Kulturë

94 vjet nga vdekja e Mihal Gramenos, figurë kyçe në historinë e Shqipërisë moderne

Published

on

Sot, më 5 shkurt 2025, përkujtojmë 94-vjetorin e ndarjes nga jeta të atdhetarit të shquar, Mihal Grameno, një prej figurave më të shquara të atdhetarizmit shqiptar, publicist, shkrimtar dhe veprimtar i palodhur i lëvizjes patriotike dhe demokratike. Ai ka lënë një trashëgimi të paharrueshme në kulturën dhe historinë kombëtare.

Mihal Grameno lindi më 13 janar 1871 në qytetin e Korçës, një qytet i njohur për traditat e tij të forta patriotike dhe kulturore. Mësimet e para i mori në qytetin e lindjes, por në një moshë të re emigroi në Bukuresht të Rumanisë, ku u lidh ngushtësisht me shoqërinë patriotike shqiptare “Drita”. Kjo periudhë shënoi hapat e tij të parë në lëvizjen kombëtare, duke e lidhur fatin e tij me atë të Shqipërisë.

Në vitet 1907-1908, Mihal Grameno iu bashkua çetës së Çerçiz Topullit, duke marrë pjesë në luftën e ashpër për çlirimin e Shqipërisë, veçanërisht në jug të vendit. Ai u bë një nga luftëtarët e dalluar të kësaj çete, duke u angazhuar me pasion dhe guxim për idealin e lirisë dhe të bashkimit kombëtar. Kjo periudhë shënoi një moment të rëndësishëm të angazhimit të tij, i cili do të vazhdonte të ishte një qendër e rëndësishme e lëvizjes patriotike shqiptare.

Në vitin 1909, ai mori pjesë aktive në Kongresin e Manastirit, ku u arrit konsensusi për standardizimin e alfabetit të gjuhës shqipe, një hap i rëndësishëm në përpjekjet për ndihmën e identitetit kombëtar shqiptar. Kjo ishte një nga angazhimet e tij të shumta për forcimin e lidhjeve të shqiptarëve të të gjitha trevave dhe mbrojtjen e të drejtave të tyre.

Për një periudhë, midis viteve 1915 dhe 1919, Mihal Grameno jetoi në Amerikë, ku vazhdoi të angazhohej në mbështetje të lëvizjes atdhetare shqiptare. Ai punoi për ngritjen e ndërgjegjësimit dhe për të mbrojtur kauzën shqiptare, duke mobilizuar shqiptarët atje për të ndihmuar në realizimin e ëndrrës kombëtare për Shqipërinë e pavarur.

Mihal Grameno ishte gjithashtu një ndër novelistët e parë të letërsisë shqiptare. Vepra e tij letrare përfshin novela të njohura si “Oxhaku” (1909), “E puthura” dhe “Varri i Pagëzimit”. Këto vepra pasqyrojnë jo vetëm krijimtarinë e tij letrare, por gjithashtu ndihmojnë në shpalosjen e ndjeshmërisë së tij kombëtare dhe social-politike. Ai shkroi edhe dy vepra të tjera të rëndësishme: komedinë “Mallkimi i gjuhës shqipe” (1905) dhe dramën historike “Vdekja e Pirros” (1906), të cilat trajtojnë tema të thella patriotike dhe të identitetit kombëtar.

Përveç veprës së tij letrare, Mihal Grameno drejtoi gazetat e njohura të kohës, “Lidhja orthodhokse” (1909-1910) dhe “Koha” (1911-1926), ku përmes artikujve dhe shkrimeve të tij ai mbrojti me forcë idealet e demokracisë dhe të lirisë. Gazetat e tij ishin tribuna të fuqishme për diskutime dhe zhvillime të rëndësishme për çështjen kombëtare shqiptare.

Mihal Grameno vdiq në Korçë më 5 shkurt 1931, duke lënë një trashëgimi të pasur si një nga emrat më të shquara të lëvizjes atdhetare shqiptare dhe si një njeri që dha gjithçka për lirinë dhe pavarësinë e Shqipërisë. Sot, në këtë përvjetor të ndarjes së tij nga jeta, e kujtojmë dhe nderojmë me respekt dhe mirënjohje kontributin e tij të jashtëzakonshëm për atdhenë./UBTNews/

Continue Reading

Lajmet

Bogujevci: Shtëpia muze e Ymer Elshanit ruan kujtesën historike dhe letrare

Published

on

Ministrja e Kulturës, Saranda Bogujevci, ka vizituar shtëpinë muze të shkrimtarit Ymer Elshani në Korroticë të Poshtme, duke e cilësuar atë si një vend që ruan kujtesën, historinë dhe fjalën e shkruar.

Në vizitë ajo ishte e shoqëruar nga zëvendësministrja Nora Arapi-Krasniqi, drejtoresha e departamentit të trashëgimisë kulturore në MKT, Merita Augustini Ndrecaj, si dhe ekspertë të fushës së trashëgimisë kulturore.

Në shtëpinë muze, delegacioni u prit nga Teuta Elshani, vajza e shkrimtarit, e cila ndau rrëfime mbi jetën dhe veprën e tij, si dhe mbi historinë e familjes.

Sipas Ministrisë së Kulturës, shtëpia muze e Ymer Elshanit përfaqëson jo vetëm trashëgiminë letrare të një prej emrave më të rëndësishëm të letërsisë shqipe për fëmijë, por edhe kujtesën e 46 civilëve të vrarë në Masakrën e Poklekut, një ngjarje e rëndësishme historike.

Ky objekt kulturor vlerësohet si dëshmi e rëndësishme e kujtesës kolektive, ku historia, kultura dhe trashëgimia ndërthuren për brezat e tashëm dhe ata që do të vijnë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ambasada e Kosovës në Austri promovon vendin në “Garden Party” në Vjenë

Published

on

Ambasada e Republikës së Kosovës në Austri mori pjesë në edicionin e 25-të të “Garden Party”, një ngjarje e organizuar nga Forumi Ekonomik i Vjenës, e mbajtur në rezidencën e ambasadores së Bullgarisë në Vjenë.

Në këtë aktivitet morën pjesë përfaqësues diplomatikë, institucionalë, ekonomikë dhe kulturorë nga vendet anëtare të forumit, ku Kosova u prezantua me produkte ushqimore dhe verëra vendore, duke promovuar kulturën dhe potencialin ekonomik të vendit.

Sipas Ambasadës së Kosovës në Austri, prezantimi i Kosovës ngjalli interes të madh tek pjesëmarrësit, të cilët patën mundësinë të njihen më afër me traditat dhe ofertën ekonomike të vendit.

Në aktivitet morën pjesë edhe përfaqësues të Rrjetit të Bizneseve Shqiptare në Austri, të cilët promovuan mundësitë për bashkëpunim ekonomik dhe lidhje biznesi me partnerë ndërkombëtarë.

Mbrëmja u zhvillua në një atmosferë festive me program kulturor dhe muzikor, duke shërbyer si platformë për rrjetëzim dhe forcim të bashkëpunimit ndërmjet vendeve pjesëmarrëse.Albinfo.at/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Kori i Filharmonisë së Kosovës mbyll sezonin me koncertin “KOHË • FJALË • ANDRRA”

Published

on

Kori i Filharmonisë së Kosovës do ta përmbyllë sezonin artistik 2025/2026 me koncertin “KOHË • FJALË • ANDRRA”, një mbrëmje e veçantë që sjell në qendër fuqinë e tingullit, fjalës dhe imagjinatës.

Nën dirigjimin e Hajrullah Sylës dhe me solist violinistin Festim Fanaj, publiku do të ketë mundësinë të shijojë një program të pasur me vepra të kompozitorëve bashkëkohorë nga vende dhe kultura të ndryshme.

Koncerti do të mbahet më 25 qershor, duke filluar nga ora 19:30, në hollin e Bibliotekës Kombëtare “Pjetër Bogdani” në Prishtinë.

Me këtë koncert, Kori i Filharmonisë së Kosovës mbyll një tjetër sezon të suksesshëm artistik, duke ftuar dashamirët e muzikës në një udhëtim të veçantë përmes tingujve dhe emocioneve./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Përurohet “Oda e Zejtarëve” në Çarshinë e Vjetër të Gjakovës

Published

on

Në Çarshinë e Vjetër të Gjakovës është përuruar “Oda e Zejtarëve”, një projekt i dedikuar promovimit të zejeve tradicionale dhe ruajtjes së trashëgimisë kulturore të qytetit.

Lajmin e ka bërë të ditur kryetari i Komunës së Gjakovës, Ardian Gjini, i cili ka vlerësuar rëndësinë e këtij investimi për zhvillimin kulturor dhe turistik të komunës.

“Sot, në Çarshinë e Vjetër të Gjakovës, përuruam Odën e Zejtarëve – një projekt i veçantë për qytetin dhe trashëgiminë tonë kulturore”, ka deklaruar Gjini.

Sipas tij, projekti do t’u shërbejë zejtarëve lokalë si një hapësirë e dedikuar për promovimin e zejeve tradicionale, ndërsa të rinjtë dhe vizitorët do të kenë mundësi të njihen më nga afër me këtë pjesë të rëndësishme të trashëgimisë kulturore.

Investimi është realizuar në kuadër të projektit “Ndërlidhja e turizmit përmes trashëgimisë kulturore dhe zgjidhjeve inteligjente në Lezhë dhe Gjakovë”, i financuar nga Programi IPA Cross-Border Shqipëri–Kosovë.

Kryetari Gjini ka theksuar se zhvillimi i turizmit dhe fuqizimi i ofertës kulturore të Gjakovës mbeten ndër prioritetet kryesore të qeverisjes lokale./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara