Lajmet

A do të na duhen përforcues vaksinash kundër COVID-19?

Çfarë është duke e nxitur gjithë debatin për përforcuesit?

Published

on

Vetëm për shkak se Pfizer dëshiron të ofrojë doza përforcuese të vaksinave kundër COVID-19, nuk do të thotë që njerëzit do të rreshtohen menjëherë për t’i pranuar ato.

Autoritetet shëndetësore amerikane dhe ndërkombëtare, thonë se tani për tani, të vaksinuarit plotësisht, duken se janë të mbrojtur goxha mirë, raporton Associated Press.

Në nivel global, ekspertët po vëzhgojnë nga afër për të përcaktuar nëse do të kenë dhe kur mund të kenë nevojë njerëzit për një dozë tjetër shtesë. Në të njëjtën kohë, shumë sugjerojnë se për momentin duhet dhënë përparësi vaksinimit, duke vënë në dukje se mutacionet shqetësues të koronavirusit, nuk do të shfaqeshin kaq shpejt, nëse më shumë njerëz në SHBA dhe pjesa të tjera të botës, do të kishin marrë raundin fillestar të dozave.

Jennifer Nuzzo, një specialist i shëndetit publik në Universitetin John Hopkins, tha se “nëse doni të ndaloni së dëgjuari për variantin e javës, ne duhet të bëjmë më shumë për tu siguruar që të gjitha vendet të kenë më shumë qasje në vaksina”.

Këtu janë disa çështje në lidhje me imunitetin dhe përforcuesit e vaksinës.

Çfarë është duke e nxitur gjithë debatin për përforcuesit?

Prej kohësh, zyrtarët shëndetësorë amerikanë, kanë thënë që një ditë, njerëzit mund të kenë nevojë për një përforcues, pasi në fund të fundit, një gjë e tillë bëhet edhe për shumë vaksina të tjera. Kjo është arsyeja përse janë duke u zhvilluar studime për të testuar metoda të ndryshme: thjesht doza të treta, teste të përzierjes dhe çiftëzimit, duke përdorur një markë tjetër për një dozë të tretë, ose nxitës eksperimentalë, të ndryshuar për të përputhur më mirë variante të ndryshme vaksinash.

Por javën e kaluar, Pfizer dhe partneri i saj gjerman BioNTech, njoftuan se në muajin gusht, ata planifikojnë të kërkojnë autorizim nga Administrimi i Ushqimit dhe Barnave, për një dozë të tretë, sepse mund të rrisë nivelet e antitrupave që luftojnë virusin, mbase duke ndihmuar kështu, largimin e mutacioneve aq shqetësuese.

Kompanitë nuk kanë lëshuar publikisht të dhëna dhe zyrtarët shëndetësorë amerikanë, dhanë një përgjigje të prerë, se nxitësit nuk janë ende të nevojshëm dhe se është qeveria dhe jo prodhuesit e vaksinave, ajo që do të vendosë nëse dhe kur mund të ndryshojë kjo.

Organizata Botërore e Shëndetësisë, tha të hënën se nuk ka prova të mjaftueshme për të treguar se nevojiten doza të treta vaksinash. OBSH-ja tha që dozat e pakta të vaksinave duhet të ndahen me vendet e varfra, në vend që të përdoren nga vendet e pasura si nxitës vaksinash.

Cilat janë provat që mbrojtja nga vaksinat mbetet e fortë?

Një analizë e Associated Press muajin e kaluar, zbuloi se pothuajse të gjitha vdekjet nga COVID-19 në SHBA, po ndodhin midis njerëzve të pavaksinuar.

Në javët e fundit, kanë filluar të shtohen infeksionet dhe shtrimet në spital, ndërsa varianti shumë ngjitës Delta, po përhapet. Por, nga Qendra për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve, thonë se vala e madhe është në drejtim të pjesëve me më pak të vaksinuar, të një vendi që ka shumë doza, por që thjesht njerëzit duhet t’i marrin ato vaksina.

Asnjë vaksinë nuk është e përsosur, që do të thotë se here pas here, do të ketë njerëz të vaksionuar që do të infektohen sërish, por këto raste të ashtuquajtura të përparimit, zakonisht janë të lehta. Zyrtarët që monitorojnë nevojën për nxitës vaksinash, janë duke parë nga afër për çdo rritje serioze të infeksioneve të përparimit.

Deri më tani, lajmi i mire është që njerëzit e parë që kanë marrë vaksinat në dhjetor dhe janar, nuk duket se janë në rrezik më të lartë për infeksione të përparimit, në krahasim me ata që janë vaksionuar kohët e fundit, tha të martën Dr. Jay Butler nga CDC.

A ka të bëjë përforcuesi i vaksinave thjesht me variantet e reja të virusit?

Përgjigja është “Jo”, sepse shkencëtarët gjithashtu po shikojnë për të parë se sa dobësohet imuniteti i përgjithshëm i njerëzve të vaksinuar ndaj koronavirusit. Kjo gjithashtu, mund të kërkojë një dozë përforcuese.

Antitrupat që luftojnë viruset, gradualisht zbehen dhe kjo është normale, pasi që trupi nuk ka nevojë të jetë në gatishmëri të lartë përgjithmonë.

Por antitrupat nuk janë mbrojtja e vetme e trupit. Në kohën që nivelet e tyre bien, trupi ka formuar tashmë kopje rezervë. Ato kopje përfshijnë qelizat B të kujtesës, që herën tjetër kur t’i ekspozohen virusit, “ato shpërthejnë dhe fillojnë të shpërndahen si të çmendura” për të bërë antitrupa të rinj, tha imunologu nga Universitetit të Pensilvanisë Scott Hensley.

Një tjetër kopje rezervë janë qelizat T, të cilat vrasin qelizat e infektuara nga virusi, për të mos lejuar që një rast depërtimi i madh të bëhet i rëndë.

Studimet laboratorike thonë që antitrupat sinjalizues, nuk janë aq të fuqishëm kundër variantit Delta të virusit, sa janë kundër disa versioneve të mëparshme të koronavirusit, por që akoma janë mbrojtës. Specialistët janë të shqetësuar më shumë për përparimin e mutacioneve të ardhshme që mund të shpëtojnë nga vaksinat e tanishme, diçka që mund të parandalohet vetëm duke goditur përhapjen virale kudo.

Çfarë po bëjnë vendet e tjera kundër variantit Delta?

Të dhënat reale nga Anglia, Skocia, Kanadaja dhe Izraeli, tregojnë se vaksinat e përdorura më gjerësisht në vendet perëndimore, vazhdojnë të sigurojnë një mbrojtje të fortë nga virusi. Studiuesit në Britani të Madhe, gjetën dy doza të vaksinës Pfizer si shembull, të cilat janë 96% mbrojtëse kundër shtrimit në spital me variantin Delta dhe 88% efektive kundër infeksionit simptomatik.

Kohët e fundit, Izraeli raportoi të dhëna që sugjerojnë se mbrojtja prej infeksionit të butë Delta, ka rënë më poshtë deri në 64%. Por mbrojtja ndaj sëmundjeve të rënda megjithatë ka mbetur e lartë.

Ka më pak informacione në lidhje me atë se sa e sulmojnë vaksinat e tjera variantin Delta. Tajlanda njoftoi këtë javë se punëtorëve shëndetësorë që kishin marrë dy doza të një vaksine kineze, do t’u jepet një dozë përforcuese e bërë nga AstraZeneca.

A mund të kenë nevojë disa njerëz për përforcues përpara të gjithë popullsisë?

Me sa duket, kjo është e mundur. Izraeli sapo ka filluar shpërndarjen e dozave të treta të vaksinës Pfizer te marrësit e transplantimit dhe pacientët e tjerë me sistem të dobët imunitar. Arsyeja është se njerëzit që marrin barna të caktuara që dobësojnë imunitetin, nuk reagojnë aq fort ndaj çdo vaksine dhe jo vetëm vaksinave kundër COVID-19, sikur njerëzit e shëndetshëm.

Franca tashmë po aplikon një politikë të ngjashme të dozës së tretë për personat me imunitet të dëmtuar. Ndërkaq edhe pse nuk është e autorizuar në SHBA, disa marrës të transplantit, po kërkojnë një dozë të tretë me shpresë për më shumë mbrojtje.

Ende nuk është provuar nëse një dozë e tretë të ndihmon dhe nëse po, kush ka nevojë për një të tillë dhe kur. Studimi i parë i madh i strategjisë për këtë, po fillon në mijëra pacientë në Norvegji.

Continue Reading

Kujtesë

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 18 korrik 1993-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 Foto: Luftë nëpër rrugë – Rahoveci sot

 18 korrik 1994

Një grup serbësh rrahën më 14 korrik së paku 15 shqiptarë në Fushë të Kosovës 

Kryesia e Nëndegës së LDK-së në Fushë Kosovë njoftoi sot se më 14 korrik, pak pas orës 20;15 disa persona civilë serbë, pa kurrëfarë shkasi rrahën sëpaku 15 shqiptarë që po shetisnin në atë kohë.

Njoftohet se rrahja zgjati rreth 30 min. ndërsa ajo u organizua dhe u ekzekutua nga disa policë serbë që në ato momente ishin pa uniformë.

Njëri prej të rrahurve, i riu Rrahim Tërholli (1975) nga Fushë Kosova i dërgua në spital, por mjekët serbë nuk i dhanë ndihmë.

Nëndega e LDK-së në Fushë të Kosovës ka identifikuar deri më tash këta të rrahur: Ramadan Blakçori (1976), Rrahim Tërholli (1975), Ismet Pireva (1973), Afrim Ismaili (1973), Ahmet Zogiani (1951), Feride Zogiani (1956), Zojë Osmani (1973), Feti Osmani (1954), Drita Osmani (1969), Zija Selimi (1975), Rabije Osmani (1958), Ismet Avdiu (1955), Nazmie Avdiu (1932), Fatmir Avdiu (1971), Hamdi Lahu (1969), që të gjithë nga Fushë Kosova.

Dy orë më vonë policia serbe doli në vendin ku u rrahën shqiptarët dhe nisi fushatën e arrestimeve të të gjithë atyre që njëherë ishin rrahur nga policët e civilët serbë.

Afrim Ismajli dhe Ismet Pireva u mbajtën në polici deri në orën 03:00. Policia u tha atyre se shqiptarët e rrahur kishin dalur në rrugë gjojë për të kremtuar mbajtjen e suksesshme të Kuvendit II zgjedhor të LDK-së. Ata treguan se gjatë marrjes në pyetje ishin ofenduar nga policët serbë.

Dëshmitarët thonë se Nazmije Avdiu (1932), derisa po qëndronte para shtëpisë së saj, u rrah nga njëfarë Milovanoviqi i mbathur me çizme ushtarake.

Sipas disa dëshmitarëve, si akterë kryesor në këtë rahje ishin Dragan Radulloviq, Pera Millovanoviq – polic me rroba civile, Dragan Llakusheviq, Marko kovaqeviq – i punësuar në postën e Fushë Kosovës, Radulle Radojqiq, e tjerë.

Vlen të përkujtohet në fund se jo shumë larg vendit ku u rrahën këta shqiptarë, po mbahej Kuvendi II zgjedhor i LDK-së.

 

 

 

18 korrik 1995

Dhuna e përditshme në Kosovë

Gllogoc: – Më 17 korrik, sipas thirrjes së policisë u paraqit Rifat Bilalli, arsimtar nga Tërsteniku i Gllogocit. Gjatë kohës sa ai u mbajt në polici, u pyet rreth aktivitetit të tij politik në LDK. Njoftohet se ai është keqtrajtuar fizikisht në stacionin e policisë në Gllogoc, ndërsa u lirua me porosinë e policisë se do të thirret sërish.

Vushtrri: – Më 1 korrik, policia me pretekst të kërkimit të armëve, ishte në shtëpinë e Niman Sadikut (61) në rr. “Sh.Galica” në Vushtrri

Skënderaj: – Më 7 korrik, policia serbe e postkomandës së Runikut, me pretekst të kërkimit të armëve mori në shtëpinë e tyre Musli dhe Shaban Latifin nga Kllodernica e Skënderajt. Ata janë keqtrajtuar rëndë dhe janë urdhëruar që të paraqiten sërish në polici më 10 korrik.

Më 16 korrik, polcia serbe ishte në fshatin Brojë dhe nga disa fshatarë kërkoi që t’ua tregojnë shtëpinë e Hashim Thaçit mësimdhënës i historisë. Njoftohet se policia njërin nga fshatarët e keqtrajtoi fizikisht pse nuk diti t’ua tregojë shtëpinë e tij, ndërsa bëhet me dije se Hashim Thaçi tash një kohë jeton në Perëndim.

Më 11 korrik, tre policë serbë, në autobusin që qarkullonte në relacionin Skënderaj-Banjë, morën Naser Zekajn (1969). Ai me pretekst të kërkimit të armës u dërgua në postkomandën e policisë në Runik ku u mbajt rreth 3 orë dhe u keqtrajtua rëndë. Ai është urdhëruar që edhe sot të paraqitet në polici. Njoftohet se Naser Zekaj ka pësuar lëndime trupore.

Prizren: – Komisioni për Informim i Nëndegës së LDK-së në Dushanovë, njofton se policia serbe me pretekst të kërkimit të armëve nga 14 korriku bastisi dhjetë familje shqiptare.

Më 15 korrik, policia bastisi shëpitë e Azem e Skënder Çollakut, Rexhep Ndrecajt dhe Latif Morinës, ndërsa në pyetje për të njëjtin pretekst u mor Faik Çollaku, Ramiz Bytyçi dhe Bahti Hoxha. Po këtë ditë në shtëpinë e tij u mor edhe Mehdi Balaj nga Prizreni. Atij iu la thirrja që të paraqitet sërish sot në polici.

Ndërkaq dje në organet e policisë është keqtrajtuar rëndë Osman Hodaj nga Gjonaj i Prizrenit. Ai është marrë në orët e mbrëmjes me të njejtin pretekst, ndërsa ende nuk është liruar.

 

 18 korrik 1997

Policia serbe pengon korrje-shirjet në Panorc të Malishevës

Pardje, në fshatin Panorc, njëfar Ceroviçi, zëvendëskomandant i policisë serbe në Rahovec, iu kërcënua autokombajnerit Sheremet Ibrahimi, që t’i ndërprejë korrje-shirjet, pasi ai nuk ka marrë lejen nga organet e instaluara serbe në Rahovec, njofton KI i Degës së LDK-së në Malishevë.

Ibrahimi u urdhërua që të paraqitet sot në stacionin e policisë serbe në Rahovec.

 

18 korrik 1998

Mbrëmë dhe sot luftë nëpër rrugët e Rahovecit

Dje në orën 17:30, forcat serbe provokuan një konflikt masiv në qytetin e Rahovecit. Në këtë kohë është gjetur një kufomë e paidentifikuar te vendi i quajtur Rrasat, në hyrje të Rahovecit te udhëkryqi për në Malishevë. Një patrullë e policisë, duke shkuar në drejtim të vendit ku ishte parë kufoma, provokoi njerëzit duke shtënë me armë. Krismat e armëve dhe shkëmbimi i zjarrit është përhapur në krejt qytetin dhe ka zgjatur deri në orën 23:00. Mbrëmë në orën 21:00 është ndërprerë rryma elektrike.

Banorët e Rahovecit i thanë QIK-ut se sot në mëngjes përsëri ka të shtëna të shumta me armë në pjesë të ndryshme të qytetit, ndërsa njerëzit janë strehuar nëpër bodrume.

Dëshmitarët e përshkruajnë gjendjen në këtë qytet si gjendje lufte nëpër rrugë. Deri më tash nuk ka të dhëna për të vrarë e të plagosur.

Komuna e Rahovecit ka rreth 60. 000 banorë, ndërsa 92% e popullsisë janë shqiptarë. Vetë qyteti ka 20 000 banorë. Shqiptarët përbëjnë mbi 80% të popullsisë së tij.

 

 

Në Zym të Opojës u vra Hashim Ejupi

Gjatë sulmit të mbrëmshëm serb mbi fshatin Zym të Opojës u vra i riu Hashim Halit Ejupi (19) nga ky fshat.

Ai u qëllua për vdekje nga forcat ushtarake serbe, derisa po qëndronte në ballkonin e shtëpisë së tij, rreth orës 22. 30.

KI i Degës së LDK-së në Dragash njofton se gjatë sulmit që zgjati rreth dy orë me predha u qëlluan dhe u dëmtuan shumë shtëpi.

Pas sulmit, gjatë orëve të natës, banorët e fshatit Zym u larguan nga shtëpitë e tyre dhe u vendosën në fshatra të tjera.

Fsahati vazhdon të mbahet në rrethim të plotë nga forcat serbe, të cilat janë vendosur edhe në varreza, ku kanë hapur llogore.

Për këtë shkak, tash për tash nuk dihet ku e kur do të bëhet varrimi i djaloshit të vrarë.

Në tërë rrethin e Opojës, ku ditëve të fundit janë stacionuar forca të mëdha policoro-ushtarake, është mjaft e rëndë.

 

Gjendje dramatike në kufirin Shqipëri – Kosovë, së paku 30 shqiptarë u plagosën nga granatat serbe që ranë në territorin e Shqipërisë

Ministria e punëve të brendshme e Shqipërisë ka njoftuar se prej orës 02 pas mesnatës deri sot në mesditë disa granata të shkrepura nga forcat serbe kanë rënë në territorin e Shqipërisë, duke plagosur 19 vetë. Në njoftim nuk saktësohet se a bëhet fjalë për refugjatë nga Kosova. Të plagosurit janë bartur me helikopter në Tiranë.

