Lajmet

Çfarë rreziku kanë për zemrën temperaturat e larta?

Published

on

Kur temperatura e ambientit është më e lartë se temperatura e trupit, djersitja është i vetmi mekanizëm efikas ftohës në dispozicion të trupit të njeriut.

Mirëpo kjo përkthehet në humbjen e lëngjeve, e për pasojë uljen e presionit të gjakut.

Ky proces nuk përbën as njëlloj problemi për shumicën e individëve për sa kohë që konsumojnë lëngje për t’u mbrojtur nga dehidrimi.

Megjithatë, kujdes!

Në rast se keni probleme kardiake, nxehtësia ekstreme mbart një sërë rreziqesh të shtuara që mund të vështirësojnë punën e zemrës dhe qarkullimin e gjakut, prandaj është veçanërisht e rëndësishme të tregoni kujdes të veçantë sidomos në rastet kur vuani apo jeni të prekur nga:

Hipertensioni

Pacientët që vuajnë nga hipertensioni shpesh përjetojnë tensione të ulëta pasi prania e temperaturave të larta shkakton zgjerimin e enëve të gjakut si dhe humbjen e lëngjeve (dehidrim).

Për pasojë kjo kategori pacientësh ka nevojë për reduktim të dozës së medikamenteve dhe shtim të sasisë së kripës së konsumuar në dietën ushqimore.

Megjithatë duhet treguar kujdes i veçantë pasi dehidrimi i lartë mund të bëhet shkak për kriza hipertensive.

Angina pectoris (dhimbja e kraharorit)

Në stinën e verës, enët e gjakut janë më të relaksuara & më të gjera se zakonisht.

Prandaj, duhet treguar kujdes i veçantë në rastin e pacientëve të cilët përdorin spraj glyceryl trinitrate për të lehtësuar dhimbjen e kraharorit për arsye se spraji glyceryl trinitrat e zgjeron për një kohë mjaft të shkurtër enët e gjakut, e për pasojë ul në mënyrë të menjëhershme presionin arterial duke shkaktuar debulesë & lodhje.

Infarkti imiokardit

Në rastet kur pacienti ka pësuar më parë infarkt të miokardit, zemra nuk arrin të pompojë gjak me të njëjtin intensiet si të një zemre të shëndetshme & kemi të bëjmë me një gjendje e cila quhet insuficiencë kardiake.

Kjo patologji e vendos pacientin përballë rrezikut të akumulimit të fluideve sidomos në mushkëri, situatë kjo e cila nëse ndodh, mund të jetë fatale për jetën e pacientit. Prandaj, në të tilla raste mjekët kardiologë rekomandojnë kufizimin e konsumit të lëngjeve apo edhe marrjen e medikamenteve diuretike. Mirëpo, humbja e lëngjeve sidomos gjatë stinës së verës shkakton dehidrim dhe humbjen e kripërave mineraleve e për pasojë rëndimin më tej të gjendjes së pacientit.

Për menaxhimin sa më efektiv të kësaj situate, është me mjaft rëndësi të minimizohet ekspozimi ndaj temperaturave të larta po aq sa dhe konsultat periodike me mjekët kardiologë.

Goditja nga i nxehti (Stroke)

Dehidrimi. Humbja e një sasie të konsiderueshme të lëngjeve të trupit) rrit temperaturën e brendshme të trupit dhe në rast se nuk trajtohet, mund të përbëjë kërcënim për jetën e pacientëve.

Ndër simptomat e goditjes nga i nxehti mund të përmendim debulesë, djersitje, marramendje, humbje ndjenjash, dhimbje muskulore, edemë (ënjtje) të kyçeve, vështirësi në frymëmarrje, nauzea apo të vjella.

Kjo situatë sigurisht që përbën rrezik të shtuar dhe mund të jetë fatale për pacientët me probleme kardiake pasi rëndon më tej gjendjen e tyre.

Këshilla për pacientët kardiakë – Si të mbroheni nga temperaturat e larta?

Në rast se bëni pjesë në kategorinë e pacientëve të grupmoshës mbi 50 vjeç si dhe vuani nga obeziteti & patologji kardiake, nevojitet të merrni një sërë masash paraprake për të minimizuar ndikimin e temperaturave të larta në gjendjen tuaj shëndetësore dhe përkatësisht:

– Kryeni kontrolle periodike me mjekët kardiologë pavarësisht faktit nëse jeni të shëndetshëm, por dëshironi të filloni të merreni me aktivitet fizik si dhe veçanërisht në rast se vuani nga patologji kronike apo ankoni nga prania e simptomave karakteristike të sëmundjeve të zemrës.

– Nëse ekspozoheni ndaj temperaturave të larta është e rëndësishme të konsumoni ujë pavarësisht nëse nuk keni etje.

– Disa medikamente të tilla si diuretikët, beta-bllokuesit, frenuesit e ACE si dhe bllokuesit e kanalit të kalçiumit mund të rrisin ndjeshmërinë e organizmit ndaj nxehtësisë, por pavarësisht kësaj është mjaft e rëndësishme të mos ndërprisni marrjen e medikamenteve pa u konsultuar me mjekët specialist si dhe të vijoni të jeni rigorozë në respektimin e orëve të marrjes së tyre.

Këshilla për të gjithë

Specialistët rekomandojnë të shmangni ekspozimin ndaj temperaturave të larta sidomos gjatë orëve të pikut (nga mes dita deri rreth orës 17:00 të pasdites) si dhe të qëndroni të hidratuar pasi rrezikoni të prekeni nga problemet shëndetësore të shkaktuara nga temperaturat e larta.

Në rast se keni vendosur të ushtroni aktivitet fizik mjekët kardiologë rekomandojnë:

-Kryerjen e një kontrolli paraprak për të konfirmuar gjendjen shëndetësore pavarësisht presences ose jo të problemeve shëndetësore.

-Zgjidhni veshje të përshtatshme që trupi të qëndrojë sa më freskët

Rekomandohen përdorimi i veshjeve të lehta & higjienike të tilla si:veshje pambuku, me ngjyra të çelëta, si dhe mos harroni të aplikoni kremin kundra diellit, të vendosni kapelë & size te diellit në rast do të ushtroheni në natyrë.

-Qëndroni të hidratuar

Rekomandohet të konsumoni ujë para, gjatë dhe pas stërvitjes. Shmangni pijet që përmbajnë kafeinë si dhe pijet alkoolike.

-Bëni interval pushimi gjatë aktivitetit fizik

Gjithmonë zgjidhni vende të freskëta për kryerjen e aktivitetit fizik, beni interval pushimi disa minutëshe, pini ujë dhe mund të filloni përsëri./shendeti.com.al

Alket Koroshi, mjek nefrolog

Lajmet

Nga përvoja në udhërrëfyes akademik: Profesori dhe studiuesi i medias Musa Sabedini promovon në UBT librin për gazetarinë hulumtuese

Published

on

By

Në ambientet e UBT-së, u zhvillua një ngjarje akademike dhe kulturore me rëndësi të veçantë për komunitetin universitar dhe median kosovare: promovimi i librit më të ri të profesorit, gazetarit dhe publicistit Musa Sabedini, i cili po vlerësohet si një kontribut me peshë për zhvillimin teorik dhe praktik të gazetarisë hulumtuese në Kosovë dhe më gjerë.

Me praninë e rektorit të UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, profesorëve, studentëve, studiuesve të medias, si dhe miqve e familjarëve të autorit, u promovua vepra voluminoze “Gazetaria Hulumtuese: Misioni, rreziqet, etika dhe sfidat profesionale”, një libër i dedikuar studentëve të gazetarisë, studiuesve të medias, gazetarëve hulumtues, redaktorëve dhe profesionistëve të përkushtuar që, edhe në rrethana të vështira, mbeten besnikë ndaj së vërtetës dhe interesit publik.

Ngjarja u karakterizua nga një dialog i hapur akademik ndërmjet autorit dhe pjesëmarrësve, ku përveç prezantimit të strukturës dhe përmbajtjes së librit, u diskutuan sfidat bashkëkohore të gazetarisë hulumtuese, dilemat etike dhe roli i saj në funksionimin e demokracisë.

Libri u prit me vlerësime të larta nga të pranishmit, duke konfirmuar rëndësinë e tij si një burim referencial për studimin dhe praktikën e gazetarisë hulumtuese në Kosovë dhe rajon.

Në fjalën e tij përshëndetëse, rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, e përgëzoi profesorin Sabedini për botimin e librit, duke e cilësuar atë si një ndër veprat më të rëndësishme dhe më cilësore në fushën e gazetarisë hulumtuese në hapësirën akademike shqiptare.

Ndërsa dekani i Fakultetit Media dhe Komunikim në UBT, Ferid Selimi, vlerësoi angazhimin profesional dhe kontributin e vazhdueshëm të profesor Sabedinit në ndërtimin e mendimit kritik dhe profesional të studentëve të gazetarisë.

Recensenti i librit, Safet Zejnullahu, theksoi se vepra “Gazetaria Hulumtuese: Misioni, rreziqet, etika dhe sfidat profesionale” vjen në një kohë kur themelet tradicionale të gazetarisë po tronditen ndjeshëm nga ndikimi i teknologjisë digjitale.

Ai nënvizoi se, ndryshe nga gazetaria tradicionale, ku profesionalizmi ishte më i konsoliduar pavarësisht kufizimeve teknike, gazetaria e sotme online ofron mundësi të shumta, por shpesh e ka zbehur thellësinë dhe rigorozitetin e gazetarisë hulumtuese për shkak të presionit të shpejtësisë dhe fragmentimit të informacionit.

Sipas Zejnullahut, autori me të drejtë e ka strukturuar librin në tri pjesë kryesore:

  • pjesa e parë trajton misionin, rreziqet dhe sfidat e gazetarisë hulumtuese, të ilustruara me raste konkrete vendore dhe ndërkombëtare;
  • pjesa e dytë analizon ndikimin e gazetarisë së internetit dhe transformimin e profesionit;
  • ndërsa pjesa e tretë fokusohet në teknikat moderne të raportimit hulumtues, të përshtatura për epokën digjitale.

Për librin dhe profesionalizmin e autorit Musa Sabedini, kanë dhënë kontribut në këtë promovim edhe ish zëvendëskryeministri Hajredin Kuçi dhe dy kolegët e respektuar Faton Ismajli dhe Betim Musliu

Një vlerë e veçantë e librit, sipas recensentit, janë 101 pyetjet dhe udhëzimet për gazetarinë hulumtuese, të ndërtuara mbi përvojë profesionale, literaturë relevante dhe raste konkrete, që përfshijnë dimensionin profesional, etik, ligjor dhe logjistik të gazetarisë hulumtuese.

Duke folur për librin, profesori Musa Sabedini theksoi se kjo vepër përfaqëson kurorëzimin e një përvoje mbi 35-vjeçare në gazetarinë profesionale, me theks të veçantë në gazetarinë hulumtuese. Ai nënvizoi se libri nuk është vetëm manual profesional, por një reflektim i thellë akademik mbi përvojat reale, sfidat, rreziqet dhe dilemat etike të profesionit.

Autori theksoi se përmbajtja e librit mbështetet në një arkiv të pasur profesional, në përvojën e tij akademike si ligjërues në UBT, në pjesëmarrjen në konferenca ndërkombëtare dhe në punime shkencore të botuara në revista prestigjioze.

Sipas tij, 101 pyetjet dhe udhëzimet përbëjnë thelbin praktik të librit, duke shërbyer si një udhërrëfyes etik dhe profesional për studentët, gazetarët e rinj, por edhe për profesionistët me përvojë.

Profesor Sabedini theksoi se gazetaria hulumtuese mbetet një nga shtyllat më të rëndësishme të demokracisë moderne, një mekanizëm thelbësor për zbardhjen e aferave, ndriçimin e padrejtësive dhe mbrojtjen e interesit publik.

Në një kohë kur presionet politike dhe ekonomike mbi mediat janë në rritje, ai vlerësoi se gazetaria hulumtuese duhet të mbrohet dhe të zhvillohet si e mirë publike, duke kërkuar mbështetje institucionale, angazhim qytetar dhe integritet profesional.

