Lajmet
Çfarë fshihet pas malit që po digjet prej të paktën 6000 vjetësh?
Ky zjarr është më i vjetri i njohur në planetin tonë.
Published
4 years agoon
By
UBT newsNë një park kombëtar, 4 orë me makinë në veri të qytetit të Sidneit në Australi, një zjarr vazhdon të digjet jashtë kontrollit të njeriut. Por aspekti më i çuditshëm, është se po e bën këtë prej të paktën 6000 vjetësh.
I njohur edhe si “Mali që digjet” (Burning Mountain), zjarri misterioz nëntokësor është më i vjetri i njohur në planetin tonë. Disa shkencëtarë vlerësojnë se ai mund të jetë shumë më e lashtë nga sa mendojmë aktualisht.
I vendosur nën malin Uingen në shtetin e Uellsit të Ri Jugor, kjo vatër përbëhet nga njështresë qymyri, dhe anembanë botës ka mijëra të tillë. Pasi ndizen, këto zjarre nëntokësore janë thuajse të pamundura që të shuhen.
Dalëngadalë ato rrugëtojnë nëpër shtresën e qymyrit, dhe dihet se një shtresë qymyri ndodhet natyrshëm nën sipërfaqen e Tokës. “Askush nuk e di madhësinë e zjarrit nën ‘Burning Mountain’, por mund të bëhet një vlerësim i përafërt”- thotë Guilermo Rein, profesor i shkencës së zjarrit në Kolegjin Mbretëror të Londrës.
“Ka të ngjarë që ai të jetë një top i zjarrtë me diametër rreth 5–10 metra, dhe ku temperaturat arrijnë në 1.000 gradë Celsius” thekson Rein. Ai e vizitoi “Malin që Digjet” në vitin 2014. Por në dallim nga një zjarr tipik, një zjarr i shtresës së qymyrit që digjet nën tokë; nuk ka flakë dhe është më shumë si prush në një barbeky.
Zjarri nën malin Uingen po digjet në thellësinë 30 metra nën tokë, dhe po zhvendoset drejt jugut me një shpejtësi prej rreth 1 metër në vit. Nëse vizitoni parkun kombëtar ku ndodhet ky mal, dëshmia e vetme e ekzistencës së tij është pak tym dhe hi i bardhë, një tokë e ngrohtë kur e prek, shkëmbinj të zbardhur në të verdhë dhe të kuq, dhe era e squfurit që lëshohet kur zjarri poshtë djeg mineralet që përmban mali.
Por edhe pse është kryesisht i padukshëm, trajektorja që po ndjek zjarri është e dukshme. Njëvëzhgim më i afërt, zbulon disa zona të djegura kohët e fundit, të mbuluara me hi dhe pa jetë bimore.
”Përpara zjarrit, këtu kishte një pyll të bukur me dru eukalipti. Aty ku është zjarri, tani nuk ka absolutisht asgjë të gjallë, madje as bar. Dhe aty ku ishte zjarri 20 deri në 30 vjet më parë, është rikthyer pylli, që megjithatë është i një lloji tjetër, pasi zjarri e ka ndryshuar peizazhin”- shprehet Rein.
Shumë zjarre në shtresat e qymyrit nëntokë, sidomos ato në Indi, Kinë dhe SHBA, shkaktohen nga ndërhyrja njerëzore në miniera. Për shembull kujtoni rastin e zjarrit poshtë Centralias në Pensilvani, qyteti tashmë i shkretë që frymëzoi filmin “Silent Hill”, dhe që është djegur për gati 60 vjet.
Por kush e ka ndezur këtë zjarrin? Askush nuk është i sigurt për këtë. Hera e parë e dokumentuar e këtij zjarri nga evropianët daton në vitin 1828, kur një fermer i zonës deklaroi se kishte zbuluar një vullkan në rajonin e malit Uingen.
Vetëm një vit më vonë, në vitin 1829, gjeologu C.Uillton arriti në përfundimin se vullkani i supozuar, ishte në fakt një zjarr i shtresës së qymyrit. Që atëherë, matjet kanë treguar se gjurma e këtij zjarri mbulon një sipërfaqe prej rreth 6.5 kilometrash, duke sugjeruar se ai ka qenë i ndezur prej të paktën 6.000 vjetësh.