Ndërsa Përfaqësia e Republikës së Kosovës në Tiranë, duke iu referuar burimeve të spitalit në Bajram Curr, tha se janë plagosur së paku 30 shqiptarë. Disa njoftime, të peverifikuara, flasin për një numër edhe më të madh të të plagosurve.

 

 

Continue Reading

Lajmet

Qeveria mban mbledhjen e 29-të elektronike, miraton disa vendime

Published

on

Qeveria në detyrë e Republikës së Kosovës ka mbajtur mbledhjen e saj të 29-të në formë elektronike, ku ka miratuar disa vendime që lidhen me infrastrukturën, arsimin dhe mbështetjen e sektorit të inovacionit dhe teknologjisë.

Vendimet kryesore:

  • Miratohet projekti për furnizimin me ujë në Leposaviq – Qeveria ka miratuar dhënien në shfrytëzim afatgjatë pa kompensim të pronave të menaxhuara nga Agjencia Pyjore e Kosovës për KRU “Mitrovica”, me qëllim realizimin e projektit për sigurimin e furnizimit me ujë të pijshëm në Komunën e Leposaviqit.
  • 255 mijë euro për tekstet e nxënësve shqiptarë në Luginën e Preshevës – Janë ndarë 255,153.45 euro për pajisjen me tekste mësimore në gjuhën shqipe për nxënësit shqiptarë në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë, për vitin shkollor 2025/2026.
  • 40 mijë euro për inovacionin dhe teknologjinë – Qeveria ka ndarë 40,000 euro për mbështetjen e organizimit të ngjarjeve ndërkombëtare në fushën e inovacionit, teknologjisë, ndërmarrësisë dhe transformimit digjital, me qëllim promovimin e Kosovës në arenën ndërkombëtare dhe forcimin e ekosistemit vendor.
    • 20,000 euro janë ndarë për FLOSSK – Free Libre Open Source Software Kosova.
    • 20,000 euro janë ndarë për Innovation Centre Kosovo (ICK)./A.K/

Continue Reading

Vendi

Prokuroria Speciale ngre aktakuzë ndaj gjashtë personave për krim të organizuar dhe vepra të tjera penale

Published

on

By

Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës ka dorëzuar aktakuzë në Gjykatën Themelore në Prishtinë ndaj gjashtë personave të identifikuar me inicialet A.H., L.D., M.D., Q.E., A.G. dhe F.O.

Të pandehurit akuzohen për shkak të dyshimit të bazuar se kanë kryer veprën penale “Pjesëmarrja ose organizimi i grupit kriminal të organizuar”.

Sipas njoftimit zyrtar të Prokurorisë, kjo akuzë ndërlidhet edhe me vepra të tjera penale, që përfshijnë “Veprimet përgatitore për vrasje të rëndë”, “Detyrimi”, “Zjarrvënia”, “Shkaktimi i rrezikut të përgjithshëm”, si dhe “Mbajtja në pronësi, kontroll ose posedim të paautorizuar të armëve”.

Continue Reading

Rajoni

Kosova dhe Mali i Zi nënshkruajnë marrëveshje për njohjen e identifikimit elektronik

Published

on

By

Kosova dhe Mali i Zi kanë nënshkruar një marrëveshje për njohjen e ndërsjellë të shërbimeve të besuara dhe identifikimit elektronik. Kjo marrëveshje synon të lehtësojë përdorimin e shërbimeve digjitale ndërmjet dy vendeve dhe të mbështesë bashkëpunimin në kuadër të transformimit digjital.

Ministri në detyrë i Digjitalizimit dhe Administratës Publike i Kosovës, Lulëzon Jagxhiu, deklaroi se ky dakordim përbën një hap në avancimin e transformimit digjital dhe integrimit evropian të Kosovës, duke vlerësuar gjithashtu marrëdhëniet bilaterale ndërmjet dy shteteve.

Nga ana tjetër, Ministri i Administratës Publike i Malit të Zi, Marash Dukaj, vlerësoi se marrëveshja do të sjellë përfitime të drejtpërdrejta për qytetarët, bizneset dhe procesin e përbashkët të integrimit në Bashkimin Evropian.

Ai shtoi se Mali i Zi synon që deri në fund të muajit tetor të nënshkruajë marrëveshje të ngjashme me të gjitha shtetet e Ballkanit Perëndimor. /Ekonomia Online/

Continue Reading

Të kërkuara