Kulturë

Aktorët në grevë: Teatër i shkelur në shkallët e Ministrisë!

Published

on

Aktorët e Teatrit Kombëtar të Kosovës, të cilët janë tashmë në grevë prej më shumë se dhjetë ditësh, vendosën të shpërndajnë portretet e tyre në shkallët e Ministrisë së Kulturës, Rinisë dhe Sportit.

Ky aksion ka për qëllim të denoncojë mënyrën se si janë trajtuar nga institucionet e shtetit dhe për të tërhequr vëmendjen ndaj kërkesave të tyre për një trajtim më të dinjitetshëm. Kjo protestë ka simbolizuar atë që ata e konsiderojnë shkelje të dinjitetit të artistëve, për shkak të pagesave të ulëta dhe koeficientëve të caktuar për pagat, të cilat i shohin si ofendim për punën dhe përkushtimin e tyre.

Slogani “Forca qëndron në ata që kanë guximin të kërkojnë drejtësi”, i njohur nga Vaclav Havel, dramaturg dhe politikan polak, është vendosur në ballë të Ministrisë si një thirrje për reflektim nga ana e institucioneve të shtetit. Kjo thënie ka shërbyer si udhërrëfyes për veprimet e aktorëve, të cilët kërkojnë rritjen e koeficientëve për pagat e tyre, një kërkesë që ka mbetur e papërmbushur për 19 muaj, që kur është miratuar Ligji për pagat në sektorin publik. Sipas tyre, koeficienti aktual është 8, ndërsa kërkesa është për një vlerë 11, e cila do t’i vendoste ata në një pozicion më të denjë dhe të barabartë me profesionet e tjera.

Në një deklaratë pas aksionit simbolik, aktori Shkëlzen Veseli, përfaqësues i Këshillit Grevist, ka bërë thirrje të fortë drejtuar institucioneve të Kosovës për të reflektuar mbi këtë trajtim të papranueshëm dhe të diskriminueshëm ndaj artistëve. Ai e cilësoi këtë veprim si një mundësi për të ngritur një zë të fuqishëm ndaj padrejtësive që ata po përjetojnë, duke i kërkuar Ministrisë së Kulturës dhe Qeverisë të mos e vazhdojnë këtë praktikë keqpërdorimi të artistëve dhe kulturës.

Veseli theksoi gjithashtu se artistët janë pasuri e pazëvendësueshme për shoqërinë, që dokumentojnë dhe ruajnë identitetin dhe historinë kulturore të kombit. Sipas tij, artistët kontribuojnë në ruajtjen e vlerave kombëtare dhe kulturore përmes punës së tyre në skenë dhe ekran, dhe se trajtimi i paqartë dhe nënvlerësues ndaj tyre është një gabim që duhet të korrigjohet sa më shpejt.

Në mes të këtij tensioni, greva e aktorëve ka paralizuar punën e Teatrit Kombëtar, duke çuar në anulimin e festivalit të teatrit shqiptar “Moisiu”, që ishte planifikuar të fillonte më 20 nëntor. Kjo situatë është pasojë e mosreagimit të duhur dhe përmbajtjesor nga ana e Ministrisë së Kulturës ndaj shqetësimeve të aktorëve. Sipas aktorëve, ligji për pagat në sektorin publik ka sjellë një degradim të statusit të aktorëve, duke i lënë ata me koeficientë të ulët dhe pa mbështetje të mjaftueshme për punën e tyre.

Në një takim të mëhershëm me ministrin Hajrulla Çeku, aktorët e Teatrit Kombëtar kanë kërkuar një zgjidhje përfundimtare, por, sipas tyre, nuk kanë arritur të marrin një angazhim të shkruar që do të mundësonte rregullimin e kësaj çështjeje. Ata janë ndjerë të pasigurt dhe të papërfillur, duke vënë në dukje se kanë qenë të detyruar të shkelin mbi dinjitetin e tyre për të kërkuar diçka që konsiderojnë se i takon me të drejtë.

Në një fjalim pas veprimit simbolik, aktori Adrian Morina, anëtar i Këshillit Grevist, ka shpjeguar gjithashtu se greva erdhi si pasojë e një procesi të gjatë dhe të lodhshëm, ku aktorët kërkuan një trajtim më të drejtë sipas Rregullores së vitit 2018 për gradat dhe pagat e krijuesve dhe performuesve të kulturës. Ai ka shpjeguar se me miratimin e Ligjit për pagat, aktorët kanë pësuar një ulje të konsiderueshme të pagave, duke kaluar nga koeficienti 13 në 8, ndërkohë që pagat e udhëheqësit artistik janë mbajtur në nivele më të larta.

Ministria e Kulturës, deri më tani, ka shmangur komentet zyrtare lidhur me grevën dhe ka bërë thirrje për një reflektim nga ana e aktorëve. Ministri Çeku, gjatë një konference të zhvilluar pas mbledhjes së Qeverisë, u ka kërkuar aktorëve të reflektojnë dhe të mos e mohojnë publikut mundësinë për të shijuar shfaqje të mira teatrale, duke nënvizuar se investimet e Qeverisë do të kontribuojnë në zhvillimin e kulturës.

Kjo grevë ka shkaktuar pasoja të rënda për punën e Teatrit Kombëtar dhe për skenën kulturore në përgjithësi, ndërkohë që aktorët shprehen të vendosur në kërkesën e tyre për një trajtim të denjë dhe të drejtë, pa mëshirë për ata që i kanë privuar nga kjo e drejtë./UBTNews/

 

Vendi

Studentët e UBT-së eksplorojnë të ardhmen e gaming-ut përmes inteligjencës artificiale

Published

on

By

Në kuadër të programit “Ditët e Artit dhe Dizajnit 2026” në UBT, u organizua një ligjëratë profesionale dhe interaktive në kuadër të lëndës “Praktika në Studio”, e udhëhequr nga Prof. Gazmend Ejupi, duke sjellë në fokus një nga industritë më dinamike dhe me rritje të shpejtë në botë – industrinë e gaming.

Në këtë aktivitet mori pjesë si i ftuar i veçantë Visar Statovci, ekspert në fushën e gaming-ut dhe marketingut digjital, i cili ndau me studentët përvoja të drejtpërdrejta nga industria kreative, si dhe perspektiva mbi zhvillimin e lojërave digjitale në epokën e inteligjencës artificiale.

Ligjërata u zhvillua në formë prezantimesh dhe diskutimesh interaktive, ku u trajtuan tema të rëndësishme si evoluimi i industrisë së gaming, ndikimi i teknologjive të reja në procesin e krijimit të lojërave, si dhe roli gjithnjë e më i madh i inteligjencës artificiale në dizajnimin, zhvillimin dhe personalizimin e përvojës së përdoruesit.

Një vëmendje e veçantë iu kushtua lidhjes ndërmjet artit, dizajnit dhe teknologjisë, duke theksuar se industria e gaming sot përfaqëson një ndërthurje të fuqishme të kreativitetit artistik me inovacionin teknologjik dhe zgjidhjet digjitale të avancuara.

Studentët e pranishëm patën mundësi të njihen nga afër me praktikat bashkëkohore të industrisë, të kuptojnë dinamikat profesionale të tregut të punës në këtë fushë dhe të diskutojnë mbi mundësitë e reja që inteligjenca artificiale ofron për të ardhmen e gaming-ut dhe industrive kreative në përgjithësi.

Pjesëmarrja aktive e studentëve dhe diskutimet e hapura e bënë këtë ligjëratë një përvojë të vlefshme akademike dhe profesionale, duke kontribuar në zgjerimin e njohurive praktike dhe në forcimin e lidhjes mes teorisë dhe industrisë reale.

Continue Reading

Aktualitet

Ditët e Artit dhe Dizajnit 2026 në UBT sollën një spektakël kulturor mes muzikës, librit dhe reflektimit artistik

Published

on

By

Në kuadër të programit “Ditët e Artit dhe Dizajnit 2026”, UBT organizoi në Parkun Shkencor Inovativ dhe Teknologjik një nga ngjarjet më të veçanta kulturore dhe akademike të këtij edicioni, duke sjellë për publikun një mbrëmje unike që bashkoi muzikën, artin skenik, teorinë artistike dhe reflektimin shkencor në një platformë të përbashkët.

Ky aktivitet i organizuar nga Fakulteti i Artit dhe Dizajnit në UBT dëshmoi edhe njëherë përkushtimin institucional të UBT-së për të krijuar hapësira ku arti, inovacioni dhe akademia ndërthuren natyrshëm, duke e shndërruar kampusin në një qendër të rëndësishme të zhvillimit kulturor dhe krijues në vend dhe rajon.

Mbrëmja u karakterizua nga promovimi i albumit pianistik “Eko e një kohe të largët” të pianistes së njohur Ardita Bufaj, një projekt artistik i veçantë që solli në qendër interpretimin pianistk të kolonave zanore të filmave të kompozitorit Haig Zacharian. Përmes kësaj performance dhe prezantimi artistik, publiku përjetoi një udhëtim emocional nëpër kujtesën muzikore dhe trashëgiminë filmike, ku tingulli i pianos krijoi ura të fuqishme mes artit vizual, emocioneve dhe dimensionit bashkëkohor.

Në të njëjtën mbrëmje u promovua edhe libri “Opera – Koncept dhe Strukturë” nga Prof. Asoc. Dr. Holta Sina Kilica, një kontribut i rëndësishëm akademik që trajton në mënyrë të thelluar strukturën, estetikën dhe konceptualizimin e operës, duke pasuruar diskursin shkencor dhe artistik mbi këtë gjini madhore.

Ngjarja mblodhi në një panel të veçantë figura të njohura të artit, muzikës dhe akademisë, të cilët diskutuan mbi rëndësinë e krijimit artistik, trashëgimisë kulturore dhe rolit të institucioneve moderne në avancimin e edukimit artistik. Pjesëmarrja e emrave të njohur nga fusha të ndryshme e shndërroi këtë aktivitet në një forum multidimensional ku u ndërthurën përvoja profesionale, perspektiva akademike dhe vizione krijuese.

Përmes organizimeve të tilla, UBT dhe Fakulteti i Artit dhe Dizajnit vazhdojnë të dëshmojnë se edukimi modern tejkalon kufijtë tradicionalë të mësimdhënies, duke krijuar platforma që lidhin praktikën artistike me kërkimin shkencor, kulturën me inovacionin dhe studentët me zhvillimet më bashkëkohore ndërkombëtare.

 

Continue Reading

Vendi

Kosova në Cannes me filmin “Dua”: Një rrëfim për vitet ’90 dhe rezistencën përmes syve të një adoleshenteje

Published

on

By

Festivali prestigjioz i Cannes hap sot dyert për edicionin e tij të 79-të, duke rikthyer në vëmendje historinë e Kosovës. Këtë vit, shteti më i ri i Evropës përfaqësohet me filmin “Dua”, nën regjinë e Blerta Bashollit, i cili do të ketë premierën botërore në kuadër të “Javës së Kritikës” (Semaine de la Critique).

Filmi trajton dramën e një 13-vjeçareje në fundvitet ’90, një periudhë e shënuar nga tensionet etnike dhe spastrimi etnik në Evropë. Përmes syve të Duas, publiku do të përjetojë transformimin e një adoleshenteje në mes të pasigurisë, ku sporti i xhudos nuk vjen thjesht si disiplinë, por si një masë mbrojtëse ndaj represionit të asaj kohe.

“Pritjet janë shumë të mira dhe jemi shumë të lumtur që do të jemi pjesë e Cannes. Ky është një moment i rëndësishëm për ne dhe për të gjithë ekipin,” u shpreh producenti i filmit, Valon Bajgora, pak para nisjes për në Francë.

Sipas axhendës, ekipi i filmit do të ketë premierën gala të mërkurën në orën 17:30, ndjekur nga takime me profesionistë të industrisë dhe media ndërkombëtare. Bashkëprodhimi mes Kosovës, Zvicrës dhe Francës bazohet në përvojat personale të regjisores Basholli, duke sjellë një ndjeshmëri të lartë njerëzore në ekranin e madh.

Në këtë seksion të festivalit, “Dua” garon përkrah produksioneve nga Jemeni, Meksika, Kina e Irlanda. Ndërkohë, festivali i sivjetmë udhëhiqet nga juria me kryetar regjisorin koreano-jugor Park Chan-wook, ndërsa në ceremoninë hapëse do të nderohet me çmim special regjisori Peter Jackson.

Ky rrugëtim i “Duas” në Cannes nuk është vetëm një sukses kinematografik, por edhe një mundësi që historia e dëbimit dhe vrasjes së civilëve në Kosovë të dëshmohet përmes artit në një prej skenave më të rëndësishme botërore.

 

Continue Reading

Lajmet

Pianisti polak Pawel Kowalski performon në Prishtinë

Published

on

Pianisti virtuoz nga Varshava, Pawel Kowalski, ka mbajtur një koncert të veçantë në Prishtinë, duke sjellë vepra të kompozitorëve të njohur polakë, përfshirë Fryderyk Chopin, Ignacy Jan Paderewski dhe Wojciech Kilar.

Koncerti u organizua në kuadër të aktiviteteve paralajmëruese për Festivalin e Muzikës Polake në Kosovë (POMIK), që do të mbahet në nëntor në Prishtinë.

Ngjarja u zhvillua edhe gjatë vizitës së një delegacioni polak prej 10 profesionistësh nga fusha të ndryshme, duke shërbyer si një mundësi për forcimin e bashkëpunimit kulturor dhe institucional mes Kosovës dhe Polonisë.

Continue Reading

Të kërkuara