Lajmet

Analizë: Vlerësimi i ri mbi origjinën e COVID-19 ngjall konfuzion

Si u përhap COVID-19?

Published

3 years ago

on

Nga Paul LeBlanc

“Ne duam të dimë se si erdhëm deri te kjo, kështu që ne mund të përpiqemi dhe të parandalojmë që diçka e ngjashme të mos ndodhë në të ardhmen”.

Këto fjalë nga David Relman, një ekspert i sëmundjeve infektive dhe mikrobiolog në Universitetin e Stanfordit, pasqyrojnë bisedën kombëtare rreth origjinës së COVID-19 në vitin 2021.

A rrodhi nga laboratori? A ishte një transferim zoonotik? Diçka tjetër? Natyrisht, me kalimin e kohës edhe përgjigja do të jetë e qartë. Por tani, tri vjet qëkur nisi pandemia që ende po ndikon në jetën e përditshme, një vlerësim i Departamentit të Engjisë i Shteteve të Bashkuara të Amerikës vetëm sa shtoi konfuzionin rreth asaj që ndodhi në të vërtetë në Wuhan, në fund të vitit 2019.

Departamenti ka vlerësuar se pandemia COVID-19 ka shumë gjasa të ketë dalë si pasojë e një rrjedhjeje laboratorike në Kinë, sipas një raporti të inteligjencës që u raportua për herë të parë nga Wall Street Journal, të dielën. Megjithatë, sipas dy burimeve, departamenti tha në raportin e inteligjencës se nuk beson se koronavirusi rrodhi aksidentalisht nga një laborator në Wuhan.

Agjencitë e inteligjencës mund të bëjnë vlerësime me nivel të ulët të besueshmërisë, të mesëm ose të lartë; dhe një vlerësim i ulët besueshmëri në përgjithësi do të thotë se informacioni i marrë nuk është mjaftueshëm i besueshëm ose është shumë i fragmentuar për të sjellë një gjykim më përfundimtar analitik ose se nuk ka informacion të mjaftueshëm në dispozicion për të nxjerrë një përfundim më të qëndrueshëm.

Këshilltari për siguri kombëtare, Jake Sullivan, e pranoi në “State of the Union” të CNN të dielën se komuniteti i inteligjencës është i ndarë për këtë çështje, si dhe tregoi se presidenti amerikan, Joe Biden, ka vënë në dispozicion njerëz për të arritur deri në fund të çështjes së origjinës.

Komuniteti i inteligjencës ka qenë i ndarë mbi këtë çështje për vite.

  • Në vitin 2021, komuniteti i inteligjencës deklasifikoi një raport që tregon se katër agjenci në komunitetin e inteligjencës vlerësuan me besim të ulët se virusi mund të kalojë nga kafshët te njerëzit natyrshëm në natyrë.
  • Një vlerësim me besim të mesëm tregoi se pandemia ishte si rezultat i një aksidenti laboratorik.
  • Tre elementë të tjerë të komunitetit të inteligjencës nuk u bashkuan rreth asnjërit shpjegim pa informacion shtesë, thuhet në raportin e komunitetit.

Teoria e rrjedhjes laboratorike u mbështet më shumë

Në pjesën më të madhe të vitit 2020, mbështetësit e teorisë së rrjedhjes laboratorike po luftonin kundër pretendimeve se ata ishin ksenofobikë apo racist – pjesërisht falë retorikës antikineze që rrodhi nga ish-presidenti Donald Trump, i cili e përqafoi këtë teori.

Një hetim që u nis nga Departamenti i Shtetit nën qeverisjen e Trumpit, mbi atë nëse programi i armëve biologjike të Kinës mund të ketë pasur ndikim të madh në origjinën e pandemisë në Wuhan, u hodh poshtë në fazat e para të administratës së Bidenit.

Edhe një letër e ekspertëve të shëndetit publik, që u publikua në shkurt të vitit 2020, gjithashtu vuri theksin se origjina e virusit është nga natyra.

