Artisti kosovar Petrit Halilaj ka hapur në Berlin një ekspozitë të re që lidhet drejtpërdrejt me luftën në Kosovë, kujtesën personale dhe transformimin e dhunës në art.

Ekspozita bazohet në një ngjarje të vitit të kaluar në Drenicë, kur gjatë përgatitjeve për operën “Syrigana” u dogj një kontejner me rekuizita artistike dhe u lanë simbole e mesazhe nacionaliste e kërcënuese. Halilaj këtë ngjarje nuk e trajton si lajm të zakonshëm, por si material artistik që e shndërron në vepër.

Në Berlin, ai ka krijuar një hapësirë të ngjashme me një “çajtore”, ku ndërthuren kujtesa, tradita kosovare dhe diskutimi bashkëkohor për identitetin. Në disa interpretime hapësira lexohet edhe si “Gaytore”, duke simbolizuar hapje ndaj komuniteteve dhe identiteteve të ndryshme.

Brenda ekspozitës gjenden mbetjet e kontejnerit të djegur, dardha si simbol i Kosovës (Dardanisë), zogj të zinj, vizatime të fëmijërisë së artistit të shpëtuara nga lufta, si dhe libra e materiale historike që flasin për mënyrën si shqiptarët janë përshkruar në kohë të ndryshme. E gjithë kjo vendoset përballë objekteve që simbolizojnë jetën, si kafshë dhe këngë, duke krijuar kontrast mes dhunës dhe shpresës.

Halilaj e lidh këtë ekspozitë edhe me veprat e tij të mëparshme në institucione të mëdha ndërkombëtare, duke theksuar se qëllimi i tij nuk është të theksojë vetëm dhimbjen, por ta shndërrojë atë në dialog, bashkim dhe imagjinatë për të ardhmen.

Në thelb, ekspozita pyet se kujt i përket toka dhe kujtesa, duke e kthyer një histori dhune në një rrëfim për paqe dhe bashkëjetesë.

Në shënim të Ditës së Kushtetutës së Polonisë, më 3 maj, dhe në bashkëpunim me Konsullatën e Përgjithshme të Republikës së Kosovës në Varshavë, Filharmonia e Kosovës solli për publikun e Prishtinës Kuartetin Harkor të Filharmonisë së Krakovës.

Mbrëmja u hap nga drejtori i Filharmonisë së Kosovës, Dardan Selimaj, i cili për fjalët përshëndetëse ftoi Mateusz Prendotën, drejtor i Filharmonisë së Krakovës, dhe Drilon S. Gashin, ambasador i Republikës së Kosovës në Varshavë. Në fjalimet e tyre u theksua rëndësia e bashkëpunimit ndërmjet institucioneve kulturore dhe roli i shkëmbimeve artistike në forcimin e miqësisë mes Kosovës dhe Polonisë.

Në një atmosferë të veçantë, muzikantët Joanna Konarzewska, Zuzanna Frankiewicz, Jan Czyżewski dhe Martyna Sołtys interpretuan dy vepra të rëndësishme të repertorit polak për kuartet harkor: “Kuarteti Harkor Nr. 2, Op. 42” nga Władysław Żeleński dhe “Kuarteti Harkor Nr. 3” nga Grażyna Bacewicz.

Mbrëmja konfirmoi edhe një herë rolin e artit dhe kulturës si ura të fuqishme të bashkëpunimit ndërkombëtar, si dhe dëshmoi përkushtimin për thellimin e pranisë kulturore polake në Kosovë.