Por përveç kësaj, në këtë zonë nuk është bëtë thuajse asnjë kërkim zyrtar. Ky vend konsiderohet i shenjtë nga banorët e zonës, populli aborigjen Uanaruah, që e ka përdorur këtëzjarr për gatim dhe për të prodhuar armë. Sipas Rein, shkaqet natyrore janë burimi më i mundshëm.
“Zjarre të tillë mund të digjet për mijëra vjet pa ndërhyrjen e njeriut. Ndërsa zjarri përparon, ai e ngroh malin duke shkaktuar zgjerimin dhe plasaritjen e tij, duke lejuar depërtimin e oksigjenit, në mënyrë që zjarri të mund të ecë përpara”– shton eksperti.
Edhe me ndërhyrjen njerëzore, zjarret në shtresat e nëndheshme të qymyrit janë shumë të vështira për t’u shuar. Ato kërkojnë tonelata ujë dhe azot të lëngshëm. Në vitin 2004, Kina pretendoi se kishte shuar një zjarr që digjej prej 50 vitesh, por vizitorët panë shenjat e djegies së tij vetëm disa vite më vonë./bota.al
Vendi
Kurti i dërgon mesazh Hamzës pas dështimit me LDK-në: Ofertat tona u refuzuan, vendi po shkon drejt zgjedhjeve
Published
20 minutes agoon
April 20, 2026By
UBTNews
Kryeministri Albin Kurti ka deklaruar të hënën se bisedimet me kryetarin e LDK-së, Lumir Abdixhiku, kanë rezultuar të pasuksesshme, duke paralajmëruar se mungesa e vullnetit politik po e çon vendin drejt zgjedhjeve të reja. Menjëherë pas këtij dështimi, Kurti ka bërë të ditur se ka nisur komunikimin me Partinë Demokratike të Kosovës (PDK).
Kreu i qeverisë zbuloi detaje nga oferta që i ishte propozuar LDK-së për të arritur një marrëveshje, e cila përfshinte poste të larta ekzekutive në këmbim të votës për presidentin.
“Ne ofruam që LDK-ja në bashkëqeverisje me LVV-në dhe partnerët tjerë ta ketë zëvendëskryeministrin, Ministrinë e Punëve të Jashtme dhe tri ministri të tjera. Kam preferuar që zëvendëskryeministër i imi të bëhet Abdixhiku dhe të fillojmë një kapitull të ri”, deklaroi Kurti, duke shtuar se asnjë nga këto oferta nuk u pranua.
Kryeministri u shpreh i shqetësuar për bllokadën në Kuvend, duke theksuar se Kosova rrezikon të mbetet pa institucionin bazë të funksionimit të shtetit. Ai mohoi se po insiston me çdo kusht në mbajtjen e tri pozitave kryesore shtetërore, por kritikoi opozitën për mungesë të emrave konkretë.
“Ne nuk mundemi me bo marrëveshje blanko, kur nuk na u është ofruar asnjë emër i përveçëm për president dhe kështu nuk mund të arrihet. Kam përshtypjen që më shumë është folur vitin e kaluar me emra të përveçëm për pozitën e kryetarit të Kuvendit se sa për President, dhe nëse nuk ndryshon diçka këto ditë mua më mbetet të konstatoj që ka më shumë vullnet për zgjedhje të reja”, u shpreh ai.
Në fund, Kurti konfirmoi se tashmë ka hedhur hapin e parë drejt partisë tjetër opozitare, PDK-së, për të gjetur një rrugëdalje nga kriza para skadimit të afatit kushtetues.
“PDK është 1/3 e mazhorancës, para se të vij këtu unë i dërgova edhe një mesazh Bedri Hamzës se PDK-së”, bëri të ditur kryeministri.
