Lajmet

Bisedimet NATO-Rusi: pikënisje apo qorrsokak?

Në lojë janë shumë gjëra dhe pritjet janë të ulëta në bisedimet e para me Rusinë në më shumë se dy vjet.

Published

on

Teri Schultz raporton se asnjëra palë nuk sheh hapësirë për një kompromis mbi statusin e ardhshëm të Ukrainës.

Sekretari amerikan i Shtetit, Antony Blinken i ftohu shpresat për përparim në serinë e takimeve të kësaj jave me Rusinë. Ai e përshkroi situatën si “bisedime në një atmosferë përshkallëzimi me një armë në kokën e Ukrainës”.

Diplomatët rusë kanë mbërritur për bisedimet e tyre të para me aleatët e NATO-s që nga korriku 2019 në një pozicion fuqie relative, pasi kanë nxitur me sukses administratën e Bidenit, NATO-n dhe Organizatën për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë për të mbushur një javë me takime të fokusuara, në pak më shumë se në atë si të bindet Kremlini që të largohet nga kufiri me Ukrainën..

Refuzimi i kërkesave të Rusisë

Rusia ka filluar të kërkojë garanci “të forta” që aleanca nuk do të shtrihet në Ukrainë apo vende të tjera fqinje – gjë që është refuzuar tashmë nga NATO-ja dhe përsëri nga Shtetet e Bashkuara gjatë bisedimeve të së hënës në Gjenevë. Një qorrsokak duket i pashmangshëm, pavarësisht nëse të dyja palët janë të gatshme të angazhohen në bisedime më pak të diskutueshme mbi kontrollin e armëve dhe forcat e armatosura konvencionale. Kjo ngre shqetësime se Kremlini po kërkon vetëm një justifikim për të deklaruar se çdo zgjidhje e mundshme diplomatike është e vdekur.

Townsend, i cili ishte një zyrtar i lartë i Pentagonit kur Rusia pushtoi Ukrainën në vitin 2014 dhe që tani është një zyrtar në Qendrën për Sigurinë e Re Amerikane, tha se detyra më urgjente në plan afatshkurtër për diplomacinë amerikane, SHBA-në dhe NATO-n ishte të “sigurojnë që arma të mos shkrehet dalëngadalë të hiqet ajo armë nga koka e [Ukrainës]”.

Pas kësaj, tha ai, duhet të vendoset një sistem për të siguruar që një sulm tjetër i tillë “nuk mund të kryhet në heshtje, në fshehtësi, pa u parë”, duke iu referuar mënyrës se si Rusia grumbulloi trupa përpara veprimeve të saj të vitit 2014 pa rënë siç duhet këmbanat e alarmit në Bruksel dhe Uashington.

Townsend beson se administrata e Obamës, në të cilën ai më pas shërbeu si Zëvendëssekretar i Mbrojtjes për Evropën dhe NATO-n, duhet të kishte reaguar më me forcë ndaj agresionit rus. Situata aktuale, shpjegon ai, rrjedh në një masë të madhe nga kjo pamundësi për të përfytyruar se presidenti rus Vladimir Putin do të shkonte aq larg sa të investonte në pozicionimin e dhjetëra mijëra trupave dhe burimeve ushtarake në perëndim të vendit të tij për një periudhë të pacaktuar.

Ai tha se i njëjti gabim nuk duhet të përsëritet, duke rekomanduar rritjen e numrit të trajnimeve të kryera me Ukrainën në rast se ajo duhet të hyjë në luftë me Rusinë. Madje ai shton se Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e tjerë duhet të vendosin pajisje luftarake në territorin ukrainas si “tel me gjemba” në rast të një ndërhyrjeje në të ardhmen.

