Lajmet

Çeki: Bunkerët historikë ushtarakë dalin në shitje

Ushtria çeke planifikon të shesë pothuajse të gjitha fortifikimet ose t’ua japë ato rajoneve dhe bashkive falas.

Published

on

Ushtria çeke ka shitur mijëra bunkerë ushtarakë që kishin për qëllim të parandalonin një sulm nazist në vitin 1938. Në proces, një sistem unik mbrojtës prej gati 5,000 fortifikimesh rrezikon të shkatërrohet.

Në fund të viteve 1930, ajo që atëherë ishte Çekosllovakia ndërtoi një rrjet të gjerë fortifikimesh përgjatë kufirit me atë që atëherë ishte Rajhu Gjerman. Praga kishte frikë se gjermanët do të fillonin një sulm të papritur dhe do të kapërcenin mbrojtjen e vendit para se të kishte kohë për të mobilizuar ushtrinë dhe rezervat.

Megjithëse fortifikimet nuk ishin përfunduar plotësisht deri në shtator 1938, së bashku me vargmalet në zonën kufitare ato përfaqësonin një pengesë të rëndësishme për Wehrmacht-in e kësaj i trembeshin gjeneralët nazistë.

Megjithëse qeveria në Pragë kishte mobilizuar 1.1 milion ushtarë dhe ushtria e saj ishte gati për të luftuar dhe mbrojtur veten, kryeministri britanik Neville Chamberlain dhe homologu i tij francez, Edouard Daladier, firmosën një marrëveshje me Adolf Hitlerin në Mynih më 29 dhe 30 shtator 1938. Marrëveshja e detyroi Çekosllovakinë t’i jepte Rajhut të Tretë pothuajse të gjithë zonën kufitare me Gjermaninë, ku jetonte një minoritet i madh gjerman në atë kohë.

Tschechien - Militäranlage in Brdy

Kjo do të thoshte që praktikisht të gjitha fortifikimet kufitare çekosllovake dhe bunkerët e betonit ranë në duart e nazistëve. Pa to, vendi ishte ushtarakisht i pafuqishëm. Kjo ndihmoi nazistët të pushtonin pjesët e mbetura të vendit më 15 mars 1939. Paradoksalisht, fortifikimet kufitare më vonë ndihmuan pushtuesit gjermanë të mbroheshin nga Ushtria e Kuqe në pranverën e vitit 1945. Luftimet në kufirin e fortifikuar ngadalësuan ndjeshëm përparimin sovjetik dhe kjo i kushtoi jetën mijëra ushtarëve sovjetikë.

Rreth tetë dekada më vonë, mburojat konkrete vazhdojnë të karakterizojnë fshatrat çeke, si dëshmitarë të heshtur të qëllimit që kishte vendi për të luftuar kundër nazistëve, nëse kjo do të ishte e nevojshme. Që nga viti 2000, pasardhësi ligjor i Çekosllovakisë, Republika Çeke, gradualisht po i heq qafe këto fortifikime. Ushtria çeke mund t’i transferojë ato në rajone ose komuna, si dhe t’i shesë ato tek individët privatë. “Ne kemi regjistruar 4,993 bunkerë të vegjël luftarakë të paraluftës në territorin tonë,” tha për DW, Petr Sykora nga departamenti i shtypit i Ministrisë Çeke të Mbrojtjes.

Tschechien - Militäranlage in Brdy

Asnjë rëndësi ushtarake

Sykora shtoi se meqenëse këto instalime nuk kanë më rëndësi ushtarake, gati një e treta e tyre tashmë kanë ndryshuar funksion.

“Çdo vit, disa dhjetëra ndërtesa privatizohen ose vihen në pronësi të strukturave lokale. Deri më tani, ne kemi transferuar ose shitur 1,767 fortifikime të lehta dhe 112 fortifikime të rënda,” tha ai.

Martin Rabon (i treti majtas) drejtues i shoqatës së miqve të fortifikatave çekosllovake

Ushtria çeke planifikon të shesë pothuajse të gjitha fortifikimet ose t’ua japë ato rajoneve dhe bashkive falas.

“Ushtria do të mbajë vetëm disa ndërtesa për qëllimet e veta, siç janë objektet e magazinimit,” tha Sykora për DW. Midis tyre janë kryesisht ndërtesa më të mëdha të kalasë. Ushtria dëshiron të mbajë njërën prej tyre, për shembull, sepse ajo strehon një stacion sizmik për monitorimin e shpërthimeve bërthamore.

Tschechien Festungsanlagen

Shitjet e bunkerëve po rriten

Çdo vit, më shumë bunkerë të fortifikimit kufitar ofrohen për shitje në faqen e internetit të ushtrisë çeke. “Çmimet zakonisht variojnë nga 1,000 € në disa dhjetëra mijëra euro,” tha Sykora. Fortifikimi më i zakonshëm i vogël është “ropik”. Sidoqoftë, në disa zona veçanërisht tërheqëse, siç është rajoni i verës në Mikulov në Moravinë jugore, ky bunker, përfshirë tokën, kushton katër herë më shumë se në të tjerat.

Meqenëse objektet shiten në ankande publike, çmimi përfundimtar mund të jetë edhe më i lartë. Sidoqoftë, interesi për blerjen e bunkerëve po rritet. “Oferta aktuale përfshin, ndër të tjera, 22 objekte shumë të kërkuara të ish-instalimeve kufitare,” tha Jiri Caletka, një inxhinier në departamentin e shtypit të Ministrisë së Mbrojtjes.

Nga bunker në zonë turistike

Disa nga strukturat tashmë janë rinovuar dhe janë kthyer në muze që tani po tërheqin turistë nga Republika Çeke si dhe nga jashtë. Vendi më i vizituar është kalaja e artilerisë Hurka në periferi veriore të Kraliky, në ultësirën e vargmalit Sudete, aty ku tani kalon kufiri verior me Poloninë.

“Vetëm në korrik dhe gusht të këtij viti, ne kishim më shumë se 20,000 vizitorë në muaj,” tha për DW Martin Rabon, kryetar i komunitetit vullnetar të Shoqatës së Miqve të Fortifikimit Çekosllovak. “Meqenëse kështjella jonë ndodhet në rrugën kryesore midis Pragës dhe vendpushimit të skive Dolni Morava, është e vetmja e hapur për vizitorët gjatë gjithë vitit,” tha Rabon, shoqata e të cilit ka qenë aktive në punën vullnetare për 30 vjet.

Monumente kulture unike

Rabon nuk është kundër shitjes së bunkerëve, të cilët shpesh nuk gëzojnë statusin e monumenteve historike të mbrojtura, tek individët privatë. Por ai vuri në dukje se ndonjëherë nuk ka rrugë hyrëse për në këto struktura dhe pronësia e zonës përreth është shpesh e paqartë. “Blerja e diçkaje të tillë është e pakuptimtë,” tha Rabon. Kohët e fundit, atë gjithnjë e më shumë po e kërkojnë për këshilla blerësit e ardhshëm. “Këshilla jonë kryesore për blerësit potencialë është që së pari të marrin të drejtat për tokën përreth objekteve në fjalë.”

Bouda pas rindërtimit

Disa nga pronat, të tilla si kalaja e artilerisë Bouda, të cilën shoqata e Rabonit gjithashtu e mbikëqyr, janë monumente kulturore të Republikës Çeke. “Sidoqoftë, linja e mbrojtjes në tërësi nuk mbrohet si monument,” tha ai. “Kjo është arsyeja pse është e arsyeshme që ushtria t’i heqë qafe fortifikimet.” Rabon është i shqetësuar, në rast se strukturat mund të mos vlerësohen nga blerësit për rëndësinë e tyre historike. “Fati i ardhshëm i këtyre monumenteve unike duhet të sigurohet. Në fund të fundit, ata janë dëshmitarë të entuziazmit patriotik të çekëve për mbrojtjen e republikës në fund të viteve 1930,” thotë ai.DW

Continue Reading

Vendi

Sulmet e Iranit, Konjufca: Kosova krah Emirateve të Bashkuara

Published

on

By

Ministri i Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Glauk Konjufca, ka zhvilluar një bisedë telefonike me homologun e tij nga Emiratet e Bashkuara Arabe, Sheikh Abdullah Bin Zayed Al Nahyan.

Gjatë këtij komunikimi, fokusi kryesor ishte te zhvillimet e fundit dhe situata e sigurisë në rajonin e Lindjes së Mesme, ku Kosova ka mbajtur një qëndrim të prerë ndaj akteve të fundit agresive.

Në emër të Republikës së Kosovës, ministri Konjufca ka dënuar fuqishëm sulmet e Iranit ndaj shteteve partnere në rajon, duke përfshirë këtu edhe Emiratet e Bashkuara Arabe.

Sipas njoftimit zyrtar të MPJD-së, këto sulme vlerësohen si cenim i drejtpërdrejtë i sigurisë dhe stabilitetit rajonal, ndërsa Konjufca ka shprehur solidaritetin e plotë të Kosovës me këtë shtet mik në përballjen me këto kërcënime.

Përveç zhvillimeve gjeopolitike, në bisedë u vlerësua lart edhe marrëdhënia dypalëshe mes dy vendeve.

Konjufca ka falënderuar Sheikh Abdullah Bin Zayed Al Nahyan për mbështetjen e vazhdueshme që Emiratet e Bashkuara Arabe i kanë dhënë Kosovës përgjatë procesit të shtetndërtimit dhe zhvillimit ekonomik ndër vite.

Biseda u mbyll me një ftesë zyrtare për ministrin Konjufca që të vizitojë Emiratet e Bashkuara Arabe, ftesë të cilën ai e ka mirëpritur.

 

Continue Reading

Aktualitet

Gjykata urdhëron rikthimin e 1,000 punonjësve të “Zërit të Amerikës” në punë

Published

on

By

Gjyqtari federal Royce C. Lamberth ka marrë një vendim historik duke urdhëruar rikthimin e menjëhershëm në punë të mbi 1,000 punonjësve të “Zërit të Amerikës” (VOA), pasi e cilësoi përpjekjen për shkrirjen e këtij mediumi si të paligjshme.

Punonjësit e këtij transmetuesi ndërkombëtar kishin kaluar një vit të plotë në leje të paguar administrative, ndërkohë që administrata e presidentit Donald Trump po përpiqej ta zvogëlonte agjencinë në “minimumin e saj ligjor”.

Gjyqtari Lamberth ishte mjaft i ashpër në vendimin e tij, duke e quajtur mungesën e bashkëpunimit të zyrtares Kari Lake si një veprim të qëllimshëm dhe me mirëbesim të keq.

Në vendimin e shpallur të martën, gjykata konstatoi se procesi i mbylljes së operacioneve në Agjencinë e SHBA-së për Mediat Globale (USAGM), që është institucioni mëmë i VOA-s, binte ndesh me ligjin administrativ federal. Për këtë arsye, agjencia është urdhëruar që t’i kthejë të gjithë punonjësit me orar të plotë në vendet e tyre të punës më së largu deri më 23 mars.

Gjithashtu, institucionit i kërkohet të rifillojë transmetimet ndërkombëtare, të cilat ishin ndërprerë pothuajse tërësisht gjatë vitit të fundit, me përjashtim të disa programeve të kufizuara në gjuhë të huaja si farsi.

Gjyqtari Lamberth, i cili njihet si i emëruar i kohës së Ronald Reagan-it, kritikoi ashpër refuzimin flagrant të qeverisë për të zbatuar rregullat e përcaktuara nga Kongresi.

Ai drejtoi akuza të drejtpërdrejta ndaj Kari Lake, zyrtares që mbikëqyri çmontimin e agjencisë, duke thënë se ajo e ka drejtuar institucionin në mënyrë të paligjshme. Sipas gjyqtarit, fshehja e informacioneve kyçe nga ana e zyrtarëve gjatë këtij procesi gjyqësor ishte një përpjekje e qartë për të manipuluar të vërtetën.

Ky vendim erdhi pas dy padive të ndërlidhura, njëra prej të cilave u ngrit nga drejtori i VOA-s, Michael Abramowitz, dhe tjetra nga një grup punonjësish të agjencisë.

Gazetaret Patsy Widakuswara, Jessica Jerreat dhe Kate Neeper e mirëpritën vendimin duke e quajtur atë “monumental” dhe shprehën gatishmërinë për të nisur menjëherë punën për riparimin e dëmeve që i janë shkaktuar institucionit. Ato theksuan se synimi i tyre i parë është rindërtimi i besimit te audienca globale, të cilës nuk kanë mundur t’i shërbejnë gjatë vitit të kaluar.

Në anën tjetër, drejtori Abramowitz u shpreh i lumtur me këtë fitore ligjore, duke vlerësuar qëndrueshmërinë e stafit dhe duke thënë se nevoja për “Zërin e Amerikës” nuk ka qenë kurrë më e madhe se tani.

Vendimi i gjykatës shfuqizon zyrtarisht një dokument të nënshkruar vitin e kaluar, i cili parashihte mbajtjen e vetëm 68 pozicioneve dhe shkarkimin e të gjithë të tjerëve. Deri më tani, as Agjencia për Mediat Globale dhe as Departamenti i Drejtësisë nuk kanë dhënë komente rreth këtij vendimi të ri. /Washington Post/

Continue Reading

Vendi

Pas bastisjeve në ARBK, reagon Ministria: Hetimet lidhen me një rast të ndryshimit të pronësisë së një biznesi

Published

on

By

Pas aksionit të hershëm të Prokurorisë dhe Policisë në ambientet e Agjencisë për Regjistrimin e Bizneseve (ARBK), ka reaguar Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë (MINT), duke dhënë sqarime mbi natyrën e hetimeve.

Sipas Ministrisë, njësitë policore për krime ekonomike kanë qenë të pranishme në ARBK në kuadër të një rasti që ka të bëjë me ndryshimin e pronësisë së një biznesi, pas vdekjes së pronarit të tij.

Ministria ka bërë të ditur se bëhet fjalë për një lëshim që ishte identifikuar më parë nga vetë stafi i tyre. “Pas shqyrtimit të dokumentacionit dhe vendimeve gjyqësore relevante, stafi i ARBK-së ka konstatuar muaj më parë se kishte ndodhur një keqinterpretim i një aktgjykimi gjyqësor. Si rrjedhojë, ky interpretim është korrigjuar përmes procedurave përkatëse ligjore dhe administrative”, thuhet në sqarimin e MINT-it, duke shtuar se institucioni mbetet plotësisht i përkushtuar për bashkëpunim me organet e rendit.

Ky reagim vjen si pasojë e një aksioni të gjerë të ndërmarrë nga Prokuroria Themelore në Prishtinë, e cila ka bastisur objektet e ARBK-së nën dyshimet për vepra të rënda penale.

Sipas Prokurorisë, hetimet po zhvillohen për “Keqpërdorim të pozitës apo autoritetit zyrtar” dhe “Rastet e posaçme të falsifikimit të dokumenteve”, ku dyshohet se zyrtarët kanë manipuluar dokumentacionin zyrtar brenda sistemit të regjistrimit të bizneseve.

Në mbyllje të reagimit, Ministria ka siguruar qytetarët dhe bizneset se po punon me vëmendje të shtuar në avancimin e sistemeve brenda ARBK-së, me qëllim rritjen e transparencës dhe sigurisë juridike. Ndërkohë, aksioni i Prokurorisë, i cili u realizua me urdhër të Gjykatës, është ende në zhvillim e sipër për grumbullimin e provave materiale që do të zbardhin plotësisht këtë rast.

 

Continue Reading

Lajmet

Izraeli vret ministrin e Inteligjencës së Iranit: Urdhër ushtrisë për eliminimin e çdo zyrtari të lartë

Published

on

By

Izraeli deklaroi të mërkurën se ka vrarë ministrin e Inteligjencës së Iranit, në sulmin e dytë brenda dy ditëve ndaj një figure të lartë udhëheqëse, dhe ka autorizuar ushtrinë që të shënjestrojë çdo zyrtar të lartë iranian që arrin të lokalizojë. Izraeli goditi gjithashtu Bejrutin qendror, duke shkatërruar ndërtesa banimi në disa prej sulmeve ajrore më intensive në kryeqytetin libanez në dekadat e fundit – ky një front tjetër i Izraelit në luftën e nisur bashkë me Shtetet e Bashkuara kundër Iranit.

Një ditë pas vrasjes së shefit të fuqishëm të sigurisë së Iranit, Ali Larijani – vrasja e nivelit më të lartë që nga ajo e liderit suprem në ditën e parë të luftës – Izraeli njoftoi se ka vrarë ministrin e Inteligjencës, Esmail Khatib.

“Askush në Iran nuk ka imunitet dhe të gjithë janë në shënjestër,” deklaroi ministri i Mbrojtjes, Israel Katz. “Kryeministri Benjamin Netanyahu dhe unë kemi autorizuar Forcat Mbrojtëse të Izraelit që të shënjestrojnë çdo zyrtar të lartë iranian për të cilin paraqitet një mundësi inteligjente dhe operacionale, pa pasur nevojë për miratim shtesë.”

Kjo duket të jetë hera e parë që Izraeli deklaron publikisht se do të lejojë ushtrinë të godasë zyrtarët armiq pa kërkuar leje të veçantë nga udhëheqësit politikë për misionet. Katz nuk tregoi se kur ishte dhënë ky urdhër.

Në Teheran, mijëra njerëz dolën në rrugë për funeralin e Larijanit dhe figurave të tjera të vrarë në sulmet amerikano-izraele. Turma valëviti flamuj iranianë dhe mbante portrete të zyrtarëve të vrarë, ndërsa këndoheshin vargje për dëshmorët.

Irani u hakmor për vrasjen e Larijanit duke lëshuar raketa me mbushje të shumëfishta drejt Izraelit, sulme këto që sipas autoriteteve izraelite vranë dy persona afër Tel Avivit. Teherani njoftoi se gjatë natës ka goditur Tel Avivin, Haifën dhe Beershebën në Izrael, si dhe bazat amerikane në Bahrein, Irak, Jordani, Kuvajt, Arabi Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.

Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, tha se SHBA dhe Izraeli dështuan të kuptojnë se Republika Islamike është një sistem politik i fortë që nuk varet nga asnjë individ i vetëm. /Reuters/

Continue Reading

Të kërkuara