Lajmet

Çeki: Bunkerët historikë ushtarakë dalin në shitje

Ushtria çeke planifikon të shesë pothuajse të gjitha fortifikimet ose t’ua japë ato rajoneve dhe bashkive falas.

Published

on

Ushtria çeke ka shitur mijëra bunkerë ushtarakë që kishin për qëllim të parandalonin një sulm nazist në vitin 1938. Në proces, një sistem unik mbrojtës prej gati 5,000 fortifikimesh rrezikon të shkatërrohet.

Në fund të viteve 1930, ajo që atëherë ishte Çekosllovakia ndërtoi një rrjet të gjerë fortifikimesh përgjatë kufirit me atë që atëherë ishte Rajhu Gjerman. Praga kishte frikë se gjermanët do të fillonin një sulm të papritur dhe do të kapërcenin mbrojtjen e vendit para se të kishte kohë për të mobilizuar ushtrinë dhe rezervat.

Megjithëse fortifikimet nuk ishin përfunduar plotësisht deri në shtator 1938, së bashku me vargmalet në zonën kufitare ato përfaqësonin një pengesë të rëndësishme për Wehrmacht-in e kësaj i trembeshin gjeneralët nazistë.

Megjithëse qeveria në Pragë kishte mobilizuar 1.1 milion ushtarë dhe ushtria e saj ishte gati për të luftuar dhe mbrojtur veten, kryeministri britanik Neville Chamberlain dhe homologu i tij francez, Edouard Daladier, firmosën një marrëveshje me Adolf Hitlerin në Mynih më 29 dhe 30 shtator 1938. Marrëveshja e detyroi Çekosllovakinë t’i jepte Rajhut të Tretë pothuajse të gjithë zonën kufitare me Gjermaninë, ku jetonte një minoritet i madh gjerman në atë kohë.

Tschechien - Militäranlage in Brdy

Kjo do të thoshte që praktikisht të gjitha fortifikimet kufitare çekosllovake dhe bunkerët e betonit ranë në duart e nazistëve. Pa to, vendi ishte ushtarakisht i pafuqishëm. Kjo ndihmoi nazistët të pushtonin pjesët e mbetura të vendit më 15 mars 1939. Paradoksalisht, fortifikimet kufitare më vonë ndihmuan pushtuesit gjermanë të mbroheshin nga Ushtria e Kuqe në pranverën e vitit 1945. Luftimet në kufirin e fortifikuar ngadalësuan ndjeshëm përparimin sovjetik dhe kjo i kushtoi jetën mijëra ushtarëve sovjetikë.

Rreth tetë dekada më vonë, mburojat konkrete vazhdojnë të karakterizojnë fshatrat çeke, si dëshmitarë të heshtur të qëllimit që kishte vendi për të luftuar kundër nazistëve, nëse kjo do të ishte e nevojshme. Që nga viti 2000, pasardhësi ligjor i Çekosllovakisë, Republika Çeke, gradualisht po i heq qafe këto fortifikime. Ushtria çeke mund t’i transferojë ato në rajone ose komuna, si dhe t’i shesë ato tek individët privatë. “Ne kemi regjistruar 4,993 bunkerë të vegjël luftarakë të paraluftës në territorin tonë,” tha për DW, Petr Sykora nga departamenti i shtypit i Ministrisë Çeke të Mbrojtjes.

Tschechien - Militäranlage in Brdy

Asnjë rëndësi ushtarake

Sykora shtoi se meqenëse këto instalime nuk kanë më rëndësi ushtarake, gati një e treta e tyre tashmë kanë ndryshuar funksion.

“Çdo vit, disa dhjetëra ndërtesa privatizohen ose vihen në pronësi të strukturave lokale. Deri më tani, ne kemi transferuar ose shitur 1,767 fortifikime të lehta dhe 112 fortifikime të rënda,” tha ai.

Martin Rabon (i treti majtas) drejtues i shoqatës së miqve të fortifikatave çekosllovake

Ushtria çeke planifikon të shesë pothuajse të gjitha fortifikimet ose t’ua japë ato rajoneve dhe bashkive falas.

