Kulturë

5 vjet nga humbja e aktorit të madh të skenës dhe ekranit, Xhevdet Ferri

Published

on

Janari i vitit 2025 shënon 5 vjet nga ndarja e parakohshme nga jeta e aktorit të paharruar të skenës dhe ekranit, Xhevdet Ferri. Humbja e tij, më 16 janar 2020, ishte një tronditje e madhe për të gjithë ata që e njihnin dhe e vlerësonin talentin e tij të jashtëzakonshëm. Xhevdet Ferri ishte një nga emrat më të dashur dhe më të respektuar të artit shqiptar, një figurë që do të mbetet e paharruar përmes roleve të tij të paharrueshme në kinema dhe teatër.

Xhevdet Ferri lindi në qytetin e Durrësit, më 26 nëntor 1960, dhe kaloi një jetë të pasur me arritje artistike dhe pedagogjike, deri sa u nda nga jeta në moshën 59-vjeçare nga një sëmundje e rëndë. I njohur nga të gjithë me emrin “Xhoda”, ai mori shpejt vëmendjen dhe respektin e kolegëve dhe studentëve që e konsideronin një model të profesionalizmit dhe përkushtimit. Pas diplomimit në degën e artit dramatik të Akademisë së Arteve të Bukura në vitin 1982, Xhevdeti vazhdoi të kontribuonte në edukimin e brezave të rinj, duke shërbyer si pedagog dhe më pas si Dekan i Fakultetit të Artit Skenik.

Gjatë karrierës së tij të pasur artistike, Xhevdet Ferri interpretroi rreth 30 role në teatër dhe kinema, por ai është veçanërisht i njohur për performancat e tij të shkëlqyera në ekranin e kinemasë shqiptare. Mes roleve të tij më të njohura janë ato në filmat si “Përrallë nga e kaluara” (1987), “Dasma e Sakos” (1998), “Treni niset në shtatë pa pesë” (1988), “Gjoleka – djali i Abazit” (2006), “Vitet e pritjes”, “Dhe vjen një ditë”, “Besa e Kuqe”, dhe shumë të tjera. Ai ishte i njohur për natyrshmërinë dhe thellësinë e karaktereve që krijonte, duke i dhënë një identitet të veçantë çdo roli që interpretonte. Për rolin e tij në filmin “Dhe vjen një ditë”, Xhevdet Ferri u nderua me medaljonin e Festivalit të Filmit në vitin 1986.

Xhoda, përveç angazhimeve të tij si aktor, luajti një rol të rëndësishëm edhe në fushën e menaxhimit të arteve. Ai ishte drejtor i Qendrës Kombëtare të Kinematografisë gjatë dy periudhave, nga 1995 deri në 1999 dhe më pas nga 2006, dhe drejtoi Teatrin Kombëtar nga vitet 1999 deri në 2001. Po ashtu, ai ishte një nga bashkëthemeluesit e Shoqatës së Kineastëve Shqiptarë dhe shërbeu si kryetar i saj në vitet e para. Xhevdet Ferri ishte gjithashtu i angazhuar në politikë si deputet i Partisë Demokratike në vitet 1996-1998. Përveç karrierës së tij artistike dhe menaxhuese, ai u specializua në fushën e menaxhimit të institucioneve artistike në Amsterdam dhe Oxford.

Jeta e Xhevdet Ferrit ishte gjithashtu e lidhur ngushtë me artin dhe jetën private të bashkëshortes së tij, aktoren Rozeta Ferri, me të cilën kishte një vajzë, Borën. Xhoda ka lënë një boshllëk të madh, por edhe një pasuri të çmuar trashëgimie, përmes pasurimit të artit shqiptar dhe ndikimit të tij në breza të tërë artistësh dhe profesionistësh të rinj.

Edhe pse është larguar nga jeta, Xhevdet Ferri mbetet një figurë e paharruar dhe një simbol i përkushtimit ndaj artit, një ikonë e skenës dhe ekranit shqiptar, dhe një shëmbëlltyrë për ata që duan të ndjekin rrugën e pasionit dhe artit. