Kulturë

Aktorët në grevë: Teatër i shkelur në shkallët e Ministrisë!

Published

on

Aktorët e Teatrit Kombëtar të Kosovës, të cilët janë tashmë në grevë prej më shumë se dhjetë ditësh, vendosën të shpërndajnë portretet e tyre në shkallët e Ministrisë së Kulturës, Rinisë dhe Sportit.

Ky aksion ka për qëllim të denoncojë mënyrën se si janë trajtuar nga institucionet e shtetit dhe për të tërhequr vëmendjen ndaj kërkesave të tyre për një trajtim më të dinjitetshëm. Kjo protestë ka simbolizuar atë që ata e konsiderojnë shkelje të dinjitetit të artistëve, për shkak të pagesave të ulëta dhe koeficientëve të caktuar për pagat, të cilat i shohin si ofendim për punën dhe përkushtimin e tyre.

Slogani “Forca qëndron në ata që kanë guximin të kërkojnë drejtësi”, i njohur nga Vaclav Havel, dramaturg dhe politikan polak, është vendosur në ballë të Ministrisë si një thirrje për reflektim nga ana e institucioneve të shtetit. Kjo thënie ka shërbyer si udhërrëfyes për veprimet e aktorëve, të cilët kërkojnë rritjen e koeficientëve për pagat e tyre, një kërkesë që ka mbetur e papërmbushur për 19 muaj, që kur është miratuar Ligji për pagat në sektorin publik. Sipas tyre, koeficienti aktual është 8, ndërsa kërkesa është për një vlerë 11, e cila do t’i vendoste ata në një pozicion më të denjë dhe të barabartë me profesionet e tjera.

Në një deklaratë pas aksionit simbolik, aktori Shkëlzen Veseli, përfaqësues i Këshillit Grevist, ka bërë thirrje të fortë drejtuar institucioneve të Kosovës për të reflektuar mbi këtë trajtim të papranueshëm dhe të diskriminueshëm ndaj artistëve. Ai e cilësoi këtë veprim si një mundësi për të ngritur një zë të fuqishëm ndaj padrejtësive që ata po përjetojnë, duke i kërkuar Ministrisë së Kulturës dhe Qeverisë të mos e vazhdojnë këtë praktikë keqpërdorimi të artistëve dhe kulturës.

Veseli theksoi gjithashtu se artistët janë pasuri e pazëvendësueshme për shoqërinë, që dokumentojnë dhe ruajnë identitetin dhe historinë kulturore të kombit. Sipas tij, artistët kontribuojnë në ruajtjen e vlerave kombëtare dhe kulturore përmes punës së tyre në skenë dhe ekran, dhe se trajtimi i paqartë dhe nënvlerësues ndaj tyre është një gabim që duhet të korrigjohet sa më shpejt.

Në mes të këtij tensioni, greva e aktorëve ka paralizuar punën e Teatrit Kombëtar, duke çuar në anulimin e festivalit të teatrit shqiptar “Moisiu”, që ishte planifikuar të fillonte më 20 nëntor. Kjo situatë është pasojë e mosreagimit të duhur dhe përmbajtjesor nga ana e Ministrisë së Kulturës ndaj shqetësimeve të aktorëve. Sipas aktorëve, ligji për pagat në sektorin publik ka sjellë një degradim të statusit të aktorëve, duke i lënë ata me koeficientë të ulët dhe pa mbështetje të mjaftueshme për punën e tyre.

Në një takim të mëhershëm me ministrin Hajrulla Çeku, aktorët e Teatrit Kombëtar kanë kërkuar një zgjidhje përfundimtare, por, sipas tyre, nuk kanë arritur të marrin një angazhim të shkruar që do të mundësonte rregullimin e kësaj çështjeje. Ata janë ndjerë të pasigurt dhe të papërfillur, duke vënë në dukje se kanë qenë të detyruar të shkelin mbi dinjitetin e tyre për të kërkuar diçka që konsiderojnë se i takon me të drejtë.

