Lajmet

Berlini kërkon një mburojë kundër Kinës

Published

on

 

Gjermania ka pasur frikë nga hakmarrja kineze për vite me radhë. Tani, presioni mbi industritë e automobilave, inxhinierisë dhe kimike po e shtyn Berlinin të kërkojë instrumente më të forta të BE-së me Parisin bashkë.

Qasja e kujdesshme e Gjermanisë ndaj Pekinit po ndryshon. Berlini ka bllokuar një përgjigje më të ashpër ndaj asaj që Bashkimi Evropian e përshkruan si “praktikat e padrejta tregtare të Kinës” për vite me radhë.

Çështja është se kompanitë e BE-së kanë vetëm akses të kufizuar në tregun kinez, dhe ato gjithashtu duhet të konkurrojnë në vend me kompanitë kineze që janë të mbuluara me subvencione shtetërore.

Në muajt e fundit, Berlini duket se ka humbur frikën e tij nga kundërmasat kineze që do të dëmtonin eksportuesit gjermanë.

Kancelari Friedrich Merz dhe Presidenti francez Emmanuel Macron i shkruan së bashku Presidentes së Komisionit Evropian Ursula von der Leyen javën e kaluar. Ata kërkuan një instrument të ri që do të lejonte që një partner – duke iu referuar qartë Pekinit– t’i mohohet aksesi në tregun e BE-së nëse vazhdon të angazhohet në praktika të padrejta.

Një masë e tillë thuhet se është e nevojshme kundër vendeve që “kërkojnë qëllimisht të minojnë… kushtet e tregut me mjete politike ose ekonomike”.

Ministria e Tregtisë e Kinës ka paralajmëruar se Evropa do të “mbajë pasojat” nëse miraton një plan të tillë përjashtimi nga tregu.

Interesante është që letra nga Merz dhe Macron erdhi në mes të bisedimeve të rëndësishme tregtare BE-Kinë në Pekin javën e kaluar.

Kostoja e mosveprimit

Noah Barkin, këshilltar i lartë për Kinën në kompaninë konsulente Rhodium Group, i thotë DW se Merz dhe këshilltarët e tij e kanë kuptuar se është më mirë të veprojnë ndaj Kinës, pavarësisht rreziqeve. Ai beson se ata u inkurajuan ta bënin këtë nga kërcënimet ndaj eksporteve gjermane.

Sepse para pandemisë, të dy ekonomitëu rritën paralelisht dhe industria gjermane përfitoi nga rritja e Kinës.

Megjithatë, që nga viti 2021, Kina ka rënë nga vendi i dytë në vendin e nëntë midis tregjeve të eksportit gjerman, sipas të dhënave për gjysmën e parë të vitit 2026.

Kompanitë kineze nuk janë më prapa Gjermanisë në aspektin teknologjik dhe përfitojnë nga paga dukshëm më të ulëta për punëtorët në Kinë si dhe subvencionet shtetërore. Presioni ndihet veçanërisht në tre nga sektorët më të mëdhenj të eksportit të Gjermanisë – makinat, makineritë dhe kimikatet.

Pse Berlini po e ndryshon politikën e tij ndaj Kinës

Prodhuesit gjermanë të makinave kanë parë një rënie të madhe të shitjeve në Kinë, e cila dikur ishte tregu i tyre i dytë më i madh. Sipas Rhodium Group, eksportet gjermane të makinave ranë me 66 përqind midis viteve 2022 dhe 2025.

Markat e mëdha gjermane tani po përballen me konkurrencë të fortë nga prodhuesit kinezë të automjeteve elektrike në tregje të tjera, përfshirë Evropën. Kjo ka shkaktuar një valë pushimesh nga puna dhe mbyllje fabrikash në vetë Gjermaninë.

Vetëm në Gjermani, importet e makinave të reja nga Kina u rritën me 121 për qind në shtatë muajt e parë të këtij viti, sipas Zyrës Federale të Statistikave. Automjetet e prodhuara në Kinë përbënin pothuajse 14 për qind të importeve totale të makinave.

“Pasi humbën vazhdimisht pjesën e tregut në Kinë, konkurrenca tani duket se po godet prodhuesit gjermanë edhe në tregun evropian të makinave”, thotë Andreas Miescher, një studiues në Institutin Mercator për Studimet e Kinës në Berlin.