Libri përfundon me një mesazh të qartë për brezat e rinj të gazetarëve: profesionalizmi, guximi, integriteti dhe përkushtimi ndaj së vërtetës janë kushtet themelore për mbijetesën dhe dinjitetin e gazetarisë hulumtuese.

Continue Reading

Lajmet

​Ambasadorët takohen me Kurtin, interesohen për ligjin për të huaj dhe atë për automjete

Published

on

By

Kryeministri në detyrë i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, së bashku me zëvendëskryeministrin në detyrë, Besnik Bislimi, ka zhvilluar sot një takim me ambasadorët, të ngarkuarit me punë, shefat e misioneve diplomatike dhe përfaqësuesit diplomatikë të akredituar në Kosovë.

Në kuadër të komunikimit të rregullt me trupin diplomatik dhe zhvillimeve të fundit në vend, Kurti dhe Bislimi i informuan të pranishmit për fazat e zbatimit të Ligjit për të Huaj dhe Ligjit për Automjete, ligje këto të harmonizuara me legjislacionin e Bashkimit Evropian.

Sipas një komunikate të Qeverisë, ata theksuan gjithashtu veprimet afirmative që institucionet e Kosovës do të ndërmarrin për zbatimin e plotë të këtyre ligjeve.

Në komunikatë theksohet se faza e parë e zbatimit ka nisur sot dhe parasheh një periudhë informimi për dispozitat ligjore.

“Vizitorët që hyjnë në vendkalimet kufitare do të pajisen me materiale informuese me udhëzime të qarta mbi të drejtat, detyrimet dhe procedurat përkatëse. Paralelisht, do të organizohen sesione informuese me qytetarë, fushata informimi përmes mediave dhe do të funksionalizohen linja telefonike informuese. Kjo fazë informuese do të zgjasë deri më 15 mars 2026, kur pritet të nisë zbatimi i plotë i Ligjit për të Huaj dhe Ligjit për Automjete, me synim lehtësimin e qëndrimit të shtetasve jorezidentë në Kosovë.

Gjatë takimit, kryeministri Kurti i njoftoi ambasadorët edhe për domosdoshmërinë e fillimit të integrimit gradual të sistemeve të shëndetësisë dhe arsimit, si pjesë e një qasjeje gjithëpërfshirëse dhe afatgjate.

Ai theksoi se ky proces do të zhvillohet në koordinim me Bashkimin Evropian, duke marrë parasysh edhe brengat dhe këshillat e komunitetit joshumicë serb në Kosovë.

Në fund, Kurti ritheksoi përkushtimin e Qeverisë së Republikës së Kosovës për sundimin e ligjit, zbatimin e barabartë të legjislacionit dhe forcimin e rendit juridik, duke vlerësuar se periudha në vijim është thelbësore për funksionalizimin e plotë të këtyre proceseve.

Continue Reading

Lajmet

​Aktakuzë për krime lufte ndaj N.C

Published

on

By

Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës ka ngritur aktakuzë ndaj N.C., për veprën penale “Krime lufte kundër popullsisë civile”.

Sipas komunikatës së prokurorisë, ekziston dyshimi i bazuar mirë se e pandehura N.C., gjatë periudhës 1998-1999, në cilësinë e personit zyrtar-gardiane në Burgun e Prishtinës, paralelja për gra në Lipjan, në bashkëkryerje me zyrtarë të tjerë të burgut, ka shkelur rregullat e së drejtës ndërkombëtare gjatë konfliktit të armatosur, përkatësisht kohës së luftës.

Sipas aktakuzës, N.C., gjatë gjithë kësaj periudhe, në mënyrë sistematike, i ka keqtrajtuar të burgosurat shqiptare, duke i kanosur për jetë dhe torturuar në mënyrë çnjerëzore me mjete të ndryshme , si shkop gome, shqelma dhe grushte, deri në alivanosje, duke u shkaktuar lëndime trupore. Si pasojë e këtyre rrahjeve, viktimat kanë pësuar dhunë psikike, gjendje ankthi dhe frike, dhe u është cenuar rëndë dinjiteti njerëzor”, thuhet në njoftim.

