Lajmet

A është plakja e trurit e trashëgueshme?

Sëmundja më e përfolur e viteve të fundit është pa dyshim plakja e trurit.

Published

on

Të dhënat e përhapjes së plakjes së trurit tregojnë shifra të cilat shtrihen në të gjithë botën e në të gjitha moshat.

E teksa kjo ndodh, pyetjes se nga se shkaktohet kjo sëmundje ekspertët ende nuk mund t’i japin një përgjigje të saktë.

Kurimi i plotë i saj që në gjenezë është një tjetër rrugë e gjatë, në të cilën po hidhet ende dije me anë të studimeve.

Në këtë artikull nga AgroWeb.org do t’ju shpjegojmë një ndër pyetjet më të shpeshta rreth kësaj gjendje.

Sëmundjet që plakin trurin

Shumë prej personave që kanë afër tyre persona të cilët janë të prekur nga ndonjë lloj dementia apo plakje trurit, kanë shqetësimin e zhvillimit të kësaj sëmundje ndër breza.

Ekspertët thonë se në këtë pikë rastet mund të jenë nga më të ndryshmet, në varësi të tipit të sëmundjes.

Në grupin e sëmundjeve të plakjes së trurit bëjnë pjesë disa prej tyre me simptoma dhe veprim të ndryshëm.

Këtu përmendim Alzhaimer, dementia vaskulare, dementia frontotemporiale apo lloje të rralla të dementias si  sëmundja e Huntingtonit apo Parkinsoni.

Në renditjen e këtyre sëmundjeve, mjekët shprehen optimistë për disa raste dhe pak me skeptikë për një grup tjetër.

Sipas tyre, egziston mundësia që plakja e trurit të trashëgohet nga njëri brez tek tjetri brenda familjes, por në disa raste specifike dhe të rralla.

Llojet e trashëgueshme

Pjesa më e madhe e sëmundjeve që plakin trurin nuk është e trashëgueshme nga gjyshërit tek nipërit.

Megjithatë gjenet kanë një rol të rëndësishëm në përcaktimin e jetëgjatësisë dhe mënyrës se si organizmi funksionon.

Duke bërë kështu që një mundësi e vogël e trashëgimit të ‘sëmundjeve të harresës’ të egzistojë nëse ato janë prezente brenda në familje.

Alzhaimer

Në rastin e Alzhaimer mjekët shpjegojnë se gjithçka varet nga mosha e presonit të prekur fillimisht.

Nëse kjo sëmundje zhvillohet në moshën 80-90 vjeçare atëhere mundësia për të qenë e trashëgueshme është thuajse zero.

Në rastet kur familjarë apo të afërm tuaj e zhvillojnë këtë sëmundje para moshës 60 vjeç ose rreth kësaj moshe, ajo mund të jetë e trashëgueshme.

Quhet ndryshe plakja e trurit tek të rinjtë dhe shfaqet zakonisht si pasojë e abuzimeve të ndryshme.

Mjekët nuk ngrenë një shqetësim konkret pasi, vetëm 1 në 33 persona e zhvillojnë këtë sëmundje para moshës 50 vjeç.

Dementia Vaskulare

Në rastin e dementias vaskulare ajo çfarë ka rëndësi është parandalimi.

Prindërit mund të kalojnë tek fëmijët gjenet të cilat mund të shkaktojnë dementia në të ardhmen.

Këto gjene shpesh janë të njejtat të cilat mund të shkaktojnë edhe sëmundje si diabeti, tensioni i lartë, sëmundje të zemrës apo ishemi.

Prandaj është e rëndësishme të keni gjithnjë një stil jetese të shëndetëshëm.

Dementia Frontemporiale

Në rastin e demenatias frontemporiale, rreth 40% e personave që preken nga sëmundja kanë një person të afërm me histori të plakjes së trurit në një periudhë të jetës.

Kjo e bën atë një risk të vazhdueshëm përsa i përket trashigimisë nga prindi tek fëmija.