Jim Townsend, ish-zyrtar i Pentagonit, dëshiron që Shtetet e Bashkuara të dërgojnë më shumë armë në Ukrainë

Evropa e shqetësuar

Ndërsa zëvendësministri i Jashtëm rus Sergei Rjabkov kërcënoi se do t’i ndërpriste bisedimet edhe para se të arrinin në NATO, nëse ai mendonte se shqetësimet e palës së tij nuk po trajtoheshin mjaftueshëm.

Michal Baranowski, anëtar i lartë në fondin gjerman Marshall në Varshavë, u shpreh i lehtësuar që bisedimet nuk përfunduan para kohe për një arsye tjetër: ai ka frikë se SHBA mund të jenë gati të negociojnë për trupat e vendosura në Evropë. “Është një lajm i mirë që nuk arritëm një marrëveshje të shpejtë dhe të pistë”, tha Baranowski për DW.

Baranowski mirëpret gjithashtu refuzimin kategorik nga Shtetet e Bashkuara dhe NATO të çdo kufizimi të anëtarësimit. “Do të ishte tepër e dëmshme,” tha ai, “kështu që unë zgjedh të mendoj se është e paimagjinueshme. Skenari më i keq do të ishte të hiqje dorë nga parimet për të qetësuar [Moskën] dhe pastaj të ketë një konflikt gjithsesi- sepse kjo do të ndodhte nëse ne tërhiqemi”.

Ai vlerësoi ekipin e SHBA-së, të udhëhequr nga Ndihmëssekretarja e Shtetit, Wendy Sherman, për respektimin e premtimeve të tyre për të mbajtur partnerët evropianë të informuar mirë për bisedimet dypalëshe.

Por, në të njëjtën kohë, tha Baranowski, vetë fakti që ka bisedime midis Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë, përveç bisedimeve midis NATO-s dhe Rusisë, i jep Putinit një pjesë të mirë të asaj që ai kërkoi duke dashur të fliste vetëm me Uashingtonin. “Për Putinin, e vetmja gjë që ka rëndësi është të ulet në tryezën e bisedimeve me Shtetet e Bashkuara dhe jo me evropianët problematikë, siç na shohin rusët”, tha ai. “Dhe ai po e arrin këtë.”

Shumë për ne pa ne

Kadri Liik, zyrtar i lartë i politikave në Këshillin Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë, është më pak i impresionuar nga vëllimi i komunikimit amerikan. “Sigurisht që të gjithë janë të shqetësuar,” tha ajo, “sepse siguria jonë po diskutohet pa ne. Unë nuk mendoj se Shtetet e Bashkuara po konsultohen vërtet me partnerët brenda apo jashtë NATO-s,” shton ajo. “Ata mund të informojnë aleatët, por ndoshta edhe mbi baza selektive dhe jo për të gjitha detajet”.

Sipas Liikut, Këshilli NATO-Rusi është një “mundësi për evropianët që të përfshihen”, por efektiviteti i tij në paraqitjen e një fronti të unifikuar kundër Moskës nuk është aspak i garantuar. “Mund të ndodhë që pozicionet e Shteteve të Bashkuara dhe evropianëve të jenë aq larg njëra-tjetrës sa takimi i NATO-s është vetëm një përsëritje e pikave shumë heterogjene të bisedimeve”, tha ajo, “në vend që të vazhdojë një diskutim serioz.”

Jim Townsend tha se seria e takimeve të kësaj jave ishte çelësi për t’iu përgjigjur pyetjes pa përgjigje se çfarë planifikon të bëjë Putini në të vërtetë me gjithë këta ushtarë, pajisje dhe objekte. “Plani kohor i tij është shumë i shkurtër dhe i yni është shumë i gjatë,” tha Townsend. “Nëse ai nuk mund të përmbushë planin tonë kohor, sepse dëshiron të shkojë me të vërtetë në Ukrainë, ai do t’i prishë këto bisedime dhe do të shkojë në Ukrainë. Këtë do ta mësojmë këtë javë.”DW

Continue Reading

Vendi

Grabitje në Prishtinë – viktima sulmohet me sprej, i merren para të gatshme

Published

on

Sipas raportit të Policisë, një grabitje ka ndodhur dje, rreth orës 16:55, në afërsi të rrethrrotullimit të Qendrës Tregtare Prishtina Mall.

