Lajmet

A mundet reduktimi i prodhimit të plastikës të lehtësojë krizën energjetike?

Një raport në lidhje me këtë çështje u publikua të martën.

Published

on

Që marrëdhënia jonë kolektive me plastikën është e pashëndetshme, është dokumentuar fare mirë tashmë. Është një marrëdhënie që ne e marrim si të mirëqenë dhe nga e cila luftojmë për të ecur përpara, pavarësisht natyrës së saj shpesh toksike. Por edhe dihet pak për të.

Të gjeturat që u publikuan të martën nga lëvizja globale Break Free From Plastic dhe Qendra joqeveritare për Ligjin Ndërkombëtar të Mjedisit (CIEL) tregojnë dinamikën në lojë. Gjithashtu përdorimi i pakët i plastikës përkthehet në më shumë energji për të ngrohur shtëpitë.

Në studimin e tyre “Dimri po vjen: plastika duhet të zhduket”, CIEL dhe Break Free From Plastic, e cila numëron më shumë se 1 mijë e 900 OJQ në mesin e anëtarëve të saj, thonë se zvogëlimi i plastikës dhe ambalazheve për një përdorim është një hap konkret që mund të marrin vendimmarrësit për të kontribuar në përpjekjet e përgjithshme për të reduktuar konsumin e karburanteve fosile. Autorët thonë se është koha që Bashkimi Evropian të përballet me plastikën.

Lidhja mes gazit, naftës dhe plastikës

E nxjerrë nga lëndët djegëse fosile, të prodhuara në procese intensive të energjisë dhe nëse hidhet, digjet apo riciklohet pas përdorimit, plastika shkon krah për krah me emetimet në çdo fazë të jetës së tyre. Megjithatë, prodhimi i tyre në Evropë u rrit nga 0.35 në 55 milion ton midis 1950 dhe 2020, dhe plastika është tregu më i madh i industrisë petrokimike të BE-së.

Sipas raportit të së martës, në vitin 2020 gati 15% e gazit të përgjithshëm të BE-së dhe 14% e konsumit të naftës u përdor për prodhimin e produkteve petrokimike. Pjesa më e madhe e tyre shkoi drejt prodhimit të plastikës. Gjetjet vënë në dukje, për shembull, se sa shumë gaz që është përdorur për të prodhuar plastikë, sa është konsumuar në përgjithësi nga Holanda.

Po kështu, vendet që konsumojnë më shumë naftë dhe gaz për të prodhuar plastikë – Belgjika, Gjermania, Spanja, Franca, Italia, Holanda dhe Polonia – janë gjithashtu përgjegjëse për 77% të të gjitha mbetjeve të paketimeve plastike të BE-së.

Në këtë sfond dhe në dritën e përpjekjeve për të marrë gaz nga jashtë Rusisë, Delphine Levi Alvares, koordinatorja evropiane e Break Free From Plastic, thotë se përbën shkelje serioze nëse nuk përfshihet sektori në propozimin e BE-së, Save Gas for Safe Winter, për sigurimin e ngrohjes dhe energjisë elektrike në të gjithë bllokun në muajt e ardhshëm.

“Ndërsa familjet dhe bizneset e vogla po përballen me rritje të faturave të energjisë, industria petrokimike po harxhon burime të pakta për të prodhuar plastikë të panevojshme njëpërdorimëshe, duke nxitur krizën energjetike në BE”, tha ajo gjatë publikimit të studimit.

Tre zogj, një gur

Andy Gheorghiu, një aktivist i klimës i cili ishte i përfshirë në raport, thotë se fakti që njerëzve u thuhet të bëjnë dush të ftohtë, ndërsa “ne vazhdojmë ta ushqejmë këtë përbindësh të quajtur industria petrokimike dhe plastike me sasi të mëdha nafte dhe gazi” tregon për një shkëputje serioze midis pritshmërive për individët dhe industrisë. Por sipas tij, trajtimi i plastikës njëpërdorimëshe në këtë moment flet rreth mundësisë për të “adresuar tri kriza në të njëjtën kohë: krizën plastike, krizën klimatike dhe krizën e energjisë”.

Në raport paraqiten një sërë rekomandimesh. Kërkohet nga shtetet e BE-së të kufizojnë përdorimin e plastikës.

Autorët bëjnë thirrje gjithashtu për objektiva ambicioze dhe të detyrueshme të parandalimit dhe ripërdorimit prej 50% deri në vitin 2030 dhe 80% deri në vitin 2040 dhe ndalimin e paketimeve të panevojshme, siç janë qeskat me një shërbim dhe ato që përdoren për të mbështjellë frutat dhe perimet.