Gjithsesi kjo lloj dementia konsiderohet si një tip shumë i rrallë për tu shfaqur, në të cilën ndikojnë shumë faktorë.

Lloje të tjera të dementias së trashëgueshme janë, sëmundja e Huntingtoni apo Parkinsoni i kthyer në dementia.

Kalimin nga njëri brez tek tjetri të ketyre sëmundjeve e përcakton një gjen ‘dominant’ i cili mund të merret vetëm nga njëri prej prindërve.

Rastet e diagnostikimit me këto lloj sëmundjesh janë të rralla, por mjekët sugjerojnë të bëni kujdes.

Disa mënyra të lehta se si të mbani trurin të mprehtë e në formë i gjeni duke klikuar këtu./AgroWeb.org

Vendi

Haxhiu e Hargreaves diskutojnë për ngërçin politik në vend

Published

on

By

Ushtruesja e detyrës së presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka pritur në takim ambasadorin e Mbretërisë së Bashkuar në Kosovë, Jonathan Hargreaves, me të cilin ka biseduar për zhvillimet e fundit politike dhe situatën institucionale në vend.

Përmes një njoftimi për medie, bëhet e ditur se fokus kryesor i takimit ishte nevoja për dialog politik dhe gjetja e një rrugëdaljeje nga ngërçi aktual, me qëllim formimin e parakohshëm të institucioneve në përputhje me rendin kushtetues.

Gjatë këtij takimi, u.d. presidentja Haxhiu lartësoi mbështetjen e vazhdueshme të Mbretërisë së Bashkuar për Kosovën, duke e cilësuar Londrën si një ndër partnerët më të rëndësishëm strategjikë të vendit. /E.A/

Continue Reading

Kujtesë

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 19 gusht 1993-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

Foto: Disa shqiptarë të vrarë në përpjekje për të kaluar kufirin me Malin e Zi (Kallugjerski llaz, vendi ku u ekzekutuan civilët)

19 gusht 1993

Refugjatët shqiptarë janë refugjatë të dhunës

Në Ministrinë zvicerane të Punëve të Jashtme në Bernë, siç shkruan gazeta e sotme “Bujku”, u mbajt një takim pune me Velti Filin, i ngarkuar në Ministrinë zvicerane të Punëve të Jashtme për çështje të Evropës Lindore dhe përfaqësueses të Lidhjes Demokratike të Kosovës, Edita Tahiri. Me këtë rast, zyrtari zviceran u njoh me situatën e rëndë dhe shpërthyese në Kosovë, veçmas pas përzënies së vëzhguesve të KSBE-së. Pastaj u kërkua nga qeveria zvicerane që të japë kontributin e saj për parandalimin e mundshëm të konfliktit, konflikt ky që do të godiste tërë rajonin e Ballkanit. Po ashtu u kërkua angazhimi i Zvicrës që në Kosovë të vendosen forcat e NATO-s ose të OKB-së si dhe vënia e Kosovës nën kontrollin e Këshillit të Sigurimit të OKB-së.

Gjatë këtij takimi u përmend fakti se 90 për qind e popullit shumicë, pra shqiptarët, është e rrezikuar nga pakica serbe, e cila është armatosur me armët më moderne dhe po ndihmohet nga regjimi serb i Beogradit, ndërsa njësitë e Arkanit dhe të Sheshelit po shëtisin për të provokuar shqiptarët. Prandaj, u kërkua nga pala zvicerane që të ketë mirëkuptim ndaj refugjatëve shqiptarë dhe ata t’i konsiderojë refugjatë të dhunës, pasi popullit shqiptar i është rrezikuar siguria kolektive. U kërkua gjithashtu që Kosova të ndihmohet në planin humanitar, si dhe të bëhen përpjekje për hapjen e një korridori ajror për dërgimin e këtyre ndihmave.

Gjatë kësaj bisede pala zvicerane theksoi se gjendja në Kosovë ndiqet për së afërmi dhe ajo insistoi për bashkëpunim të dyanshëm si dhe vazhdimin e opsionit paqësor.

 

19 gusht 1994

Në Suharekë edhe dy familje shqiptare u nxorën me dhunë nga banesa

Më 13 gusht, pushteti serb me vendim gjyqësor theu banesën e Hafir Gashit në Suharekë, në të cilën u vendos familja serbe Stanisavleviq, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Suharekë.

Hafir Gashi ka disa muaj që ka shkuar në Holandë për të siguruar bukën e gojës.

Ndërkaq, pardje, po ashtu me vendim gjyqësor, policia serbe urdhëroi edhe Sinan Hajdarin që ta lirojë banesën. Të nesërmen në banesën e tij u vendos po ashtu një familje serbe.

Sinan Hajdarit banesa i qe ndarë para 12 vitesh nga Kuvendi komunal i Suharekës, ku edhe punonte.

 

19 gusht 1995

Në Kosovë janë vendosur 2.350 refugjatë serbë

Në Kosovë deri më tash, sipas Kryqit të Kuq të kontrolluar nga serbët, kanë arritur 2.350 refugjatë nga Kroacia, njofton agjencia beogradase “Beta”.

Mirëpo, shtypi serb shkruan se në Kosovë gjenden 3.000 refugjatë. Shumica e këtyre refugjatëve është vendosur nëpër hallat sportive, konviktet e nxënësve e studentëve dhe një numër i vogël nëpër hotele e nëpër shtëpi private.

 

 

19 gusht 1997

Vriten 6 vetë afër Kuçovës

Gjashtë vetë anëtarë të një bande kanë vdekur dje nga përleshja me një bandë tjetër në qendër të komunës së Perondisë, 3 kilometra larg nga qyteti i Kuçovës.

Burime të komisariatit të policisë të Kuçovës, bëjnë të ditur për ATSH-në se 6 persona, shumë të kërkuar nga policia për krimet e tyre të njëpasnjëshme, kanë mbetur të vrarë dje nga një mori e madhe plumbash.

Ngjarja ka ndodhur rreth orës 5. 00 të mëngjesit, të 6 banditët kishin dalë nga Kuçova me automjetin e tyre dhe në Perondi u ndodhen nën zjarrin e papritur të automatikëve, mitrolozëve dhe granathedhësve.

Prita, thekson burimi, duhet të ketë qenë tepër e organizuar, e si pasojë, personat në autoveturë, nuk kanë arritur të reagojnë”.

Sipas të dhënave të deritanishme, rezulton se janë vrarë vëllezërit Ilir dhe Vladimir Spahiu, 33 dhe 35 vjeç, të dy të dënuar më parë për kryerjen e marrëdhënieve seksuale me dhunë. Gjithashtu, është vrarë Ilir Tahiri, 29 vjeç, i dënuar më parë për vrasje me dashje dhe i larguar nga burgu, vëllai i tij, Edmond Tahiri, 26 vjeç i dënuar për vjedhje. Bashkë me ta janë gjetur të vrarë edhe Gentian Kosova, 27 vjeç dhe Klodian Rizaj, 21 vjeç.

Vrasja e tyre mendohet të jetë bërë për hakmarrje, ose larje hesapesh midis bandave rivale që veprojnë në këtë qytet. Me emrin e kësaj bande mendohet të jetë e lidhur edhe vrasja e para 3 ditëve e shtetasit Flamur Mielli dhe plagosja dje e shtestasti Edmond Lezo.

Policia ka nisur menjëherë hetimet. Në automjetin ku ishin viktimat u gjendën arëm automatikë dhe pistoleta, njofton “Bujku”.

 

19 gusht 1998

Deçan: Disa shqiptarë të vrarë në përpjekje për të kaluar kufirin me Malin e Zi

Forcat serbe vranë gjatë ditëve të fundit mbi dhjetë shqiptarë, që u përpoqën të ikin nga zonat e luftës dhe të shkojnë në drejtim të Malit të Zi, njofton KI i Degës së LDK-së në Deçan.

Njoftohet se në drejtim të Malit të Zi edhe sot është nisur një numër i madh i shqiptarëve.

Gjendja humanitare në komunën e Deçanit është shumë e rëndë dhe banorët rrezikohen seriozisht nga katastrofa humanitare. Bëhet e ditur se aktualisht në Bjeshkët e Strellcit po qëndrojnë mbi 10 mijë civilë shqiptarë pa ushqime, ilaçe e gjësende më elementare për jetë.

 

 

Continue Reading

Lajmet

KURIOZITETET E DITËS

Published

on

Lexoni pesë kuriozitete. Mund të mos i keni ditur:

 

  1. Zhurma mund të jetë minus decibel. Vendi më i qetë në Tokë është dhoma anekoike e Microsoft në Redmond, WA, SHBA, me -20.6 decibel. Këto dhoma anekoike janë ndërtuar nga betoni i rëndë dhe tulla dhe janë montuar në susta për të ndaluar dridhjet që të hyjnë nëpër dysheme.

 

  1. Një kalë normalisht ka më shumë se një kuaj fuqi. Një studim në vitin 1993 tregoi se fuqia maksimale që një kalë mund të prodhojë është 18,000W, rreth 24 kuaj fuqi.

 

  1. Nënshkrimi juaj mund të zbulojë tipare të personalitetit. Një studim në vitin 2016 pohon se tek burrat, një nënshkrim më i madh korrespondon me guxim më të lartë shoqëror dhe, tek gratë, një nënshkrim më i madh korrespondon me tipare narcisiste.

 

  1. Një në 18 persona kanë një thithkë të tretë. E njohur si politelia, thithka e tretë shkaktohet nga një mutacion në gjenet joaktive.

 

  1. Bananet janë radioaktive. Për shkak se janë të pasura me kalium, çdo banane është në fakt paksa radioaktive falë përmbajtjes së izotopit natyror të kaliumit – 40. Është interesante se trupi juaj përmban rreth 16 mg kalium-40, që do të thotë se jeni rreth 280 herë më radioaktiv se një banane. Çdo kalium-40 i tepërt që fitoni nga një banane nxirret jashtë brenda pak orësh.

Continue Reading

lajme

UBT, institucioni i parë në Kosovë që merr Quality Recognition nga AESOP në fushën e planifikimit hapësinor dhe urban

Published

on

By

UBT tashmë është bërë pjesë e rrjetit evropian të institucioneve të njohura nga AESOP – Association of European Schools of Planning, organizata evropiane që promovon cilësinë në edukimin dhe kërkimin në fushën e planifikimit hapësinor dhe urban.

Kjo arritje është pjesë e një rrugëtimi 20-vjeçar të Fakultetit të Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor në UBT, i cili gjatë këtyre viteve është zhvilluar në shkollën më të madhe të arkitekturës në vend, duke krijuar mundësi për gjenerata të reja të arkitektëve dhe profesionistëve të planifikimit hapësinor.

Në këtë kuadër, programi Master në Planifikim Urban dhe Zhvillim të Qëndrueshëm është vlerësuar me Quality Recognition nga AESOP, duke e bërë UBT-në institucionin e parë në Kosovë që merr këtë njohje.

Ndër komponentet kyçe të vlerësimit është edhe konteksti global i temave të adresuara nga programi, si dhe bashkëpunimi ndërkombëtar duke u mundësuar studentëve të shkëmbejnë përvoja dhe të marrin njohuri edhe nga universitetet tjera partnere.

Përmes një procesi të detajuar të evaluimit nga “Excellence in Education Board”, programet pjesëmarrëse analizohen në aspektin e pedagogjisë, përmbajtjes akademike, praktikave profesionale dhe ndikimit në zhvillimin e qëndrueshëm urban dhe rajonal.

Continue Reading

Të kërkuara