Ankuesi, një mashkull kosovar i punësuar në një kompani private, ka raportuar se derisa ishte duke drejtuar automjetin e firmës, është goditur nga prapa nga një veturë tjetër. Pas përplasjes, nga vetura kanë dalë dy persona të dyshuar, të cilët kanë përdorur sprej ndaj viktimës. Nën kërcënimin dhe pas neutralizimit të tij, të dyshuarit kanë arritur t’i marrin çantën ku ndodheshin para të gatshme në vlerë të konsiderueshme, dhe më pas janë larguar në drejtim të panjohur.

Rasti është duke u hetuar nga njësitet kompetente policore.

Continue Reading

Lajmet

Gjuha angleze – ura që lidh të rinjtë me botën dhe të ardhmen

Published

on

By

Shkruan: Dr. Sc. Eglantina Bilalli

Çdo vit, më 23 prill, shënohet Dita e Gjuhës Angleze, një datë simbolike e zgjedhur nga United Nations. Kjo ditë përkon me lindjen dhe vdekjen e William Shakespeare, një nga figurat më të shquara të letërsisë botërore dhe një kontribuues i jashtëzakonshëm në zhvillimin e gjuhës angleze

Gjuha angleze ka fituar një rol shumë të rëndësishëm në botën e sotme. Ajo nuk është thjesht një mjet komunikimi, por një urë që lidh njerëz, kultura dhe mundësi nga vende të ndryshme të botës. Pikërisht për këtë arsye, rëndësia e saj historike, kulturore dhe globale vazhdon të theksohet gjithnjë e më shumë, duke nxitur njëkohësisht edhe shumëgjuhësinë, dialogun ndërkulturor dhe përdorimin e barabartë të gjuhëve në nivel ndërkombëtar.

Çdo vit, më 23 prill, shënohet Dita e Gjuhës Angleze, një datë simbolike e zgjedhur nga United Nations. Kjo ditë përkon me lindjen dhe vdekjen e William Shakespeare, një nga figurat më të shquara të letërsisë botërore dhe një kontribuues i jashtëzakonshëm në zhvillimin e gjuhës angleze.

Përmes kësaj përzgjedhjeje, synohet të theksohet rëndësia historike, kulturore dhe globale e anglishtes, si dhe të promovohet shumëgjuhësia, dialogu ndërkulturor dhe përdorimi i barabartë i gjuhëve zyrtare në nivel ndërkombëtar.

Sot, anglishtja është bërë pothuajse gjuha kryesore e teknologjisë, shkencës, biznesit dhe komunikimit global. Shumica e informacioneve në internet, artikujve shkencorë dhe kurseve online janë të disponueshme në këtë gjuhë. Për të rinjtë, kjo do të thotë më shumë mundësi për të mësuar, për t’u zhvilluar profesionalisht dhe për të fituar aftësi që kërkohen gjithnjë e më shumë në tregun e punës.

Edhe në aspektin e punësimit, njohja e anglishtes është një avantazh i madh, e shpeshherë edhe një domosdoshmëri. Në fusha si teknologjia e informacionit, turizmi, marketingu digjital, shërbimi ndaj klientit apo puna në organizata ndërkombëtare, aftësia për të komunikuar në
anglisht rrit ndjeshëm mundësitë për punësim dhe përparim në karrierë. Sidomos sot, kur puna në distancë po zë gjithnjë e më shumë vend, kjo gjuhë u jep të rinjve mundësinë të punojnë për kompani të huaja edhe pa u larguar nga vendi i tyre.

