Lajmet

Bisedimet për Qipron: Fronte të ashpërsuara

Published

on

Në bisedimet e reja për Qipron në Gjenevë, OKB kërkon një zgjidhje të qëndrueshme për ishullin e ndarë. Por konfliktet mes Athinës dhe Ankarasë nuk e bëjnë të mundur kompromisin.

Janis Joanu rrallë i vë fre gojës. 59 vjeçari qipriot grek është sipërmarrës në Nikozia, kryeqytetin qipriot të ndarë. Nofka e tij është “Strovolitotis”, sipas emrit të lagjes, nga vjen. Në blogun me të njëjtin emër ai shkruan për gjithçka që është e rëndësishme për të, edhe për vendlindjen e tij Qipron dhe koklavitjen e situatës politike aty.

Joanu dëshiron që ishulli i ndarë për 47 vjet të bëhet sërish një shtet i bashkuar i grekëve qipriotë dhe turqve qipriotë, një shtet që njeh ekzistencën dhe nevojat e të dyja palëve, por kjo nuk u pëlqen shumë bashkëkombasve të tij. Në faqen e Facebook-ut nacionalistët qipriotë grekë e quajnë atë “mik të turqve”. Blogeri nuk ka mirëkuptim për këtë. “Duhet që gjithçka të shtrohet mbi tryezë. Kemi nevojë për një kuadër që përmban zgjidhje për të dy popujt.”

Në qendër të pjesës greke të ishullit bëhet e qartë situata politike. Në sheshe valëviten flamurët blu e të bardhë me rastin e 200-vjetorit të revolucionit grek kundër Perandorisë Osmane. Pas gardhit me gjemba që ndan qytetin ndodhet pjesa veriore e Nikozisë, kryeqyteti i pjesës turke. Aty valëviten flamuj të kuq me gjysmëhënën turke.

Plagët e historisë

Konfliktet mes dy popujve filluan në vitin 1963, tre vjet pas pavarësimit nga Britania e Madhe. Arsyeja: Presidenti i atëhershëm donte me referendum të zbuste ndikimin e qipriotëve turq në qeveri. 11 vite më vonë, më 20 korrik 1974 zbarkuan trupat turke në pjesën veriore të ishullit. Kësaj i parapriu një puç i gardës ushtarake të Qipros, që atëherë mbështetej nga junta ushtarake që sundonte në Athinë. Qëllimi: bashkimi i Qipros me Greqinë.

Megjithëse puçi dështoi, trupat turke nuk u larguan, por e vazhduan pushtimin. Pasuan masakra dhe gjakderdhje nga të dyja palët. Rreth 200.000 vetë u detyruan të largohen nga vendlindja. Rreth 1500 qipriotë grekë deri më sot konsiderohen të humbur, 200 qipriotë turq u vranë nga trupat paramilitariste të palës greke.

Ndarje për pesë dekada

Trupat turke në ishull, 20 korrik 1974

Që nga viti 1974 vija e demarkacionit ndan ishullin në jugun grek, Republika e Qipros e njohur në shkallë ndërkombëtare, anëtare e BE nga viti 2004, dhe “Republika Turke e Qipros Veriore”, që njihet vetëm nga Ankaraja. Në mes ndodhen trupat e paqes së Kombeve të Bashkuara, që janë stacionuar për të ndalur shkallëzimin ushtarak.

Më 23 Prill 2003 administrata turke ndryshoi rregulloret e udhëtimit. Që atëherë “vija e gjelbër” është e kalueshme dhe lidhjet mes banorëve u intensifikuan. Afrimi filloi, por ardhja e Coronës bëri që të mbyllen sërish kufijtë.

OKB kërkon zgjidhje

Tani Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres ka ftuar nga 27-29 Prill 2021 palët në një takim në Gjenevë. Ai kërkon të vlerësojë situatën, dhe nëse ka një bazë për një zgjidhje. Më parë këto përpjekje i bëri Kofi Annan. Me objektiv final një republikë federale me autonomi të gjerë për të dyja palët dhe një qeveri të përbashkët. Në një referendum pala turke e miratoi këtë plan, por ajo greke e refuzoi. Arsyeja: prezenca ushtarake turke. Annan donte ta reduktonte atë nga 40.000 në 6000 ushtarë. Por për shumë grekë qipriotë kjo nuk mjaftoi, sepse Turqia do të ruante rolin e saj si fuqi garatuese. Nga viti 2014-2017 u zhvilluan bisedime pa rezultat.

Pjesa turke e ishullit ndodhet nën ndikimin e Ankarasë

Një apo dy shtete?

“Ne duam të gjejmë një rrugë, ku të dy popujt të ndjehen të sigurtë, pa fuqi garantuese, pa trupa pushtuese, dhe sidomos pa varësinë nga palë të treta”, deklaroi presidenti grek i Qipros, Nikos Anastasiades para udhëtimit në Zvicër. Ai i mbetet besnik qëndrimit të tij për një shtet të bashkuar qipriot me dy shtete federale. Kurse për presidentin qipriot turk të veriut, Ersin Tatar të zgjedhur në tetor të vitit të kaluar kjo nuk shtrohet më si alternativë. Ai shkon në Gjenevë për të propozuar “vizionin e tij të ri për dy shtete sovrane që jetojnë krah njëra-tjetrës”. Këtë pozicion e kishte përforcuar më parë edhe ministri i Jashtëm turk, Mevlüt Çavuşoğlu.

Presidenti i pjesës greke të Qipros, Nikos Anastasiades

Megjithë hendekun e pakapërcyeshëm në dukje mes palëve, OKB dhe Sekretari i Përgjithshëm, Guterres duken të vendosur për të penguar dështimin. Sepse tek Qiproja nuk bëhet fjalë vetëm për një ishull. Në rajonin lindor të Mesdheut gjendja është kritike prej muajsh. Vitin e kaluar, Mevlüt Çavuşoğlu e kërcënoi Greqinë me “Casus Belli” nëse Athina do ta zgjeronte me 12 milje zonën e saj të territoriale të ishujve grekë para brigjeve turke duke shkatërruar kështu pretendimet turke për rezervat e gazit në Mesdheun lindor. Para brigjeve qipriote mendohet se ka rezerva të mëdha gazi, që Greqia, Izraeli dhe Qiproja i pretendojnë për vete.

Presidenti i Qipros Veriore, Ersin Tatar

Konflikte mes Athinës dhe Ankarasë

Kësaj i shtohet edhe kursi antieuropian i presidentit Erdogan. Më parë çështja e Qipros ishte një mjet presioni kundër Turqisë, në negociatat e dikurshme të anëtarësimit mes Turqisë dhe BE-së. Por Turqia ka kohë që është larguar nga ideja e një anëtarësimi në BE. Frontet tani nuk janë aq të ashpërsuara mes Nikozisë Veriore dhe Jugore se sa mes Athinës dhe Ankarasë.

Alxandros Sarris nuk sheh shumë shpresa për një zgjidhje në Gjenevë. “Për mua do të ishte sukses, nëse palët në fund nuk do të ndahen me grindje”, thotë Sarris, i lindur në Greqi, sot Profesor për të Drejtën Ndërkombëtare në Universitetin e Roterdamit. Ai e bën të qartë. “Ishulli është territori i vetëm në BE nën pushtim ilegal dhe ushtarak. Kjo nuk është çështje e mospajtimeve bilaterale, por e negociatave mes Bashkimit Europian dhe Turqisë.”

Alexandros Sarris

Ankarasë për momentin i mungon mbështetja ndërkombëtare. SHBA u pozicionuan kundër Erdoganit, kurse tek Moska mungon besimi. Në një kohë që kthesa për çështjen e Qipros mund ta ndihmonte Turqinë. “Një zgjidhje e kësaj grindjeje mund të hapë rrugë për marrëdhënie më të mira mes Ankarasë dhe Brukselit.”

Lajmet

Hollywood Academy vjen në Kosovë: UBT lanson projektin gjigand për industrinë e kinematografisë me partnerë nga Amerika

Published

on

By

Për herë të parë në Kosovë, profesionistë të industrisë së Hollywood-it po sjellin përvojën dhe standardet e produksioneve ndërkombëtare te të rinjtë dhe profesionistët kosovarë. UBT ka lansuar bashkëpunimin me Catalyst Story Institute, institucion amerikan i specializuar në zhvillimin e talenteve dhe përgatitjen profesionale për industrinë e filmit dhe televizionit, duke sjellë në Kosovë një mundësi të re për të gjithë ata që ëndërrojnë të bëhen pjesë e kësaj industrie.

Përmes këtij bashkëpunimi, profesionistë me përvojë në produksione të njohura ndërkombëtare, përfshirë profesionistë që kanë punuar me studio si HBO, Netflix dhe Warner Bros., do të ofrojnë trajnime dhe specializime në Prishtinë, me synimin për të përgatitur talentet lokale për mundësi reale pune në produksione filmike dhe televizive.