Miescher i tha DW se presioni nga lobi i fuqishëm gjerman i automobilave ishte “thelbësor” në ndryshimin e qëndrimit ndaj Kinës.

Industria kërkon mbrojtje më të fortë tregtare

Midis shumë liderëve të biznesit gjerman që kanë bërë thirrje për një qasje më të ashpër në muajt e fundit, Oliver Richtberg, kreu i tregtisë së jashtme në Shoqatën Gjermane të Industrisë së Inxhinierisë, ishte ndoshta më i zëshmi.

“Ne aktualisht po deindustrializohemi përmes masave të padrejta – dhe shumica e kompanive nuk janë më të përgatitura ta pranojnë këtë,” tha Richtberg për gazetën Welt këtë verë.

Sipas Eurostat, deficiti tregtar i BE-së me Kinën vitin e kaluar ishte rreth 360 miliardë euro – një miliard euro në ditë. Ai u zgjerua më tej në gjysmën e parë të vitit 2026.

Ndërsa Brukseli përpiqet të godasë dampingun e mallrave kineze, një ligj i veçantë për të mbrojtur industrinë dhe masa të tjera po përballen me rezistencë si në Pekin ashtu edhe brenda vetë BE-së.

Shoqatat e biznesit po e ripërcaktojnë politikën

Ligji për të përshpejtuar zhvillimin industrial, i propozuar në mars, synon të sjellë investime përsëri në Evropë duke u dhënë kompanive me bazë në BE përparësi në prokurimin publik dhe subvencionet.

Investimet e huaja në sektorët kryesorë do të lejohen vetëm nëse partnerët evropianë mbajnë kontrollin e shumicës. Pekini e sheh këtë si diskriminim.

Shoqata Evropiane e Prodhuesve të Automobilave paralajmëroi muajin e kaluar se projektligji do të bënte pak për të frenuar konkurrentët më të lirë kinezë. Dokumenti tha se stimujt për prodhimin brenda BE-së duhet të jenë mjaftueshëm të mëdhenj për të “kompensuar kostot shtesë”.

Shqetësimi kryesor i Berlinit ishte se Kina mund të vendoste kufizime të reja eksporti për metalet e rralla të tokës dhe magnetet e bëra prej tyre.

Kina ka një akt pothuajse të garantuar për furnizimin e këtyre elementëve, të cilët janë thelbësorë për makinat gjermane, parqet dhe panelet diellore, si dhe për industrinë ushtarake.

Bloomberg javën e kaluar, duke cituar zyrtarë gjermanë të paidentifikuar, tha se instrumenti i ri i BE-së mund të shërbejë si një “kundërarmë” nëse Pekini bllokon eksportet e metaleve të rralla të tokës. Mbështetja për masën do të vendoset në një samit të udhëheqësve të BE-së javën e ardhshme.

Brukseli ka diskutuar edhe kufizimin e njëanshëm të numrit të makinave hibride që Kina mund të eksportojë në BE.

BE shqyrton masa shtesë tregtare

Ndoshta në një përpjekje për të shmangur konfliktin e hapur, BE dhe Kina arritën një “mirëkuptim” gjatë bisedimeve tregtare javën e kaluar që mund të ulë eksportet e automjeteve hibride të Kinës në Bashkimin Evropian me më shumë se gjysmën. Makinat e reja hibride përbënin pothuajse 37 për qind të të gjitha makinave të reja të regjistruara në BE nga janari deri në gusht.

Instituti Mercator ka llogaritur se BE është një treg eksporti më i rëndësishëm për Kinën sesa Shtetet e Bashkuara. Në gjysmën e parë të vitit, eksportet kineze në BE arritën në 254 miliardë dollarë, krahasuar me 172 miliardë dollarë për Shtetet e Bashkuara.

Kjo mund t’u japë negociatorëve të BE-së më shumë guxim në bisedimet me Kinën. Ata kanë nevojë për të shmangur një luftë tregtare me këtë superfuqi, duke mbrojtur industrinë evropiane nga eksportet kineze.