Përtej anës profesionale, anglishtja ndikon edhe në zhvillimin personal e kulturor. Përmes saj, të rinjtë mund të lexojnë libra, të ndjekin filma, të dëgjojnë muzikë dhe të njohin ide e realitete të ndryshme nga e gjithë bota. Kjo i ndihmon të zgjerojnë horizontin, të kuptojnë më mirë kulturatë tjera dhe të zhvillojnë mendim më kritik e më të hapur.

Një rol shumë të rëndësishëm anglishtja ka edhe në arsim. Studentët që e zotërojnë këtë gjuhë kanë më shumë mundësi të ndjekin studime jashtë vendit, të përfshihen në programe shkëmbimi apo të aplikojnë për bursa ndërkombëtare. Shumë universitete të njohura në botë ofrojnë programe në anglisht, ndaj njohja e saj është shpesh një hap i domosdoshëm për këdo që synon një formim më të lartë dhe më konkurrues.

Megjithatë, rëndësia e anglishtes nuk duhet kuptuar si zëvendësim i gjuhës amtare. Përkundrazi, ajo duhet parë si një vlerë shtesë. Ruajtja dhe zhvillimi i gjuhës shqipe mbetet thelbësor për identitetin tonë kulturor dhe kombëtar. Prandaj, shumëgjuhësia është rruga më e mirë: të njohësh anglishten pa humbur lidhjen me gjuhën dhe rrënjët e tua.

Në fund, mund të thuhet se në një botë ku kufijtë po bëhen gjithnjë e më të vegjël, anglishtja mbetet një nga mjetet më të rëndësishme për zhvillim personal dhe shoqëror. Ajo u jep të rinjve më shumë besim, më shumë mundësi dhe një dritare më të gjerë drejt botës. Të investosh në mësimin e saj do të thotë të investosh në të ardhmen.
Nëse do që të tingëllojë edhe më natyral, si ese e shkruar nga një nxënës/student, ja jap edhe në një version më pak formal.

Dr. Sc. Eglantina Bilalli është profesoreshë në Fakultetin e Gjuhës Angleze dhe Fakultetin Media dhe Komunikim në UBT.

 

Continue Reading

Vendi

Sot nafta 1.64 euro, benzina 1.39 euro

Published

on

By

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINT) ka publikuar çmimet maksimale të lejuara për shitjen e derivateve të naftës për datën 23 prill 2026.

Sipas vendimit të fundit, çmimet që hyjnë në fuqi nga ora 10:00 janë: Nafta (dizel): 1.64 euro për litër Benzina: 1.39 euro për litër; Gasi: 0.87 euro për litër.

MINT ka njoftuar qytetarët se për çdo parregullsi apo ankesë lidhur me çmimet në treg, mund të adresohen në emailin zyrtar të departamentit të konsumatorit ose përmes numrit të telefonit pa pagesë.

Këto çmime po vazhdojnë të mbeten në nivele të larta, kryesisht si pasojë e pasigurisë në tregjet ndërkombëtare dhe tensioneve të vazhdueshme nga konflikti mes SHBA-së, Iranit dhe Izraelit, gjë që ka reflektuar drejtpërdrejt në koston e karburanteve edhe në tregun tonë.

Continue Reading

Lajmet

Rahoveci drejt një qendre moderne për art dhe inovacion

Published

on

Në Rahovec po vazhdon ndërtimi i Qendrës për Arte, Kulturë dhe Inovacion, një projekt që synon të krijojë një hapësirë bashkëkohore për zhvillimin e jetës kulturore dhe kreative në qytet. Kjo qendër pritet t’u shërbejë artistëve, të rinjve dhe gjithë komunitetit artdashës, duke ofruar kushte më të avancuara për krijimtari, bashkëpunim dhe zhvillim profesional.

Me një investim që tejkalon 3 milionë euro, projekti synon të forcojë infrastrukturën kulturore në Rahovec dhe të hapë mundësi të reja për zhvillimin e artit dhe inovacionit, jo vetëm në nivel lokal, por edhe më gjerë.

Continue Reading

Të kërkuara