Por teoria e rrjedhjes së laboratorit ka fituar më shumë tërheqje me kalimin e kohës, veçanërisht pas raporteve se komuniteti i inteligjencës gjeti prova se studiuesit në Institutin e Virologjisë në Wuhan u sëmurën rëndë me një virus misterioz në nëntor 2019 – megjithëse nuk është e qartë nëse ata kontraktuan Covid-19 dhe asnjë provë tjetër nuk ka dalë për të vërtetuar atë raport.

Deri në korrik të vitit 2021, zyrtarë të lartë të administratës Biden që mbikëqyrën një rishikim të inteligjencës mbi origjinën besonin se teoria e rrjedhjes së virusit nga laboratori ishte të paktën po aq e besueshme sa mundësia që virusi të shfaqej natyrshëm në natyrë – një ndryshim dramatik nga një vit më parë, kur demokratët e minimizuan publikisht një ide e tillë.

“S’është përgjigje definitive”

Vlerësimi i fundit i inteligjencës iu dha Kongresit ndërsa republikanët në Capitol Hill kanë kërkuar hetime të mëtejshme mbi teorinë, si dhe akuzojnë administratën Biden për minimizimin e mundësisë së saj.

Kryetari i Dhomës për Punë të Jashtme, Michael McCaul tha të dielën se është “i kënaqur” që Departamenti i Energjisë “më në fund arriti të njëjtin përfundim që unë kisha arritur tashmë”. (Republikani i Teksasit kishte lëshuar një raport të vitit 2021 që arriti në përfundimin se provat treguan se pandemia kishte origjinën nga laboratori në Wuhan.

“Tani është koha që e gjithë administrata Biden t’i bashkohet Departamentit të Energjisë, Byrosë Federale të Hetimit dhe shumicës së amerikanëve duke përfunduar publikisht atë që na tha arsyeja e shëndoshë në fillim – pandemia COVID-19 filloi nga një rrjedhje laboratori në Wuhan të Kinës”, tha McCaul në një deklaratë.

Sullivan tha të dielën se Biden ka urdhëruar që laboratorët kombëtarë, të cilët janë pjesë e Departamentit të Energjisë, të analizoheshin.

“Tani për tani, nuk ka një përgjigje përfundimtare që ka dalë nga komuniteti i inteligjencës për këtë pyetje”, tha ai.

“Disa elementë të komunitetit të inteligjencës kanë arritur në përfundime nga njëra anë, disa nga ana tjetër. Një numër prej tyre kanë thënë se thjesht nuk kanë informacion të mjaftueshëm për të qenë të sigurt”, deklaroi ai tutje.

Pra, ku na lë kjo? Jo shumë larg nga ku nisëm.

Pandemitë e kaluara kanë dalë nga transmetimi natyror përmes kafshëve dhe shpesh duhen muaj ose vite për të zbuluar strehuesin nëpër të cilin kaloi virusi ndërsa u përshtat për të infektuar njerëzit.

Në disa raste, si në Ebola, burimi natyror origjinal nuk është identifikuar kurrë. Dhe kanë kaluar më shumë se 40 vjet që nga rastet e para të Ebolës./UBTNews/

Related Topics:
Continue Reading

Vendi

Defekti me rrymë bllokon 50 minatorë në Trepçë, shumica evakuohen

Published

18 minutes ago

on

May 14, 2026

By

Një defekt teknik me energjinë elektrike ka lënë të bllokuar për disa orë rreth 50 minatorë në minierën e Trepçës në Stan Tërg, të cilët kishin mbetur në zgafellë që nga ora 01:30 pas mesnate.

Kryetari i Sindikatës së Minatorëve të Trepçës, Ibrahim Januzi, ka konfirmuar rastin duke bërë të ditur se një pjesë e punëtorëve tashmë kanë arritur të dalin mbi sipërfaqe. Detaje shtesë ka dhënë edhe drejtori i minierës, Shyqyri Sadiku, i cili saktësoi se shumica e minatorëve kanë dalë, por 18 prej tyre ndodhen ende brenda, ndërsa po punohet për gjetjen e një zgjidhjeje alternative. Sadiku siguroi se gjendja shëndetësore e minatorëve të ngujuar është stabile.

Ky incident pason dy raste të ngjashme të ndodhura në fillim të këtij viti, ku më 11 janar pesë pompistë mbetën të bllokuar për nëntë orë, ndërsa më 26 janar minatorët e ndërrimit të dytë u ngujuan për rreth shtatë orë, që të dyja herët si pasojë e problemeve teknike dhe defekteve me rrymë. /Kosovapress/

Continue Reading

Vendi

Studentja Era Deva dhe Profesori Milaim Berisha nga UBT prezantojnë testin inovativ “NEFS” në revistën “Frontiers in Sports and Active Living” në kuartilin e parë (Q1)

Published

26 minutes ago

on

May 14, 2026

By

Studentja e UBT-së, Era Deva, nën mentorimin e Profesorit Milaim Berishës dhe në bashkëpunim me autorë ndërkombëtarë, ka arritur një sukses të rëndësishëm akademik duke publikuar një punim shkencor në revistën prestigjioze ndërkombëtare “Frontiers in Sports and Active Living” (Scopus Q1, WoS Q2).

Era Deva, e cila aktualisht vijon studimet edhe në Seoul National University në Korenë e Jugut, ka kontribuar në zhvillimin dhe prezantimin e “New Era FitScore (NEFS)”, një test inovativ për vlerësimin e nivelit të shëndetit nga aspekti fizik, kognitiv dhe fiziologjik.

Ky model dallon nga metodat tradicionale falë qasjes së tij gjithëpërfshirëse, duke integruar vlerësimin fizik, mendor-kognitiv dhe fiziologjik brenda një protokolli të shkurtër prej vetëm 90 sekondash.

Një tjetër veçori e rëndësishme e testit është fakti se kërkon pajisje minimale dhe ka kosto të ulët implementimi, gjë që e bën të përshtatshëm për përdorim në mjedise sportive, shkolla, klinika dhe komunitete të ndryshme.

Publikimi i këtij punimi në një revistë me ndikim të lartë ndërkombëtar përfaqëson një arritje të rëndësishme për autorët dhe njëkohësisht vendos emrin e UBT-së dhe Kosovës në hartën globale të hulumtimit shkencor në fushën e sportit dhe shëndetit.

Ky sukses dëshmon edhe një herë përkushtimin e UBT-së në mbështetjen e studentëve dhe stafit akademik drejt kërkimit shkencor, inovacionit dhe bashkëpunimit ndërkombëtar.

 

Continue Reading

Vendi

Çmimi i naftës i njëjtë me dje, gazi lirohet për një cent

Published

34 minutes ago

on

May 14, 2026

By

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit ka publikuar çmimet tavan për shitjen e derivateve të naftës për ditën e enjte. Sipas vendimit të ministrisë, çmimi për një litër naftë ka mbetur i pandryshuar nga e mërkura dhe do të jetë 1.59 euro.

E njëjtë ka mbetur edhe benzina, e cila të enjten do të shitet për 1.49 euro për litër. Ndërkohë, çmimi i gazit ka shënuar një rënie të lehtë prej një centi, duke u tregtuar me 0.76 euro për litër.

Shtrenjtimi i përgjithshëm i naftës ka ardhur si pasojë e zhvillimeve ndërkombëtare pas 28 shkurtit, kur shpërthimi i konfliktit mes Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Iranit solli mbylljen e Ngushticës së Hormuzit, një rrugë strategjike detare përmes së cilës kalon rreth 20 për qind e furnizimit global me naftë.

Continue Reading

Lajmet

Ditar: Çfarë ngjarjesh shënuan datën 14 maj 1993-1998?

Published

43 minutes ago

on

May 14, 2026

By

Lajmet e datës 14 maj pasqyrojnë jetën reale në Kosovë, në këtë periudhë shumë të rëndë. Nga represioni  përditshëm në fillimvitet e nëntëdhjeta deri te lufta e vitit 1998.

(Foto: Rahoveci, epiqendër e sulmeve serbe më 14 maj 1998)

14 maj 1993

Konferencë për gazetarë e dr.Ibrahim Rugovës, kryetar i Republikës së Kosovës

Qeveria e Republikës së Kosovës po angazhohet që Kosova të përjashtohet nga bllokada e tashme ekonomike

Bajram Kosumi: Partitë politike ende e kanë situatën nën kontroll

Shtëpia e Bardhë: Aleatët evropianë kërkojnë që SHBA-të të dërgojnë trupa në Kosovë

Klintoni nuk dëshiron përhapjen e konfliktit në Shqipëri, Greqi dhe Turqi

Blerim Shala doli nga burgu

Policia rrahu një grup nxënësish të Malishevës

Policia shtiu në Shtimje

Policia bastisi dy familje në fshatin Gmicë të Kamenicës

Përfaqësuesja e UNICEF-it bisedoi me përfaqësuesit e instaluar nga Beogradi në Kosovë

 

14 maj 1994

Uoren Kristofer: Çështja e Kosovës shqyrtohet në kuadër të përpjekjeve për pengimin e konfliktit

Policia plagosi një të ri në Ferizaj

Në oborrin e SHF “Azem Bejta” në Dubovc të Vushtrrisë u gjetën tri bomba të paaktivizuara

Jan Oberg: Rugova ka arritur shumë nëse kihen parasysh relacionet ndërkombëtare

Dr.Fehmi Agani: Në emër të qasjes “realiste” shpesh nxirren konkluzione kapituluese

Në Prishtinë po mbahet Mitingu i Poezisë

Paratë e dasmës i dha për Fondin e Qeverisë së Kosovës

  1. Klepsh: Çështja e Kosovës do të shqyrtohet në konferencë ndërkombëtare

Beogradi me praninë ushtarake qetëson serbët në Kosovë

Pas bastisjes së mijëra familjeve, policia serbe njofton se ka konfiskuar 507 armë

Xh. Ajël: Autonomitë kanë kuptim vetëm në vendet ku respektohet ligji

Për shticung – kallëzim penal kundër 17 vetave

Për armë – 6 vjet burg

Njoftohet se Drama Shqiptare merr pjesë në takimet “Joakim Vujiq”

 

Represioni në Kosovë

Prishtinë: – Mbrëmë, rreth orës 21, policia bastisi shtëpinë e Qamil Fazliut në lagjen Kolovica e Re në Prishtinë.

Policia nuk e gjeti në shtëpi kryefamiljarin, por me këtë rast maltretoi anëtarët tjerë të familjes, me kërcënim se po qe se Qamil Fazliu nuk paraqitet në polici sot, familja do të pësojë edhe më keq.

Me policinë ishte Vojo Vuksanoviq nga Kolovica e Vjetër, për të cilin kohët e fundit thuhet se po bën presion të madh në banorët e kësaj lagjeje. Merret vesh se Vojo Vuksanovi më parë banorëve të lagjes Kolovica e Re u kishte shitur troje.

Skënderaj: – Më 12 maj, në fshatin Kopiliq, me pretekst të kërkimit të armëve, u bastisën familjet e Qerim e Nebih Rexhës, Qazim Hajrës dhe të Avdyl Rexhep Shalës. Nga Qerim Rexha policia kërkoi një revole dhe djalin e tij Ramadanin, kurse nga Nebih Rexha kërkoi që të dorëzojë dy çifte dhe një revole.

Pas dërgimit në stacionin e policisë, Nebihu u lirua, por me kusht që pas dy ditësh të paraqitet në polici.

Viti: – Në fshatin Beguncë, më 12 maj, policia arrestoi Islam Shemën, kryetar i Aktivit të LDK-së në fshat dhe u dërgua në vuajtjen e dënimit prej 40 ditësh.

Merret vesh se Islam Shema vitin që shkoi u dënua me 40 ditë burg me akuzë se nuk paska kërkuar lejen e policisë për mbajtjen e një mbledhje të Aktivit të LDK-së.

 

 

14 maj 1997

Olbrajt: SHBA-të vlerësojnë vendimin e presidentit Rugova për shtyrjen e zgjedhjeve

Adem Demaçi u takua me kryetarin e PPDSH-së

Përfaqësuesit e FM të UP në në Kongresin e studentëve në Stamboll

Përfaqësuesit e KK të Kosovës vizituan Zyrën e FNKK dhe Gjysmëhënës së Kuqe

Dy incidente në kufirin shqiptaro-maqedon

Në shkollat e mesme regjistrohen të Prishtinës 3. 404 nxënës

Grevë e përgjithshme e punëtorëve të shendetësisë në Serbi

Grevë edhe në klinikat e spitalit të Prishtinës

Si pasojë e kriminaliteti të shtuar – prej vitit 1992 në Serbi u vranë rreth 1000 veta

Tash 12 muaj pa rroga – 122 punëtorë të fabrikës së ujtive në Ferizaj

Organet serbe uzurpuan edhe objektin e Entit Pedagogjik dhe të Bashkësisë së Arsimit

KKF i Podujevës planin tremujor e realizoi në vetëm 65 për qind

Në burgun “Dubrava” në Istog të burgosurit shqiptarë po keqtrajtohen fizikisht

 

14 maj 1998

Ora 11:30:

Forcat serbe po granatojnë disa fshatra të Rahovecit

NATO: Në fuqi mbeten të gjitha opcionet kundër Beogradit

  1. Majer: Ekziston rreziku që misioni i Hollbrukut të dekorohet me kompromiset shqiptare

Në morgun e spitalit të Plavës gjendet trupi i pajetë i Fatmir Gashit nga Prishtina

Të shtëna gjatë natës në Smolicë e në Ponoshec

Persona të panjohur dëmtuan dyqanin e një shqiptari në Bresje të Fushë Kosovës

 

Ora 14:00:

Vazhdon granatimi i fshatrave Gexhë e Radostë të komunës së Rahovecit

Forcat serbe sulmuan sërish Baballoqin

Policia po kontrollon të gjithë kalimtarët në Gllamnik të Podujevës

Manifestimet protestuese në Kosonë në ditën e tridhjetepestë

Në Gjilan u themelua Këshilli për përcjelljen dhe mbikëqyrjen e protestave

Vushtrri: Policia keqtrajtoi rëndë një nxënës shqiptarë

Jovica Stanishiqi shef i shtabit policor në Kosovë

Dje në fshatin Dollc të Klinës u plagos një polic serb

 

Ora 16:00:

Vazhdon sulmi në fshatrat e Rahovecit – druhet për viktima dhe dëme

Të shtunën mbahet protesta gjithëpopullore me kërkesat e punëtorëve shëndetësorë

Policë të vrarë në postbllokun e Dollcit të Klinës

Deklarata të kryetarëve, ministrave për takimin Rugova-Milosheviq

Papoviqi prapë u zgjodh rektor i Universitetit serb të Prishtinës

 

Ora 18:00:

Rahovec: Vazhdon granatimi i Gexhës, Gradishit, Radostës e Ratkocit

Delegacioni i FG të LDK-së, dëshmitar i sulmit serb në fshatrat e Rahovecit

Vazhdon gjendja e rëndë në Kijevë

U varros Agron Rrahmani

Në Prizren u keqtrajtohen nxënësit nga Malisheva

Ora 20:15:

Fushatë e gjerë e dhunës serbe ndaj shqiptarëve në anë të ndyshme të Kosovës

Continue Reading

Të kërkuara