Aktualitet
Dështon takimi Kurti-Abdixhiku: LDK nuk kthehet më në bisedime
Published
46 minutes agoon
April 20, 2026By
UBTNews
Kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Lumir Abdixhiku, ka bërë të ditur se takimi i sotëm me kryeministrin Albin Kurti ka përfunduar pa asnjë marrëveshje për çështjen e presidentit. Abdixhiku njoftoi se ky ishte takimi i fundit dhe se palët nuk do të ulen më në tryezën e bisedimeve për këtë proces.
Kreu i LDK-së u shpreh i zhgënjyer nga rrjedha e diskutimeve, duke theksuar se partia e tij mbetet e palëkundur në qëndrimin se një forcë politike nuk mund të kontrollojë të gjitha institucionet kryesore të shtetit.
“U përpoqa, provova, nuk arrita, fatkeqësisht. Tani do t’i kthehem LDK-së dhe do t’i kthehem misionit të madh të bashkimit të së djathtës brenda LDK-së”, deklaroi Abdixhiku pas takimit.
Sipas tij, kryeministri Kurti ka insistuar që pozita e presidentit t’i takojë Lëvizjes Vetëvendosje (LVV), gjë që ka qenë e papranueshme për opozitën. Megjithatë, Abdixhiku la të hapur mundësinë e një përafrimi me ish-presidenten Vjosa Osmani, duke e cilësuar një bashkëpunim të tillë si “lajm të mirë për Kosovën dhe LDK-në”.
Situata politike në vend po bëhet gjithnjë e më kritike pasi Gjykata Kushtetuese ka përcaktuar 28 prillin si datën e fundit për zgjedhjen e presidentit të ri. Dështimi për të siguruar 80 vota në sallë apo një marrëveshje politike deri në këtë datë, do ta dërgonte automatikisht vendin në zgjedhje të parakohshme parlamentare.
Nga ana tjetër, Qeveria ka kritikuar opozitën për mungesë të propozimeve konkrete. Ministrja Mimoza Kusari-Lila theksoi në një konferencë për media se deri më tani as LDK-ja dhe as PDK-ja nuk kanë ofruar emra për këtë pozitë.
“Në asnjë rast deri tani, nga LDK-ja apo PDK-ja nuk ka pasur propozime apo nismë për të zgjidhur çështjen e presidentit apo për të propozuar emra”, deklaroi Kusari-Lila.
Me vetëm 57 deputetë, Lëvizja Vetëvendosje e ka të pamundur zgjedhjen e presidentit pa mbështetjen e opozitës ose të pakicave, pasi procesi kërkon kuorumin prej 80 deputetësh në sallë. Me dështimin e bisedimeve me LDK-në, sytë mbeten nga Partia Demokratike e Kosovës (PDK), e cila ende nuk ka zhvilluar takim zyrtar me kryeministrin.
Vendi
BE dhe Qeveria ndajnë 40 bursa Master për shërbyesit civilë të ardhshëm të Kosovës
Published
1 hour agoon
April 20, 2026By
UBTNews
Bashkimi Evropian dhe Qeveria e Kosovës kanë shpallur përzgjedhjen e 40 përfituesve të rinj të bursave Master në kuadër të raundit të XVI-të të programit “Young Cell Scheme”. Për të nderuar këtë gjeneratë të re të bursistëve, sot në orën 17:00, në Ndërtesën e Qeverisë në Prishtinë, do të organizohet një ceremoni mirëseardhjeje.
Ky program, i cili bashkëfinancohet nga BE-ja dhe Qeveria e Kosovës, synon forcimin e administratës publike përmes arsimimit të profesionistëve të rinj në universitetet më prestigjioze të shteteve anëtare të BE-së.
“Young Cell Scheme” vazhdon të mbështetë mundësitë e arsimit të lartë për profesionistët e rinj, duke nxitur ekselencën akademike dhe duke forcuar kapacitetin udhëheqës të Kosovës në të ardhmen përmes arsimit të financuar nga BE-ja”, thuhet në komunikaten e Zyrës se Kryeministrit.
Përfituesit e këtij viti do të studiojnë në fusha strategjike si integrimi evropian, planifikimi i politikave, drejtësia, ekonomia, digjitalizimi dhe inxhinieria. Një element kyç i këtij programi është detyrimi ligjor i bursistëve që, pas përfundimit të studimeve, të shërbejnë në shërbimin civil të Kosovës për një periudhë trevjeçare.
“Përfituesit do të kenë mundësinë të ndjekin programe Masteri të financuara plotësisht në universitete në shtetet anëtare të BE-së… Duke u angazhuar në shërbimin civil, programi ndihmon që njohuritë e fituara të përdoren në mënyrë efektive në Kosovë”, thuhet në njoftim.
Në eventin e sotëm do të marrin pjesë përfaqësues të lartë nga Bashkimi Evropian, anëtarë të kabinetit qeveritar dhe partnerët zbatues nga Universiteti Aristotel i Selanikut dhe “Institut National du Service Public”.
Ky aktivitet shënon zyrtarisht fillimin e rrugëtimit akademik për 40 shërbyesit civilë të ardhshëm të Republikës së Kosovës.
Lajmet
Aksioni i Inspektoratit të Punës: Ndalohen punimet në 16 raste brenda 48 orëve
Published
2 hours agoon
April 20, 2026By
UBTNews
Inspektorati Qendror i Punës ka vazhduar aksionin inspektues në sektorët me rrezikshmëri të lartë në të gjithë Kosovën, duke publikuar rezultatet e ditës së katërt të punës në terren.
Sipas raportit të fundit 48-orësh, inspektorët kanë realizuar 38 kontrolle, të cilat kanë rezultuar me 16 vendime për ndalim të menjëhershëm të punimeve.
Në njoftimin zyrtar të lëshuar nga Inspektorati, bëhet e ditur se përveç ndalimeve, janë shqiptuar edhe 11 vërejtje, ndërsa vetëm 10 subjekte kanë rezultuar në rregull me standardet e kërkuara.
Sa i përket shtrirjes nëpër komuna, Gjakova prin me numrin e inspektimeve dhe masave të marra: Gjakovë 16 inspektime (9 ndalime punimesh, 1 vërejtje), Podujevë 11 inspektime (4 ndalime punimesh, 2 vërejtje), Drenas 11 inspektime (3 ndalime punimesh, 8 vërejtje).
Ky aksion po zhvillohet pas vendimit të Ministrit të Financave, Punës dhe Transfereve, Andin Hoti, me qëllim rritjen e sigurisë në punë, veçanërisht në sektorin e ndërtimtarisë.
“Inspektimet do të fokusohen kryesisht në sektorin e ndërtimtarisë dhe do të bëhen në dy ndërrime, me orare të zgjatura e edhe gjatë festave”, kishte paralajmëruar ministria javën e kaluar.
Aksioni i jashtëzakonshëm i Inspektoratit Qendror të Punës parashihet të zgjasë gjithsej 15 ditë, duke synuar zbatimin rigoroz të mandatit ligjor për mbrojtjen e punëtorëve në vendet e tyre të punës.
Kurti i dërgon mesazh Hamzës pas dështimit me LDK-në: Ofertat tona u refuzuan, vendi po shkon drejt zgjedhjeve
Miratohet Ligji për Inspektoratin Qendror të Trashëgimisë Kulturore, forcohet mbrojtja e monumenteve
Biblioteka Kombëtare e Kosovës për herë të parë në TRADUKI, hap i ri drejt ndërkombëtarizimit të letërsisë kosovare
Dështon takimi Kurti-Abdixhiku: LDK nuk kthehet më në bisedime
Kina reagon pas sekuestrimit të anijes iraniane nga SHBA: Situata në Hormuz është e ndërlikuar
BE dhe Qeveria ndajnë 40 bursa Master për shërbyesit civilë të ardhshëm të Kosovës
Aksioni i Inspektoratit të Punës: Ndalohen punimet në 16 raste brenda 48 orëve
DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 20 prill, në vitet nëntëdhjetë
Kosova shpall organizatë terroriste Gardën Revolucionare të Iranit
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet3 months agoStudentët e UBT-së në vizitë studimore në Presidencën e Republikës së Kosovës
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Aktualitet2 months agoZPS: 437 incidente të ndalimit