“BE-ja ka më shumë fuqi negociuese sesa ndonjëherë e kupton”, shton Mischer.

Burimi: Deutsche Welle

Continue Reading

lajme

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 5 nëntor 1992-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1992-1998. 

5 nëntor 1993

Bastisje, plaçkitje dhe keqtrajtime të policisë serbe në Kosovë

Është bërë pothuajse e zakonshme që policia serbe çdo të enjte, e cila është ditë tregu në Malishevë, t’i plaçkitë qytetarët dhe tregtarët e kësaj ane.

Edhe gjatë ditës së djeshme, policia serbe në Malishevë bllokoi të gjitha hyrje-daljet e kësaj qyteze, ndërsa më vonë nga tregtarët dhe qytetarët shqiptarë plaçkiti një sasi të konsiderueshme malli me vlerë prej afro 3.000 markash gjermane.

Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Malishevë, njofton se policia serbe rreth orës 13, arrestoi tre veta, të cilët i dërgoi në stacionin e policisë në Rahovec.

Ndërsa në Ferizaj, siç njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së, më 2 nëntor në mëngjesi, një ekspeditë e policisë serbe, bastisi familjet e Muharrem, Izet, Kurtesh, Nazmi, Muhabi, Hamdush dhe Ejup Kurtit në fshatin Zllatar të Ferizajt.

Pretekst i kësaj bastisjeje ishte kërkimi i Shaban dhe Ejup Kurtit për vuajtjen e një dënimi, ndërsa policia mori me vete Halil Kurtin dhe të vëllanë e tij Shabanin, të cilët i mbajtën disa orë në stacionin e policisë në Ferizaj.

Pardje, rreth orës 15, policia serbe bastisi shtëpinë e Habib Çerkinit, si dhe të vëllezërve të tij: Ibrahimit dhe Baftiut. Pas bastisjes që u bë me pretekst të kërkimit të armëve, morën me vete Habibin dhe djalin e tij, Nazmiun, i cili ishte ish-epror ushtarak në armatën jugosllave, si dhe bashkëshorten e tij Muhabijen. Merret vesh se policët arrestuan edhe Xhemrush Çerkinin, nga të cilët deri tash është liruar vetëm bashkëshortja e Nazmiut, Muhabija, ndërsa të tjerët ende po mbahen në arrest.

Në Vushtrri, pardje, rreth orës 13, me pretekst të kërkimit të armëve, policia serbe bastisi shtëpinë e Bajram Pushkollit. Gjatë bastisjes, policët serbë thyen dhe demoluan të gjitha orenditë në këtë familje, ndërsa më vonë në prani të anëtarëve të familjes keqtrajtuan fizikisht Bajramin, si dhe dy djemtë e tij, Sheqirin dhe Agronin.

Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Vushtrri, njofton gjithashtu se dje policia serbe mori në pyetje në stacionin e policisë në Vushtrri për dy orë Bajram Latifin nga Sllatina, ish i burgosur i ndërgjegjes.

Në Mramor të Prishtinës, sot rreth orës 4 të mëngjesit, policia serbe bastisi shtëpinë e Sylë Gashit, nga i cili kërkonin një revole dhe një automatik. Më vonë Sylën dhe djalin e tij Fadilin, policët i dërguan në stacionin e policisë në lagjen Kodra e Trimave, ku i keqtrajtuan rëndë.

 

5 nëntor 1994

Mr. Ukshin Hotin e vizitoi në burg avokati i tij

Sot u mbushën 193 ditë që kur e paraburgosën mr. Ukshin Hotin, kryetar i Partisë së Unitetit Kombëtar, i cili, siç dihet, më 28 shtator në gjykatën serbe të qarkut në Prizren e dënuan me 5 vjet burg për veprën penale sipas neneve 116 e 138 të ligjit penal me “firmë” të së vetëshpallurës RFJ.

Njëri nga mbrojtësit, mr. Hazër Susuri, Ukshin Hotin e vizitoi pardje në burgun e Prizrenit dhe, me këtë rast i deklaroi gazetës “Bujku” se klienti i tij e ndien veten mirë, edhe pse lëngon nga sëmundja e sheqerit.

