program edukativ që kishte për qëllim rritjen e ndërgjegjësimit për procesin e dekolonizimit dhe rëndësinë e tij në kontekstin e kohëve moderne. Juria, e udhëhequr nga artisti nigerian Chika Okeke-Agulu dhe artistja kolumbiane Maria Linares, zgjodhi dizajnin fitues në janar të vitit 2024.

Memoriali u inagurua më 14 nëntor 2024, me praninë e liderëve kulturorë dhe figurave politike. Claudia Roth, Ministre e Shtetit për Kulturën, e lavdëroi monumentin si një kontribut të rëndësishëm për reflektimin e vazhdueshëm të Gjermanisë mbi të kaluarën e saj koloniale. “Memoriali dekolonial do të bëjë një kontribut të rëndësishëm për adresimin e të kaluarës koloniale dhe pasojave të saj në të tashmen,” tha ajo. Ky projekt mori mbështetje të fortë politike dhe financiare, me qeverinë federale që kontribuoi me 750,000 euro për mbështetje të konkursit, programeve të angazhimit publik dhe ndihmës për ndërtimin e veprës. Shteti i Berlinit gjithashtu kontribuoi me 750,000 euro të tjera për ndërtimin e veprës artistike, duke treguar angazhimin e qytetit për përballimin e trashëgimisë koloniale.

Hapja e EarthNest është jo vetëm një moment reflektimi historik, por gjithashtu një thirrje për veprim. Akinola Famson, një anëtar i bordit të Berlin Global Village, theksoi rolin e memorialit në krijimin e një “hapësire të gjallë” për dialogun e vazhdueshëm dekolonial. Instalimi ka për qëllim të stimulojë mendimin dhe të nxisë biseda mbi marrëdhëniet veriore-jugore, duke krijuar një ndikim afatgjatë në peizazhin kulturor dhe politik të Berlinit. Si një simbol i shërimit, pajtimit dhe kujtesës, EarthNest qëndron si një pikë kthese në rrugëtimin e qytetit për një kuptim dhe njohje më të thellë të së kaluarës së tij koloniale./DW/

Lajmet

1 Qershori – Dita Ndërkombëtare e Fëmijëve, theksohen sfidat globale dhe organizohet aktivitet në Prishtinë

Published

on

Sot shënohet 1 Qershori, Dita Ndërkombëtare e Fëmijëve, një ditë e dedikuar promovimit të të drejtave, mirëqenies dhe mbrojtjes së fëmijëve në mbarë botën.

Kjo ditë ka rrënjë në përpjekjet ndërkombëtare për garantimin e të drejtave të fëmijëve, të cilat u forcuan me Deklaratën e të Drejtave të Fëmijëve të vitit 1959 dhe Konventën për të Drejtat e Fëmijës të miratuar nga OKB në vitin 1989.

Megjithatë, të dhënat globale tregojnë se sfidat mbeten të mëdha. Dhjetëra miliona fëmijë ende nuk kanë qasje në arsim, ndërsa miliona të tjerë përballen me varfëri ushqimore dhe kushte të vështira jetese. Në shumë vende të botës, vazhdojnë të raportohen edhe raste të martesave të hershme të vajzave, një fenomen që ndikon drejtpërdrejt në shkeljen e të drejtave të tyre dhe zhvillimin e shëndetshëm.

Në kuadër të kësaj dite, Komuna e Prishtinës në bashkëpunim me organizatën ETEA ka organizuar aktivitetin publik me titull “Përtej festës: Flasim për sigurinë e fëmijëve në shkolla”, i cili synon të hapë diskutim mbi sigurinë dhe mirëqenien e fëmijëve në institucionet arsimore.

Continue Reading

Lajmet

“Syrigana” e Petrit Halilajt prezantohet me sukses në Berlin

Published

on

Opera bashkëkohore “Syrigana” e artistit kosovar Petrit Halilaj është prezantuar para publikut ndërkombëtar në Berlin, në hapësirat e “Hamburger Bahnhof”, një prej muzeve më të rëndësishëm të artit bashkëkohor në Evropë.

Interpretimi u realizua nga një ansambël i Filharmonisë së Kosovës në kuadër të ekspozitës “An Opera Out of Time”, e cila kishte në qendër operën e parë të Halilajt dhe njëherësh shënoi mbylljen e ekspozitës së tij personale në këtë institucion prestigjioz.

E bazuar në mite, legjenda dhe rrëfime të lidhura me vendlindjen e artistit, “Syrigana” ndërthur muzikën, teatrin dhe instalacionin artistik, duke sjellë një përvojë unike për publikun. Vepra pati premierën në qershor të vitit të kaluar në Syriganë të Skenderajt dhe që atëherë është vlerësuar si një nga projektet më të veçanta artistike të realizuara në Kosovë.

