Lajmet

Artisti i internuar sjellë “një pjesë të Sirisë” në Paris me skulpturat e tij

Temat që i vënë njerëzit kundër autoritetit dominojnë veprat e artistit.

Published

on

Në zemër të kryeqytetit francez, artisti sirian dhe i mbijetuari i burgut, Khaled Dawwa, po bënë prekjen e fundit në një nga skulpturat e tij prej bronzi.

I mërguar në Francë që nga viti 2014, pasi u arratis nga vendi i tij i shkatërruar nga lufta dhe kaloi një vit në Liban, Dawwa tregon historinë e shkatërrimit të vendit të tij përmes artit.

Një nga krijimet e tij më mbresëlënëse përfaqëson rrënojat e lagjes siriane Ghouta, në periferi të Damaskut, e shënjestruar nga bombardimet e regjimit, me trupa dhe lodra të thyera që dalin nga rrënojat dhe ndërtesa të larta gri të shkatërruara, bosh, muret e tyre të hedhura në erë nga shpërthimi.

“Kur jam duke punuar për këtë pjesë në studion time, jam në Damask. Bëj gjithçka që mundem këtu, ndërsa nuk jam atje”, tha 36-vjeçari.

I plagosur thellë nga vitet e sundimit represiv dhe goditjeve të dhunshme dhe humbjes së miqve të vrarë, të zhdukur ose të burgosur, vepra e Dawwa është njëkohësisht një akt revolte dhe kujtese, duke synuar “mosveprimin e komunitetit ndërkombëtar kundër regjimeve diktatoriale” në Siri dhe gjetkë.

Në veprën e tij kolosale të titulluar “Këtu është zemra ime!”, artisti sirian ende po lufton me shtypjen, duke u kërkuar shikuesve “të mos harrojnë revolucionin e popullit sirian dhe të gjitha sakrificat e tij”.

“[Në vepër] Shohim njerëz të vërtetë që kanë vdekur ose janë në burgjet e regjimit ose masakruar. Janë shokë dhe njerëz që ua kam ditur historitë, ka qenë një shok që e kam njohur që fëmijë dhe ka 8 vjet që është i burgosur i regjimit dhe askush nuk e di se ku ndodhet”.

Dawwa e filloi punën në vitin 2018, ndërsa forcat e regjimit rimorën lagjen.

Me një gjatësi prej afro gjashtë metra dhe më shumë se dy metra të lartë, ajo është imponuese.

Duke përdorur polistiren, dhe, ngjitës dhe dru, të mbuluar me argjilë, ai detajon shkatërrimin brenda dhe jashtë – dyert e copëtuara, ballkonet e shkatërruara, deri te karriget e përmbysura.

“Është krejtësisht unik dhe inovativ” tha filozofi Guillaume de Vaulx, i Institutit Francez për Lindjen e Afërt.

Temat që i vënë njerëzit kundër autoritetit dominojnë veprat e Dawwa, i cili u diplomua në Shkollën e Arteve të Bukura të Damaskut.

Që nga fillimi, ai mori pjesë në protestat antiqeveritare mbarëkombëtare që filluan në vitin 2011, përpara se të bashkohej me artistë dhe aktivistë të tjerë për të ngritur një qendër të pavarur kulturore në Damask, të iniciuar nga aktori sirian Fares Helou.

Pavarësisht presionit të policisë, Dawwa vazhdoi të demonstronte dhe të punonte në qendër për tre vjet. Në vitin 2013, ai ishte praktikisht i vetmi i mbetur atje.

“Beteja ime ishte që të mos e braktisim projektin, përndryshe ishte sikur po humbnim shpresën”, tha ai.

Ishte gjatë asaj periudhe ai kuptoi ndikimin që mund të kishin skulpturat e tij. Duke postuar një foto të punës së tij në Facebook, ai u befasua kur e pa atë të shpërndahej qindra herë.

Edhe pse me rrezik, ai vazhdoi të krijonte dhe postonte foto, por më pas i shkatërroi skulpturat “për të mos lënë asnjë gjurmë”, shpjegoi ai.

