Lajmet

AFP për Dragica Gashiq: Serbja sfidon mospajtimin e qytetit për t’u kthyer në shtëpinë e saj në Kosovë

Dragica Gashiq dhe dy djemtë e saj të vegjël ishin midis dhjetëra mijëra serbëve që u larguan nga Kosova pas luftës së vitit 1999.

Published

on

Kur Dragica Gashiq u përpoq të blinte ushqime në një dyqan lokal, pronari shqiptar e ndaloi atë të hynte. Shkelja e saj? Ngase është e para dhe e vetmja serbe që u kthye në qytetin kosovar, i cili ende bart plagët e një konflikti dekadash të vjetër.

Kështu nis teksti i AFP-së, përgatitur për serben e cila u kthye të jetojë në Gjakovë, për çfarë edhe u protestua në këtë qytet të prekur shumë nga lufta e vitit 1999.

Më shumë se 20 vjet më parë, Gashiq dhe dy djemtë e saj të vegjël ishin midis dhjetëra mijëra serbëve që u larguan nga Kosova pas një konflikti të përgjakshëm midis forcave serbe dhe luftëtarëve etnikë shqiptarë pro-pavarësisë.

Pasi “armët heshtën”, rreth 13 mijë serbë u kthyen gradualisht në shtëpitë e tyre stërgjyshore në disa enklava, por asnjëri nuk u kthye në Gjakovë ose në Djakovica, siç e quajnë serbët qytetin jugperëndimor.

Kjo ishte deri në qershor, kur 59-vjeçarja Gashiq, e cila punonte si pastruese gjatë qëndrimit të saj në Serbi, vendosi se ishte koha për të shkuar në shtëpi.

“Gjithë jetën kam menduar dhe kam ëndërruar për banesën time dhe kthimin në Gjakovë … Unë linda dy fëmijë këtu, kam kaluar vitet më të mira të jetës sime këtu,” tha Gashiq për AFP ndërsa ishte ulur brenda një banese të zhveshur ku kishte një karton kuti që shërben si një tryezë e përkohshme.

“Isha e lumtur këtu, duke jetuar së bashku me fqinjët dhe kolegët e mi shqiptarë. Pastaj erdhi lufta dhe gjithçka shkoi përmbys”.

Kthimi i saj bëri bujë në qytet

Gjakova është ende duke i shëruar plagët e mbetura pas luftës së fundit të viteve 1990. Qyteti me rreth 40 mijë banorë u shkatërrua nga forcat serbe, duke vuajtur “dhunën më të madhe të kryer kundër civilëve të të gjitha qyteteve kryesore në Kosovë”, sipas Human Rights Watch (HRW).

Rreth 1 mijë e 500 vendas u vranë, rreth 12 përqind e numrit të përgjithshëm të viktimave gjatë konfliktit në Kosovë. Rreth 200 banorë të qytetit janë ende të regjistruar si të zhdukur.

Mizoritë përfshinin masakrën e 20 njerëzve në një shtëpi të vetme, të moshës midis dy dhe 73 vjeç, sipas HRW.

Të mbijetuarit thanë se anëtarët lokalë të komunitetit serb ndihmuan forcat serbe në kryerjen e masakrës.

Shumica e shqiptarëve etnikë të Kosovës shpallën në mënyrë të njëanshme pavarësinë nga Serbia në 2008, një veprim që ende nuk njihet nga Beogradi dhe aleatët e tij Kina dhe Rusia. Pavarësia e Kosovës është njohur nga rreth 100 vende.

Armiqësi e vazhdueshme

Gashiq ishte përballur me armiqësi të vazhdueshme nga fqinjët. Ata e shajnë atë në rrugë, i hedhin gurë ballkonit të saj dhe i godasin pa pushim derën e saj kryesore, thotë ajo.

Ushqimi dhe ilaçi i saj për diabetin u vodhën gjatë një sulmi në shtëpinë e saj. Policia, tani eshtë duke siguruar mbrojtje gjatë gjithë kohës në shtëpinë e saj, dhe ka arrestuar një të dyshuar.

Gazetarët e AFP ishin dëshmitarë të incidentit në dyqanin ushqimor, kur pronari e ndaloi atë të hynte.

“Klientët filluan të më bojkotojnë për shkakun tënd!” i tha burri Gashiq.

“Çdo serb që kthehet është një kriminel, sepse secili ka kryer krime,” tha për AFP, Avni Ajdini, 46 vjeç, i cili punon si roje sigurie në bankë.

“Edhe duart e saj janë të pista,” tha Ferdonije Qerkezi, 68 vjeç, burri dhe katër djemtë e së cilës u vranë nga forcat serbe.

Ajo dhe të tjerët thonë se Gashiq “punoi për Ministrinë e Brendshme”.

Por Gashiq pretendon se ajo thjesht punonte si pastruese në stacionin policor lokal.

“Unë e di që nuk i kam bërë keq askujt”, tha ajo.

“Unë e kuptoj pse ata nuk duan të më shohin, unë jam serbe! … Lufta i mbushi të gjithë me zemërim dhe krijoi kaos”.

Organizatat joqeveritare lokale të cilat dolën nga konflikti kanë kërkuar nga autoritetet të “dëbojnë” Gashiq nga qyteti.

“Gjakova nuk është gati të mirëpresë kthimin e serbëve derisa të dorëzohen eshtrat e fundit të të dashurve tanë”, thanë 11 OJQ në një deklaratë të përbashkët.

‘Asnjë serb i pafajshëm’

Nusrete Kumnova, një anëtare e një shoqate lokale për familjet e personave të zhdukur, tha se serbët nuk duhet të lejohen të kthehen pasi “plagët janë ende të hapura”.

“Nuk ka asnjë serb të pafajshëm,” tha Kumnova për AFP me një shprehje të zbrazët, shikimi i saj ishte i lidhur me një fotografi të djalit të saj Albion, një nga ata që ende ishin të zhdukur.

Kryetari i Komunës së Gjakovës, Ardian Gjini, ka kërkuar të minimizojë tensionin, me zgjedhjet komunale në prag.

Ai u tha mediave lokale se “nuk kishte nevojë të politizohej kjo në ekstrem”.

Komuna ngriti një padi duke i kërkuar gjykatës ta dëbojë atë për shkak të mospagimit të qirasë që nga viti 1997.

Beogradi e përshkroi sjelljen e zyrtarëve lokalë si “persekutim sistematik”.

Avokati i njohur, Arianit Koci, një nga figurat e pakta të shquara në Kosovë që ka shprehur mbështetje për Gashiq, tha se ndërsa askush nuk mund të kundërshtojë krimet “monstruoze” të forcave serbe të kryera në Gjakovë, “gruaja serbe nuk duhet të dëbohet”.

“Ajo nuk është kërcënim për askënd,” shkroi Koci në Facebook.

Gashiq thotë se ajo nuk ka ndërmend të largohet.

“Unë nuk do të kthehem në Serbi. Kjo është e imja, nuk e kam marrë nga askush. Unë jam në banesën time. Unë do të duroj gjithçka”.

“Ata vetëm mund të më kthejnë të vdekur”.

Teskt origjinal i AFP-së, i përkthyer nga Klankosova.tv.

Continue Reading

Opinione

3 Maji nuk është ceremoni, por provë: Gazetaria mes përgjegjësisë ndaj publikut dhe tundimit të pushtetit

Published

on

By

Shkruan: Musa Sabedini

3 Maji – Dita Botërore e Lirisë së Medias, nuk duhet të reduktohet në një shënim simbolik kalendarik, por të shërbejë si moment reflektimi profesional dhe etik për rolin thelbësor të gazetarisë në shoqëritë demokratike. 

Kjo ditë rikujton se liria e medias është e pandashme nga përgjegjësia për saktësi, paanësi dhe integritet, duke kërkuar nga gazetarët një angazhim të vazhdueshëm për profesionalizim dhe respektim të standardeve më të larta të raportimit. 

Gazetaria, si shërbim ndaj interesit publik, mbetet një mekanizëm i domosdoshëm për llogaridhënie dhe transparencë, sidomos përballë tendencave që cenojnë vlerat demokratike. Në këtë kontekst, një urim i veçantë u takon të gjithë gazetarëve që qëndrojnë në vijën e parë të mbrojtjes së vërtetës, shpesh përballë presioneve dhe rreziqeve. 

Sulmet ndaj gazetarëve janë të papranueshme dhe përbëjnë cenim të drejtpërdrejtë të lirisë së shprehjes; përkundrazi, ata duhet të mbrohen dhe të mbështeten në misionin e tyre për të nxjerrë në dritë të vërtetat dhe për të kontribuar në një shoqëri më të drejtë e më të informuar.

Nuk zgjidhet problemi duke etiketuar apo përjashtuar, por duke ngritur standardin profesional që i detyron të gjithë të reflektojnë. 

Këshilla ime për çdo gazetar është e thjeshtë dhe e panegociueshme, besnikëria juaj duhet të jetë ndaj publikut dhe së vërtetës, jo ndaj pushtetit. Gazetaria humb kuptimin në momentin që zëvendëson rolin mbikëqyrës me rolin mbrojtës të institucioneve. Solidariteti profesional nuk është luks, por detyrim, mbrojtja e kolegëve kur cenohen është mbrojtje e vetë lirisë së medias. 

Prandaj, çdo gazetar duhet të rikthehet te parimet themelore: pavarësi editoriale, integritet, verifikim faktesh dhe guxim për të kërkuar llogari.

Vetëm kështu mund të ndërtohet një kulturë mediatike që nuk i shërben pushtetit, por qytetarit.

Continue Reading

Lajmet

Gjermania: Tërheqja e trupave amerikane ishte e parashikueshme, NATO kërkon sqarime

Published

on

By

Gjermania e ka cilësuar si të “parashikueshëm” vendimin e Donald Trump për të tërhequr rreth 5.000 trupa amerikane nga territori i saj, ndërsa NATO ka kërkuar sqarime shtesë nga Washingtoni lidhur me këtë veprim.

Në një deklaratë për agjencinë DPA, ministri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius, theksoi se prania e forcave amerikane në Evropë – veçanërisht në Gjermani – mbetet në interes të ndërsjellë si për Berlinin ashtu edhe për Shtetet e Bashkuara.

Nga ana tjetër, zëdhënësja e NATO-s, Allison Hart, bëri të ditur se aleanca është duke punuar me SHBA-në për të kuptuar më mirë detajet e vendimit.

I pyetur për këtë çështje, Trump deklaroi se reduktimi i trupave do të jetë edhe më i thellë se sa 5.000, pa dhënë detaje të mëtejshme.

Vendimi i Washingtonit vjen pas kritikave të Trump ndaj kancelarit gjerman, Friedrich Merz, lidhur me deklaratat e tij për rolin e SHBA-së në raport me Iranin.

Aktualisht, SHBA-ja ka mbi 36.000 trupa të stacionuara në Gjermani – prania më e madhe në Evropë – krahasuar me rreth 12.000 në Itali dhe 10.000 në Mbretërinë e Bashkuar. Trump ka sugjeruar gjithashtu mundësinë e tërheqjes së trupave edhe nga këto vende.

Ky veprim është pjesë e një strategjie më të gjerë për të zhvendosur fokusin ushtarak amerikan nga Evropa drejt rajonit Indo-Paqësor. Megjithatë, zhvillimet e fundit kanë rritur shqetësimet brenda aleancës 32-anëtare të NATO-s se një reduktim i tillë mund të ndikojë në forcën dhe kohezionin e saj.

Continue Reading

Vendi

Dekani i Shkencave të Sportit në UBT, Agron Thaqi, pjesë e konferencës shkencore në Universitetin “Aleksandër Xhuvani” në Elbasan

Published

on

By

Dekani i Fakultetit të Shkencave të Sportit në UBT, Assoc. Prof. Dr. Agron Thaqi, po merr pjesë në konferencën shkencore të organizuar nga Universiteti “Aleksandër Xhuvani” në Elbasan.

Gjatë kësaj vizite, ai zhvilloi një takim me rektoren e universitetit, ku u diskutuan mundësitë e zgjerimit të bashkëpunimit ndërinstitucional në të ardhmen, me fokus në projekte të përbashkëta, shkëmbime akademike dhe organizimin e aktiviteteve shkencore.

Me këtë rast, u bë edhe një ftesë zyrtare për pjesëmarrje në konferencën vjetore të UBT-së, ndërsa u theksua bashkëpunimi ekzistues në kuadër të projektit ndërkombëtar SHAPE, ku të dy institucionet janë partnere.

Ky angazhim përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt forcimit të lidhjeve akademike dhe avancimit të arsimit të lartë në nivel rajonal.

Continue Reading

Lajmet

Koalicionet parazgjedhore: afati deri më 7 maj

Published

on

By

Partitë politike në Kosovë duhet të deklarohen deri më 7 maj nëse do të marrin pjesë në zgjedhjet e 7 qershorit, si dhe nëse do të hyjnë në koalicione parazgjedhore.

Sipas planit të aktiviteteve të miratuar nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, më 2 maj ka nisur edhe periudha për aplikimin për certifikimin e partive të reja, si dhe për dorëzimin e listave të kandidatëve për deputetë. Afati për regjistrimin e partive të reja përfundon më 10 maj, ndërsa dorëzimi i listave të kandidatëve mund të bëhet deri më 12 maj.

Deri tani, nuk ka indikacione se partitë e mëdha politike do të formojnë koalicione para zgjedhjeve. Në zgjedhjet e fundit të mbajtura më 28 dhjetor, nga subjektet kryesore shqiptare vetëm Lëvizja Vetëvendosje kishte garuar në koalicion me parti më të vogla, përfshirë Guxo, Alternativën dhe PSHDK-në.

Një ditë më parë, KQZ-ja miratoi si planin e aktiviteteve ashtu edhe buxhetin për organizimin e zgjedhjeve të parakohshme, i cili arrin në 10 milionë e 887 mijë euro.

Sipas këtij plani, fushata zgjedhore do të zgjasë 10 ditë, duke filluar më 28 maj dhe duke përfunduar më 7 qershor në orën 07:00, kur edhe hapen vendvotimet.

Vendimi për kufizimin e shpenzimeve të fushatës pritet të merret më 5 maj, ndërsa më 16 maj do të hidhet shorti për renditjen e subjekteve politike në fletëvotim.

Procesi i votimit përmes postës do të zhvillohet nga 25 maji deri më 6 qershor. Një ditë para zgjedhjeve do të organizohet edhe votimi në përfaqësitë diplomatike të Kosovës. Ndërkohë, periudha për regjistrimin e votuesve nga diaspora është caktuar nga 6 deri më 17 maj.

Më 21 maj, KQZ-ja do të bëjë certifikimin e listës së votuesve, si për ata brenda vendit ashtu edhe për votuesit jashtë Kosovës.

Continue Reading

Të kërkuara