Në një fjalim pas veprimit simbolik, aktori Adrian Morina, anëtar i Këshillit Grevist, ka shpjeguar gjithashtu se greva erdhi si pasojë e një procesi të gjatë dhe të lodhshëm, ku aktorët kërkuan një trajtim më të drejtë sipas Rregullores së vitit 2018 për gradat dhe pagat e krijuesve dhe performuesve të kulturës. Ai ka shpjeguar se me miratimin e Ligjit për pagat, aktorët kanë pësuar një ulje të konsiderueshme të pagave, duke kaluar nga koeficienti 13 në 8, ndërkohë që pagat e udhëheqësit artistik janë mbajtur në nivele më të larta.

Ministria e Kulturës, deri më tani, ka shmangur komentet zyrtare lidhur me grevën dhe ka bërë thirrje për një reflektim nga ana e aktorëve. Ministri Çeku, gjatë një konference të zhvilluar pas mbledhjes së Qeverisë, u ka kërkuar aktorëve të reflektojnë dhe të mos e mohojnë publikut mundësinë për të shijuar shfaqje të mira teatrale, duke nënvizuar se investimet e Qeverisë do të kontribuojnë në zhvillimin e kulturës.

Kjo grevë ka shkaktuar pasoja të rënda për punën e Teatrit Kombëtar dhe për skenën kulturore në përgjithësi, ndërkohë që aktorët shprehen të vendosur në kërkesën e tyre për një trajtim të denjë dhe të drejtë, pa mëshirë për ata që i kanë privuar nga kjo e drejtë./UBTNews/

 

Kulturë

Dokumentari për dhomat bosh të fëmijëve të vrarë në shkolla nominohet për Oscar

Published

on

By

Një dokumentar i shkurtër, i nominuar për Çmimin Oscar, po prek publikun me një qasje të pazakontë dhe thellësisht emocionale ndaj një prej plagëve më të mëdha të shoqërisë amerikane  të shtënave në shkolla. All the Empty Rooms sjell në qendër jo skenat e krimit apo debatet politike, por dhomat e gjumit të fëmijëve që nuk janë më.

Filmi ndjek gazetarin e njohur të CBS, Steve Hartman, dhe fotografin Lou Bopp, teksa vizitojnë dhe fotografojnë dhomat e katër fëmijëve të vrarë në sulme me armë në shkolla amerikane. Për 34 minuta, kamera ndalet te detajet e vogla: arushë lodrash, byzylykë miqësie, shënime me dorë në pasqyra, libra shkollorë, rroba të palara në shportë. Prania e mungesës është e padurueshme.

Hartman, i njohur për reportazhe me tone shprese dhe humanizmi, thotë se me kalimin e viteve e ndjeu se publiku po bëhej gjithnjë e më i mpirë ndaj lajmeve për të shtëna në shkolla. “Amerika po kalonte nga një tragjedi te tjetra gjithnjë e më shpejt,” shprehet ai në film. Kjo e shtyu të kërkonte një formë tjetër rrëfimi, një që i detyron njerëzit të ndalen.

Regjisori Joshua Seftel thekson se filmi është ndërtuar me kujdes për të shmangur polarizimin politik. Madje, fjala “armë” nuk përdoret asnjëherë. “Dërgimi i fëmijëve në shkollë pa frikë nuk është çështje politike,” thotë ai. “Është një ndjenjë universale.”

Pjesëmarrja e familjeve është zemra e dokumentarit. Jada Scruggs, nëna e 9-vjeçares Hallie, tregon se projekti u dha mundësinë të flasin për vajzën e tyre jo vetëm si viktimë, por si fëmijë plot jetë, energji dhe ëndrra. Fotografitë e realizuara nga Bopp u botuan në libra dhe iu dhuruan familjeve si kujtim i përhershëm.

Në një kohë kur lajmet për dhunën shpesh kalojnë si tituj të shpejtë, All the Empty Rooms zgjedh heshtjen dhe intimitetin. Ai nuk kërkon sensacion, por reflektim. Nuk ofron përgjigje politike, por një përballje emocionale me boshllëkun që lë pas humbja.

I nominuar për Oscar në kategorinë e dokumentarit të shkurtër, filmi po konsiderohet si një nga veprat më prekëse të vitit, një dëshmi se arti dhe kinemaja mund të krijojnë hapësirë për empati atje ku shoqëria rrezikon të bëhet e pandjeshme./Theguardian/

Continue Reading

Kulturë

Luvri me drejtues të ri pas grabitjes së stolive mbretërore

Published

on

By

Muzeu i Luvrit ka emëruar një drejtor të ri pas krizës së shkaktuar nga grabitja e stolive të kurorës franceze në tetor.

Historiani i artit Christophe Leribault do të marrë drejtimin e muzeut më të madh në botë, duke zëvendësuar Laurence des Cars, e cila dha dorëheqjen pas ngjarjes. Emërimi u konfirmua nga qeveria franceze.

Grabitja, e kryer brenda pak minutash, çoi në vjedhjen e stolive me vlerë rreth 88 milionë euro dhe nxori në pah mangësi serioze në siguri. Edhe pse disa të dyshuar janë arrestuar, objektet e vjedhura ende nuk janë rikuperuar.

Continue Reading

Kulturë

Filharmonia e Kosovës shënon debutimin e saj në Vjenë

Published

on

By

Dje në qytetin e muzikës, Vjenë, Orkestra Harkore e Filharmonisë së Kosovës u prezantua me sukses, nën drejtimin e dirigjentit Edon Ramadani.

Koncerti, i organizuar në bashkëpunim me Ambasadën e Republikës së Kosovës në Austri, u mbajt në Sallën e Madhe të Haus der Industrie, duke shënuar një moment historik – prezantimin e parë të Filharmonisë së Kosovës në kryeqytetin austriak.

Programi i mbrëmjes përfshiu vepra nga Felix Mendelssohn, Drinor Zymberi dhe Valton Beqiri, si dhe interpretimet mbresëlënëse të sopranove Arta Jashari dhe Zana Abazi – Ramadani.

Publiku e priti me entuziazëm këtë mbrëmje të veçantë, e cila u realizua në kuadër të 18-vjetorit të Pavarësisë së Republikës së Kosovës, duke dëshmuar fuqinë e kulturës si urë lidhëse mes dy vendeve.

Continue Reading

Kulturë

Komedia “Thashethemet” vjen së shpejti në Teatrin e Qytetit “Hadi Shehu”

Published

on

By

Së shpejti, Teatri i Qytetit “Hadi Shehu” do të ngrejë siparin për shfaqjen e re “Thashethemet”, një komedi e bazuar në veprën e njohur të Neil Simon.

Shfaqja sjell në skenë situata që të gjithë i njohim, pasi të gjithë jemi hasur me thashetheme të paktën një herë në jetë. Me humor dhe ritëm të shpejtë, aktorët eksplorojnë fuqinë dhe pasojat e fjalëve që qarkullojnë nga njëri tek tjetri, duke krijuar momente qesharake, por edhe reflektuese për audiencën.

Në rolet kryesore do të shohim Arbies Komoni, Altina Kusari, Besfort Berberi, Edmund Hafizademi, Edi Gjakova, Elida Shasivari, Ulera Pylla, Vlora Dervishi dhe Ylber Mehmeti, të cilët premtojnë të sjellin energji, dinamizëm dhe situata të papritura në skenë.

Premiera e “Thashethemeve” pritet të mbahet shumë shpejt, dhe publiku ftohet të bëhet pjesë e një komedie që premton të sjellë të qeshura, emocione dhe argëtim pa fund.

Mos i besoni çdo fjale… por merrni pjesë dhe shihni si shpalosen thashethemet në skenë!

Continue Reading

Të kërkuara