Më pas, në maj të 2013-ës, ai u plagos rëndë në studion e tij dhe pasi doli nga spitali, u burgos, duke kaluar dy muaj në burgje të ndryshme. “Ishin mijëra njerëz. Çdo ditë, të paktën 10 do të vdisnin”, zbuloi ai. “Trupat e tyre do të qëndronin dy ditë pranë nesh, askush nuk i hiqte nga qelia… me qëllim”.

Pas lirimit të tij, ai u detyrua të hynte në ushtri, por u arratis paraprakisht, duke ikur në Liban, më pas në Francë në vitin 2014, ku iu dha statusi i refugjatit.

Vepra e tij artistike në skenën e rrugës, thotë ai, është një përpjekje për të përcjellë “gjithçka që nuk është më atje; familje, kujtime”.

Konflikti në Siri, i cili shpërtheu në vitin 2011, ka vrarë rreth gjysmë milioni njerëz dhe ka nxitur zhvendosjen më të madhe të shkaktuar nga konflikti që nga Lufta e Dytë Botërore.

Veronique Pieyre de Mandiargues, themeluese e “Portes Ouvertes Sur l’Art”, e cila mbështet artistët në mërgim, tha se Dawwa “dëshironte të krijonte një imazh të asaj që po ndodhte në Siri, në mënyrë që të mbetej në kujtimet tona”./UBTNews/

Vendi

Edhe sonte protestë në Prishtinë, dita e tetë

Published

on

Protestat në Prishtinë do të vazhdojnë edhe sonte, duke shënuar ditën e tetë radhazi.

Qytetarët pritet të mblidhen në orën 21:00 në sheshin “Skënderbeu”, në kundërshtim me vendimin e Dhomave të Specializuara në Hagë ndaj ish-krerëve të UÇK-së.

Protestat kanë nisur pas vendimit të 16 shtatorit dhe kanë vazhduar çdo ditë në Prishtinë./A.K/

Continue Reading

Vendi

Profesoreshat e UBT-së, Blertë Zylfiu-Latifi dhe Miranda Sejdiu-Abazi, publikojnë studim të ri shkencor në bashkëpunim ndërkombëtar

Published

on

By

Në kuadër të avancimit të kërkimit shkencor dhe bashkëpunimit ndërkombëtar, profesoreshat e Fakultetit të Stomatologjisë në UBT, Dr. Blertë Zylfiu-Latifi si autore e parë dhe Dr. Miranda Sejdiu-Abazi si autore korrespondente, kanë publikuar një studim të ri hulumtues në fushën e ortodoncisë. Ky punim shkencor është realizuar në partneritet me studiues nga Departamenti i Ortodoncisë dhe Antropologjisë Dentare i Universitetit të Zagrebit, si dhe me profesionistë të stomatologjisë nga Gjermania.

Punimi me titull “Tooth Crown Dimensions among Angle Occlusion Classes in Kosovar Adolescents” është publikuar si artikull origjinal në revistën ndërkombëtare Acta Stomatologica Croatica (Vol. 60, Nr. 3, 2026, fq. 289–301). Ky organ shkencor është i indeksuar në platformat më prestigjioze globale si Scopus, PubMed dhe Web of Science Core Collection (ESCI), duke mbajtur Faktor Ndikimi (Impact Factor) 1.8 në JCR dhe 1.9 në SJR. Autorët e këtij studimi janë Blertë Zylfiu-Latifi, Senka Meštrović, Jelena Dumančić, Miranda Sejdiu-Abazi dhe Fatbardha Mustafa.

Hulumtimi është shtrirë në shtatë qytete kryesore të Kosovës – Prishtinë, Prizren, Pejë, Gjakovë, Mitrovicë, Ferizaj dhe Gjilan – ku janë përfshirë 400 adoleshentë të moshës 13 deri në 19 vjeç. Pjesëmarrësit janë kategorizuar sipas klasave I, II dhe III të okluzionit sipas Angle, me qëllim që të analizohet lidhja mes këtyre klasave dhe dimensioneve të kurorave të dhëmbëve permanentë.

Përmes një analize multidimensionale të dimensioneve meziodistale, bukolinguale, cervikoincizale dhe diagonale, studimi nxori në pah se ekzistojnë dallime të dukshme ndërmjet klasave të okluzionit, sidomos në dimensionet meziodistale dhe cervikoincizale. Në anën tjetër, dimensionet bukolinguale shfaqën një shkallë më të ulët të variacionit.

Kontributi kryesor i këtij hulumtimi qëndron në përcaktimin e vlerave të para referente specifike për popullatën e adoleshentëve kosovarë. Këto të dhëna do të shërbejnë si një bazë e rëndësishme për përmirësimin e saktësisë në diagnostikimin ortodontik, analizën e hapësirës dhe planifikimin e trajtimeve klinike në Kosovë. Ky publikim dëshmon angazhimin e vazhdueshëm të UBT-së për zhvillimin e kërkimit shkencor me standarde të larta ndërkombëtare.

Punimi është publikuar me Open Access dhe mban DOI-në 10.15644/asc60/3/3.

 

 

 

 

Continue Reading

Vendi

Vendimi i Kushtetueses: Zgjedhja e Qeverisë është kushtetuese, Presidenti duhet të zgjidhet deri më 6 tetor

Published

on

By

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Kosovës ka shpallur aktgjykimin lidhur me kërkesat e, të parashtruara nga deputeti Arian Tahiri dhe deputetë të tjerë të Kuvendit, duke konfirmuar kushtetutshmërinë e zgjedhjes së Qeverisë së re, ndërsa ka përcaktuar afate strikte për zgjedhjen e Presidentit të Republikës.

Në vendimin e marrë me vota unanime më 23 shtator 2026, Gjykata Kushtetuese ka konstatuar se zgjedhja e ekzekutivit është kryer në përputhje me aktin më të lartë juridik të vendit.

“Vendimi [Nr. 11-V-007] i 13 shtatorit 2026 i Kuvendit të Republikës së Kosovës për zgjedhjen e Qeverisë së Republikës së Kosovës nuk është në kundërshtim me nenin 95 [Zgjedhja e Qeverisë] të Kushtetutës së Republikës së Kosovës”, thuhet në aktgjykimit.

Pavarësisht legjitimimit të Qeverisë, Gjykata vërejti se Kuvendi është konstituuar pas kalimit të afatit të paraparë 30-ditor (Neni 66, paragrafi 1), gjë që automatikisht ka vënë në lëvizje afatet kushtetuese për postin vakant të Presidentit.

Lidhur me këtë proces sovran, Kushtetuesja ka caktuar një datë të prerë për përmbylljen e tij:

“Afati gjashtëdhjetë (60) ditor për zgjedhjen e Presidentit të Republikës së Kosovës, sipas nënparagrafit 3, paragrafit 1 të nenit 82 [Shpërndarja e Kuvendit] të Kushtetutës së Republikës së Kosovës ka filluar më 8 gusht 2026 dhe përfundon më 6 tetor 2026”, nënvizon Gjykata në pikën VI.

Gjithashtu, aktgjykimi i obligon deputetët e Kuvendit të Kosovës që sa më parë të zgjedhin Nënkryetarin e Kuvendit nga radhët e grupit të dytë më të madh parlamentar, në përputhje me nenin 67 të Kushtetutës. Kërkesa e parashtruesve për caktimin e masës së përkohshme është refuzuar, ndërsa vendimi hyn në fuqi menjëherë në ditën e publikimit zyrtar. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Donjeta Sadiku siguron medalje evropiane në boks

Published

on

By

Boksierja e Kosovës, Donjeta Sadiku, ka arritur një tjetër sukses të madh ndërkombëtar duke siguruar medalje në Kampionatin Evropian të Boksit.

Në ndeshjen çerekfinale të kategorisë deri në 60 kilogramë, Sadiku dominoi tërësisht përballjen ndaj boksieres nga Holanda, Maud van der Toorn, duke e mposhtur me rezultatin e pastër 5:0 me vendim të njëpërfshishëm të gjyqtarëve.

Me këtë fitore, boksierja kosovare ka siguruar të paktën medaljen e bronztë evropiane, ndërsa synon ngjitjen në majën e podiumit.Në gjysmëfinale, Donjeta Sadiku do të përballet me garuesen që përfaqëson Serbinë, rusen Kristina Kuluhova. Kjo do të jetë një përballje e njohur për kosovaren, e cila e kishte mposhtur Kuluhovën në finalen e Lojërave Mesdhetare “Taranto 2026”.

 

Continue Reading

Të kërkuara