Lajmet
Çfarë fshihet pas malit që po digjet prej të paktën 6000 vjetësh?
Ky zjarr është më i vjetri i njohur në planetin tonë.
Published
4 years agoon
By
UBT newsNë një park kombëtar, 4 orë me makinë në veri të qytetit të Sidneit në Australi, një zjarr vazhdon të digjet jashtë kontrollit të njeriut. Por aspekti më i çuditshëm, është se po e bën këtë prej të paktën 6000 vjetësh.
I njohur edhe si “Mali që digjet” (Burning Mountain), zjarri misterioz nëntokësor është më i vjetri i njohur në planetin tonë. Disa shkencëtarë vlerësojnë se ai mund të jetë shumë më e lashtë nga sa mendojmë aktualisht.
I vendosur nën malin Uingen në shtetin e Uellsit të Ri Jugor, kjo vatër përbëhet nga njështresë qymyri, dhe anembanë botës ka mijëra të tillë. Pasi ndizen, këto zjarre nëntokësore janë thuajse të pamundura që të shuhen.
Dalëngadalë ato rrugëtojnë nëpër shtresën e qymyrit, dhe dihet se një shtresë qymyri ndodhet natyrshëm nën sipërfaqen e Tokës. “Askush nuk e di madhësinë e zjarrit nën ‘Burning Mountain’, por mund të bëhet një vlerësim i përafërt”- thotë Guilermo Rein, profesor i shkencës së zjarrit në Kolegjin Mbretëror të Londrës.
“Ka të ngjarë që ai të jetë një top i zjarrtë me diametër rreth 5–10 metra, dhe ku temperaturat arrijnë në 1.000 gradë Celsius” thekson Rein. Ai e vizitoi “Malin që Digjet” në vitin 2014. Por në dallim nga një zjarr tipik, një zjarr i shtresës së qymyrit që digjet nën tokë; nuk ka flakë dhe është më shumë si prush në një barbeky.
Zjarri nën malin Uingen po digjet në thellësinë 30 metra nën tokë, dhe po zhvendoset drejt jugut me një shpejtësi prej rreth 1 metër në vit. Nëse vizitoni parkun kombëtar ku ndodhet ky mal, dëshmia e vetme e ekzistencës së tij është pak tym dhe hi i bardhë, një tokë e ngrohtë kur e prek, shkëmbinj të zbardhur në të verdhë dhe të kuq, dhe era e squfurit që lëshohet kur zjarri poshtë djeg mineralet që përmban mali.
Por edhe pse është kryesisht i padukshëm, trajektorja që po ndjek zjarri është e dukshme. Njëvëzhgim më i afërt, zbulon disa zona të djegura kohët e fundit, të mbuluara me hi dhe pa jetë bimore.
”Përpara zjarrit, këtu kishte një pyll të bukur me dru eukalipti. Aty ku është zjarri, tani nuk ka absolutisht asgjë të gjallë, madje as bar. Dhe aty ku ishte zjarri 20 deri në 30 vjet më parë, është rikthyer pylli, që megjithatë është i një lloji tjetër, pasi zjarri e ka ndryshuar peizazhin”- shprehet Rein.
Shumë zjarre në shtresat e qymyrit nëntokë, sidomos ato në Indi, Kinë dhe SHBA, shkaktohen nga ndërhyrja njerëzore në miniera. Për shembull kujtoni rastin e zjarrit poshtë Centralias në Pensilvani, qyteti tashmë i shkretë që frymëzoi filmin “Silent Hill”, dhe që është djegur për gati 60 vjet.
Por kush e ka ndezur këtë zjarrin? Askush nuk është i sigurt për këtë. Hera e parë e dokumentuar e këtij zjarri nga evropianët daton në vitin 1828, kur një fermer i zonës deklaroi se kishte zbuluar një vullkan në rajonin e malit Uingen.
