Profesori i Fakultetit të Muzikës Moderne, Prodhimit Digjital dhe Menaxhmentit në UBT, Liburn Jupolli, ka realizuar muzikën origjinale dhe sound design-in për Pavijonin e Republikës së Kosovës në edicionin e 61-të të Bienales së Artit në Venecia, një nga ngjarjet më të rëndësishme ndërkombëtare të artit bashkëkohor.

Kosova në këtë edicion të La Biennale di Venezia 2026 përfaqësohet nga artisti Brilant Milazimi me projektin “Hard Teeth / Dhëmbë të Fortë”, i cili prezantohet në kuadër të konceptit kuratorial “In Minor Keys”.

Puna artistike e profesorit Jupolli është zhvilluar në dialog të afërt me konceptin artistik të ekspozitës, materialitetin e veprave dhe përvojën hapësinore të pavijonit. Muzika dhe dizajni zanor janë konceptuar jo vetëm si element shoqërues, por si pjesë organike e narrativës artistike, duke krijuar një hapësirë të kujtesës, tensionit, transformimit dhe reflektimit emocional.

Kompozicioni ndërtohet mbi një ndërthurje mes pianos, lahutës, elektronikës dhe tingullit trupor, ku secili element trajtohet si një identitet më vete artistik dhe akustik. Pianoja shfaqet si strukturë rezonante, lahuta si prani historike dhe ekspresive, elektronika si fushë transformimi tingullor, ndërsa efekti live i “teeth grinding” trajtohet si gjest fizik dhe emocional njerëzor.

Procesi krijues ka përfshirë kompozim instrumental, trajtim elektroakustik, live-electronics për piano dhe lahutë, regjistrim, përpunim të tingullit, kompozim hapësinor dhe sound design.

Në kuadër të këtij bashkëpunimi ndërkombëtar, Jupolli ka bashkëpunuar ngushtë me artistin Brilant Milazimi, kuratorin José Esparza Chong Cuy, komisioneren Hana Halilaj, si dhe me Galeria Kombëtare e Kosovës.

Ky projekt përfaqëson një sukses të rëndësishëm profesional dhe artistik për profesorin Liburn Jupolli, por edhe një dëshmi të angazhimit të UBT-së në zhvillimin e praktikave bashkëkohore artistike dhe kreative që arrijnë prezantim në platformat më prestigjioze ndërkombëtare.

Përmes këtij projekti, UBT vazhdon të dëshmojë rolin e tij në mbështetjen e krijuesve dhe profesionistëve që kontribuojnë në afirmimin ndërkombëtar të artit dhe kulturës së Kosovës.

Në kuadër të programit Ditët e Artit dhe Dizajnit 2026, që po zhvillohet në UBT, Fakulteti i Artit dhe Dizajnit organizon një nga ngjarjet më të veçanta artistike dhe akademike të këtij edicioni, duke sjellë një mbrëmje që ndërthur muzikën, filmin, artin skenik dhe reflektimin shkencor në një platformë unike kulturore.

Më 8 maj 2026, në ambientet e UBT, do të promovohet albumi pianistik i pianistes së njohur Ardita Bufaj, me titull “Eko e një kohe të largët”, një projekt artistik që sjell për publikun interpretimin e kolonave zanore të filmave të kompozitorit Haig Zacharian, duke rikthyer përmes pianos emocione, kujtesë artistike dhe dimensione të veçanta të trashëgimisë muzikore filmike.

Ky promovim përfaqëson një përvojë artistike të rrallë, ku muzika pianistike shndërrohet në urë lidhëse ndërmjet kujtesës, artit vizual dhe ndjeshmërisë bashkëkohore, duke e vendosur publikun përballë një dialogu të thellë mes tingullit dhe narrativës filmike.

Në të njëjtën mbrëmje do të promovohet edhe libri “Opera – Koncept dhe Strukturë” nga Prof. Asoc. Dr. Holta Sina Kilica, një vepër akademike që trajton në mënyrë të thelluar dimensionet strukturore, estetike dhe konceptuale të operës, duke sjellë një kontribut të rëndësishëm në studimet muzikore dhe artistike.

Ky aktivitet multidimensional synon të krijojë një hapësirë të avancuar diskutimi mbi artin, muzikën dhe teorinë, përmes pjesëmarrjes së një paneli të përbërë nga emra të njohur të artit dhe akademisë, përfshirë Haig Zacharian, Ardita Bufaj, Holta Sina Kilica, Indira Çipa, Dafina Zeqiri, Korab Shaqiri, Armend Xhoni dhe Xhovana Marku.

Përmes këtij organizimi, Fakulteti i Artit dhe Dizajnit në UBT vazhdon të dëshmojë misionin e tij për të promovuar aktivitete që tejkalojnë format tradicionale të edukimit, duke krijuar ura mes praktikës artistike, kërkimit akademik dhe përvojës kulturore ndërkombëtare.

Piktura sfiduese Les Demoiselles d’Avignon është urryer dhe dashuruar gjerësisht, duke mbetur debatueshme përgjatë dekadave. Një shekull pasi u krijua nga Picasso, artisti i vlerësuar amerikan Henry Taylor e ka riinterpretuar dhe sfiduar këtë vepër – dhe versioni i tij tani ndodhet në qendër të një ekspozite madhore në Muzeun Picasso në Paris.

Në vitin 1907, Pablo Picasso ftoi një rreth të ngushtë artistësh dhe miqsh në studion e tij në Paris. Ai dëshironte t’u tregonte një pikturë në të cilën kishte punuar për gjashtë muaj. Thuajse unanimisht, reagimi i kolegëve të tij ishte tronditje, tmerr dhe dëshpërim. Piktorit francez Georges Braque i mbetet fjala se e krahasoi përvojën me “pirjen e benzinës”, ndërsa thuhet se Henri Matisse i quajti gratë në pikturë “të shëmtuara”. Vepra nuk do të ekspozohej publikisht deri në vitin 1916, pothuajse një dekadë më vonë.

Më shumë se një shekull më vonë, ajo është bërë një nga punët më të njohura dhe më kontradiktore të Picassos. Ajo gjithashtu është riinterpretuar nga piktori i mirënjohur amerikan Henry Taylor. Versioni i tij është i ekspozuar aktualisht në një ekspozitë të rëndësishme në Muzeun Kombëtar Picasso në Paris, ku Taylor thekson një pikë kyçe rreth pikturës origjinale: ajo i detyrohet artit afrikan shumë më tepër sesa Picasso dëshironte të pranonte.

Piktura që Picasso u kishte treguar kolegëve të tij ishte Les Demoiselles d’Avignon (1907), një pikturë e madhe me vaj në të cilën pesë gra nudo në një shtëpi publike në Barcelonë kërkojnë vëmendjen e shikuesit. Dy prej grave kanë fytyra që ngjasojnë me maska, tri prej tyre vështrojnë drejtpërdrejt vëzhguesin, dhe të gjitha kanë trupa të thyer e të shkëputur. Kjo vepër shënoi një kthesë të mprehtë në rrugëtimin krijues të Picassos dhe një largim dramatik nga normat artistike të asaj kohe.

Mbrëmja e parë e baletit “Zëri i saj”, dedikuar ikonës së muzikës shqiptare Nexhmije Pagarusha, u përcoll me emocione të forta dhe duartrokitje të gjata nga publiku në Atelienë e Pallatit të Rinisë dhe Sportit në Prishtinë.

Shfaqja u realizua nga Opera e Kosovës në bashkëpunim me Ansamblin Kombëtar të Këngëve dhe Valleve “Shota” dhe Shkollën e Mesme të Muzikës “Prenk Jakova” – drejtimi balet, duke sjellë në skenë një homazh artistik për “Bilbilin e Kosovës”.

Organizatorët falënderuan publikun, artistët dhe bashkëpunëtorët për kontributin në realizimin e kësaj mbrëmjeje të veçantë, ndërsa interpretimet e artistëve dhe nxënësve të baletit u vlerësuan për ndjeshmërinë dhe fuqinë artistike.

Baleti “Zëri i saj” vazhdon edhe me natën e dytë, duke premtuar një tjetër mbrëmje të mbushur me art dhe emocion.