Sipas Filharmonisë së Kosovës, prezantimi në Berlin përbën një moment të rëndësishëm në rrugëtimin e operës, e cila tashmë ka potencial të vazhdojë jetën e saj artistike edhe në skena të tjera ndërkombëtare.

Me këtë paraqitje, Petrit Halilaj ka vazhduar ta prezantojë artin dhe kulturën e Kosovës në qendra të rëndësishme botërore, duke e shndërruar kujtesën, mitet dhe historitë lokale në vepra me jehonë ndërkombëtare.

Continue Reading

Kulturë

“Bidermani dhe Zjarrvënësit” ngjitet sonte në skenën e Teatrit Kombëtar të Kosovës

Published

on

Teatri Kombëtar i Kosovës sjell sonte para publikut shfaqjen “Bidermani dhe Zjarrvënësit”, të autorit Max Frisch, me regji të Agon Myftarit. Premiera do të jepet sot, më 1 qershor 2026, duke filluar nga ora 20:00, ndërsa repriza do të shfaqet edhe më 2 qershor në të njëjtin orar.

Në këtë produksion interpretojnë aktorët Kushtrim Qerimi, Arta Selimi, Shkëlzen Veseli, Semira Latifi, Albina Krasniqi, Edlir Gashi, Ylber Bardhi, Lum Veseli, Donika Rushiti, Lis Maliqi dhe Erdonis Gashi.

Muzika e shfaqjes është realizuar nga Memli Kelmendi, ndërsa dramaturgjinë e ka përgatitur Zoga Çeta Çitaku. Skenografia është punuar nga Nicola Minssen, kostumografia nga Samka Ferri, ndërsa asistente e regjisorit është Diellza Dedushi.

Për ndriçimin dhe tonin janë kujdesur Bujar Bekteshi dhe Arben Aliu, ndërsa inspiciente e shfaqjes është Nazmije Krasniqi.

Të interesuarit mund të rezervojnë biletat duke dërguar emrin, mbiemrin dhe numrin e biletave në numrin e telefonit 044 430 693.

“Bidermani dhe Zjarrvënësit” është pjesë e repertorit të Teatrit Kombëtar të Kosovës dhe vjen si një nga prodhimet më të reja të skenës teatrore vendore.

Continue Reading

Lajmet

Artistja Arbresha Hoxha prezanton veprat e saj në Barcelonë, New York dhe Vjenë

Published

on

By

Artistja dhe dizajnerja, njëherit profesoreshë në Fakultetin e Artit dhe të Dizajnit në UBT, Arbresha Hoxha do të përfaqësojë krijimtarinë e saj në tri ngjarje të rëndësishme ndërkombëtare të artit bashkëkohor gjatë vitit 2026, duke zgjeruar praninë e saj artistike në skenën globale dhe duke promovuar artin shqiptar në kontekste prestigjioze ndërkombëtare.

Pjesëmarrja e parë do të realizohet në Barcelona Contemporary Art Exhibition 2026, e cila do të mbahet në Barcelonë gjatë muajit korrik 2026. Në këtë ekspozitë ndërkombëtare, veprat e Arbresha Hoxhës do të prezantohen përkrah artistëve nga vende të ndryshme të botës, duke krijuar mundësi të reja bashkëpunimi dhe shkëmbimi profesional me kuratorë, artistë dhe institucione kulturore ndërkombëtare.

Më pas, veprat e saj do të ekspozohen në Times Square Billboard Showcase në New York City, një platformë prestigjioze që promovon artin digjital dhe bashkëkohor në një nga hapësirat publike më ikonike në botë. Kjo pjesëmarrje përfaqëson një mundësi të rëndësishme për prezantimin e krijimtarisë së saj para një audience të gjerë ndërkombëtare.

Gjithashtu, më 27–28 qershor 2026, Arbresha Hoxha do të marrë pjesë në një ekspozitë ndërkombëtare të arteve pamore në Vjenë, Austri, ku do të ekspozojë veprat e saj së bashku me artistë nga vende të ndryshme. Ngjarja synon të nxisë dialogun ndërkulturor dhe shkëmbimin e ideve artistike përmes praktikave bashkëkohore të artit vizual.

Këto paraqitje ndërkombëtare dëshmojnë angazhimin e vazhdueshëm të Arbresha Hoxhës në zhvillimin e praktikës së saj artistike dhe në promovimin e artit shqiptar në skenën ndërkombëtare. Përmes pjesëmarrjes në këto ngjarje të rëndësishme, ajo kontribuon në forcimin e dialogut kulturor dhe në prezantimin e vlerave bashkëkohore të artit vizual para publikut global.

Continue Reading

Të kërkuara