Vetëm një vit më vonë, në vitin 1829, gjeologu C.Uillton arriti në përfundimin se vullkani i supozuar, ishte në fakt një zjarr i shtresës së qymyrit. Që atëherë, matjet kanë treguar se gjurma e këtij zjarri mbulon një sipërfaqe prej rreth 6.5 kilometrash, duke sugjeruar se ai ka qenë i ndezur prej të paktën 6.000 vjetësh.
Por përveç kësaj, në këtë zonë nuk është bëtë thuajse asnjë kërkim zyrtar. Ky vend konsiderohet i shenjtë nga banorët e zonës, populli aborigjen Uanaruah, që e ka përdorur këtëzjarr për gatim dhe për të prodhuar armë. Sipas Rein, shkaqet natyrore janë burimi më i mundshëm.
“Zjarre të tillë mund të digjet për mijëra vjet pa ndërhyrjen e njeriut. Ndërsa zjarri përparon, ai e ngroh malin duke shkaktuar zgjerimin dhe plasaritjen e tij, duke lejuar depërtimin e oksigjenit, në mënyrë që zjarri të mund të ecë përpara”– shton eksperti.
Edhe me ndërhyrjen njerëzore, zjarret në shtresat e nëndheshme të qymyrit janë shumë të vështira për t’u shuar. Ato kërkojnë tonelata ujë dhe azot të lëngshëm. Në vitin 2004, Kina pretendoi se kishte shuar një zjarr që digjej prej 50 vitesh, por vizitorët panë shenjat e djegies së tij vetëm disa vite më vonë./bota.al
Lajmet
Osmani: Sakrifica e Jasharëve është udhërrëfyesi ynë për shtetin
Published
13 hours agoon
March 6, 2026By
UBTNews
Në kuadër të shënimit të Epopesë së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Presidentja e vendit, Vjosa Osmani, ka bërë sot homazhe në Kompleksin Memorial në Prekaz, duke nderuar rënien e Komandantit Legjendar Adem Jashari dhe familjes Jashari.
Gjatë vizitës në këtë vend historik, Presidentja theksoi rëndësinë e kujtesës kolektive.
“Në Kompleksin Memorial në Prekaz, çdo hap është histori, çdo gur është sakrificë. U përkulëm me nderim para altarit të lirisë, para komandantit legjendar Adem Jashari dhe para familjes që i dha Kosovës gjithçka. Sakrifica e tyre do të mbetet udhërrëfyesi ynë në çdo hap që bëjmë për shtetin dhe të ardhmen tonë”, shkruan Osmani.

Gjatë qëndrimit të saj në Prekaz, Presidentja u prit nga Rifat Jashari, të cilin e vlerësoi si simbol të qëndresës dhe dinjitetit kombëtar.
Ajo shprehu mirënjohjen e saj për këtë mikpritje, duke nënvizuar se mesazhi që buron nga kjo familje nuk do të shuhet kurrë. “Mirënjohje të thellë për pritjen e ngrohtë nga Baca Rifat, simbol i qëndresës dhe i dinjitetit të kësaj familjeje legjendare. Nga Prekazi buron një mesazh që nuk shuhet kurrë: Liria nuk është dhuratë, por amanet,” deklaroi Osmani, duke shtuar se ky amanet do të jetojë përjetë në zemrat e të gjithë shqiptarëve.

Lajmet
UBT bëhet institucioni i parë dhe i vetëm në Kosovë dhe në rajon që merr akreditim prestigjioz nga British Accreditation Council
Published
15 hours agoon
March 6, 2026By
ubtnews
Rektori i UBT, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, ka bërë të ditur se institucioni është akredituar nga British Accreditation Council për një periudhë katërvjeçare, duke e cilësuar këtë si një arritje të rëndësishme për institucionin dhe për arsimin e lartë në Kosovë.
Gjatë një konference për media, Rektori Hajrizi theksoi se ky akreditim konfirmon se UBT përmbush standardet e larta britanike dhe evropiane të cilësisë në arsim, duke përforcuar më tej pozicionin e universitetit në skenën ndërkombëtare akademike.
