Lajmet

Çfarë fshihet pas malit që po digjet prej të paktën 6000 vjetësh?

Ky zjarr është më i vjetri i njohur në planetin tonë.

Published

on

Në një park kombëtar, 4 orë me makinë në veri të qytetit të Sidneit në Australi, një zjarr vazhdon të digjet jashtë kontrollit të njeriut. Por aspekti më i çuditshëm, është se po e bën këtë prej të paktën 6000 vjetësh.

I njohur edhe si “Mali që digjet” (Burning Mountain), zjarri misterioz nëntokësor është më i vjetri i njohur në planetin tonë. Disa shkencëtarë vlerësojnë se ai mund të jetë shumë më e lashtë nga sa mendojmë aktualisht.

I vendosur nën malin Uingen në shtetin e Uellsit të Ri Jugor, kjo vatër përbëhet nga njështresë qymyri, dhe anembanë botës ka mijëra të tillë. Pasi ndizen, këto zjarre nëntokësore janë thuajse të pamundura që të shuhen.

Dalëngadalë ato rrugëtojnë nëpër shtresën e qymyrit, dhe dihet se një shtresë qymyri ndodhet natyrshëm nën sipërfaqen e Tokës. “Askush nuk e di madhësinë e zjarrit nën ‘Burning Mountain’, por mund të bëhet një vlerësim i përafërt”- thotë Guilermo Rein, profesor i shkencës së zjarrit në Kolegjin Mbretëror të Londrës.

“Ka të ngjarë që ai të jetë një top i zjarrtë me diametër rreth 5–10 metra, dhe ku temperaturat arrijnë në 1.000 gradë Celsius” thekson Rein. Ai e vizitoi “Malin që Digjet” në vitin 2014. Por në dallim nga një zjarr tipik, një zjarr i shtresës së qymyrit që digjet nën tokë; nuk ka flakë dhe është më shumë si prush në një barbeky.

Zjarri nën malin Uingen po digjet në thellësinë 30 metra nën tokë, dhe po zhvendoset drejt jugut me një shpejtësi prej rreth 1 metër në vit. Nëse vizitoni parkun kombëtar ku ndodhet ky mal, dëshmia e vetme e ekzistencës së tij është pak tym dhe hi i bardhë, një tokë e ngrohtë kur e prek, shkëmbinj të zbardhur në të verdhë dhe të kuq, dhe era e squfurit që lëshohet kur zjarri poshtë djeg mineralet që përmban mali.

Por edhe pse është kryesisht i padukshëm, trajektorja që po ndjek zjarri është e dukshme. Njëvëzhgim më i afërt, zbulon disa zona të djegura kohët e fundit, të mbuluara me hi dhe pa jetë bimore.

”Përpara zjarrit, këtu kishte një pyll të bukur me dru eukalipti. Aty ku është zjarri, tani nuk ka absolutisht asgjë të gjallë, madje as bar. Dhe aty ku ishte zjarri 20 deri në 30 vjet më parë, është rikthyer pylli, që megjithatë është i një lloji tjetër, pasi zjarri e ka ndryshuar peizazhin”- shprehet Rein.

Shumë zjarre në shtresat e qymyrit nëntokë, sidomos ato në Indi, Kinë dhe SHBA, shkaktohen nga ndërhyrja njerëzore në miniera. Për shembull kujtoni rastin e zjarrit poshtë Centralias në Pensilvani, qyteti tashmë i shkretë që frymëzoi filmin “Silent Hill”, dhe që është djegur për gati 60 vjet.

Por kush e ka ndezur këtë zjarrin? Askush nuk është i sigurt për këtë. Hera e parë e dokumentuar e këtij zjarri nga evropianët daton në vitin 1828, kur një fermer i zonës deklaroi se kishte zbuluar një vullkan në rajonin e malit Uingen.

Vetëm një vit më vonë, në vitin 1829, gjeologu C.Uillton arriti në përfundimin se vullkani i supozuar, ishte në fakt një zjarr i shtresës së qymyrit. Që atëherë, matjet kanë treguar se gjurma e këtij zjarri mbulon një sipërfaqe prej rreth 6.5 kilometrash, duke sugjeruar se ai  ka qenë i ndezur prej të paktën 6.000 vjetësh.

