

Lajmet
Arrati, dëbim, pajtim – Qendër e re e kujtesës në Berlin
Qendra e re e dokumentacionit në Berlin i kushtohet historisë së dëbimeve nga vendlindja në të gjithë botën. Kjo qendër kujton edhe 14 milionë gjermanët, që humbën vendlindjen pas Luftës së Dytë Botërore.
Published
4 years agoon
By
Betim GashiGjithçka u zhvillua ndryshe. Lufta i shkatërroi të gjitha planet e Stefan Fergerit, kur ishte 14 vjeç. Në vend të jetës në konvikt erdhi dëbimi. Familja e tij u largua nga veriu i Serbisë, atëherë pjesë e Jugosllavisë nga frika e Ushtrisë së kuqe. Stefani “më i madhi” në grupin e refugjatëve, kishte detyrën e drejtimit të automjetit deri në Austri. Kjo është një nga historitë që rrëfehen në Qendrën e Arratisë, Dëbimit dhe Pajtimit. Ky vend të kujton faqen më të errët të historisë gjermane dhe pasojat që solli ajo. Rreth 1 kilometër e gjysmë larg vendit më të rëndësishëm të kujtesës për mizoritë e nazistëve, monumentit që kujton Holokaustin. Të hënën (21.06) këtë qendër e inaguron zyrtarisht kancelarja Angela Merkel.
“Të kuptosh, se çfarë do të thotë humbje”
Studiuesja, Gundula Bavendamm është drejtuese e Qendrës së Dokumentacionit nga viti 2016. Ajo e shikon këtë qendër si një vend të kujtesës dhe të mësimit të historisë. “Në qendrën e dokumentacionit bëhet fjalë për arratinë dhe dëbimin e gjermanëve, por edhe të shumë njerëzve të tjerë.” Një fjali simbol qëndron në krye. “Të kuptosh, se çfarë do të thotë humbje.”
Në katin e parë të ekspozitës së rregullt vizitorët kanë mundësi të ndjekin hisotrinë europiane dhe botërore të migracionit të detyruar, deri në dëbimin e njerëzve nga Siria, apo të myslimanëve Rohinxha nga Mianmari budist.
Tek fati i 14 milionë gjermanëve të dëbuar pas Luftës së Dytë Botërore në katin e dytë të ekspozitës mëson vetëm pasi ke kaluar stacionet e informimit për kohën e nazizmit, Holokaustin dhe rolin e aleatëve. Shkaku dhe pasoja në histori përshkruhen kështu në mënyrë sa më ilustrative.

Të dëbuarit nuk ishin të mirëpritur në perëndim
Faza e tretë e ekspozitës i kushtohet ardhjes dhe shpërndarjes së personave të dëbuar në zonat e pushtuara nga aleatët në Gjermani. Në ekspozitën prej 5000 metrash katrorë gjenden eksponate të ndryshme, video të dëshmitarëve të kohës dhe tabela informuese.
Gjermanët nazistë ndezën një luftë shfarorëse, që u kushtoi jetën miliona njerëzve. Kur lufta mori fund, shumë gjermanë nga Lindja, edhe shumë polakë e hungarezë u dëbuan. Të ashtuquajturit “të dëbuarit nga vendlindja” duhet të merrnin arratinë drejt perëndimit në katër zonat e pushtuara nga fuqitë fituese. Në zonën sovjetike për shembull pas lufte gati një e treta e banorëve ishin refugjatë. Të mirëseardhur ata shpesh nuk ishin, në një kohë që pas lufte sundonte kudo varfëria dhe uria.
Hapësira e heshtjes
Shumica e të dëbuarvë në Gjermaninë perëndimore u organizuan në shoqata të ndryshme, shpesh me orientim konservator. Në vitet e para të Republikës Federale ata përbënin 20% të votuesve. Në Gjermaninë lindore, RDGJ të dëbuarit quheshin “të zhvendosur”, nga vitet 50-të tema e të dëbuarve në RDGJ u kthye në një temë tabu.
Grindje e vazhdueshme për kujtesën historike
Hapja e ekspozitës tani i ngjason një mrekullie të vogël. 22 vite kaluan që nga ideja e parë deri tek ekspozita përfundimtare. Kjo vonesë lidhet me debatin mjaft kontrovers që shkakton tema e të dëbuarve dhe me Erika Steinbach. Deputetja e CDU-së nga viti 1998-2014 ishte një drejtuese me influencë e Shoqatës së të Dëbuarve, (BdV) me rreth 1,3 milionë anëtarë. Që në fund të shekullit të kaluar ajo kishte idenë e themelimit të qendrës, por për vendin dhe konceptimin e kësaj qendre u ndez një debat i ashpër, që çoi edhe në pakënaqësi diplomatike me Çekinë dhe sidomos me Poloninë. Kjo qendër u pa me skepticizëm, sepse kishte dyshime, që gjermanët kështu mund të stilizojnë veten si viktima dhe të largojnë vëmendjen nga koha e nazizmit.
Dr. Gundula Bavendamm
Në vitin 2008 Bundestagu vendosi krijimin e fondacionit. Erika Steinbach humbi influencën, në vitin 2017 ajo u largua nga CDU-ja dhe drejtuesja e qendrës, Gundula Bavendamm nuk e ftoi ish-deputeten e CDU-së në ceremoninë e hapjes së qendrës, e cila tani mbështet populistët e djathtë të AfD-së.
Mbështetje nga politika
Në këshillin e fondacionit janë të përfaqësuar qeveria, kishat, shoqata e të dëbuarve, por edhe politikanë, si deputeti i CDU-së, Stephan Mayer. Për Deutsche Wellen ai thotë, se ngritjen e kësaj qendre ai e ka për zemër si nip i gjermanëve sudetë. Sipas tij kjo qendër kontribuon në “pajtimin e gjermanëve me veten”. Të dëbuarit kanë tani një vend ku “kujtohet fati i miliona vetëve dhe zbardhet ky kapitull i fundit i Luftës së Dytë Botërore.”
Në konferencën e shtypit drejtuesja, Gundula Bavendamm u pyet se pse zgjati kaq shumë ngritja e qendrës. “Për kapituj të dhimbshëm” të historisë së tyre, tha drejtuesja, “shoqëritë kanë nevojë për një kohë të caktuar.”
Nga 23 qershori qytetarët mund ta vizitojnë falas Qendrën për Arratinë, Dëbimin dhe Pajtimit në Berlin.

You may like
Aktualitet
Regjistrohu tani në Gjuha Angleze në UBT dhe përfito bursë 20%
Published
9 hours agoon
August 29, 2025By
Driton Iseni
UBT njofton se kanë mbetur edhe pak vende të lira për regjistrim në programin Bachelor Gjuha Angleze, një drejtim studimor që hap mundësi të shumta karriere në arsim, përkthim, diplomaci, media dhe organizata ndërkombëtare.
Përmes këtij programi, studentët përgatiten jo vetëm në aspektin gjuhësor dhe kulturor, por edhe në atë profesional, duke u bërë të aftë të kontribuojnë në tregun vendor dhe global.
UBT ofron bursë prej 20% për të gjithë ata që regjistrohen në këtë program, duke i dhënë mundësinë studentëve të sigurojnë arsimim cilësor dhe të përballueshëm financiarisht.
Studentët e interesuar mund të aplikojnë online përmes platformës: APLIKO TANI ONLINE!
Aktualitet
Në zyrën e Ivica Daçiqit mbërrin një zarf me tre plumba
Published
10 hours agoon
August 29, 2025By
UBT News
Në Qeverinë e Serbisë ka mbërritur një zarf i adresuar për ministrin e Brendshëm, Ivica Daçiq, brenda të cilit janë gjetur tre plumba, njoftoi më 29 gusht Ministria e Punëve të Brendshme (MUP).
Sipas njoftimit, zarfi është vërejtur të enjten gjatë procesit të rregullt të ndarjes së postës.
“Gjatë kontrollit të sigurisë me pajisje me rreze X, në zarf u gjetën tre plumba”, thuhet në komunikatën e MUP-it.
Autoritetet shtuan se policia ka identifikuar dhe gjetur personin që më 26 gusht kishte dorëzuar dërgesën në një degë të Postës së Serbisë në Pozharevc.
Nuk është bërë i ditur identiteti i të dyshuarit.
Aktualitet
U përurua çerdhja e re për 60 fëmijë në Fushë Kosovë
Published
10 hours agoon
August 29, 2025By
UBT News
Në Fushë Kosovë u përurua një çerdhe e fëmijëve në Fushë Kosovë, investim ky i Ministrisë së Arsimit , në vlerë prej rreth 415 mijë euro.
Kjo çerdhe për 60 fëmijë me një hapësirë prej 750 m² u tha është e pajisur me të gjitha mjetet e nevojshme për kujdesin dhe zhvillimin e fëmijëve tanë të gjithë hapësirat në këtë çerdhe të re.
Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, tha se vetëm gjatë këtij mandati qeverisës në komunën e Fushë Kosovës, në fushën e arsimit janë bërë investime kapitale me vlerë prej 5.6 milionë euro, duke shtuar se treguan kështu përkushtimin për gjeneratat e reja, të cilat duhet të kenë arsim cilësor dhe mirëqenie të garantuar.
“Të investosh në çerdhe për fëmijë dhe edukim të hershëm, do të thotë të investosh në të ardhmen e shtetit. Pikërisht në vitet e para të jetës aty ku hidhen themelet për zhvillimin, lumturinë dhe suksesin e fëmijëve të Kosovës, nesër profesionistë e kuadro, që do të udhëheqin institucionet, ekonominë, shoqërinë, politikën e kështu me radhë”, tha Kurti.
Në përurim mori pjesë edhe ministrja në detyrë e Arsimit, Arbërie Nagavci.
Kurti njoftoi se për ndërtimin edhe të një çerdhe tjetër publike, me vlerë mbi 1.2 milionë euro, po në Fushë Kosovë.
Pas përurimit të Çerdhes së fëmijëvë, kryeministri në detyrë Kurti vizitën e tij e vazhdoi me vënien e gurthemelit të Shkollës Fillore dhe të Mesme të Ulët, po ashtu në Fushë Kosovë, investim i Ministrisë së Arsimit, me një sipërfaqe prej 8,000 metra katror, për 1500 nxënës, me vlerë të investimit prej 3.8 milionë euro.
Aktualitet
Kurti për akuzat ndaj UÇK-së: Manipulohet një kapitull për të cilin Basha s’ka faj
Published
10 hours agoon
August 29, 2025By
UBT News
Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, foli lidhur me zhurmën publike rreth artikullit ku bashkautor është kryetari i zgjedhur i Kuvendit të Kosovës, Dimal Basha kundër UÇK-së.
Ai kritikoi qeveritë e kaluara, duke thënë se janë vendimet e atyre qeverive i kanë shkaktuar probleme Kosovës dhe se të tilla s’po i shkakton artikulli me bashkautor Bashën.
“Unë besoj që problemet që i kemi sot në Kosovë nuk i kemi nga një deformim e keqinterpretim i një artikulli me bashkautorësi ku ky nuk është autor i atij kapitulli të para më shumë se një dekade. Problemet i kemi kur është nënshkruar ‘Zajednica’ në 2013-tën, problemet i kemi kur janë amnistuar kriminelët serbë në veri, po astu në 2013-tën, problemet i kemi kur është votuar Gjykata Speciale në 2015-n, problemet i kemi kur është themeluar Lista Serbe në bashkëpunim me Beogradin në vitin 2013, problemet i kemi politikanët e Kosovës kanë bërë qeveri duke u varur nga Lista Serbe, problemet i kemi kur kanë hyrë në pazare për ndarje të Kosovës – jo te ky farë artikulli ku manipulohet një kre, në të cilin ky s’ka fare autorësi”, tha Kurti .
Kryeministri në detyrë tha se buja që bëri ky shkrim është keqinterpretim dhe deformim.
“Dimal Basha e ka dhënë sqarimin për atë publikim që është bërë para më shumë se një dekade. Ai ka thënë se kapitulli që e ka shkruar nuk ka të bëjë me UÇK-në. Edhe në fjalimin e tij pas zgjedhjes si kryetar Kuvendi, ai shprehu vlerësimet më të larta për këtë vlerë të kombit shqiptar”, tha Kurti.
Kryeministri në detyrë këto deklarata i bëri në komunikim me gazetarë në Fushë Kosovë, ku mori pjesë në përurimin e një Çerdheje për fëmijë.

Regjistrohu tani në Gjuha Angleze në UBT dhe përfito bursë 20%

Në zyrën e Ivica Daçiqit mbërrin një zarf me tre plumba

U përurua çerdhja e re për 60 fëmijë në Fushë Kosovë

Kurti për akuzat ndaj UÇK-së: Manipulohet një kapitull për të cilin Basha s’ka faj

Supremja hodhi poshtë ankesën e VV-së kundër vendimit të PZAP-së për Listën Serbe

Presidentja Osmani kërkon zgjidhje urgjente për konstituimin e Kuvendit

FSK-ja realizon ushtrimin fushor “Ujku shigjetë” pesë ditë

Hoti: Janë gjetur mbetjet mortore të nëntë personave të zhdukur, pesë lokacione pritën të hapen

Një vdekje e dyshimtë në Skenderaj
Të kërkuara
-
Lajmet nga UBT3 months ago
UBT organizon debat rreth zgjerimit të BE-së dhe ruajtjes së vlerave evropiane
-
Lajmet nga UBT3 months ago
UBT – Institucioni privat me më së shumti programe të akredituara nga Agjencia e Akreditimit të Kosovës
-
Lajmet nga UBT3 months ago
UBT rilicencohet nga MAShTI për ofrimin e arsimit profesional në katër drejtime të rëndësishme shëndetësore
-
Kërkime2 months ago
Profesori i UBT-së, Musa Sabedini, publikon punim shkencor në revistën ndërkombëtare JGPSCD në SHBA