Kjo mundësi është veçanërisht e rëndësishme për studentët dhe të rinjtë që studiojnë në fushat e regjisë, arteve, arteve dramatike, aktrimit, artit dhe medias digjitale, kinematografisë, medias, komunikimit dhe produksionit.

Programi fillestar “Hollywood 101” zgjat 13 javë dhe i njeh pjesëmarrësit me mënyrën se si funksionon një produksion i Hollywood-it: strukturën e industrisë, kontratat dhe biznesin, audicionet dhe intervistat, procedurat kreative, dokumentacionin, sigurinë në set, buxhetet, pagesat dhe terminologjinë profesionale të produksionit.

Pas përfundimit të këtij moduli, pjesëmarrësit mund të orientohen drejt specializimeve të ndryshme, si aktrimi, shkrimi, regjia, kinematografia, montazhi, animacioni, produksioni, biznesi, juridiku, kontabiliteti dhe profesionet teknike të produksionit. Ky bashkëpunim vjen në një moment kur Kosova dhe rajoni po bëhen gjithnjë e më interesante për produksionet ndërkombëtare.

Megjithatë, një nga sfidat kryesore mbetet mungesa e profesionistëve të trajnuar për shumë prej roleve që kërkon një produksion modern. Përmes trajnimeve, pjesëmarrësit do të kenë mundësi të ndërtojnë aftësi praktike, të kuptojnë standardet profesionale të industrisë dhe të krijojnë një rrjet bashkëpunëtorësh që mund t’u shërbejë gjatë gjithë karrierës së tyre.

Një tjetër mundësi e rëndësishme vjen përmes bashkëpunimit me BoyHouse Studio, përmes të cilit do të ndahen grante zhvillimore për studentët më të dalluar. Përfituesit do të kenë gjithashtu mundësi për takime që lidhen me përfaqësimin nga agjenci dhe mentorim nga profesionistë të industrisë.

Në këtë mënyrë, iniciativa synon të krijojë një rrugëtim të plotë për talentet: nga trajnimi, te rrjeti profesional, mentorimi dhe mundësitë konkrete për zhvillimin e karrierës.

 

Continue Reading

Lajmet

Partia e Putinit fiton bindshëm zgjedhjet në Rusi me mbi 57% të votave

Published

on

By

Partia në pushtet në Rusi, “Rusia e Bashkuar”, ka marrë një fitore të lehtë në zgjedhjet parlamentare, të cilat presidenti Vladimir Putin i ka vlerësuar si një sprovë të mbështetjes qytetare për luftën në Ukrainë. Lajmi është bërë i ditur këtë të hënë nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, pas numërimit të më shumë se 95% të votave.
Sipas të dhënave zyrtare të komisionit, “Rusia e Bashkuar” ka siguruar 57,83% të votave, duke shënuar një rritje të dukshme në krahasim me zgjedhjet e fundit parlamentare të vitit 2021, ku kjo parti kishte marrë 49,8%.
Kjo fitore i garanton partisë së Putinit 355 nga gjithsej 450 vendet në Dumën Shtetërore (dhomën e ulët të parlamentit), rezultat ky që i mundëson asaj të ruajë plotësisht shumicën kushtetuese në vend.

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 21 shtator 1993-1998

Published

on

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 

 

21 shtator 1993

 

U bastisën 11 familje në Viti

 

Gjatë tre ditëve të kaluara në komunën e Vitisë, policia serbo-malazeze bastisi 11 familje shqiptare. Në fshatin Smirë u bastisën dy djemtë e Mehmet Azemit, nga të cilët u morën një revole dhe një pushkë automatike, ndërkaq në Ramnishtë, pas bastisjes së familjes së Bilall Bilallit policia me vete mori dy djemtë e tij, Abdullahun e Isain. Abdullahu u lirua e Isahu ende mbahet në polici. Në Viti policia bastisi familjet e Sherif Tafës dhe Elmi Dinaricës, në Potorc atë të Feriz Avdiut dhe familjen Jusufi, në Lubizhdë u bastis familja e Bajram Bilallit, në Mogillë ajo e Feti Hetemit dhe në Goshicë ajo e Emin Eminit.

 

 

21 shtator 1994

 

Vazhdon represioni policor serb kundër shkollës shqipe

 

Që nga fillimi i vitit shkollor, represioni i policisë serbe po shkallëzohet nga dita në ditë në të gjitha komunat e Republikës së Kosovës.

Dje, në stacionin e policisë në Istog, policia serbe i keqtrajtoi disa profesorë të shkollës së mesme “Haxhi Zeka” në Gjurakoc, si Sylë, Shaban e Ali Shatrin, Bashkim Hysenajn dhe Nasir, Isa e Sadik R.Kabashin njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Istog.

Njoftohet se profesorët e lartëshënuar janë keqtrajtuar fizikisht nga ana e policisë serbe, si dhe janë kërcënuar që të mos mbajnë mësim.

Gjatë ditës së djeshme në polici u mor edhe Idriz A.Bajramaj, pronar i një shtëpie-shkollë.

Bëhet me dije se dje policia mori edhe Naser Osmanajn, drejtor i shkollës fillore “Martin Camaj”. Në polici është marrë edhe Gjokë Gegaj, arsimtar i lëndës së historisë në këtë shkollë.

Dy personat e lartëshënuar, policia i urdhëroi që të paraqiten sërish në stacionin e policisë.

Ndërkaq, Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Viti njofton se dje, pas thirrjes që e mori një ditë më parë, u paraqit dhe u mor në pyetje në stacionin e policisë në Viti, Muhamet Osmani, drejtor i shkollës fillore “Ganimete Tërbeshi” në fshatin Smirë të Vitisë.

Inspektorët serbë nga Muhamet Osmani kërkuan që t’i mbyll dyert e shkollës dhe aty të mos mbahet mësim. Inspektorët serbë nga Muhamet Osmani kërkuan që t’i dorëzojë edhe vulat e shkollës, si dhe u pyet rreth Këshillit për Financim.

Muhamet Osmani u lirua me kusht që të paraqitet sërish në stacionin e policisë në Viti.

Dje në pyetje është marrë edhe Ramush Misini, drejtor i shkollës fillore “Ndre Mjedja” në Kabash të Vitisë.

Njoftohet se Ramush Misini ende po mbahet në polici.

 

 

21 shtator 1995

 

Në Prizren 38 shqiptarë u dënuan prej 1 deri 6 e gjysmë vjet burg

 

Gjykata e instaluar serbe në Prizren, shpalli sot aktgjykimin e procesit të montuar gjyqësor kundër 44 ish-policëve, kryetarit të Partisë Popullore Turke dhe funksionarëve tjerë lokalë, sipas të cilit, 38 të akuzuar u dënuan me nga disa vjet burg.

Të akuzuarit u dënuan me burg në kohëzgjatje prej 1 deri në 6 vjet e gjysmë.

Kështu, Xhelal Canziba u dënua me 6,5 vjet burg, Esat Jaha 6, Rexhep Oruçi 6, Xhemal Haxhimustafa 5, Nahit Elshani 4,5 vjet, Gani Mullabazi 5, Salih Sokoli 5,5, Shaban Dana 1,5, Osman Vuçiterna 1, Halil Kafexholli 3, Shaip Mustafa 2,5, Adem Shala 3, Faik Jasiqi 2, Ramadan Ndrecaj 3, Sali Muriqi 2, Ilmet Fondaj 1,5, Sylë Millaku 1,5, Xhemajl Shasivari 2,5, Zehadin Ramadani 3,5, Sezair Shaip 3,5, Ilmi Bujari 2,5, Sejdi Bytyçi 1,5, Astrit Koshi 2,5, Emin Uka 2,5, Bashkim Braha 2,5, Liman Gashi 3,5, Besnik Baruti 2,5, Vezir Selaj 2, Eshref Berisha 2, Rrustem Palushi 2, Orhan Zajmi 2,5, Ajet Gashi 2,5, Ymer Kryeziu 2, Remzi Ademaj 3,5, Arhimed Varolli 3, Shasivar Gashi 1, Ramush Krasniqi 3 dhe Mitat Elshani 1 vjet.

Ndaj të akuzuarit Halil Blakaj është veçuar procedura penale, për shkak të gjendjes se rëndë shëndetësore, ndaj të akuzuarve Rexhep Pista, Abdullah Haxhiymeri dhe Myhedin Bekeri prokurori hoqi dorë nga ndjekja penale, në mungesë të provave, ndërkaq Bajram Mexhuani dhe Bedri Abazi u liruan nga aktakuza.

Pas shpalljes së aktgjykimit, 6 të akuzuar mbetën në paraburgim, ndërsa të tjerët u liruan të “mbrohen në liri” derisa vendimi të bëhet i plotfuqishëm.

