Kulturë

5 vjet nga humbja e aktorit të madh të skenës dhe ekranit, Xhevdet Ferri

Published

on

Janari i vitit 2025 shënon 5 vjet nga ndarja e parakohshme nga jeta e aktorit të paharruar të skenës dhe ekranit, Xhevdet Ferri. Humbja e tij, më 16 janar 2020, ishte një tronditje e madhe për të gjithë ata që e njihnin dhe e vlerësonin talentin e tij të jashtëzakonshëm. Xhevdet Ferri ishte një nga emrat më të dashur dhe më të respektuar të artit shqiptar, një figurë që do të mbetet e paharruar përmes roleve të tij të paharrueshme në kinema dhe teatër.

Xhevdet Ferri lindi në qytetin e Durrësit, më 26 nëntor 1960, dhe kaloi një jetë të pasur me arritje artistike dhe pedagogjike, deri sa u nda nga jeta në moshën 59-vjeçare nga një sëmundje e rëndë. I njohur nga të gjithë me emrin “Xhoda”, ai mori shpejt vëmendjen dhe respektin e kolegëve dhe studentëve që e konsideronin një model të profesionalizmit dhe përkushtimit. Pas diplomimit në degën e artit dramatik të Akademisë së Arteve të Bukura në vitin 1982, Xhevdeti vazhdoi të kontribuonte në edukimin e brezave të rinj, duke shërbyer si pedagog dhe më pas si Dekan i Fakultetit të Artit Skenik.

Gjatë karrierës së tij të pasur artistike, Xhevdet Ferri interpretroi rreth 30 role në teatër dhe kinema, por ai është veçanërisht i njohur për performancat e tij të shkëlqyera në ekranin e kinemasë shqiptare. Mes roleve të tij më të njohura janë ato në filmat si “Përrallë nga e kaluara” (1987), “Dasma e Sakos” (1998), “Treni niset në shtatë pa pesë” (1988), “Gjoleka – djali i Abazit” (2006), “Vitet e pritjes”, “Dhe vjen një ditë”, “Besa e Kuqe”, dhe shumë të tjera. Ai ishte i njohur për natyrshmërinë dhe thellësinë e karaktereve që krijonte, duke i dhënë një identitet të veçantë çdo roli që interpretonte. Për rolin e tij në filmin “Dhe vjen një ditë”, Xhevdet Ferri u nderua me medaljonin e Festivalit të Filmit në vitin 1986.

Xhoda, përveç angazhimeve të tij si aktor, luajti një rol të rëndësishëm edhe në fushën e menaxhimit të arteve. Ai ishte drejtor i Qendrës Kombëtare të Kinematografisë gjatë dy periudhave, nga 1995 deri në 1999 dhe më pas nga 2006, dhe drejtoi Teatrin Kombëtar nga vitet 1999 deri në 2001. Po ashtu, ai ishte një nga bashkëthemeluesit e Shoqatës së Kineastëve Shqiptarë dhe shërbeu si kryetar i saj në vitet e para. Xhevdet Ferri ishte gjithashtu i angazhuar në politikë si deputet i Partisë Demokratike në vitet 1996-1998. Përveç karrierës së tij artistike dhe menaxhuese, ai u specializua në fushën e menaxhimit të institucioneve artistike në Amsterdam dhe Oxford.

Jeta e Xhevdet Ferrit ishte gjithashtu e lidhur ngushtë me artin dhe jetën private të bashkëshortes së tij, aktoren Rozeta Ferri, me të cilën kishte një vajzë, Borën. Xhoda ka lënë një boshllëk të madh, por edhe një pasuri të çmuar trashëgimie, përmes pasurimit të artit shqiptar dhe ndikimit të tij në breza të tërë artistësh dhe profesionistësh të rinj.

Edhe pse është larguar nga jeta, Xhevdet Ferri mbetet një figurë e paharruar dhe një simbol i përkushtimit ndaj artit, një ikonë e skenës dhe ekranit shqiptar, dhe një shëmbëlltyrë për ata që duan të ndjekin rrugën e pasionit dhe artit. Pas pesë vjetësh, kujtimi për të do të jetojë përjetësisht, duke u ripërsëritur në çdo shfaqje, film dhe bisedë për kulturën dhe artin shqiptar./UBTNews/

 

 

 

Lajmet

Zbulime të reja arkeologjike në Istog, gjendet banesë 3.900-vjeçare në Pepaj

Published

on

Zëvendësministrja e Kulturës, Nora Arapi Krasniqi, ka vizituar lokalitetin arkeologjik të Pepajt në Lubozhdë të Istogut, ku po zhvillohen gërmime në kuadër të bashkëpunimit ndërmjet Institutit Arkeologjik të Kosovës dhe Universitetit të Miçiganit.

Sipas njoftimit, lokaliteti prehistorik, i banuar që nga fundi i Epokës së Hershme të Bronzit, po sjell rezultate të rëndësishme shkencore.