Gheorghiu shpreson se përveç nxjerrjes në pah të lidhjeve mes krizave të plastikës, klimës dhe energjisë, hulumtimi i ri do të “sjellë një debat rreth prodhimit të plastikës së virgjër dhe nevojës për të reduktuar më paketimet njëpërdorimëshe në Evropë”./UBTNews/

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 14 shtator 1993-1998

Published

on

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

14 shtator 1993

Në tregun e Skenderajt policia serbe plaçkiti mall e deviza

Dje, në Skënderaj, policia serbe ndërmori një aksion me ç’rast bllokoi të gjitha hyrje-daljet e qytetit dhe plaçkiti një sasi të konsiderueshme malli dhe devizash nga tregtarët dhe qytetarët në tregun e këtij qyteti.

Gjatë këtij aksioni policor u arrestuan rreth 50 veta, të cilët u dërguan në stacionin e policisë së këtij qyteti dhe aty u mbajtën rreth katër orë.

 

14 shtator 1994

Ndërhyrje e forcave serbe kundër një manifestimi kulturor në Isniq të Deçanit

Sot në fshatin Isniq të Deçanit në orën 11:30 rreth 30 policë serbë ndërhynë kundër pjesëmarrësve të një manifestimi për katërvjetorin e Kushtetutës së Republikës së Kosovës.

Manifestimi po mbahej në një shtëpi private. Policia i mbajti pjesëmarrësit një kohë të rrethuar. Më vonë u legjitimuan të gjithë pjesëmarrësit, 35 prej të cilëve iu morën dokumentet personale ndërsa 20 të tjerë u arrestuan dhe po mbahen në stacionin e policisë në Deçan.

Në mesin e të arrestuarve, thuhet në njoftimin e Komisionit për Informim të Degës së LDK-së në Deçan janë edhe gjithë mysafirët nga komunat e Kosovës që merrnin pjesë në manifestim.

Gjatë bastisjes së shtëpisë së Isuf. H. Ahmetajt u mor fotografia e kryetarit të Republikës së Kosovës Ibrahim Rugova dhe një emblemë e 7 Shtatorit, ditës kur u aprovua Kushtetuta e Republikës.

Situata në Isniq dhe Deçan është e rëndë.

Në Isniq është e hapur e pamja për Violeta Kastratin – Dervishajn, e cila u vra në shtëpinë e vet nga policia serbe gjatë një ndërhyrjeje në tregun e Deçanit të enjten e kaluar.

Situata në komunën e Deçanit ka qenë kohëve të fundit shumë e tensionuar.

Incidenti tragjik i javës së kaluar ka pasuar disa konflikte të inskenuara me fajin e refugjatëve serbë në Deçan.

 

14 shtator 1995

U identifikuan tri viktima nga Kosova në barkën e përmbytur me shqiptarë në ujërat e Adriatikut

Ministria e Punëve të Jashtme të Shqipërisë duke iu referuar Ambasadës së Shqipërisë në Romë, njofton se midis viktimave të barkës së përmbytur më 10 shtator, me të cilën transportoheshin klandestinë nga Vlora për në Itali, që konsiderohen si të humbur deri me tash janë identifikuar edhe tre qytetarë shqiptarë nga Kosova dhe një person nga Mali i Zi.

Si të humbur konsiderohen, Nanije Bujani (38), Bedrije Bujani (32) dhe Naxhivan Bujani (12), të gjitha nga Gjakova dhe një person i panjohur i moshës rreth 34 vjeçare nga Titogradi.

Po ky burim bën të ditur se forcat ushtarake kanë arritur të shpëtojnë Beqir Mujën (53) nga Gjakova i cili gjendet i shtrirë në spitalin e Brindizit në Itali.

 

15 shtator 1997

Fillon gjyqi kundër ushtarit serb që vrau fëmijën Isa Berisha

Prishtinë, 15 shtator (QIK)

Të martën, më 16. 09. 1997, në gjykatën ushtarake të Nishit fillon gjykimi i ushtarit Ivica Zhivanoviq, i cili e pati vrarë fëmiun 10-vjeçar, Isa Berisha nga Hani i Elezit. Në cilësinë e dëshmitarëve janë ftuar: Hajrije Axhami, Ilimi Axhami, Mynir Luri dhe babai i të ndjerit, Muhamet Berisha.

Familjen e fëmijës së vrarë e përfaqëson avokati nga Prishtina, Bajram Kelmendi. Gjykimi fillon në orën 8:00.

 

14 shtator 1998

Plavë: Refugjatët kosovarë u deportuan në Shqipëri

Prishtinë, 14 shtator (QIK)

Disa mijëra refugjatë nga Kosova, të cilët nuk u lejuan të hyjnë në Plavë, u deportuan dje pasdite për në Shqipëri.

Një drejtues i Këshillit të Emergjencës në Plavë i deklaroi QIK-ut se refugjatët, 3-4 mijë e gjysmë, që u ndaluan nga ushtria disa kilometra pa hyrë në Plavë, u ngarkuan në kamionë dhe në mjekte të tjera transporti dhe u dërguan deri në vendkalimin kufitar me Shqipërinë.

Në një kontakt telefonik me Shkodrën, ky Këshill mori vesh se të deportuarit kanë arritur në Vermosh.

Ndërkohë, të bllokuar vazhdojnë të mbahen rreth 250 të ikur, të cilët janë të vendosuir në tëbana jo larg Plavës dhe të cilët nuk janë lejuar të hyjnë në qytet. Organet malazeze kanë lejuar sot që atyre t’u dërgohet ushqim.

Vetëm në Plavë, deri kah fundi i javës së shkuar, janë regjistruar mbi 8500 të ikur nga Kosova, ndërkohë që në Ulqin dhe në qytete të tjera të Malit të Zi janë vendosur mijëra të ikur të tjerë.

Të shtunën qeveria e Malit të Zi ka miratur një vendim për moslejimin e hyrjes në këtë republikë të të ardhurve të rinj nga Kosova.

 

Gjendje e rëndë në komunën e Malishevës

Ndonëse nuk pati luftime, forcat e armikut të koncentruara me dhjetra tankse, ushtarë e policë, në Astrazub, Dragobil, Malishevë, Carralllukë, Banjë të Malishevës, kanë vazhduar edhe dje pasdite me të shtëna nga armë të ndryshme, njofton KI i Degës së LDK-së në Malishevë.

Barbaria serbe njëkohësisht po plaçkit dhe shkatërron çdo shtëpi të këtyre fshatrave dhe si pasojë po pengon çdo tentim të banorëve për t’u kthyer në shtëpi, përkatësisht në fshatrat e veta.

Tortura të ndryshme po përjetojnë edhe ata që në tentim për të kaluar rrugët e asfaltuara prej Dragobil për Gurbardh etj., siç u ndodhi 13 vetave nga Zatriqi i Rahovecit, gra e fëmijë, pastaj Jetullah Metë Paçarezi (62), Bedri Fazli Paçarezit (20) dhe Agron Paçarezi (18) nga Dragobili. Ndaj këtij të fundit madje u shti edhe me armë zjarri.

Megjithë rrezikun dhe pa kurrfarë garancioni, mijëra banorë të fshatrave Dragobil, Marali, Maxharrë, etj., po kthehen në shtëpi të tyre, ndërkohë që mijëra të tjerë shtëpitë e të cilëve tashmë u janë plaçkitur, djegur a shkatërruar nga hordhitë çetnike, edhe më tej po përballen me kushtet tepër dramatike nën qiellin e hapur me shi, pa ushqime, ilaçe e veshmbathje të mjaftueshme.

Rrezik permanent po u kanoset edhe banorëve të Tërpezës, Senikut, Llandroviqit, Ngucatit etj.

Si pasojë e pamundësisë së ndihmës së mjaftueshme të mjekut dhe pa ushqime adekuate, në Lladroc vdiq një foshnje nga Tërpeza e Ulët, në Pagarushë vdiqën dy binjake nga Opterusha e Rahovecit, ndërsa lehonat janë në gjendje të rëndë shëndetësore. Poashtu ka edhe raste të vdekjes së grave e të personave të moshuar, si në Pagarushë, Guriq etj. Ndërsa, nuk dihet për fatin e Sadik Osman Morinës (60) nga Astrazubi.

Njoftohet se Shyhrete Hulaj – Gashi nga Strellci i Ulët i Deçanit gjendet në fshatin Guriç të Malishevës bashkë me dy fëmijë.

 

 

Continue Reading

Lajmet

Ambasada e SHBA-së paralajmëron për protesta të mëdha më 16 shtator

Published

on

Ambasada amerikane në Prishtinë ka paralajmëruar stafin që të shmangë lëvizjet në afërsi të vendeve, ku siç thuhet, janë paralajmëruar demonstrata për të mërkurën e 16 shtatorit, ditën kur do të merret vendimi për ish-krerët e UÇK-së në Hagë.

Në një njoftim të Ambasadës thuhet se disa organizata po planifikojnë demonstrata të mëdha për të mërkurën në qendër të Prishtinës dhe në qytete të tjera kryesore të Kosovës.

Tutje thuhet se këto demonstrata mund të shkaktojnë grumbullime të mëdha njerëzish, mbyllje rrugësh dhe çrregullime të rënda në trafik.

“Këshillohet që të kufizoni lëvizjet në zonën përreth vendbanimit tuaj dhe të shmangni udhëtimet drejt vendit të punës apo shkollave nëse rruga juaj kalon përmes zonave të prekura, pasi mund të mos arrini ta përfundoni udhëtimin në kohë. Personeli i qeverisë së SHBA-së është këshilluar t’i shmangë të gjitha udhëtimet e panevojshme në afërsi të demonstratave dhe të mos i dërgojë fëmijët në shkollë më 16 shtator, për shkak të mundësisë së çrregullimeve në trafik”, thuhet në njoftim.

Ambasada e SHBA-së thuhet se do të jetë e hapur dhe do të ofrohen shërbime të kufizuara konsullore, sipas nevojës.

Gjykata Speciale të mërkurën më 16 shtator do të marrë vendimin ndaj ish krerëve të UÇK-së Hashim Thaçi, Kadri Vesli, Jakup Krasniqi e Rexhep Selimi. /A.K/

Continue Reading

Vendi

Kurti bën thirrje për çështjen e presidentit: Të papranueshme zgjedhjet e reja, të gjejmë kompromis

Published

on

By

Kryeministri Albin Kurti, gjatë mbledhjes së parë të Qeverisë së re, u ka bërë thirrje subjekteve politike dhe deputetëve të Kuvendit që të gjejnë një zgjidhje për zgjedhjen e presidentit të ri të vendit. Ai e cilësoi si të pafalshme mundësinë që vendi të shkojë sërish në zgjedhje për këtë çështje.

Sipas Kurtit, një dialog i hapur dhe i sinqertë mes palëve mund të çojë në zgjedhjen e kreut të shtetit. Ai përmendi marrëveshjen politike mes Lëvizjes Vetëvendosje dhe LDK-së, duke i vënë theksin sfidës me qëndrimet e disa deputetëve të LDK-së që po hezitojnë ta zbatojnë këtë marrëveshje.

“Jemi kaq afër zgjidhjes së presidentit saqë do të ishte e pafalshme të shkojmë në zgjedhje sërish për të ardhur prapë në të njëjtën pikë. Ju bëj thirrje liderëve politikë dhe deputetëve le ta zgjidhin çështjen e presidentit. Le t’i japim vendit tonë institucionet në përputhje me vullnetin qytetar dhe le të ecim përpara”, deklaroi ai.

Kryeministri shtoi se gjetja e një kompromisi politik është plotësisht e mundur dhe sjell rezultate, duke marrë si dëshmi konkrete të këtij bashkëpunimi vetë konstituimin e Kuvendit. /E.A/

Continue Reading

Vendi

PDK dërgon në Kushtetuese konstituimin e Kuvendit, kërkon masë të menjëhershme të përkohshme

Published

on

By

Partia Demokratike e Kosovës ka dorëzuar këtë të hënë në Gjykatën Kushtetuese kërkesën për vlerësimin e kushtetutshmërisë së procedurave dhe vendimeve që lidhen me konstituimin e Legjislaturës XI të Kuvendit të Kosovës. Kërkesa është dorëzuar fizikisht nga Kryetari i Grupit Parlamentar të PDK-së, Arian Tahiri, deputeti Përparim Gruda dhe avokati Faton Fetahu.

Përmes këtij hapi, opozita konteston zyrtarisht tri vendime të ditëve të fundit: vendimin e 9 shtatorit për zgjedhjen e Kryetarit të Kuvendit, vendimin procedural të 11 shtatorit lidhur me mënyrën e votimit të nënkryetarëve, si dhe konstatimin e 13 shtatorit që shpallte të konstituar Legjislaturën XI. PDK kërkon nga Gjykata që t’i vlerësojë këto procese dhe të përcaktojë qartë pasojat juridike të shkeljeve që pretendohet se janë bërë.

Gjatë dorëzimit të lëndës, përfaqësuesit e PDK-së deklaruan se ky veprim është i domosdoshëm për të mbrojtur renditjen kushtetuese nga kalkulimet politike. Arian Tahiri theksoi se institucioni më i lartë i interpretimit të Kushtetutës duhet ta thotë fjalën e vet përfundimtare, ndërsa deputeti Përparim Gruda shtoi se rregullat në Kosovë duhet t’i përcaktojë Kushtetuta dhe jo vullneti i një partie politike.

Krahas kërkesës kryesore, avokati Faton Fetahu bëri me dije se i kanë kërkuar Gjykatës Kushtetuese të vendosë menjëherë një masë të përkohshme. Kjo masë synon pezullimin e pasojave të mëtejshme juridike dhe parandalimin e krijimit të fakteve të reja institucionale derisa të merret një vendim përfundimtar. Ndërkohë, Partia Demokratike e Kosovës ka paralajmëruar se ditën e nesërme do të dërgojë në Kushtetuese edhe një lëndë tjetër të veçantë, e cila ka të bëjë me procesin e formimit të Qeverisë. /E.A/

 

Continue Reading

Të kërkuara