British Accreditation Council është një nga institucionet më të njohura ndërkombëtare për sigurimin e cilësisë në arsim, me seli në Mbretërinë e Bashkuar, që vlerëson dhe akrediton institucione arsimore në mbarë botën për të garantuar standarde të larta akademike dhe menaxhim institucional të qëndrueshëm.
“Procesi i akreditimit nga British Accreditation Council është i detajuar dhe shumë rigoroz. Gjatë këtij procesi janë analizuar në mënyrë të thelluar programet tona akademike, cilësia e mësimdhënies, infrastruktura, menaxhimi institucional, shërbimet për studentët dhe angazhimi ynë për përmirësim të vazhdueshëm”, tha Hajrizi.
Ai bëri të ditur se si rezultat i këtij procesi, UBT është bërë institucioni i parë dhe i vetëm në Kosovë dhe në rajon që merr këtë akreditim prestigjioz nga British Accreditation Council.
Rektori Hajrizi e cilësoi këtë arritje si dëshmi të qartë se përkushtimi i universitetit për cilësi, inovacion dhe ndërkombëtarizim po njihet dhe vlerësohet edhe në nivel ndërkombëtar. Ai shprehu mirënjohje për stafin akademik dhe administrativ, studentët dhe partnerët ndërkombëtarë të UBT-së, të cilët kanë kontribuar në arritjen e këtij suksesi.
Sipas tij, për studentët dhe të gjithë ata që zgjedhin të studiojnë në UBT, ky akreditim përfaqëson një garanci shtesë se ata janë pjesë e një institucioni që funksionon sipas standardeve më të larta britanike dhe evropiane, duke i përgatitur për një treg pune gjithnjë e më global dhe konkurrues.
Në përfundim, Hajrizi theksoi se UBT do të vazhdojë të investojë në cilësi, kërkim shkencor, inovacion dhe bashkëpunim ndërkombëtar, me synimin që institucioni të mbetet një lider i arsimit të lartë në Kosovë, në rajon dhe më gjerë.
Lajmet
Reuters: Presidentja e Kosovës shpërndan parlamentin, shpall zgjedhje të parakohshme
Published
17 hours agoon
March 6, 2026By
UBTNews
Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, shpërndau të premten Parlamentin dhe shpalli zgjedhjet e parakohshme, pasi ligjvënësit dështuan të zgjedhin kreun e ri të shtetit brenda afatit kushtetues, ka raportuar media prestigjioze ndërkombëtare Reuters.
Parlamenti kishte afat deri të enjten në mesnatë për të zgjedhur një president të ri para se mandati i Osmanit të përfundojë në prill, por partitë opozitare refuzuan të marrin pjesë në votim. Sipas ligjeve të vendit ballkanik, dështimi për të zgjedhur presidentin e ri nxit automatikisht zgjedhje të parakohshme parlamentare.
Ky veprim zgjat bllokadën politike në Kosovë, shtetin më të ri të Evropës që synon anëtarësimin në Bashkimin Evropian. Vendi mbeti pa një qeveri funksionale për pjesën më të madhe të vitit të kaluar, pasi parlamenti i fragmentuar dështoi për muaj të tërë të zgjidhte qoftë edhe kryetarin e Kuvendit.
Zgjedhjet e ardhshme do të jenë të tretat në pak më shumë se një vit. Kosova tashmë mbajti zgjedhje të parakohshme më 28 dhjetor, pas dështimit për të formuar qeverinë pas zgjedhjeve të shkurtit 2025.
“Një parlament që nuk mund të zgjedhë një president, nuk mund të vazhdojë pafundësisht ta zvarrisë procesin ashtu siç po tentohet,” tha Osmani në një deklaratë. “Askush nuk duhet të dëshirojë një tjetër cikël politik, veçanërisht në këtë moment kur vendi ka nevojë për stabilitet.”