“Ushtria do të mbajë vetëm disa ndërtesa për qëllimet e veta, siç janë objektet e magazinimit,” tha Sykora për DW. Midis tyre janë kryesisht ndërtesa më të mëdha të kalasë. Ushtria dëshiron të mbajë njërën prej tyre, për shembull, sepse ajo strehon një stacion sizmik për monitorimin e shpërthimeve bërthamore.

Tschechien Festungsanlagen

Shitjet e bunkerëve po rriten

Çdo vit, më shumë bunkerë të fortifikimit kufitar ofrohen për shitje në faqen e internetit të ushtrisë çeke. “Çmimet zakonisht variojnë nga 1,000 € në disa dhjetëra mijëra euro,” tha Sykora. Fortifikimi më i zakonshëm i vogël është “ropik”. Sidoqoftë, në disa zona veçanërisht tërheqëse, siç është rajoni i verës në Mikulov në Moravinë jugore, ky bunker, përfshirë tokën, kushton katër herë më shumë se në të tjerat.

Meqenëse objektet shiten në ankande publike, çmimi përfundimtar mund të jetë edhe më i lartë. Sidoqoftë, interesi për blerjen e bunkerëve po rritet. “Oferta aktuale përfshin, ndër të tjera, 22 objekte shumë të kërkuara të ish-instalimeve kufitare,” tha Jiri Caletka, një inxhinier në departamentin e shtypit të Ministrisë së Mbrojtjes.

Nga bunker në zonë turistike

Disa nga strukturat tashmë janë rinovuar dhe janë kthyer në muze që tani po tërheqin turistë nga Republika Çeke si dhe nga jashtë. Vendi më i vizituar është kalaja e artilerisë Hurka në periferi veriore të Kraliky, në ultësirën e vargmalit Sudete, aty ku tani kalon kufiri verior me Poloninë.

“Vetëm në korrik dhe gusht të këtij viti, ne kishim më shumë se 20,000 vizitorë në muaj,” tha për DW Martin Rabon, kryetar i komunitetit vullnetar të Shoqatës së Miqve të Fortifikimit Çekosllovak. “Meqenëse kështjella jonë ndodhet në rrugën kryesore midis Pragës dhe vendpushimit të skive Dolni Morava, është e vetmja e hapur për vizitorët gjatë gjithë vitit,” tha Rabon, shoqata e të cilit ka qenë aktive në punën vullnetare për 30 vjet.

Monumente kulture unike

Rabon nuk është kundër shitjes së bunkerëve, të cilët shpesh nuk gëzojnë statusin e monumenteve historike të mbrojtura, tek individët privatë. Por ai vuri në dukje se ndonjëherë nuk ka rrugë hyrëse për në këto struktura dhe pronësia e zonës përreth është shpesh e paqartë. “Blerja e diçkaje të tillë është e pakuptimtë,” tha Rabon. Kohët e fundit, atë gjithnjë e më shumë po e kërkojnë për këshilla blerësit e ardhshëm. “Këshilla jonë kryesore për blerësit potencialë është që së pari të marrin të drejtat për tokën përreth objekteve në fjalë.”

Bouda pas rindërtimit

Disa nga pronat, të tilla si kalaja e artilerisë Bouda, të cilën shoqata e Rabonit gjithashtu e mbikëqyr, janë monumente kulturore të Republikës Çeke. “Sidoqoftë, linja e mbrojtjes në tërësi nuk mbrohet si monument,” tha ai. “Kjo është arsyeja pse është e arsyeshme që ushtria t’i heqë qafe fortifikimet.” Rabon është i shqetësuar, në rast se strukturat mund të mos vlerësohen nga blerësit për rëndësinë e tyre historike. “Fati i ardhshëm i këtyre monumenteve unike duhet të sigurohet. Në fund të fundit, ata janë dëshmitarë të entuziazmit patriotik të çekëve për mbrojtjen e republikës në fund të viteve 1930,” thotë ai.DW

Continue Reading

Botë

REL: KE-ja propozon heqjen e roaming-ut për vendet e Ballkanit Perëndimor

Published

on

By

Komisioni Evropian (KE) ka propozuar nisjen e negociatave me gjashtë vendet e Ballkani Perëndimor për t’i përfshirë ato në regjimin e Bashkimi Evropian “Roam Like at Home” (Pa tarifa shtesë).

