Lajmet

A është plakja e trurit e trashëgueshme?

Sëmundja më e përfolur e viteve të fundit është pa dyshim plakja e trurit.

Published

on

Të dhënat e përhapjes së plakjes së trurit tregojnë shifra të cilat shtrihen në të gjithë botën e në të gjitha moshat.

E teksa kjo ndodh, pyetjes se nga se shkaktohet kjo sëmundje ekspertët ende nuk mund t’i japin një përgjigje të saktë.

Kurimi i plotë i saj që në gjenezë është një tjetër rrugë e gjatë, në të cilën po hidhet ende dije me anë të studimeve.

Në këtë artikull nga AgroWeb.org do t’ju shpjegojmë një ndër pyetjet më të shpeshta rreth kësaj gjendje.

Sëmundjet që plakin trurin

Shumë prej personave që kanë afër tyre persona të cilët janë të prekur nga ndonjë lloj dementia apo plakje trurit, kanë shqetësimin e zhvillimit të kësaj sëmundje ndër breza.

Ekspertët thonë se në këtë pikë rastet mund të jenë nga më të ndryshmet, në varësi të tipit të sëmundjes.

Në grupin e sëmundjeve të plakjes së trurit bëjnë pjesë disa prej tyre me simptoma dhe veprim të ndryshëm.

Këtu përmendim Alzhaimer, dementia vaskulare, dementia frontotemporiale apo lloje të rralla të dementias si  sëmundja e Huntingtonit apo Parkinsoni.

Në renditjen e këtyre sëmundjeve, mjekët shprehen optimistë për disa raste dhe pak me skeptikë për një grup tjetër.

Sipas tyre, egziston mundësia që plakja e trurit të trashëgohet nga njëri brez tek tjetri brenda familjes, por në disa raste specifike dhe të rralla.

Llojet e trashëgueshme

Pjesa më e madhe e sëmundjeve që plakin trurin nuk është e trashëgueshme nga gjyshërit tek nipërit.

Megjithatë gjenet kanë një rol të rëndësishëm në përcaktimin e jetëgjatësisë dhe mënyrës se si organizmi funksionon.

Duke bërë kështu që një mundësi e vogël e trashëgimit të ‘sëmundjeve të harresës’ të egzistojë nëse ato janë prezente brenda në familje.

Alzhaimer

Në rastin e Alzhaimer mjekët shpjegojnë se gjithçka varet nga mosha e presonit të prekur fillimisht.

Nëse kjo sëmundje zhvillohet në moshën 80-90 vjeçare atëhere mundësia për të qenë e trashëgueshme është thuajse zero.

Në rastet kur familjarë apo të afërm tuaj e zhvillojnë këtë sëmundje para moshës 60 vjeç ose rreth kësaj moshe, ajo mund të jetë e trashëgueshme.

Quhet ndryshe plakja e trurit tek të rinjtë dhe shfaqet zakonisht si pasojë e abuzimeve të ndryshme.

Mjekët nuk ngrenë një shqetësim konkret pasi, vetëm 1 në 33 persona e zhvillojnë këtë sëmundje para moshës 50 vjeç.

Dementia Vaskulare

Në rastin e dementias vaskulare ajo çfarë ka rëndësi është parandalimi.

Prindërit mund të kalojnë tek fëmijët gjenet të cilat mund të shkaktojnë dementia në të ardhmen.

Këto gjene shpesh janë të njejtat të cilat mund të shkaktojnë edhe sëmundje si diabeti, tensioni i lartë, sëmundje të zemrës apo ishemi.

Prandaj është e rëndësishme të keni gjithnjë një stil jetese të shëndetëshëm.

Dementia Frontemporiale

Në rastin e demenatias frontemporiale, rreth 40% e personave që preken nga sëmundja kanë një person të afërm me histori të plakjes së trurit në një periudhë të jetës.

Kjo e bën atë një risk të vazhdueshëm përsa i përket trashigimisë nga prindi tek fëmija.

Gjithsesi kjo lloj dementia konsiderohet si një tip shumë i rrallë për tu shfaqur, në të cilën ndikojnë shumë faktorë.

Lloje të tjera të dementias së trashëgueshme janë, sëmundja e Huntingtoni apo Parkinsoni i kthyer në dementia.

Kalimin nga njëri brez tek tjetri të ketyre sëmundjeve e përcakton një gjen ‘dominant’ i cili mund të merret vetëm nga njëri prej prindërve.

Rastet e diagnostikimit me këto lloj sëmundjesh janë të rralla, por mjekët sugjerojnë të bëni kujdes.

Disa mënyra të lehta se si të mbani trurin të mprehtë e në formë i gjeni duke klikuar këtu./AgroWeb.org

Lajmet

Trump njofton tarifat e reja globale, Von der Leyen paralajmëron kundërmasa nga BE

Published

on

By

Presidenti amerikan, Donald Trump ka njoftuar një valë tarifash të reja doganore ndaj shumë shteteve, duke deklaruar një taksë universale “bazë” prej 10% për importet në SHBA, teksa e ka quajtur atë si “Dita e Çlirimit”. Trump konfirmoi një tarifë prej 10% për mallrat e Mbretërisë së Bashkuar dhe 20% për mallrat e BE-së, teksa tha se do të fillojë një “epokë të artë” për Amerikën.

Ursula von der Leyen, presidentja e Komisionit Evropian, i ka quajtur tarifat një goditje të madhe për ekonominë botërore.

“Le të jemi të qartë për pasojat e mëdha: ekonomia globale do të vuajë masivisht, pasiguria do të spiralizohet dhe do të shkaktojë rritjen e proteksionizmit të mëtejshëm. Pasojat do të jenë të tmerrshme për miliona njerëz në mbarë globin.”

Ajo theksoi ndikimin që tarifat e Trump do të kenë tek konsumatorët dhe bizneset, të cilët zakonisht përfundojnë duke paguar koston shtesë për mallrat pas zbatimit të masave të tilla.

 

 

“Ajo do të ndihet menjëherë nga konsumatorët, duke dëmtuar veçanërisht qytetarët më të rrezikuar,” tha ajo, duke shtuar se të gjitha bizneset, të mëdha dhe të vogla, do të vuajnë që nga dita e parë.

Von der Leyen u ankua gjithashtu për natyrën e gjerë të tarifave, të cilat do të ndikojnë në mënyrë dramatike marrëdhëniet tregtare me atë që ajo e përshkroi si “aleatin më të vjetër të Evropës”.

“Kostoja e të bërit biznes me Shtetet e Bashkuara do të rritet në mënyrë drastike. Dhe për më tepër duket se nuk ka rregull në çrregullim – asnjë rrugë e qartë në kompleksitetin dhe kaosin që po krijohet, pasi të gjithë partnerët kryesorë tregtarë janë goditur”, tha ajo.

Von der Leyen foli gjithashtu për kundërmasa ndaj tarifave të Trump, duke thënë se Evropa tashmë po finalizon paketën e saj të parë të masave në përgjigje të tarifave të para për çelikun dhe përgatit kundërmasa të mëtejshme nëse negociatat dështojnë.

“Unë e di se shumë prej jush ndihen të zhgënjyer nga aleati ynë më i vjetër. Ne duhet të përgatitemi për ndikimin që do të ketë në mënyrë të pashmangshme”, shtoi presidentja e Komisionit Evropian.

Duke mbyllur deklaratën e saj, Von der Leyen theksoi pozicionin e Evropës si një front i bashkuar.

“Ne, Evropa jemi në këtë së bashku: nëse ju përballeni me njërin prej nesh, ju na merrni të gjithëve. Uniteti ynë është forca jonë,” tha von der Leyen.

Ajo theksoi se Evropa do të qëndronte në anën e atyre që preken drejtpërdrejt, duke vënë në dukje se disa nga vendet më të cenueshme në botë po goditen me tarifat më të larta.

“Evropa qëndron së bashku – për biznesin, për qytetarët dhe për të gjithë evropianët, dhe ne do të vazhdojmë të ndërtojmë ura me të gjithë ata që si ne kujdesen për tregtinë e drejtë dhe të bazuar në rregulla si bazë për prosperitet”, përfundoi Von der Leyen.

Continue Reading

Aktualitet

“S’e pranova ndarjen, trupin e futa në valixhe”, dëshmia e 23-vjeçarit filipinas që vrau studenten shqiptare

Published

on

Një ngjarje tragjike ka tronditur komunitetin shqiptar dhe atë italian, pasi 23-vjeçari filipinas, Mark Samson, ka pranuar para autoriteteve se ka vrarë ish-të dashurën e tij, 22-vjeçaren shqiptare, Ilaria Sula.

Sipas dëshmisë së tij, ai nuk mund të pranonte ndarjen dhe për këtë arsye kreu aktin makabër.

Si ndodhi krimi?

Sipas hetimeve, vrasja ka ndodhur në banesën e Samsonit në Via Homs, Romë, ndërkohë që prindërit e tij ndodheshin në të njëjtën shtëpi, por nuk janë të përfshirë në hetim. Pas krimit, ai ka vendosur trupin e Ilarisë në një valixhe dhe e ka transportuar rreth 40 kilometra larg kryeqytetit, ku e ka fshehur pranë një përroi në një zonë pyjore.

Mëngjesin e sotëm, pasi u ndalua nga policia, ai pranoi krimin dhe i çoi hetuesit në vendin ku kishte fshehur trupin. Ai gjithashtu pohoi se e kishte goditur Ilarian me thikë disa herë dhe më pas e kishte futur në makinë për ta larguar nga shtëpia.