Osmani pritet të takohet me partitë politike këtë të premte, para se të caktojë datën e saktë të zgjedhjeve.
Fitorja bindëse e partisë Vetëvendosje të Kryeministrit Albin Kurti në dhjetor dukej se do t’i jepte fund ngërçit. Në atë kohë, shumë analistë politikë besonin se opozita do të merrte pjesë në votimin për zgjedhjen e presidentit. Megjithatë, megjithëse Vetëvendosja fitoi mjaftueshëm ulëse për të formuar qeverinë, ajo dështoi të siguronte pjesëmarrjen e nevojshme të opozitës për kuorumin e zgjedhjes së presidentit.
Partitë opozitare kanë kërkuar një kandidat konsensual, por Kurti ka nominuar Ministrin e tij të Jashtëm, Glauk Konjufca./Reuters/
Lajmet
Kurti: Dekreti është antikushtetues, nuk u konsumua as raundi i parë
Published
17 hours agoon
March 6, 2026By
UBTNews
Kreu i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, ka deklaruar se nuk mund të flitet për proces të ri zgjedhor pa marrë një përgjigje nga Gjykata Kushtetuese, duke argumentuar se dekreti për shpërndarjen e Kuvendit nuk ka bazë ligjore.
“Ndodhemi në një situatë ku unë nuk besoj se mund të flasim për zgjedhje të reja pa e thënë fjalën e vet Gjykata Kushtetuese, meqenëse kemi mospajtime dhe kërkesë para tyre”, u shpreh Kurti, duke theksuar se institucionet duhet të presin verdiktin final para çdo hapi tjetër.
Ai sqaroi se njoftimi për shpërndarjen e Kuvendit përmes mediave ishte i papritur dhe në kundërshtim me procedurat e parapara në aktin më të lartë juridik të vendit.
“Neni 86 paragrafi i gjashtë i Kushtetutës parasheh që Kuvendi shpërndahet nëse në votimin e tretë asnjë kandidat nuk zgjidhet president, pra asnjë nga kandidatët nuk i merr 61 vota dhe ne nuk kemi mbërritur atje. Dy kandidatë ishin mbrëmë, Glauk Konjufca dhe Fatmire Mulhaxha Kollçaku, mirëpo nuk u konsumua as raundi i parë e lere më i treti”, tha Kurti, duke vënë në dukje se procesi i votimit nuk është ezauruar sipas ligjit.
Tutje, Kurti ritheksoi se kompetenca për shpërndarjen e legjislativit nuk mund të ushtrohet në mënyrë arbitrare jashtë kornizave kushtetuese. “Në një situatë të tillë, dekreti për shpërndarjen e Kuvendit nuk është kushtetues sepse kompetenca për shpërndarjen e Kuvendit mund të ushtrohet vetëm në rastet e caktuara shprehimisht nga Kushtetuta”, përfundoi ai, duke kërkuar mbrojtjen e rendit juridik të Kosovës.
Zgjedhjet e reja në prill: Jepen datat opsionale
Ka përfunduar takimi i Presidentes së Kosovës, Vjosa Osmani, me përfaqësuesit e partive politike, të cilin ajo e ka thirrur për caktimin e datës së zgjedhjeve të ardhshme.
Gjatë këtij takimi, ku morën pjesë pothuajse të gjitha subjektet opozitare, u diskutuan datat 5, 12 dhe 19 prill si mundësi për mbajtjen e procesit zgjedhor. Megjithatë,në takimi nuk mori pjesë Lëvizja Vetëvendosje dhe Listës Serbe.
Partia në pushtet, LVV, nuk pranoi të marrë pjesë me arsyetimin se vendimi i Presidentes për shpërndarjen e Kuvendit është kundër rendit kushtetues, duke paralajmëruar se për këtë çështje do t’i drejtohen Gjykatës Kushtetuese.