 

 

21 shtator 1997

 

 

Prani e policisë përballë Shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës

 

Nga ora 13,30 min deri në orën 15,00, dy policë serbë qëndruan për një kohë të gjatë para ndërtesës së Shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës, ku është selia e presidencës së Republikës dhe e LDK-së si edhe para ndërtesës së Qendrës për Informim të Kosovës (QIK).

Nuk dihet preteksti i kësaj pranie demonstrative të dy policëve serbë përballë ndërtesave të institucioneve të Kosovës, mirëpo kjo prani vjen pas shpeshtimit të provokimeve të policisë serbe para këtyre dy ndërtesave.

 

 

21 shtator 1998

 

Shalë e Bajgorës: Forcat serbe kanë vrarë 10, kanë plagosur 3, kurse janë zhdukur disa shqiptarë

 

Gjatë ofensivës së forcave të ushtrisë dhe të policisë serbe në fshatrat e Shalës së Bajgorës, njoftohet se janë vrarë e masakruar 10, janë plagosur 3 shqiptarë dhe janë zhdukur disa të tjerë, njofton KI i Degës së LDK-së në Mitrovicë.

Bëhet e ditur se forcat serbe kanë masakruar Januz Deli Shalën (95) nga Vidishiqi, Mihane Hysenin (80), Ilaz Bali Hysenin (85), Fetah Sefer Hysenin (60), djalin e tij Jashar Hysenin (36) dhe Elez Begollin (60) nga Kaçanolli, Halim Halil Ferizin (60) dhe djalin e tij Enver Ferizin (38) nga Stan tërgu, Riza Ferat Tahirin (55) nga Selaci dhe Avni Rasim Shabanin (26) nga fshati Dedi.

Ndërkaq janë plagosur Nurije Baliu (92), Hidajete Baliu (24) dhe Shemsi Baliu (18) nga Vidishiqi.

I njëjti burim bën të ditur se se gjatë ofensivës së forcave serbe janë zhdukur Hafije Shala (80), Hajriz Shala (75), Brahim Shala (70) e Abdyl Bajram Isufi (65) nga Vidishiqi dhe Ukshin Ferati (39) nga fshati Barje, i cili është edhe i sëmurë mental.

Njoftohet se në rajonin e Shalës së Bajgorës janë plagosur e zhdukur edhe disa qytetarë të tjerë shqiptarë.

 

 

Forcat serbe dogjën kullën 200- vjeçare

 

Ditëve të fundit, forcat e ushtrisë dhe të policisë serbe në fshatin Lipovec, kanë djegur edhe kullën e moçme 200- vjeçare, pronë të Zeqirja Halitit..

Të përkujtojmë se që kur ka shpërthyer lufta në Kosovë, në Rrafshin e Dukagjinit forcat e policisë dhe ushtrisë serbe, kanë djegur edhe disa objekte shqiptare me rëndësi kulturore, siç është djegia e një kulle katër katëshe në Strellc të Deçanit, por edhe të disa monumenteve të tjera kulturore.

 

Continue Reading

Lajmet

Hamza: Kuvendi s’mund ta injorojë zërin e qytetarëve, procedojmë ndryshimin e ligjit për Specialen

Published

on

By

Kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës, Bedri Hamza, i shoqëruar nga deputetët e grupit parlamentar, ka dalë në një konferencë për media ku ka ritheksuar qëndrimin e prerë kundër vendimit dënues të Gjykatës Speciale ndaj katërshes së UÇK-së.

Gjatë fjalës së tij, Hamza bëri të ditur se Grupi Parlamentar i PDK-së tashmë ka proceduar zyrtarisht në Kuvend kërkesën për plotësim-ndryshimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara. Ai theksoi se Kosova po kalon nëpër ditë të rënda dhe se reagimi i qytetarëve, të cilët po protestojnë në vazhdimësi kundër këtij vendimi, nuk mund të injorohet nga institucionet vendëse.

Sipas kryetarit të PDK-së, Kuvendi i Kosovës nuk mund të sillet sikur kjo çështje nuk e prek drejtpërdrejt Republikën e Kosovës.

“Kjo gjykatë nuk është imponuar nga një rezolutë e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara, por është krijuar me Kushtetutën dhe ligjet e miratuara nga vetë Kuvendi i Kosovës“, u shpreh Hamza, duke kërkuar reagim institucional ndaj situatës së krijuar

Continue Reading

Të kërkuara