Samson ka rrëfyer se, për të humbur gjurmët, hodhi thikën në një kosh plehrash dhe celularin e viktimës në një pus në zonën e Montesacro, por deri tani këto sende nuk janë gjetur.

Pas ngjarjes, ai vazhdoi të përdorte celularin e Ilarisë për të fshirë rrjetet sociale dhe për t’u shkruar miqve të saj, duke tentuar të fshehë zhdukjen. Madje, ai shkoi në shtëpinë e një shoqeje të viktimës, duke u shfaqur i shqetësuar për zhdukjen e saj.

Gjatë marrjes në pyetje, ai refuzoi të jepte shpjegime të mëtejshme mbi detajet e krimit dhe arsyet e tij, por u shpreh: “Më vjen keq për atë që bëra.” Samson përballet me akuzat për “vrasje me dashje” dhe “fshehje të një kufome.”

Reagimi i familjes dhe hetimet e mëtejshme

Vrasja e 22-vjeçares ka shkaktuar dhimbje të thellë te familja e saj. Vëllai i Ilarias, Leon, ka mbërritur në Romë së bashku me familjen dhe është shprehur i tronditur:

“Nuk mund ta kuptojmë pse e bëri. Vetëm ai e di. Ilaria s’më tregonte për problemet, tani dyshoj që mesazhet e fundit nuk ishin nga ajo.”

Autoritetet po hetojnë për rolin e prindërve të Samsonit, të cilët ndodheshin në banesë gjatë krimit. Sipas ligjit italian, ata nuk mund të hetohen për ndihmë ndaj djalit nëse nuk ka prova të drejtpërdrejta për bashkëpunim në vrasje.

Ilaria Sula, e cila studionte Statistika në Universitetin Sapienza, ishte zhdukur që prej mbrëmjes së 25 marsit. Shokët e saj të dhomës, që banonin me të në zonën e San Lorenzos, thanë se u largua nga shtëpia pa dhënë asnjë shpjegim dhe nuk u kthye më.

Rektorja e Universitetit, Antonella Polimeni, e quajti ngjarjen “mizore dhe brutale”, duke theksuar se komuniteti akademik është tronditur nga humbja e Ilarisë. Hetimet për këtë ngjarje tragjike vazhdojnë, ndërsa pritet që Samson të dalë përpara gjykatës për t’u përballur me akuzat e rënda që i ngarkohen, raportojnë mediat italiane, njofton Telegrafi.

Continue Reading

Lajmet

Tarifat, grupi “Asnjë cent më shumë” sërish proteston te ZRRE-ja

Published

on

By

Disa aktivistë të grupit “Asnjë cent më shumë” po protestojnë edhe sot tek zyrat e ZRRE-së, por pa penguar hyrjen e punëtorëve të këtij institucioni në zyrë.

Në njoftimin e tyre, aktivistët këtij grupi nuk kanë dhënë detaje të tjera përveç thirrjes për qytetarët që t’i bashkohen protestës.

Ky paralajmërim vjen pas aksionit të së mërkurës, kur 12 pjesëmarrës u shoqëruan për dy orë në Polici për pengim të zyrtarëve të ZRRE-së që të hynin në vendin e punës.

Grupi protestues ka bërë të ditur se nuk do të ndalet me këto veprime derisa të marrë një konfirmim zyrtar se nuk do të ketë rritje të çmimit të energjisë elektrike.

Continue Reading

Lajmet

Macron dënon kërcënimet me vdekje ndaj gjyqtares që e dënoi Le Penin

Published

on

Presidenti francez, Emmanuel Macron, ka dënuar kërcënimet me vdekje ndaj gjyqtares Benedikte de Perthuis, e cila ishte ndër tre gjyqtarët që dënuan lideren e ekstremit të djathtë, Marine Le Pen. Macron e quajti këtë veprim “absolutisht të papranueshëm dhe të patolerueshëm” dhe tha se gjyqtarja është vënë nën mbrojtjen e policisë, ndërsa autoritetet po hetojnë kërcënimet. Ai gjithashtu theksoi se dega gjyqësore është e pavarur dhe ligji është i barabartë për të gjithë.

Në lidhje me dënimin e Le Pen, Macron theksoi se të gjithë të akuzuarit kanë të drejtë të ndjekin rrugët ligjore. Le Pen është shpallur fajtore për përvetësim të fondeve të Bashkimit Evropian për financimin e partisë së saj dhe është dënuar me katër vjet burgim, dy prej të cilave me kusht. Ajo gjithashtu është ndaluar të kandidojë për poste publike për pesë vjet dhe është dënuar me një gjobë prej 100.000 euro. Dënimi për ndalimin e kandidimit është me efekt të menjëhershëm, ndërsa burgimi dhe gjoba do të zbatohen pas përfundimit të apeleve.

 

Continue Reading

Të kërkuara