Rasti i ka kaluar për shqyrtim Departamentit Special të Gjykatës Themelore në Prishtinë.

Continue Reading

Lajmet

Gjykata veçon procedurën ndaj Xhelal Sveçlës në rastin e hedhjes së gazit lotsjellës në Kuvend

Published

on

By

Gjykata ka vendosur ta veçojë procedurën penale ndaj ministrit në detyrë të Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, në rastin për hedhjen e gazit lotsjellës në Kuvendin e Kosovës në mars të vitit 2018, ndërsa shqyrtimi gjyqësor ka vazhduar ndaj ish-deputetëve të Lëvizjes Vetëvendosje, Salih Zyba, Fitore Pacolli-Dalipi dhe Drita Millaku.

Vendimi u mor pasi Sveçla edhe në seancën e sotme nuk u paraqit në gjykatë. Gjyqtari i rastit, Sabit Sadikaj, tha se i pandehuri ka njoftuar gjykatën për mungesën e tij përmes emailit, duke sqaruar se ndodhet jashtë vendit. Ai theksoi se janë plotësuar kushtet ligjore që seanca e shqyrtimit gjyqësor të vazhdojë me të pandehurit e tjerë.

“Mungesën e ka arsyetuar, i ka dërguar gjykatës email që gjendet jashtë vendit. Pra janë plotësuar kushtet e seancës së shqyrtimit gjyqësor që të vazhdojë me të pandehurit e tjerë”, tha ai.

Avokati i ministrit në detyrë të Punëve të Brendshme, Laur Preni, kërkoi nga gjykata që të ketë konsideratë dhe mirëkuptim për faktin se klienti i tij mban një detyrë me përgjegjësi të lartë shtetërore. Ai tha se për shkak të funksionit që ushtron, Sveçla jo gjithmonë mund të jetë prezent apo i gatshëm t’u përgjigjet ftesave të gjykatës.

“Kërkoj nga gjykata që të ketë konsideratë dhe mirëkuptim për faktin se i mbrojturi im mban një detyrë me përgjegjësi të lartë si ministër në detyrë i Punëve të Brendshme dhe jo çdo herë mund të jetë prezent apo i gatshëm që t’u përgjigjet ftesave nga gjykata”, tha ai.

Prokurori i rastit, Valdrin Krasniqi, deklaroi se Prokuroria nuk e kundërshton vendimin e gjykatës për veçimin e procedurës ndaj Sveçlës, duke vlerësuar se një vendim i tillë i kontribuon efikasitetit të procedimit të mëtejmë të kësaj çështjeje penale.

“Nuk e kundërshtojmë vendimin e gjykatës, duke vlerësuar që kjo i kontribuon efikasitetit të procedimit të mëtejmë të kësaj çështjeje penale”.

Ndërkaq, i pandehuri Salih Zyba e kundërshtoi veçimin e procedurës ndaj Sveçlës, duke shprehur qëndrimin se ndarja e çështjes nuk është e drejtë.

Kundër këtij vendimi u shpreh edhe mbrojtja e Fitore Pacolli-Dalipit. Avokati i saj, Lavdrim Salihu, tha se në kuptim të provave rasti nuk mund të trajtohet si i ndarë, duke shtuar se ndarja e lëndës do të rezultonte në vështirësim të mbrojtjes efektive për palët. Ai theksoi se vepra penale nuk i afrohet parashkrimit as pas tetë vitesh dhe, sipas tij, parimi i efikasitetit nuk cenohet nga vazhdimi i përbashkët i procedurës.

“E kundërshtoj për shkak se në kuptim të provave, nuk mund t’i cilësojmë si raste të ndara, duke shtuar këtu faktin se një ndarje e serisë së lëndës do të rezultonte në vështirësim të një mbrojtjeje efektive për palët. Konsideroj se për shkak se vepra penale nuk arrin parashkrimin edhe për 8 vite, nuk cenohet parimi i efikasitetit në procedurë”, tha ai.

I pandehuri Salih Zyba kërkoi që seanca të shtyhet, duke arsyetuar se mbrojtja nuk i posedon të gjitha shkresat e lëndës.

Continue Reading

Të kërkuara