Kreu i AAK-së, Ramush Haradinaj, e ka cilësuar mospjesëmarrjen e LVV-së si një fyerje të rëndë për shtetin.
Ai u shpreh: “Është e pakuptimtë mospjesëmarrja e LVV-së me partnerët e saj të koalicionit dhe mungesa e Listës Serbe. Ne si opozitë, edhe kur nuk jemi pajtuar me shumë vendime të Presidentes dhe Qeverisë, prapë kemi marrë pjesë në takime të partive politike. Mosardhja e tyre, qoftë edhe me mendime të kundërta, për të mos u ballafaquar në këtë takim i cili është i nivelit më të lartë të mundshëm, është një lloj fyerje për vendin, shtetin dhe institucionet. Edhe adresimi në Gjykatën Kushtetuese është një fyerje në vete, një tallje-hajgare me proceset.”
Nga ana tjetër, Bedri Hamza nga PDK-ja theksoi rëndësinë e respektimit të ftesës së institucionit të presidencës, por shprehu keqardhje për rrugën që ka ndjekur politika deri më tani.
Hamza deklaroi “Në respektim të ftesës së Presidentes së Kosovës, ne ishim në takim ku u diskutua edhe për mundësinë e datës së organizimit të zgjedhjeve. Shpreh keqardhje që kemi ardhur deri këtu, pasi ka pasur më shumë se një alternativë dhe përgjegjësia më e madhe i bie partisë fituese.”
Në fund, Hamza sqaroi edhe qëndrimin e tij rreth bashkëpunimeve të mundshme politike, duke treguar se nuk është treguar refuzues ndaj proceseve.
“Unë nuk kam vendosur vija të kuqe me asnjë subjekt politik. Kam folur që ka mundësi për marrëveshje politike edhe para se të krijohej Qeveria; nuk e kemi pritur askënd tek dera për të na ftuar, mirëpo nuk kemi qenë refuzues as për këtë çështje”, tha ai.
Ndërsa, Kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lumir Abdixhiku pas takimit me presidenten Vjosa Osmani tha se nuk është caktuar datë zyrtare për zgjedhjet, megjithatë deklaroi se LDK-ja është e gatshme.
“Patëm diskutime zyrtare për datën e zgjedhjeve. Kurdo që Presidentja e vlerëson, në afatin kushtetues të rregullt brenda parashikimeve kushtetuese”, tha Abdixhiku, raportoi EO.
Osmani: Sakrifica e Jasharëve është udhërrëfyesi ynë për shtetin
UBT bëhet institucioni i parë dhe i vetëm në Kosovë dhe në rajon që merr akreditim prestigjioz nga British Accreditation Council
11 projekte arkitekturore që do të formësojnë botën në 2026
Shfaqja për fëmijë “Picërraku” vjen këtë të shtunë në Teatri Dodona
Reuters: Presidentja e Kosovës shpërndan parlamentin, shpall zgjedhje të parakohshme
Kurti: Dekreti është antikushtetues, nuk u konsumua as raundi i parë
Jashari koordinon dërgimin e trupave me ushtrinë e SHBA-së për në Gaza
Luftëtarët elitë të Hezbollahut kthehen në jug të Libanit për të luftuar trupat izraelite
Shkolla e Parë Shqipe në Kosovë – Stubëll
Të kërkuara
-
Vendi3 months agoDizajneri grafik Berin Hasi ligjëron për studentët e Dizajnit të Integruar në UBT
-
Lajmet3 months agoProfesori i UBT-së, Hazir S. Çadraku dhe bashkëpunëtorët publikojnë artikullin “Historia e Mbrojtjes së Shpellës në Kosovë” në SpeleoMedit Magazine
-
Lajmet2 months agoProfesorët e UBT-së publikojnë studim shkencor në revistën prestigjioze ndërkombëtare të indeksuar në Scopus (Q1)
-
Kulturë3 months agoIvanka Trump zbulon librat për historinë shqiptare: Çfarë e tërheq?