Gjatë hulumtimeve është zbuluar një banesë e datuar rreth vitit 1900 para erës sonë, e cila ofron njohuri të reja për jetën dhe organizimin e komuniteteve që kanë jetuar në këtë zonë mijëra vjet më parë.

Nga Ministria e Kulturës është vlerësuar rëndësia e këtij projekti, i cili dëshmon rolin e bashkëpunimit ndërkombëtar në kërkimin shkencor, si dhe kontributin e studentëve dhe studiuesve të rinj në ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore. /A.K/

Continue Reading

Lajmet

Baleti Kombëtar i Kosovës prezanton shfaqjen “Terminal” në festivalin ndërkombëtar në Austri

Published

on

Baleti Kombëtar i Kosovës do të prezantojë shfaqjen “Terminal” në kuadër të edicionit të 35-të të Festivalit Ndërkombëtar Internationale Bühnenwerkstatt und Tanztheater, që mbahet në Graz të Austrisë.

Shfaqja, me koreografi nga Evgeny Kozlov dhe Romane Petite, do të vihet në skenë më 15 korrik 2026, me ftesë të organizatorëve të festivalit.

Pjesëmarrja në këtë ngjarje ndërkombëtare përfaqëson një mundësi të rëndësishme për promovimin e artit skenik dhe krijimtarisë koreografike të Kosovës para publikut ndërkombëtar.

Festivali Internationale Bühnenwerkstatt und Tanztheater konsiderohet një nga ngjarjet e rëndësishme artistike që mbledh artistë dhe trupa të vallëzimit nga vende të ndryshme të botës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Galeria Kombëtare rihapet më 9 korrik me ekspozitën “Jo gjithë njerëzit ekzistojnë në të Tashmen e njëjtë”

Published

on

Galeria Kombëtare e Kosovës ka njoftuar se më 9 korrik 2026, në orën 19:00, do të rihapë dyert për publikun pas rinovimit dhe rikonfigurimit të plotë të hapësirave ekspozuese.

Rihapja do të shënohet me ekspozitën grupore “Jo gjithë njerëzit ekzistojnë në të Tashmen e njëjtë”, e cila përuron një fazë të re në zhvillimin institucional dhe infrastrukturor të Galerisë.

Sipas njoftimit, projekti përfshin edhe krijimin e hapësirës së parë për ruajtjen e koleksionit të Galerisë, me synim konservimin, studimin dhe riinterpretimin e veprave artistike.

Ekspozita do të sjellë një përzgjedhje të gjerë artistësh nga breza të ndryshëm të artit në Kosovë dhe rajon, duke krijuar dialog ndërmjet praktikave dhe qasjeve të ndryshme artistike.

Në kuadër të ceremonisë së rihapjes do të prezantohet edhe një performancë artistike nga Oda Haliti, ndërsa dizajni grafik i projektit është realizuar nga Studio Permanentis./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Shënohet 90-vjetori i lindjes së akademikut Rexhep Qosja

Published

on

Sot shënohet 90-vjetori i lindjes së akademikut, shkrimtarit, studiuesit dhe kritikut letrar Rexhep Qosja, një prej figurave më të shquara të kulturës dhe mendimit shqiptar.

Rexhep Qosja lindi më 25 qershor 1936 në Vuthaj të Malit të Zi. Arsimin fillor e kreu në vendlindje dhe në Guci, ndërsa Shkollën Normale e përfundoi në Prishtinë. Studimet për Gjuhë dhe Letërsi Shqipe i kreu në Universitetin e Prishtinës, ku diplomoi në vitin 1964.

Gjatë karrierës së tij, ai dha një kontribut të jashtëzakonshëm në fushën e albanologjisë, historisë së letërsisë dhe kritikës letrare, duke vepruar si profesor universitar, studiues dhe drejtor i Institutit Albanologjik të Prishtinës.

Qosja është autor i dhjetëra veprave letrare dhe shkencore, ndër të cilat veçohen romanet “Vdekja më vjen prej syve të tillë”, “Një dashuri dhe shtatë faje”, “Nata është dita jonë” dhe “Bijtë e askujt”, si dhe studimet “Historia e letërsisë shqipe – Romantizmi”, “Anatomia e kulturës” dhe “Çështja shqiptare – historia dhe politika”.

Për kontributin e tij në kulturë, letërsi dhe shkencë, ai u nderua me çmime dhe mirënjohje të shumta, ndërsa në vitin 2000 u dekorua me titullin “Nderi i Kombit”.

Edhe pas ndarjes nga jeta më 23 prill 2026, Rexhep Qosja mbetet një nga figurat më të rëndësishme të mendimit intelektual dhe letërsisë shqiptare, ndërsa vepra e tij vazhdon të studiohet dhe të frymëzojë breza të tërë lexuesish dhe studiuesish./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara