Lajmet

Çfarë fshihet pas malit që po digjet prej të paktën 6000 vjetësh?

Ky zjarr është më i vjetri i njohur në planetin tonë.

Published

on

Në një park kombëtar, 4 orë me makinë në veri të qytetit të Sidneit në Australi, një zjarr vazhdon të digjet jashtë kontrollit të njeriut. Por aspekti më i çuditshëm, është se po e bën këtë prej të paktën 6000 vjetësh.

I njohur edhe si “Mali që digjet” (Burning Mountain), zjarri misterioz nëntokësor është më i vjetri i njohur në planetin tonë. Disa shkencëtarë vlerësojnë se ai mund të jetë shumë më e lashtë nga sa mendojmë aktualisht.

I vendosur nën malin Uingen në shtetin e Uellsit të Ri Jugor, kjo vatër përbëhet nga njështresë qymyri, dhe anembanë botës ka mijëra të tillë. Pasi ndizen, këto zjarre nëntokësore janë thuajse të pamundura që të shuhen.

Dalëngadalë ato rrugëtojnë nëpër shtresën e qymyrit, dhe dihet se një shtresë qymyri ndodhet natyrshëm nën sipërfaqen e Tokës. “Askush nuk e di madhësinë e zjarrit nën ‘Burning Mountain’, por mund të bëhet një vlerësim i përafërt”- thotë Guilermo Rein, profesor i shkencës së zjarrit në Kolegjin Mbretëror të Londrës.

“Ka të ngjarë që ai të jetë një top i zjarrtë me diametër rreth 5–10 metra, dhe ku temperaturat arrijnë në 1.000 gradë Celsius” thekson Rein. Ai e vizitoi “Malin që Digjet” në vitin 2014. Por në dallim nga një zjarr tipik, një zjarr i shtresës së qymyrit që digjet nën tokë; nuk ka flakë dhe është më shumë si prush në një barbeky.

Zjarri nën malin Uingen po digjet në thellësinë 30 metra nën tokë, dhe po zhvendoset drejt jugut me një shpejtësi prej rreth 1 metër në vit. Nëse vizitoni parkun kombëtar ku ndodhet ky mal, dëshmia e vetme e ekzistencës së tij është pak tym dhe hi i bardhë, një tokë e ngrohtë kur e prek, shkëmbinj të zbardhur në të verdhë dhe të kuq, dhe era e squfurit që lëshohet kur zjarri poshtë djeg mineralet që përmban mali.

Por edhe pse është kryesisht i padukshëm, trajektorja që po ndjek zjarri është e dukshme. Njëvëzhgim më i afërt, zbulon disa zona të djegura kohët e fundit, të mbuluara me hi dhe pa jetë bimore.

”Përpara zjarrit, këtu kishte një pyll të bukur me dru eukalipti. Aty ku është zjarri, tani nuk ka absolutisht asgjë të gjallë, madje as bar. Dhe aty ku ishte zjarri 20 deri në 30 vjet më parë, është rikthyer pylli, që megjithatë është i një lloji tjetër, pasi zjarri e ka ndryshuar peizazhin”- shprehet Rein.

Shumë zjarre në shtresat e qymyrit nëntokë, sidomos ato në Indi, Kinë dhe SHBA, shkaktohen nga ndërhyrja njerëzore në miniera. Për shembull kujtoni rastin e zjarrit poshtë Centralias në Pensilvani, qyteti tashmë i shkretë që frymëzoi filmin “Silent Hill”, dhe që është djegur për gati 60 vjet.

Por kush e ka ndezur këtë zjarrin? Askush nuk është i sigurt për këtë. Hera e parë e dokumentuar e këtij zjarri nga evropianët daton në vitin 1828, kur një fermer i zonës deklaroi se kishte zbuluar një vullkan në rajonin e malit Uingen.

Vetëm një vit më vonë, në vitin 1829, gjeologu C.Uillton arriti në përfundimin se vullkani i supozuar, ishte në fakt një zjarr i shtresës së qymyrit. Që atëherë, matjet kanë treguar se gjurma e këtij zjarri mbulon një sipërfaqe prej rreth 6.5 kilometrash, duke sugjeruar se ai  ka qenë i ndezur prej të paktën 6.000 vjetësh.

Por përveç kësaj, në këtë zonë nuk është bëtë thuajse asnjë kërkim zyrtar. Ky vend konsiderohet i shenjtë nga banorët e zonës, populli aborigjen Uanaruah, që e ka përdorur këtëzjarr për gatim dhe për të prodhuar armë. Sipas Rein, shkaqet natyrore janë burimi më i mundshëm.

“Zjarre të tillë mund të digjet për mijëra vjet pa ndërhyrjen e njeriut. Ndërsa zjarri përparon, ai e ngroh malin duke shkaktuar zgjerimin dhe plasaritjen e tij, duke lejuar depërtimin e oksigjenit, në mënyrë që zjarri të mund të ecë përpara”– shton eksperti.

Edhe me ndërhyrjen njerëzore, zjarret në shtresat e nëndheshme të qymyrit janë shumë të vështira për t’u shuar. Ato kërkojnë tonelata ujë dhe azot të lëngshëm. Në vitin 2004, Kina pretendoi se kishte shuar një zjarr që digjej prej 50 vitesh, por vizitorët panë shenjat e djegies së tij vetëm disa vite më vonë./bota.al

Lajmet

United Hospital – standard i ri në shërbimet spitalore, me teknologji të avancuar dhe kujdes mjekësor 24/7

Published

on

Prishtinë – Në zhvillimin e shërbimeve moderne shëndetësore në Kosovë dhe rajon, United Hospital synon të pozicionohet si një qendër e integruar e kujdesit spitalor, ku ekspertiza mjekësore ndërthuret me teknologjinë bashkëkohore dhe diagnostikimin e avancuar. Si spital i përgjithshëm privat, institucioni ofron një gamë të gjerë shërbimesh mjekësore, me synim që pacientët të kenë qasje në trajtim dhe diagnostikim të specializuar në një mjedis të vetëm.

Drejtuesi dhe menaxheri i United Hospital, Edmond Hajrizi, i njohur për formimin e tij akademik dhe përvojën e ndërtuar në institucione universitare ndërkombëtare, thekson se filozofia e spitalit mbështetet në një standard të lartë profesional, përgjegjësi institucionale dhe kujdes të vazhdueshëm ndaj pacientit.

Sipas tij, United Hospital synon të ruajë pozicionin e tij lider përmes një game të gjerë profilesh të avancuara shëndetësore, të cilat, sipas tij, nuk ofrohen në të njëjtën përmasë nga spitalet e tjera.

“Jemi të kujdesshëm dhe të përgjegjshëm ndaj çdo klienti dhe pacienti. Për mua dhe për të gjithë stafin e spitalit, jeta dhe shërbimet shëndetësore janë prioriteti kryesor. Synimi ynë është të vazhdojmë të investojmë në kuadro profesionale, teknologji dhe shërbime cilësore, duke i bërë ato njëkohësisht sa më të përballueshme për qytetarët, në mënyrë që çdo pacient të ketë mundësinë të marrë trajtimin e duhur shëndetësor”, shprehet Hajrizi.

Një prej risive të prezantuara nga United Hospital është Rezonanca Magnetike e asistuar nga Inteligjenca Artificiale, teknologji që synon të mbështesë procesin diagnostik dhe të rrisë efikasitetin e ekzaminimeve radiologjike. Integrimi i teknologjive të reja në mjekësi përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt diagnostikimit më të standardizuar dhe marrjes së vendimeve klinike mbi bazën e të dhënave të detajuara.

Një tjetër element i rëndësishëm i modelit të shërbimit të United Hospital është disponueshmëria 24 orë në ditë, shtatë ditë në javë, për disa prej shërbimeve kryesore. Laboratori, Emergjenca, Radiologjia dhe Mjekimi Intensiv (ICU) janë të organizuara për të ofruar mbështetje të vazhdueshme për pacientët, veçanërisht në situatat kur ndërhyrja e shpejtë dhe koordinimi ndërmjet ekipeve mjekësore janë të domosdoshme.

Në kuadër të shërbimeve të specializuara, United Hospital përfshin kardiologjinë dhe kardiokirurgjinë, kirurgjinë e përgjithshme, ortopedinë, si dhe fusha të tjera të kujdesit specialistik. Kjo qasje multidisiplinare synon të krijojë një zinxhir të integruar të diagnostikimit, trajtimit dhe kujdesit pasues.

Me investimet në infrastrukturë, pajisje moderne dhe kapacitete profesionale, United Hospital synon të kontribuojë në ngritjen e standardeve të shërbimeve private shëndetësore në Kosovë, duke vendosur në qendër të veprimtarisë sigurinë, dinjitetin dhe nevojat individuale të pacientit./rajonipress/

📞 038 60 70 70 / 046 60 70 70
📍 M2 Prishtinë–Ferizaj, Km 7, Prishtinë, Kosovë

Continue Reading

Lajmet

Aktakuzë ndaj katër personave për keqpërdorim të detyrës zyrtare në Ministrinë e Infrastrukturës

Published

on

Prokuroria Speciale, ka ngritur aktakuzë ndaj të pandehurve B.R., B.H., R.Q. dhe N.L, për veprën penale “Keqpërdorimi i pozitës apo autoritetit zyrtar”.

Sipas aktakuzës, gjatë periudhës 02.08.2017 deri më 26.11.2020, në Prishtinë, në cilësinë e personave zyrtarë të Ministrisë së Infrastrukturës, të pandehurit i kanë tejkaluar kompetencat e tyre ligjore dhe nuk i kanë përmbushur detyrat zyrtare, në lidhje me inicimin, prokurimin, menaxhimin, autorizimin, certifikimin dhe pagesën e kontratës publike “Mirëmbajtja e Urave në Rrugët Nacionale dhe Rajonale të Kosovës për vitet 2017–2019”.

“Të pandehurit akuzohen se kanë vepruar në kundërshtim me Ligjin për Prokurim Publik, të Rregullores dhe Udhëzimit Operativ për Prokurim Publik, si dhe me Rregullën Financiare për Shpenzimet e Parasë Publike, pasi, ndonëse aktiviteti i prokurimit ishte iniciuar me vlerë të parashikuar prej 500,000 eurosh, janë realizuar pagesa totale në shumën prej 5,377,058.07 eurosh”, thuhet në njoftim.

Po ashtu, sipas aktakuzës, thuhet se janë nënshkruar dhe certifikuar raporte të punimeve me sasi shumëfish më të larta se ato të parapara në dosjen e tenderit, pa aneks-kontratë, pa procedurë të re prokurimi dhe pa verifikim të rregullt nga komisioni i pranimit të punëve.

Prokuroria i ka propozuar Gjykatës që të pandehurve t’u shqiptohet edhe dënimi plotësues: ndalimi i ushtrimit të funksioneve në administratën publike ose në shërbimin publik./A.K/

 

Continue Reading

Lajmet

Shpërthim në portin e Roterdamit, një i vdekur dhe disa të plagosur

Published

on

Një shpërthim ka ndodhur në portin e Roterdamit në Holandë, duke shkaktuar vdekjen e një personi dhe plagosjen e disa të tjerëve.

Policia njoftoi se shpërthimi ndodhi rreth orës 11:30 në rrugën Moezelweg, ndërsa zona është rrethuar. Shkaku i shpërthimit ende nuk dihet dhe autoritetet kanë nisur hetimet.

Në të njëjtën zonë, kompania Gunvor Energy, e cila menaxhon rezervuarë për ruajtjen e derivateve të naftës, raportoi një incident tjetër gjatë punimeve të mirëmbajtjes, ku disa persona mbetën të plagosur.

Mediat lokale raportuan edhe për ndërprerje të energjisë elektrike në port. Autoritetet po hetojnë nëse ka ndonjë lidhje mes ndërprerjeve dhe shpërthimit.

Porti i Roterdamit është porti më i madh në Evropë dhe përfshin rafineri nafte dhe një numër objektesh petrokimike./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Rama: Ukraina e ka gabim për Kosovën, por e drejta e saj për të qenë e lirë mbetet e padiskutueshme

Published

on

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, ka reaguar pas deklaratës së presidentit ukrainas, Volodymyr Zelensky, në Beograd, ku ky i fundit tha se Ukraina nuk do ta ndryshojë qëndrimin sa i përket pavarësisë së Kosovës.

Rama ka thënë se Ukraina dhe Zelensky “e kanë gabim për Kosovën”, por ka theksuar se kjo nuk e ndryshon mbështetjen e Shqipërisë për Ukrainën dhe të drejtën e saj për të qenë e lirë.

Në një postim, Rama ka kritikuar ata që, pas deklaratës së Zelenskyt, kanë kërkuar që Shqipëria dhe Kosova të ndryshojnë qëndrimin ndaj Ukrainës.

“Miku im i dashur, Volodymyr Zelensky, qëndroi në Beograd dhe tha se Ukraina nuk do ta njohë kurrë Kosovën. Brenda një ore, nacionalistët më të zëshëm popullistë në Tiranë dhe Prishtinë nisën të bëjnë llogaritë gjeopolitike: ndoshta duhet ta ndëshkojmë Ukrainën, të mos e mbështesim më të lirën dhe të mos vajtojmë për viktimat e bombardimeve. Më të pamaturit prej tyre na sulmuan pse nuk hoqëm dorë nga Ukraina. Madje, disa brohoritën për Rusinë!”, ka shkruar Rama./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara