Kulturë

Aktorët në grevë: Teatër i shkelur në shkallët e Ministrisë!

Published

on

Aktorët e Teatrit Kombëtar të Kosovës, të cilët janë tashmë në grevë prej më shumë se dhjetë ditësh, vendosën të shpërndajnë portretet e tyre në shkallët e Ministrisë së Kulturës, Rinisë dhe Sportit.

Ky aksion ka për qëllim të denoncojë mënyrën se si janë trajtuar nga institucionet e shtetit dhe për të tërhequr vëmendjen ndaj kërkesave të tyre për një trajtim më të dinjitetshëm. Kjo protestë ka simbolizuar atë që ata e konsiderojnë shkelje të dinjitetit të artistëve, për shkak të pagesave të ulëta dhe koeficientëve të caktuar për pagat, të cilat i shohin si ofendim për punën dhe përkushtimin e tyre.

Slogani “Forca qëndron në ata që kanë guximin të kërkojnë drejtësi”, i njohur nga Vaclav Havel, dramaturg dhe politikan polak, është vendosur në ballë të Ministrisë si një thirrje për reflektim nga ana e institucioneve të shtetit. Kjo thënie ka shërbyer si udhërrëfyes për veprimet e aktorëve, të cilët kërkojnë rritjen e koeficientëve për pagat e tyre, një kërkesë që ka mbetur e papërmbushur për 19 muaj, që kur është miratuar Ligji për pagat në sektorin publik. Sipas tyre, koeficienti aktual është 8, ndërsa kërkesa është për një vlerë 11, e cila do t’i vendoste ata në një pozicion më të denjë dhe të barabartë me profesionet e tjera.

Në një deklaratë pas aksionit simbolik, aktori Shkëlzen Veseli, përfaqësues i Këshillit Grevist, ka bërë thirrje të fortë drejtuar institucioneve të Kosovës për të reflektuar mbi këtë trajtim të papranueshëm dhe të diskriminueshëm ndaj artistëve. Ai e cilësoi këtë veprim si një mundësi për të ngritur një zë të fuqishëm ndaj padrejtësive që ata po përjetojnë, duke i kërkuar Ministrisë së Kulturës dhe Qeverisë të mos e vazhdojnë këtë praktikë keqpërdorimi të artistëve dhe kulturës.

Veseli theksoi gjithashtu se artistët janë pasuri e pazëvendësueshme për shoqërinë, që dokumentojnë dhe ruajnë identitetin dhe historinë kulturore të kombit. Sipas tij, artistët kontribuojnë në ruajtjen e vlerave kombëtare dhe kulturore përmes punës së tyre në skenë dhe ekran, dhe se trajtimi i paqartë dhe nënvlerësues ndaj tyre është një gabim që duhet të korrigjohet sa më shpejt.

Në mes të këtij tensioni, greva e aktorëve ka paralizuar punën e Teatrit Kombëtar, duke çuar në anulimin e festivalit të teatrit shqiptar “Moisiu”, që ishte planifikuar të fillonte më 20 nëntor. Kjo situatë është pasojë e mosreagimit të duhur dhe përmbajtjesor nga ana e Ministrisë së Kulturës ndaj shqetësimeve të aktorëve. Sipas aktorëve, ligji për pagat në sektorin publik ka sjellë një degradim të statusit të aktorëve, duke i lënë ata me koeficientë të ulët dhe pa mbështetje të mjaftueshme për punën e tyre.

Në një takim të mëhershëm me ministrin Hajrulla Çeku, aktorët e Teatrit Kombëtar kanë kërkuar një zgjidhje përfundimtare, por, sipas tyre, nuk kanë arritur të marrin një angazhim të shkruar që do të mundësonte rregullimin e kësaj çështjeje. Ata janë ndjerë të pasigurt dhe të papërfillur, duke vënë në dukje se kanë qenë të detyruar të shkelin mbi dinjitetin e tyre për të kërkuar diçka që konsiderojnë se i takon me të drejtë.

Në një fjalim pas veprimit simbolik, aktori Adrian Morina, anëtar i Këshillit Grevist, ka shpjeguar gjithashtu se greva erdhi si pasojë e një procesi të gjatë dhe të lodhshëm, ku aktorët kërkuan një trajtim më të drejtë sipas Rregullores së vitit 2018 për gradat dhe pagat e krijuesve dhe performuesve të kulturës. Ai ka shpjeguar se me miratimin e Ligjit për pagat, aktorët kanë pësuar një ulje të konsiderueshme të pagave, duke kaluar nga koeficienti 13 në 8, ndërkohë që pagat e udhëheqësit artistik janë mbajtur në nivele më të larta.

Ministria e Kulturës, deri më tani, ka shmangur komentet zyrtare lidhur me grevën dhe ka bërë thirrje për një reflektim nga ana e aktorëve. Ministri Çeku, gjatë një konference të zhvilluar pas mbledhjes së Qeverisë, u ka kërkuar aktorëve të reflektojnë dhe të mos e mohojnë publikut mundësinë për të shijuar shfaqje të mira teatrale, duke nënvizuar se investimet e Qeverisë do të kontribuojnë në zhvillimin e kulturës.

Kjo grevë ka shkaktuar pasoja të rënda për punën e Teatrit Kombëtar dhe për skenën kulturore në përgjithësi, ndërkohë që aktorët shprehen të vendosur në kërkesën e tyre për një trajtim të denjë dhe të drejtë, pa mëshirë për ata që i kanë privuar nga kjo e drejtë./UBTNews/

 

Kulturë

Kush ishte aktori fitues Robert Duvall, që ndërroi jetë në moshën 95 vjeçare

Published

on

Robert Duvall (Robert Duvall), një aktor fitues i çmimit Oscar dhe i gjithanshëm, i cili la gjurmë të pashlyeshme në shumë role, nga ato kryesore deri tek ato dytësore, siç është koloneli që e donte napalmin në filmin “Apocalypse Now” dhe Boo Radley shpirtëror (Boo Radley) në “To Kill a Mockingbird”, vdiq në moshën 95 vjeç, njoftoi gruaja e tij.

Aktori, i cili luajti Tom Hagen (Tom Hagen), avokatin e familjes Corleone (Corleone) në filmin “The Godfather” dhe vazhdimin e tij të parë, si dhe rolin kryesor në mini-serialin televiziv “Lonesome Dove”, vdiq në paqe të dielën, sipas një deklarate që nuk zbuloi shkakun e vdekjes, sipas Reuters.

“Për secilin nga rolet e tij të shumta, Bob i dha më të mirën personazheve të tij dhe të vërtetës së shpirtit njerëzor që ata përfaqësonin”, tha Luciana Duvall në postim.

Duval luajti liderë të fortë si Lt. Col. Bull Meechum në “The Great Santina” dhe personazhi kryesor në “Stalin”, si dhe personazhe të dështuar dhe të thyer në “Tender Mercies” dhe “The Apostle”. Ai fitoi çmime për të dy llojet e roleve.

Duval, djali i një admirali të Marinës Amerikane dhe një aktoreje amatore, u rrit në Annapolis, Maryland. Pasi u diplomua në Kolegjin Principia në Illinois dhe shërbeu në Ushtrinë Amerikane, ai u transferua në New York, ku ndau një apartament me Dustin Hoffman dhe u miqësua me Gene Hackman ndërsa të tre ishin studentë të aktrimit që po përballonin vështirësi.

Pasi punoi në shfaqje të ndryshme televizive, Duval la një përshtypje të fortë edhe në role të vogla, siç ishte roli i tij i parë në film si i vetmuari misterioz Boo Radley në “To Kill a Mockingbird”.

Duval e mori këtë rol me sugjerimin e skenaristit të filmit Horton Foote, i cili e pëlqeu punën e Duval në një nga dramat e tij.

Foote më vonë shkroi Tender Mercies, një film të vitit 1983 për të cilin Duval fitoi një çmim Oscar për Aktorin më të Mirë si një këngëtar i dështuar i muzikës country.

Shtatë nominime për çmimin Oscar

Ndoshta roli më i paharrueshëm i Duval ishte në filmin epik të Frances Ford Coppola-s, Apocalypse Now, në vitin 1979, ku ai luajti rolin e nënkolonelit të ngathët dhe të fiksuar pas surfimit, Bill Kilgore.

Duval pati vetëm disa minuta në ekran, por gati sa nuk e vodhi filmin me sjelljen e tij në fushëbetejë pas një sulmi të suksesshëm, kur deklaroi me entuziazëm: “Më pëlqen aroma e napalmit në mëngjes”. Ajo mbante erë “si fitore”, tha Kilgore.

Ky rol i siguroi Duval një nga shtatë nominimet e tij për Oscar. Nominimi i dytë ishte për aktorin më të mirë mbështetës në filmin e Coppola-s, The Godfather, duke luajtur Tom Hagen, një avokat për familjen mafioze Corleone. Duval u shfaq gjithashtu në pjesën e dytë të “The Godfather”, por refuzoi pjesën e tretë sepse mendonte se oferta e pagës nuk ishte e mjaftueshme.

Duval u nominua gjithashtu për një Oscar për rolet e tij në filmat e vitit 2014, The Great Santini, The Apostle, A Civil Action dhe The Judge. Në total, ai u shfaq në pothuajse 100 filma.

Duval ishte i njohur për interpretimin e shpeshtë të roleve të kaubojve. Ai fitoi një çmim Emmy për mini-serialin televiziv “Broken Trail”, luajti me John Wayne në “True Grit” dhe u nominua për një çmim Emmy për mini-serialin “Lonesome Dove”. Ai shpesh thoshte se roli i kaubojit ligjor të sjellshëm Gus McRae në “Lonesome Dove” ishte i preferuari i tij.

“Mendoj se ‘godita’ një njeri shumë specifik që përfaqëson diçka të rëndësishme në historinë e lëvizjes sonë në Perëndim”, tha Duval për New York Times. “Pas kësaj, ndjeva se mund të dal në pension, se kisha bërë diçka.”

Kur u mërzit me Hollivudin, Duval filloi të bënte filmat e tij. Ai shkroi, drejtoi dhe mori një nominim për Oscar për rolin e tij në filmin “Apostulli”, historinë e një predikuesi në konflikt.

Duval bëri të njëjtën gjë me “Assassination Tango”, një film që i lejoi të tregonte pasionin e tij për tango dhe Argjentinën, ku takoi gruan e tij të katërt, Luciana Pedraza. Të dy lindën më 5 janar, por me 41 vjet diferencë.

Duval e ndau kohën e tij midis Los Angeles, Argjentinë dhe një ferme në Virxhinia, ku ai shndërroi një hambar në një sallë tangoje.

Continue Reading

Lajmet

NEWBORN 18 me frymë Kintsugi

Published

on

By

NEWBORN Monument ka marrë një pamje të re për 18-vjetorin e pavarësisë, duke u shndërruar në një vepër që flet për plagët, sfidat dhe forcën e një shteti të ri. Në zemër të Prishtinës, simboli i pavarësisë këtë vit vjen me konceptin “NEWBORN 18”, i frymëzuar nga arti japonez Kintsugi – teknika që i kthen thyerjet në vlerë përmes arit.

Autori i monumentit, Fisnik Ismaili, thekson se ideja pas transformimit lidhet me rrugëtimin e Kosovës ndër vite. Ashtu si në Kintsugi, ku plasaritjet nuk fshihen por theksohen me ar, edhe sfidat e një shoqërie mund të shndërrohen në forcë dhe identitet.

Monumenti aktualisht është ende në proces përfundimi, i rrethuar me skelet mbështetëse, ndërsa ngjyrat dhe motivet artistike i kanë dhënë një dimension të ri vizual. Veçanërisht bie në sy shkronja “R”, ku çarjet e arta simbolizojnë “ngjitjen” e plagëve – një metaforë e qartë se përvoja dhe sakrifica e bëjnë një komb më të fortë.

Që nga zbulimi më 17 shkurt 2008, në ditën e shpalljes së pavarësisë së Kosovës, NEWBORN është rilyer çdo vit, duke reflektuar tema që lidhen me njohjet ndërkombëtare, migrimin dhe integrimin evropian. Nga e verdha e ndezur e fillimit, deri te konceptet më të thelluara sociale e politike, ai ka mbetur një pasqyrë artistike e realitetit të vendit.

Me “NEWBORN 18”, mesazhi është i fuqishëm dhe i qartë: plagët nuk fshihen- ato ndriçohen. Dhe nëpërmjet tyre, Kosova vazhdon të ndërtojë identitetin e saj, duke e kthyer çdo sfidë në vlerë.

Continue Reading

Kulturë

Sot shënohet Dita Botërore e Radios

Published

on

By

Sot, më 13 shkurt, në mbarë botën shënohet Dita Botërore e Radios, një ditë e shpallur nga UNESCO për të vlerësuar rolin dhendikimin e radios në informimin, edukimin dhe fuqizimin e shoqërisë.

Radio mbetet një nga mediumet më të vjetra, por edhe më të qëndrueshme të komunikimit, duke arritur miliona dëgjues çdo ditë, qoftë përmes valëve tradicionale apo platformave digjitale. Në kohë krizash, emergjencash apo fatkeqësish natyrore, radio ka dëshmuar se është burim i shpejtë dhe i besueshëm informacioni.

Në Kosovë, radiot lokale dhe kombëtare vazhdojnë të luajnë rol të rëndësishëm në jetën publike, duke sjellë lajme, emisione kulturore, muzikë dhe debate që pasqyrojnë zërin e komunitetit.

Në një botë që ndryshon me shpejtësi, radio vazhdon të mbetet një zë i qëndrueshëm, i afërt dhe i besueshëm për qytetarët. Dita Botërore e Radios na rikujton se forca e saj nuk qëndron vetëm në valët që transmeton, por në besimin që ndërton çdo ditë me dëgjuesit.

Radio mbetet një urë lidhëse mes njerëzve, ideve dhe komuniteteve, duke dëshmuar se fjala ka ende fuqinë të informojë, të frymëzojë dhe të bashkojë.

Continue Reading

Kulturë

Brenda “Farmacisë së Shpirtit”: Biblioteka Mesjetare e Shën Galit

Published

on

By

Në zemër të Zvicrës lindore gjendet Biblioteka e Abacisë së St Gallen, një nga bibliotekat baroke më të ruajtura në botë, që ka mbijetuar për 1,300 vjet. Me rafta të mbushura me dorëshkrime mesjetare, globet tokësore dhe qiellore, mumiet egjiptiane dhe kabinetet e kurioziteteve nga e gjithë bota, biblioteka ngjall mahnitje dhe adhurim tek vizitorët.

“Shumë nga dorëshkrimet origjinale janë ende aty ku janë shkruar, studiuar dhe ruajtur për mijëra vjet,” tregon Albert Holenstein, drejtori i Qendrës së Trashëgimisë Kulturore Kishtare në bibliotekë. Koleksioni përfshin mbi 160,000 dorëshkrime dhe libra të printuar herët, duke përfshirë më shumë se 2,100 kodekse mesjetare.

Biblioteka ka mbijetuar shekuj trazirash fetare dhe politike, duke ruajtur një nga thesaret më të mëdhenj intelektualë të Europës. Përveç librave, vizitorët mund të shijojnë arkitekturën baroke, freske tavanore, galeri ballkoni dhe oborre të mahnitshme.

Sot, rreth 190,000 vizitorë vizitojnë bibliotekën çdo vit, duke e bërë atë një pikë kryesore të trashëgimisë kulturore dhe historike të Zvicrës. Një vend ku njohuria, historia dhe arti bashkohen, dhe ku lexuesit mund të ndjejnë magjinë e dijes të përjetshme. /BBC/

Continue Reading

Të kërkuara