Programi i Komisionit Evropian “Roam Like at Home” është një rregullore e BE-së që u mundëson përdoruesve të telefonisë mobile të përdorin telefonat e tyre në shtetet e tjera anëtare me të njëjtat çmime si në vendin e tyre.

Kjo do të thotë se gjatë përdorimit të telefonit mobil në zonën e Bashkimi Evropian nuk ka kosto shtesë roaming-u për thirrjet, mesazhet SMS dhe përdorimin e internetit.

Komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, vlerësoi se kostot e roaming-ut paraqesin problem për qytetarët në shtetet e Ballkanit Perëndimor.

Tarifat e roaming-ut janë problem në gjithë Ballkanin Perëndimor. Për punëtorët që punojnë jashtë vendit dhe familjet që telefonojnë më të dashurit e tyre jashtë vendit. Faturat e papritura kur udhëtoni janë diçka që ne më nuk e pranojmë në BE. Sot propozojmë nisjen e bisedimeve për ta përfshirë në këtë edhe Ballkanin Perëndimor”, shkroi Kos në X.

Me propozimin për nisjen e bisedimeve, Komisioni Evropian kërkon miratimin e Këshilli i BE-së për hapjen e negociatave me partnerët nga Ballkani Perëndimor. Pasi Këshilli ta miratojë këtë kërkesë, Komisioni Evropian do të negociojë marrëveshje dypalëshe me secilin shtet të rajonit.

Pasi marrëveshjet për këtë çështje të përmbyllen me sukses, ato do të hapin rrugën që Ballkani Perëndimor të bëhet pjesë e zonës “Roam Like at Home” në BE.

Pas finalizimit të marrëveshjeve dhe harmonizimit të plotë me rregullat e BE-së për roaming-un, qytetarët që udhëtojnë mes BE-së dhe Ballkanit Perëndimor do të mund të realizojnë thirrje, të dërgojnë mesazhe dhe të përdorin shërbime të internetit, pa tarifa shtesë të roaming-ut.

Bashkimi Evropian e ka iniciuar “Roam Like at Home” në qershor të vitit 2017. Ai zbatohet për shtetet anëtare të BE-së dhe vendet e zonës ekonomike evropiane. Në janar të këtij viti, rregullorja u zgjerua edhe për Ukrainën dhe Moldavinë.

Aktualisht, nuk ka konfirmim nga Komisioni Evropian se kur mund të nisë zbatimi i kësaj rregulloreje për vendet e rajonit, pasi sipas zyrtarëve të KE-së gjithçka varet nga negociatat me institucionet përkatëse në rajon.

Zëdhënësi i Komisionit Evropian, Ricardo Cardoso, pranoi se bëhet fjalë për një proces të ndërlikuar.

“Afatet kohore varen nga gatishmëria e secilit prej partnerëve nga Ballkani Perëndimor për të përmbyllur marrëveshje dypalëshe me BE-në dhe për të siguruar harmonizimin e tyre të plotë me legjislacionin përkatës”, tha zëdhënësi i KE-së.

Të gjashtë shtetet e Ballkanit Perëndimor – Kosova, Shqipëria, Serbia, Mali i Zi, Bosnje dhe Hercegovina dhe Maqedonia e Veriut – po ashtu synojnë që një ditë të bëhen anëtare të bllokut. Nga të gjashtë vendet, Kosova është e fundit në rrugën evropiane, pasi është shteti i vetëm që nuk ka status të vendit kandidat. Prishtina ka aplikuar për anëtarësim në BE në fund të vitit 2022. /REL/

 

Continue Reading

Aktualitet

Spiropali premton mbështetje të fuqishme për integrimin e Kosovës

Published

on

By

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, priti në takim ministren e Jashtme të Shqipërisë, Elisa Spiropali, me të cilën diskutoi për forcimin e bashkëpunimit dhe avancimin e pozitës ndërkombëtare të Kosovës.

Spiropali rikonfirmoi mbështetjen e palëkundur të Shqipërisë për integrimin euroatlantik të Kosovës, duke theksuar se pas heqjes së masave kufizuese është momenti që Bashkimi Evropian t’i japë Kosovës statusin e vendit kandidat. Ajo shtoi se Shqipëria do të vazhdojë angazhimin diplomatik për anëtarësimin e Kosovës në organizatat ndërkombëtare dhe përparimin drejt BE-së dhe NATO-s.

“Rikonfirmova mbështetjen e Shqipërisë për integrimin euroatlantik të Kosovës. Pas vendimit per heqjen e masave kufizuese, është momenti që BE të vendosë pa vonesë dhënien e statusit kandidat për Kosovën”, nënvizoi Spiropali.

Continue Reading

Rajoni

Konjufca dhe Spiropali: Thellim i bashkëpunimit Kosovë-Shqipëri dhe paralajmërim i mbledhjes së përbashkët

Published

on

By

Zëvendëskryeministri i parë i Kosovës dhe ministri i Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Glauk Konjufca, e ka cilësuar si vëllazëror takimin me homologen e tij nga Shqipëria, Elisa Spiropali.

Në një konferencë për media, Konjufca theksoi se pritet thellim i mëtejshëm i bashkëpunimit politik, ekonomik dhe diplomatik mes dy vendeve.

“Takime vëllazërore që e ndajnë fatin e përbashkët historik. Presim thellim mëtejmë të bashkëpunimit politik dhe ekonomik në diplomaci të përbashkët”, tha ai.

Nga ana e saj, Spiropali nënvizoi se Kosova mbetet prioritet i politikës së jashtme të Shqipërisë dhe se Tirana do të intensifikojë lobimin për njohje të reja të shtetit kosovar.

Ajo gjithashtu vuri në dukje rëndësinë e një trajtimi të drejtë dhe të paanshëm të ish-krerëve të UÇK-së që po gjykohen në Hagë, duke theksuar se lufta në Kosovë ka qenë për liri dhe jo për pushtet.

“Drejtësi e plotë dhe pa shkelje të standardeve ndërkombëtare. Nuk mund të injorohet fakti se në Kosovë ka pasur spastrim etnik… Lufta e Kosovës nuk ishte për pushtet, por për liri”, tha Spiropali.

Gjatë vizitës, ministrja e Jashtme e Shqipërisë paralajmëroi gjithashtu mbledhjen e përbashkët të qeverive të Kosovës dhe Shqipërisë sivjet, ku do të diskutohen marrëveshjet e nënshkruara më parë, prioritetet e përbashkëta dhe mundësitë për marrëveshje të reja.

“Biseduam për takimin e përbashkët të dy qeverive dhe besojmë se brenda vitit 2026 do të mbahet një mbledhje në Shqipëri ose Kosovë, ku do të diskutohen të gjitha marrëveshjet e mëparshme, fushat me interes të përbashkët dhe të gjitha prioritetet që po implementohen, por edhe mundësitë për marrëveshje të reja”, tha Spiropali.

Qeveritë e Kosovës dhe Shqipërisë kanë mbajtur deri tani tetë mbledhje të përbashkëta. E nënta, e planifikuar për 14 qershor 2023, ishte anuluar njëanshëm nga Tirana. /Kosovapress/

Continue Reading

Lajmet

Spiropali: Prekazi na kujton se liria ka çmim

Published

on

By

Ministrja e Jashtme e Shqipërisë, Elisa Spiropali, vizitoi sot Prekazin, ku u përul në Kompleksin Memorial “Adem Jashari”, së bashku me Ministrin për Punët e Jashtme dhe Diasporës, Glauk Konjufca.

Ajo u prit në Kullën e Jasharajve nga Rifat Jashari.

Gjatë vizitës, Spiropali theksoi rëndësinë e vendimit të familjes Jashari për të mos u dorëzuar dhe reflektimin mbi çmimin e lirisë.

“Është dëshmi se liria ka pasur çmim – dhe ai çmim është paguar me jetë. Këtu ndjen peshën e historisë, por edhe përgjegjësinë e së ardhmes. Liria nuk është trashëgimi automatike. Ajo kërkon dinjitet, unitet dhe drejtësi çdo ditë. Prekazi nuk na kërkon lot. Na kërkon të jemi të denjë.”

Kjo vizita thekson lidhjet historike mes Shqipërisë dhe Kosovës dhe respektin për sakrificën që bëri të mundur lirinë e vendit.

Continue Reading

Të kërkuara