Por përveç kësaj, në këtë zonë nuk është bëtë thuajse asnjë kërkim zyrtar. Ky vend konsiderohet i shenjtë nga banorët e zonës, populli aborigjen Uanaruah, që e ka përdorur këtëzjarr për gatim dhe për të prodhuar armë. Sipas Rein, shkaqet natyrore janë burimi më i mundshëm.

“Zjarre të tillë mund të digjet për mijëra vjet pa ndërhyrjen e njeriut. Ndërsa zjarri përparon, ai e ngroh malin duke shkaktuar zgjerimin dhe plasaritjen e tij, duke lejuar depërtimin e oksigjenit, në mënyrë që zjarri të mund të ecë përpara”– shton eksperti.

Edhe me ndërhyrjen njerëzore, zjarret në shtresat e nëndheshme të qymyrit janë shumë të vështira për t’u shuar. Ato kërkojnë tonelata ujë dhe azot të lëngshëm. Në vitin 2004, Kina pretendoi se kishte shuar një zjarr që digjej prej 50 vitesh, por vizitorët panë shenjat e djegies së tij vetëm disa vite më vonë./bota.al

Botë

Tragjedi në Venezuelë: Futbollisti Lucas Trejo humb bashkëshorten dhe dy fëmijët nga tërmetet shkatërruese

Published

on

Futbollisti Lucas Trejo po përballet me një humbje të madhe familjare, pasi bashkëshortja e tij, Yanina Maranella, së bashku me dy fëmijët e tyre Aarón Trejo dhe Ainhoa Trejo, janë konfirmuar ndër viktimat e tërmeteve shkatërruese që goditën Venezuelën javën e kaluar.

Sipas klubit të tij C.S. Marítimo de La Guaira, i cili e kishte afruar Trejon në muajin shkurt, familja e tij është në mesin e mbi 1,400 viktimave të regjistruara nga fatkeqësia natyrore. Klubi ka shprehur ngushëllimet përmes një deklarate publike në rrjetet sociale, duke theksuar dhimbjen e madhe që ka goditur lojtarin dhe komunitetin sportiv.

“Në këtë moment dhimbjeje të madhe, lutemi për prehjen e shpirtrave të tyre dhe për forcën e Lucas-it dhe familjes së tij për ta përballuar këtë tragjedi”, thuhet në reagimin e klubit, i cili i ka ofruar mbështetje të plotë futbollistit 38-vjeçar.

Trejo ndodhej në Karakas në një kamp stërvitor me ekipin e tij në momentin kur ndodhën tërmetet me magnitudë 7.2 dhe 7.5 ballë. Ai është kthyer menjëherë në shtëpinë e tij në La Guaira, zonën më të goditur nga fatkeqësia.

Sipas dëshmive të familjarëve, situata në vendngjarje ka qenë e rëndë dhe ndërtesa ku jetonte familja është shkatërruar pothuajse plotësisht. Ende nuk është konfirmuar nëse familja ndodhej brenda banesës në momentin e tërmeteve.

Në operacionet e kërkimit është përfshirë edhe ish-futbollisti Edson Tortolero, i cili ka ndihmuar në gërmimet e mbetura dhe ka shprehur ngushëllime për familjen e viktimave. Ai e ka cilësuar ngjarjen si një nga tragjeditë më të rënda që ka përjetuar komuniteti sportiv në vend.

Ndërkohë, një tjetër futbollist, Héctor Bello, ka humbur bashkëshorten e tij Andrea Bello, e cila sipas raportimeve ka vdekur duke mbrojtur vajzën e tyre 20-muajshe gjatë tërmeteve. Bello e ka përshkruar atë si “heroinën e tij”, duke premtuar se do t’ia tregojë vajzës historinë e saj kur të rritet.

Autoritetet venezueliane vazhdojnë operacionet e kërkim-shpëtimit, ndërsa bilanci i viktimave dhe i dëmeve materiale mbetet shumë i rëndë./A.K/

Continue Reading

Vendi

Haxhiu kërkon nga BE-ja statusin e vendit kandidat dhe hapjen e negociatave për Kosovën

Published

on

By

Ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, ka kërkuar zyrtarisht nga Bashkimi Evropian që progresi i Kosovës në zbatimin e reformave të vlerësohet me hapa konkretë, duke kërkuar avancimin drejt statusit të vendit kandidat dhe hapjen e negociatave për anëtarësim.

Këto kërkesa Haxhiu i shprehu gjatë një takimi me Valentina Supertin, drejtoreshën për Ballkanin Perëndimor në Komisionin Evropian, e cila po zhvillon vizitën e saj të parë në Kosovë.

Sipas njoftimit nga Zyra e Presidentes, në takim u vlerësua mbështetja e vazhdueshme e BE-së, e cila është përkthyer në reforma dhe institucione demokratike. Haxhiu bëri të ditur se vendi po i zbaton me seriozitet obligimet nga Agjenda e Reformave dhe Plani i Rritjes, duke mbajtur një kurs të qartë dhe të harmonizuar plotësisht me politikën e jashtme dhe të sigurisë të BE-së.

Përveç integrimit evropian, në takim u diskutua edhe për bashkëpunimin rajonal dhe zbatimin e marrëveshjeve të Procesit të Berlinit. Në këtë pikë, Haxhiu potencoi se Kosova duhet të trajtohet si partnere e barabartë në çdo sferë, përfshirë përfaqësimin, tregtinë, digjitalizimin dhe qasjen në iniciativat e tregut të përbashkët. /E.A/

 

Continue Reading

lajme

Regjistrimet kanë filluar – Profesionin që ëndërron e gjen në UBT!

Published

on

By

UBT ka hapur zyrtarisht regjistrimet për vitin e ri akademik, duke ftuar maturantët dhe të gjithë të rinjtë që synojnë të ndërtojnë një karrierë të suksesshme të bëhen pjesë e institucionit lider në arsimin e lartë në Kosovë dhe rajon.

UBT vazhdon të ofrojë një model të veçantë të studimit, ku arsimi cilësor ndërthuret me teknologjinë, inovacionin, kërkimin shkencor dhe përvojën praktike, duke përgatitur studentët për tregun modern të punës dhe sfidat globale.

Studentët që zgjedhin UBT-në përfitojnë nga mbi 50 programe dhe më shumë se 150 fusha specializimesh studimi në nivelet Bachelor dhe Master, të ndërtuara sipas standardeve më të larta ndërkombëtare dhe të orientuara drejt profesioneve më të kërkuara të së tashmes dhe së ardhmes.

Përmes laboratorëve modernë, UBT Smart City, bashkëpunimeve me universitete prestigjioze ndërkombëtare, mobilitetit akademik dhe partneriteteve me industrinë, UBT krijon një ekosistem të plotë ku teoria shndërrohet në praktikë dhe idetë në projekte konkrete.

Në UBT, studentët zhvillojnë kompetenca profesionale, aftësi lidershipi, kulturë inovative dhe përvojë ndërkombëtare, duke u bërë pjesë e një komuniteti akademik që për më shumë se një çerek shekulli ka nxjerrë mijëra profesionistë të suksesshëm në Kosovë, rajon dhe botë.

Të gjithë të interesuarit mund të aplikojnë online dhe të sjellin dokumentacionin e nevojshëm për regjistrim në qendrat e UBT-së.

Profesionin që ëndërron e gjen në UBT.

APLIKO TANI ONLINE!

Continue Reading

Lajmet

Prishtina organizon ngjarje për 250-vjetorin e SHBA-së, theksohet partneriteti Kosovë–SHBA

Published

on

Kryetari i Komunës së Prishtinës, Përparim Rama, ka njoftuar organizimin e një ngjarjeje të veçantë nën patronatin e Kryeqytetit me rastin e 250-vjetorit të pavarësisë së Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Ngjarja, me titull “America and Kosova – A Freedom Story for the Next 250 Years”, do të mbahet më 2 korrik, duke filluar nga ora 10:00, në Emerald në Prishtinë.

Sipas Ramës, aktiviteti synon të vërë në pah partneritetin e veçantë ndërmjet Kosovës dhe SHBA-së, si dhe të trajtojë historinë e lirisë dhe miqësisë mes dy vendeve.

Ai ka theksuar se kjo ngjarje do të fokusohet në bashkëpunimin e vazhdueshëm që, sipas tij, ka kontribuar në ndërtimin e së ardhmes dhe forcimin e marrëdhënieve ndërmjet dy shteteve./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara