Lajmet

Çfarë dimë për simptomat dhe përhapjen e lisë së majmunit?

Dy elementët kryesorë të simptomave janë ethet dhe lezione të lëkurës që zgjerohen.

Published

on

Me linë e majmunëve në rritje në të gjithë botën, ekspertët po mbledhin më shumë prova se si njerëzit e kapin atë dhe simptomat e tij tipike.

Disa muaj pas epidemisë, është e qartë se vala e infeksioneve është e lidhur mbi të gjitha me marrëdhëniet seksuale mes meshkujve.

Gati 28 mijë raste janë konfirmuar në mbarë botën në tre muajt e fundit dhe vdekjet e para kanë filluar të regjistrohen.

Këtu është një përmbledhje e asaj që dimë:

Kush po infektohet me linë e majmunit?

Lia e majmunëve ka qenë rreth e rrotull në një duzinë vendesh afrikane për dekada, por ndryshe nga shpërthimet e mëparshme në kontinent, virusi tani përhapet kryesisht përmes aktivitetit seksual.

Rreth 99 për qind e rasteve në ShBA deri më tani kanë qenë në mesin e meshkujve që kryejnë marrëdhënie seksuale me meshkuj (MSM).

Në Afrikë, virusi prek veçanërisht fëmijët.

Në tre javët e fundit studimet e shtypura në botimet kryesore mjekësore – British Medical Journal (BMJ), The Lancet dhe New England Journal of Medicine (NEJM), pikturuan një pamje klinike të rritjes aktuale të infeksioneve, edhe nëse është ende herët ditë dhe rezultatet bazohen në vetëm disa qindra raste.

Në çdo studim, komuniteti MSM llogarit pothuajse të gjitha rastet.

Si transmetohet lia e majmunit?

Lidhja e seksit mashkullor nuk ishte befasi siç u duk që nga vëzhgimet e para të regjistruara dhe është vënë në shënjestër nga autoritetet shëndetësore.

Kjo çon në pyetjen e ndjeshme nëse virusi transmetohet përmes aktivitetit seksual.

Raportet e fundit klinike lënë pak dyshime.

Studimi ynë forcon provat për kontaktin lëkurë me lëkurë gjatë seksit si mekanizmi dominues i transmetimit të lisë së majmunit, me implikime të rëndësishme për kontrollin e sëmundjeve”, tha The Lancet me të dhëna nga disa spitale spanjolle.

Ngarkesa virale ishte gjetur të ishte shumë më e lartë në lezionet e lëkurës së pacientëve sesa në pajisjet e tyre të frymëmarrjes.

Ky vëzhgim duket se minon idenë e shtyrë nga disa studiues se transmetimi nga ajri po luante gjithashtu një rol të madh në përhapjen e rasteve.

Në të njëjtën kohë, lia e majmunit nuk mendohet të kapet përmes spermës, dhe megjithëse kjo nuk është përjashtuar plotësisht, kërkimet aktuale nuk e vërtetojnë atë.

Simptomat

Të tre studimet ranë dakord për simptomat kryesore.

Karakteristikat e grupit që ne përshkruajmë ndryshojnë nga ato të popullatave të prekura në shpërthimet e mëparshme në rajonet endemike“, vuri në dukje BMJ në studimin e rasteve në Mbretërinë e Bashkuar.

Dy elementët kryesorë janë ethet, shpesh me dhimbje muskulore, dhe lezione të lëkurës që zgjerohen.

Por detajet ndryshojnë, ndoshta për shkak të llojit të transmetimit, me rastet e fundit të lidhura shumë me aktivitetin seksual.

Për të tre studimet, lezionet shpesh shpërthejnë në anus, penis dhe gojë. Një ndërlikim që më parë është vërejtur rrallë ka qenë inflamacioni i rektumit ose një ënjtje në penis.

Lancet zbuloi se komplikimet ndodhën në 40 përqind të rasteve dhe NEJM në rreth 20 përqind.

Por kishte edhe disa lajme të mira për gravitetin e sëmundjes.

Rezultatet klinike në këtë seri rastesh ishin qetësuese. Shumica e rasteve ishin të lehta dhe të vetë-kufizuara dhe nuk kishte vdekje. Edhe pse 13 për qind e personave u shtruan në spital, në shumicën e të shtruarve nuk u raportuan komplikime serioze“, tha NEJM. /UBTNews/

Vendi

Arrestohen pesë persona pas një përleshjeje fizike në Ferizaj, një i lënduar dërgohet në QKUK

Published

on

By

Pesë persona janë arrestuar dhe janë ndaluar për 48 orë pas një përleshjeje fizike që ka ndodhur pas mesnatës në rrugën “12 Qershori” në Ferizaj, në afërsi të dy lokaleve.

Si pasojë e incidentit, tre persona kanë pësuar lëndime trupore. Njëri prej tyre, 33-vjeçari me inicialet SH.A., për shkak të natyrës së lëndimeve është transferuar për trajtim të mëtejmë në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës (QKUK) në Prishtinë, ku do të intervistohet nga policia posa t’i stabilizohet gjendja shëndetësore.

Sipas Policisë së Kosovës, gjatë intervistimit njëri nga të dyshuarit ka pranuar se ka përdorur një kaçavidë gjatë përleshjes, me të cilën dyshohet se e ka goditur viktimën. Policia ka sekuestruar kaçavidën në cilësinë e provës materiale, si dhe ka siguruar një incizim të ngjarjes që do t’i dorëzohet prokurorisë.

Të arrestuarit për këtë rast janë: D.A. (21 vjeç), E.A. (22 vjeç), A.N. (39 vjeç), O.A. (18 vjeç), A.A. (22 vjeç)

Me udhëzim të Prokurorit të Shtetit, ndaj të dyshuarve janë iniciuar raste për veprat penale “Vrasje e mbetur në tentativë” dhe “Pjesëmarrje në rrahje”. Hetimet po vazhdojnë për të identifikuar persona të tjerë të mundshëm të përfshirë në këtë incident. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Përfshihet nga zjarri një deponi me goma të vjetra në Sllatinë

Published

on

By

Një deponi për grumbullimin e gomave të vjetra në Sllatinë është përfshirë nga zjarri, duke shkaktuar tym të zi dhe të dendur që është përhapur në zonën përreth. Deponia ndodhet në afërsi të rrugës kryesore.

Komandanti i Brigadës së Zjarrfikësve për zonën e Prishtinës, Abdusamed Shkodra, ka konfirmuar për mediat se ekipet janë nisur menjëherë drejt vendit të ngjarjes për të lokalizuar dhe shuar flakët.

Deri më tani nuk raportohet për persona të lënduar apo dëme të tjera materiale, ndërsa zjarrfikësit po vazhdojnë punën në terren. /Ekonomia online/

Continue Reading

Rajoni

Ministri i Shqipërisë Hoxha i përgjigjet Gjuriqit: Lumenjtë duhet të bartin ujë, jo kërcënime

Published

on

By

Pas reagimit të kryeministrit Edi Rama, nuk ka munguar as ai i Ministrit për Evropën dhe Punët e Jashtme të Shqipërisë, Ferit Hoxha. Kryediploti shqiptar i është përgjigjur deklaratave të ministrit të Jashtëm të Serbisë, Marko Gjuriq, duke theksuar se e ardhmja e rajonit qëndron te dialogu, besimi dhe bashkëpunimi pragmatik, e jo te kërcënimet apo akuzat.

Përmes një reagimi lidhur me debatin për lumin Ibër, kryediploti shqiptar bëri të ditur se uji nuk duhet të përdoret si instrument ndëshkimi. Ndonëse Ibri nuk rrjedh përmes Shqipërisë, Hoxha nënvizoi se çfarëdo kërcënimi për ndërprerjen e ujit dëmton bashkëjetesën paqësore në të gjithë rajonin.

“Lumenjtë duhet të bartin ujë, jo kërcënime, ndërsa kufijtë duhet të përcaktojnë juridiksione, jo të ndajnë përgjegjësinë tonë për paqen”, ka deklaruar Hoxha.

Më tej, ai hodhi poshtë pretendimet për projekte të mëdha territoriale, duke potencuar se i vetmi projekt që e intereson Shqipërinë është një “Bashkim Evropian më i Madh”, që përfshin Kosovën, Serbinë, Shqipërinë dhe vendet e tjera të rajonit.

Kryediploti i Shqipërisë shprehu gatishmërinë e plotë për dialog dhe bashkëpunim konkret mes shqiptarëve dhe serbëve, duke bërë thirrje për më shumë fokus drejt së ardhmes evropiane dhe më pak drejt mitologjive të së kaluarës. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

BE-ja: Deklaratat për ndryshimin e rrjedhës së Ibrit duhet të shmangen

Published

on

By

Bashkimi Evropian ka thënë se deklaratat për ndryshimin e mundshëm të rrjedhës së lumit Ibër, si dhe veprimet që nuk i shërbejnë normalizimit të marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, duhet të shmangen.

“Përparimi në normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë mund të arrihet vetëm përmes dialogut”, tha një zëdhënës i Komisionit Evropian më 11 gusht.

“Deklaratat, përfshirë ato për ndryshime të mundshme të rrjedhës së lumit, dhe veprimet që nuk e mbështesin këtë synim duhet të shmangen”, thuhet në përgjigjen e Komisionit Evropian për Radion Evropa e Lirë.

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, deklaroi më 9 gusht se autoritetet serbe po shqyrtojnë me ekspertë mundësinë e ndryshimit të rrjedhës së Ibrit, duke e lidhur këtë me rrënimin e shtëpive dhe vilave të serbëve pranë Liqenit të Ujmanit, në veri të Kosovës.

Deklarata e tij nxiti reagime të ashpra nga zyrtarët në Kosovë dhe u pasua edhe nga një përplasje publike ndërmjet zyrtarëve të Shqipërisë dhe Serbisë.

Komisioni Evropian rikujtoi gjithashtu se përparimi në dialogun ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës është parakusht që të dyja palët të avancojnë në rrugën e tyre evropiane.

BE-ja komentoi edhe rrënimet e fundit në zonën e Liqenit të Ujmanit, me të cilat presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, e kishte lidhur deklaratën e tij për mundësinë e ndryshimit të rrjedhës së Ibrit.

“Sa i përket situatës në liqenin e Gazivodës/Ujmanit, ne tashmë kemi shprehur shqetësimet tona lidhur me rrënimet e fundit”, thuhet në përgjigje.

Sipas Komisionit Evropian, çdo masë zbatuese me pasoja të pakthyeshme duhet të respektojë procesin e rregullt ligjor.

“Personave të prekur duhet t’u jepet mundësi efektive për të kërkuar mbrojtje ligjore dhe, kur është e zbatueshme, mbrojtje të përkohshme gjyqësore para se masa të zbatohet”, thuhet në përgjigje.

Lumi Ibër, rreth 270 kilometra i gjatë, buron në Mal të Zi, kalon nëpër Serbi dhe më pas hyn në Kosovë, ku furnizon liqenin artificial të Ujmanit.

Rreth dy të tretat e këtij liqeni ndodhen në territorin e Kosovës.

Uji nga sistemi i Ujmanit dhe Ibër-Lepencit furnizon shtatë komuna, përdoret për ujitje dhe për ftohjen e termocentraleve në Obiliq, të cilat prodhojnë pjesën më të madhe të energjisë elektrike në Kosovë.

Ekspertët që kanë folur më herët për Radion Evropa e Lirë kanë thënë se devijimi i rrjedhës së Ibrit është teknikisht i mundshëm, por do të ishte jashtëzakonisht i kushtueshëm dhe, nëse do t’i shkaktonte dëme Kosovës, do të binte ndesh me parimet e së drejtës ndërkombëtare për ujërat ndërkufitare.

Serbia është nënshkruese e Konventës së Kombeve të Bashkuara të vitit 1997 për përdorimin e rrjedhave ujore ndërkombëtare për qëllime të tjera përveç lundrimit.

Kjo konventë përcakton, mes të tjerash, parimin e shfrytëzimit të drejtë dhe të arsyeshëm të ujërave ndërkufitare, si dhe detyrimin për të mos u shkaktuar dëme të konsiderueshme shteteve të tjera.

Kosova nuk është palë në këtë konventë, pasi nuk është anëtare e Kombeve të Bashkuara. /REL/

 

 

Continue Reading

Të kërkuara