Lajmet

Çfarë fshihet pas malit që po digjet prej të paktën 6000 vjetësh?

Ky zjarr është më i vjetri i njohur në planetin tonë.

Published

on

Në një park kombëtar, 4 orë me makinë në veri të qytetit të Sidneit në Australi, një zjarr vazhdon të digjet jashtë kontrollit të njeriut. Por aspekti më i çuditshëm, është se po e bën këtë prej të paktën 6000 vjetësh.

I njohur edhe si “Mali që digjet” (Burning Mountain), zjarri misterioz nëntokësor është më i vjetri i njohur në planetin tonë. Disa shkencëtarë vlerësojnë se ai mund të jetë shumë më e lashtë nga sa mendojmë aktualisht.

I vendosur nën malin Uingen në shtetin e Uellsit të Ri Jugor, kjo vatër përbëhet nga njështresë qymyri, dhe anembanë botës ka mijëra të tillë. Pasi ndizen, këto zjarre nëntokësore janë thuajse të pamundura që të shuhen.

Dalëngadalë ato rrugëtojnë nëpër shtresën e qymyrit, dhe dihet se një shtresë qymyri ndodhet natyrshëm nën sipërfaqen e Tokës. “Askush nuk e di madhësinë e zjarrit nën ‘Burning Mountain’, por mund të bëhet një vlerësim i përafërt”- thotë Guilermo Rein, profesor i shkencës së zjarrit në Kolegjin Mbretëror të Londrës.

“Ka të ngjarë që ai të jetë një top i zjarrtë me diametër rreth 5–10 metra, dhe ku temperaturat arrijnë në 1.000 gradë Celsius” thekson Rein. Ai e vizitoi “Malin që Digjet” në vitin 2014. Por në dallim nga një zjarr tipik, një zjarr i shtresës së qymyrit që digjet nën tokë; nuk ka flakë dhe është më shumë si prush në një barbeky.

Zjarri nën malin Uingen po digjet në thellësinë 30 metra nën tokë, dhe po zhvendoset drejt jugut me një shpejtësi prej rreth 1 metër në vit. Nëse vizitoni parkun kombëtar ku ndodhet ky mal, dëshmia e vetme e ekzistencës së tij është pak tym dhe hi i bardhë, një tokë e ngrohtë kur e prek, shkëmbinj të zbardhur në të verdhë dhe të kuq, dhe era e squfurit që lëshohet kur zjarri poshtë djeg mineralet që përmban mali.

Por edhe pse është kryesisht i padukshëm, trajektorja që po ndjek zjarri është e dukshme. Njëvëzhgim më i afërt, zbulon disa zona të djegura kohët e fundit, të mbuluara me hi dhe pa jetë bimore.

”Përpara zjarrit, këtu kishte një pyll të bukur me dru eukalipti. Aty ku është zjarri, tani nuk ka absolutisht asgjë të gjallë, madje as bar. Dhe aty ku ishte zjarri 20 deri në 30 vjet më parë, është rikthyer pylli, që megjithatë është i një lloji tjetër, pasi zjarri e ka ndryshuar peizazhin”- shprehet Rein.

Shumë zjarre në shtresat e qymyrit nëntokë, sidomos ato në Indi, Kinë dhe SHBA, shkaktohen nga ndërhyrja njerëzore në miniera. Për shembull kujtoni rastin e zjarrit poshtë Centralias në Pensilvani, qyteti tashmë i shkretë që frymëzoi filmin “Silent Hill”, dhe që është djegur për gati 60 vjet.

Por kush e ka ndezur këtë zjarrin? Askush nuk është i sigurt për këtë. Hera e parë e dokumentuar e këtij zjarri nga evropianët daton në vitin 1828, kur një fermer i zonës deklaroi se kishte zbuluar një vullkan në rajonin e malit Uingen.

Vetëm një vit më vonë, në vitin 1829, gjeologu C.Uillton arriti në përfundimin se vullkani i supozuar, ishte në fakt një zjarr i shtresës së qymyrit. Që atëherë, matjet kanë treguar se gjurma e këtij zjarri mbulon një sipërfaqe prej rreth 6.5 kilometrash, duke sugjeruar se ai  ka qenë i ndezur prej të paktën 6.000 vjetësh.

Por përveç kësaj, në këtë zonë nuk është bëtë thuajse asnjë kërkim zyrtar. Ky vend konsiderohet i shenjtë nga banorët e zonës, populli aborigjen Uanaruah, që e ka përdorur këtëzjarr për gatim dhe për të prodhuar armë. Sipas Rein, shkaqet natyrore janë burimi më i mundshëm.

“Zjarre të tillë mund të digjet për mijëra vjet pa ndërhyrjen e njeriut. Ndërsa zjarri përparon, ai e ngroh malin duke shkaktuar zgjerimin dhe plasaritjen e tij, duke lejuar depërtimin e oksigjenit, në mënyrë që zjarri të mund të ecë përpara”– shton eksperti.

Edhe me ndërhyrjen njerëzore, zjarret në shtresat e nëndheshme të qymyrit janë shumë të vështira për t’u shuar. Ato kërkojnë tonelata ujë dhe azot të lëngshëm. Në vitin 2004, Kina pretendoi se kishte shuar një zjarr që digjej prej 50 vitesh, por vizitorët panë shenjat e djegies së tij vetëm disa vite më vonë./bota.al

Vendi

Ushtria e Kosovës në Gaza, Maqedonci: Flamuri ynë do të valojë për paqe

Published

on

By

Kosova po bën një hap gjigant që do të mbetet gjatë në historinë tonë ushtarake dhe diplomatike. Në një bisedë në Podcastin e UBT-së, Ministri i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci, ka zbuluar detajet e misionit të ardhshëm të FSK-së në Gaza. Ai tregoi se institucionet janë në fazën e fundit të përgatitjeve për të dërguar kontingjentin e parë prej 22 ushtarësh në këtë zonë të krizës globale.

Ky mision ka një peshë të jashtëzakonshme politike për shtetin tonë. Për herë të parë, ushtria e Kosovës do të marrë pjesë në një operacion të mandatuar drejtpërdrejt nga Këshilli i Sigurimit i OKB-së, edhe pse Kosova ende nuk është anëtare e kësaj organizate. Sipas ministrit, kjo dëshmon se aleatët tanë të mëdhenj, me në krye SHBA-në, po na trajtojnë si të barabartë në tavolinat ku vendoset për paqen botërore.

“Misioni në Gaza ka një veçanti, sepse është misioni i parë ku Kosova marrin pjesë në kuadër të një operacioni të mandatuar nga Këshilli i Sigurimit i OKB-së. Ne po bëhemi nga një importues i sigurisë në eksportues të sigurisë. Një vend që dikur kishte nevojë për siguri, sot po i kërkohen ushtarët për të kontribuar për paqe”, u shpreh ministri Maqedonci për UBT News.

Kontingjenti ushtarak i FSK-së është i kombinuar dhe i përbërë nga profesionistë të fushave më të rrezikshme. Në këtë grup do të dominojë fusha e deminimit dhe largimit të mjeteve të pashpërthyera, por pjesë e tij do të jenë edhe oficerë të operacioneve speciale që do të vendosen në shtabin qendror të forcës ndërkombëtare stabilizuese. Po ashtu, pjesë e ekipit do të jenë edhe mjekë ushtarakë dhe oficerë planifikues, të cilët do të ofrojnë ndihmë humanitare për qytetarët atje dhe do të punojnë për vendosjen e një paqeje afatgjatë.

Ky prezantim ndërkombëtar shihet si goditja më e mirë ndaj propagandës së Serbisë, e cila tenton ta paraqesë Kosovën si faktor destabilizues në rajon. Ministri kujtoi se si në vitin 2021, kur FSK-ja shërbeu në Kuvajt, flamuri i Kosovës valoi për një vit rresht para syve të shumë shteteve që ende nuk na kanë njohur zyrtarisht. Ai theksoi se misioni i ri në Gaza do të ketë të njëjtin efekt të fuqishëm diplomatik.

“Ne po përcjellim mesazh te vendet mosnjohëse se njohja e Kosovës nënkupton edhe njohjen e kontributit të saj për paqe dhe siguri. Kjo e forcon pozitën tonë ndërkombëtarisht”, potencoi në fund Ministri i Mbrojtjes. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

UBT hap konkursin për pranimin e studentëve të rinj për vitin akademik 2026/27

Published

on

By

UBT ka hapur zyrtarisht konkursin për pranimin dhe regjistrimin e studentëve të rinj për vitin akademik 2026/27, duke ofruar mundësi studimi në mbi 50 programe akademike në nivelet Bachelor dhe Master dhe mbi 150 fusha të specializimit.

Si institucioni më i vlerësuar në botë, UBT vazhdon të ofrojë programe bashkëkohore studimi të harmonizuara me kërkesat e tregut vendor dhe ndërkombëtar të punës, duke integruar teknologjitë më të avancuara dhe Inteligjencën Artificiale në procesin mësimor.

Të drejtën e aplikimit në studimet Bachelor e kanë të gjithë kandidatët që kanë përfunduar arsimin e mesëm të lartë, ndërsa për studimet Master kërkohet përfundimi i nivelit Bachelor.

Programet e studimit në UBT, në nivelin Bachelor i gjeni në këtë link:

PROGRAMET BACHELOR

Për regjistrimin në studimet Master kërkohet që kandidati të ketë përfunduar studimet Bachelor.

Programet e studimit në UBT, në nivelin Master i gjeni në këtë link:

PROGRAMET MASTER

Qendrat e regjistrimit të UBT-së në Kosovë:

  • Prishtinë;
  • Lipjan;
  • Prizren;
  • Pejë;
  • Ferizaj;
  • Gjilan.

Mobilitetet/bursat ndërkombëtare:

  • Erasmus+;
  • CEEPUS;
  • PoSIG, etj.

Gjuha e studimeve:

  • Gjuhë shqipe;
  • Gjuhë angleze;
  • Mundësia e studimit në gjuhë të tjera.

Për sukses të garantuar, UBT ofron për studentët:

  • Orientim dhe praktika profesionale, kurse, vizita studimore dhe certifikime;
  • Sistem online dhe qasje në kompjuterë;
  • Licenca falas për softuerë;
  • Praktikë në kompani vendore dhe ndërkombëtare;
  • Librari me mbi 200 mijë tituj dhe qasje në libraritë elektronike botërore;
  • Praktikë dhe eksperimente në laboratorë bashkëkohorë;
  • Trajnime: CISCO, Microsoft, AutoCad, IPMA, etj;
  • Certifikime për kontabilistë në bashkëpunim me SCAAK.
  • Integrim të Inteligjencës Artificiale – VR/AR.

Studentët të cilët aplikojnë në studime themelore, i bashkëngjisin aplikacionit:

  • Certifikatën e maturës shtetërore – origjinale ose kopje të noterizuar (Për shtetasit jashtë Kosovës nuk nevojitet);
  • Diplomën e shkollës së mesme – origjinale ose kopje të noterizuar;
  • Dëftesat e shkollës së mesme – origjinale ose kopje të noterizuar;
  • Ekstrakti i lindjes.

Për më shumë informacione rreth programeve të studimit dhe mundësive që ofron UBT, ju lutemi që të ndiqni linkun: ubt-uni.net, na ndiqni edhe në rrjetet tona sociale: Facebook, Instagram, Twitter, LinkedIn dhe TikTok.

APLIKO TANI ONLINE dhe studio në institucionin nr. 1 në botë.

Continue Reading

Vendi

Maqedonci: Serbia mbetet rreziku kryesor, AKI-ja ia goditi rrjetin e spiunazhit

Published

on

By

Kosova vazhdon të përballet me rreziqe serioze, ku kërcënimi kryesor ushtarak mbetet Serbia. Kështu deklaroi Ministri i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci, në Podcastin e Media Grupit të UBT-së. Ai sqaroi se ky rrezik vjen nga politika hegjemoniste e Beogradit dhe armatosja e saj e shpejtë me sisteme të rrezikshme nga Rusia dhe Kina.

Ministri vuri në dukje se ushtria është gjithmonë zbatuese e politikave shtetërore. Për sa kohë që Serbia synon të dominojë rajonin dhe refuzon integrimin euroatlantik, ajo përbën kërcënim për të gjithë fqinjët. Megjithatë, Maqedonci siguroi se institucionet e Kosovës janë plotësisht të gatshme për t’u përgjigjur.

“Kërcënimi i vetëm i madh konvencional mbetet Serbia. Rreziku dhe kërcënimi për Kosovën qëndron pikërisht në faktin që Serbia nuk e ka ndryshuar politikën hegjemoniste në raport jo vetëm me Kosovën, por edhe me të tjerët në Ballkan”, tha Maqedonci.

Për të përballuar luftën hibride, Kosova ka zhvilluar kapacitete të larta profesionale. Ministri përmendi sukseset e fundit të Agjencisë Kosovare të Inteligjencës (AKI) dhe Policisë së Kosovës. Ai mori si shembull parandalimin e akteve të sabotazhit dhe reagimin e shpejtë ndaj grupeve terroriste në rastet si Banjska apo sulmi në Ibër-Lepenc.

“Kemi qenë dëshmitarë të goditjes së rrjetit të spiunazhit serb në Kosovë. Spiunazhi është element kyç i luftës hibride. Kanë dashur të destabilizojnë vendin dhe të përlyejnë historinë e UÇK-së”, potencoi ministri.

Në fund, Maqedonci u shpreh se Forca e Sigurisë së Kosovës (FSK) sot është krejt ndryshe nga ditët e çlirimit. Ajo po fuqizohet me armatime moderne dhe po trajnohet sipas standardeve më të larta të NATO-s. Sipas tij, një ushtri e fortë është garancia më e mirë, pasi forca e dekurajon gjithmonë kundërshtarin dhe shmang luftën.

“Kemi një ushtri që është shembull për gjithë rajonin. Ajo vlerësohet nga të gjitha vendet e NATO-s si ushtri shumë profesionale”, përfundoi Ministri i Mbrojtjes. /E.A/

Continue Reading

Kulturë

Koncert festiv “Liria na Bashkon” në Gjakovë për Ditën e Çlirimit

Published

on

Në shënim të Ditës së Çlirimit, tre ansamble kombëtare shqiptare do të bashkohen në koncertin festiv “Liria na Bashkon”, duke sjellë një mbrëmje me këngë, valle dhe interpretime nga kultura shqiptare.

Në këtë ngjarje do të marrin pjesë Ansambli Kombëtar i Këngëve dhe Valleve “Shota” nga Kosova, Ansambli i Këngëve dhe Valleve Popullore nga Shqipëria, si dhe Ansambli Nacional i Këngëve dhe Valleve Popullore Shqiptare në Maqedoninë e Veriut.

Koncerti do të mbahet në Shtëpinë e Kulturës “Asim Vokshi” në Gjakovë, më 12 qershor 2026 në ora 19:00. /A.K/

Continue Reading

Të kërkuara