Po ashtu avokati Susuri i tha kësaj gazete se që nga koha e kumtimit të aktgjykimit, më 28 shtator, e deri më tash Ukshin Hotit nuk i është dorëzuar me shkrim aktgjykimi, kundër të cilit, së bashku me katër kolegët e tij, do të ankohej në “shkallën e dytë”, në Gjykatën Supreme të Serbisë.

Mendojmë se organizatat ndërkombëtare për mbrojtjen e të drejtave dhe lirive të njeriut duhet më me ngulm ta ngrenë zërin kundër këtij dënimi, theksoi ndër të tjera Hazër Susuri.

 

5 nëntor 1995 

Familjes Çetta dhe kryetarit Rugova po u arrijnë telegrame ngushëllimi

Familjes së profesor Anton Çettës dhe kryetarit të Republikës së Kosovës Ibrahim Rugova, po u arrijnë telegrame të shumta ngushëllimi nga institucione, parti, shoqata e individë nga Kosova dhe jashtë vendit.

Telegrame ngushëllimi dërguan shqiptarët me qëndrim të përkohshëm në Hagen të Gjermanisë, përkatësisht klubi shqiptar “Anton Çetta”, aktivi i LDK-së dhe anëtarë të PSHDK-së në këtë ë qytet.

Me rastin e vdekjes së profesor Çettës, telegrame ngushëllimi dërguan Ismail Bytyqi, kryetar i Degës së LDK-së për Beneluks, kryesia e shoqatës “Anton Çetta” në Bruksel, sekretari i Qendrës për Informim të Republikës së Kosovës për beneluks dhe Unionin Evropian – Ramadan Gashi, Art Klubi i Ulqinit, kryetari i Sindikatës së Pavarur të Administratës dhe Judikaturës së Kosovës – Ukë Bashota dhe institucione e individë të tjerë.

 

5 nëntor 1996

Dhuna e përditshme 

Podujevë: Më 4 nëntor, policia keqtrajtoi disa banorë të fshatit Llugë të Podujevës dhe shtatë udhëtarët e shoferin e një autobusi, i cili për shkak të një defekti ishte ndalur në këtë fshat. Për të ndihmuar në eliminimin e defektit ndihmë ofruan Haki B. Bulliqi, Ismail F. Bulliqi dhe Bedri R. Bulliqi, por derisa ata, bashkë me shoferin Jakup Jupolli, po punonin në eliminimin e defektit, atypari kaloi policia me një autoblindë dhe pasi legjitimoi të pranishmit i dërgoi në stacionin e policisë dhe i keqtrajtoi ata fizikisht deri në orën 3 pas mesnate. Të gjithë janë liruar nga policia, përveç Hakiut, njoftime për lirimin e të cilit nuk ka.

Po këtë ditë, policia ishte në disa familje të komunës së Podujevës me pretekst të kërkimit të armëve. Policia ishte në shtëpitë e Nezir, Sabit, Hamdi e Nazmi Restelicës në Podujevë, në shtëpitë e Ruzhdi e Hamdi Agushit, si dhe në shtëpinë e Islam Ademit në Pollatë.

Policia ndaloi në rrugë gjithashtu Naser Demën, i cili po ruante bagëtinë. Pasi ai nuk kishte letërnjoftimin me vete, policia e keqtrajtoi atë dhe shkoi bashkë me të në shtëpinë e tij. Policia urdhëroi Ademin dhe vëllain e tij Faikun që të paraqiten më 6 nëntor në polici.

Prishtinë: Për shkak të një mosmarrëveshje rreth rrugës së përbashkët mëse 26 vjet ndërmjet fqinjve Abdyl Llabjanit dhe Idriz Cakollit, banorë në rrugën “Jabllanica” në Prishtinë, Idrizi e denoncon Abdylin në policinë serbe. Më 20 tetor policia shkon në shtëpinë e Abdylit dhe e dërgon në stacionin e policisë ku e keqtrajton fizikisht, në prezencën e Idrizit. Policët iu kërcënuan Abdylit se nuk ka të drejtë të kalojë nëpër atë rrugë!

Vlen të theksohet se për këtë rast këshillat e pajtimit në kuadër të Degës së LDK-së në Kodrën e Trimave u munduan ta zgjidhin këtë mosmarrëveshje, mirëpo Idriz Cakolli nuk pranoi, por kërkoi ndihmë nga organet policore serbe.

 

5 nëntor 1997 

Shpërthim në qendër të Podujevës

Mbrëmë rreth orës 20. 15, në afërsi të ndërtesës së kuvendit komunal në Podujevë u dëgjuan dy shpërthime të njëpasnjëshme dhe një breshëri nga armët automatike.

Menjëherë pas kësaj, policia serbe keqtrajtoi kalimtarët e rastit.

Ndërsa, rreth orës 21, një ekspeditë e policisë serbe, e përbërë nga dhjetëra policë të armatosur dhe të shoqëruar me mjete të blinduara, bastisën shtëpinë e Shefki Maliqit në Podujevë. Pas bastisjes, në polici u morën Shefkiu me djalin e tij Hajdinin, si dhe dy mysafirët që ndodheshin në këtë familje, Bekim e Arben Fazliu nga Sveçla. Ata u mbajtën një kohë në polici, ku Hajdini, Bekimi e Arbeni u keqtrajtuan fizikisht, si dhe u liruan më vonë, thuhet në njoftim.

Ndërsa Këshilli për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut, duke njoftuar për këtë rast, thekson se shpërthimi ndodhi në afërsi të lokalit “Milloshev konak”, përballë ndërtesës së okupuar të Kuvendit Komunal, në një largësi 50 metra prej stacionit të policisë. KMDLNj thekson gjithashtu se lokali para të cilit ndodhi shpërthimi sot është i mbyllur dhe në të nuk vërehen dëmtime të mëdha.

Për këtë shpërthim njoftoi sot edhe radioja serbe e Prishtinës, e cila njoftoi se në momentin e shpërthimit të bombave, në ndërtesën e kuvendit komunal po mbahej mbledhja e këshillit të PSS-së për Podujevë. Nga shpërthimi i bombave nuk pati viktima, ndërsa u dëmtuan dy vetura private, si dhe pëlcitën xhamat në ndërtesën e komunës. Kjo radio thekson se në këtë kohë në rrugë nuk kishte kalimtarë.

  

5 nëntor 1998

Rahovec: Defilimet e policisë pengojnë kthimin e popullatës

Në fshatrat e komunës së Rahovecit edhe më tej ka lëvizje të vazhdueshme të forcave serbe. Burimet e LDK-së nga kjo komunë bëjnë të ditur se këto lëvizje janë sidomos të intensifikuara në fshatrat Opterushë e Drenoc, ku forcat serbe po provokojnë popullatën e pakët të kthyer në këto fshatra të cilat në masë të madhe janë shkatërruar gjatë ofensivave të fundit serbe. Për këtë shkak një numër i të kthyerve janë detyruar të largohen sërish nga shtëpitë e tyre.

Njoftohet se një ekspeditë e policisë serbe e përbërë nga dy autoblinda, një pizgauer e një kamion u vendosë në qendër të fshatit Drenoc në oborrin e kooperativës bujqësore “Bujku” dhe vetëm falë prezencës së rastësishme të vëzhguesve ndërkombëtarë u evitua konflikti i provokuar nga forcat serbe.

 

Nga Kosova janë larguar 144.500 shqiptarë

Sipas shënimeve të OKB-së, UNHCR-së, BE-së etj., që nga fillimi i luftës, në marsin e këtij viti, jashtë Kosovës janë larguar së paku 144.500 shqiptarë.

Më poshtë po japim shifrat dhe vendet ku janë vendosur të larguarit, gjithnjë sipas shënimeve të organizatave të lartpërmendura.

Në Mal të Zi janë vendosur më së shumti të larguar nga Kosova, 43.000, në Shqipëri 26.000, në Maqedoni 20.000, në Bosnje Hercegovinë 9.000, në Gjermani 23.000, në Zvicër 14.000, në Itali 1.500, në Austri 3.000, në Belgjikë 300, në Turqi 2.500, në Francë 500 dhe në SHBA e Angli 2.000.

 

Foto: Podujeva

Continue Reading

Lajmet

Alarm për bombë në fluturimin Dublin–Romë: Avioni i “Aer Lingus” devijohet me urgjencë drejt bazës ushtarake në Francë

Published

on

By

Një aeroplan pasagjerësh i kompanisë “Aer Lingus” i llojit Airbus A320, i cili po udhëtonte nga Dublini drejt Romës, është devijuar me urgjencë drejt bazës ajrore Évreux në Fauville të Francës, pas marrjes së një alarmi për kërcënim me bombë.

Lajmi është konfirmuar nga Zyra e Kryeministrit të Francës, Sébastien Lecornu, e cila bëri me dije se autoritetet franceze po e monitorojnë situatën nga afër dhe kanë ndërmarrë të gjitha masat e nevojshme të sigurisë.

“Po e monitorojmë nga afër situatën në lidhje me avionin e devijuar pas një kërcënimi me bombë”, thuhet në deklaratën zyrtare të zyrës së kryeministrit francez.

Sipas të dhënave të fluturimit, avioni i fluturimit EI402 të “Aer Lingus” ishte nisur nga Aeroporti Ndërkombëtar i Dublinit në orën 06:23 të mëngjesit dhe kishte si destinacion Aeroportin Fiumicino “Leonardo da Vinci” në Romë, ku parashikohej të ulej në orën 10:50. Autoritetet e sigurisë po kryejnë kontrollet e nevojshme në bazën ushtarake në Francë. /BBC/

Continue Reading

Vendi

Kurti bën homazhe në 10-vjetorin e vdekjes së Astrit Deharit

Published

on

By

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka bërë homazhe dhe ka vendosur kurora me lule te varri i aktivistit të Lëvizjes Vetëvendosje, Astrit Dehari, në shënimin e 10-vjetorit të vdekjes së tij.

Pasi bëri nderime te varri i Deharit, kryeministri Kurti deklaroi se një dekadë pa të është një periudhë e gjatë si për familjen, ashtu edhe për vetë shtetin e Kosovës, për shkak të mungesës së drejtësisë dhe zbardhjes së plotë të rastit.

“Sot, me rastin e 10-vjetorit të mbytjes së tij në burgun e Prizrenit, vendosëm lule dhe bëmë homazhe te varri i shokut tonë, aktivistit dhe studentit shembullor Astrit Dehari. 10 vjet pa Astritin janë shumë për familjen, por janë gjithashtu shumë edhe për Republikën e Kosovës, sepse vazhdon të mungojë e vërteta”, u shpreh Kurti para gazetarëve.

Nderimet e sotme shënojnë një dekadë nga ngjarja tragjike e nëntorit të vitit 2016 në Qendrën e Paraburgimit në Prizren, ndërsa thirrjet e familjarëve dhe opinionit publik për zbardhjen e plotë ligjore të rrethanave të vdekjes së tij vazhdojnë të mbeten aktuale. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Kryeprokurori pranon në takim aktivistet pas protestave para Prokurorisë për vrasjen e Arlinda Zekajt

Published

on

By

Aktivistet nga Kolektivi për Mendim dhe Veprim Feminist kanë vazhduar protestën e tyre para Zyrës së Kryeprokurorit të Shtetit, duke kërkuar takim me kryeprokurorin Zejnulla Gashi lidhur me hetimet për vrasjen e Arlinda Zekajt.

Fillimisht, policët dhe zyrtarët e zyrës i njoftuan protestuesit se në takim mund të merrnin pjesë vetëm pesë përfaqësues. Mirëpo, pas këmbënguljes së aktivisteve, kryeprokurori Gashi pranoi të priste shumicën e protestuesve në ambientet e zyrës së tij.

Në këtë takim, aktivistet pritet të paraqesin kërkesat e tyre për drejtësi, përgjegjësi institucionale dhe trajtim rigoroz të rastit tragjik.

Protestat e nisura pas vrasjes së Arlinda Zekajt më 25 tetor në Vitomiricë të Pejës kanë përfshirë edhe kërkesa politike e institucionale, me aktivistët që po kërkojnë shkarkimin e ministrave Donika Gërvalla e Xhelal Sveçla, dorëheqjen e kryetarit të Pejës, si dhe masa ndëshkuese deri në burgim për gjyqtarët dhe prokurorët që janë marrë më parë me rastin. /Ekonomia online/

Continue Reading

Të kërkuara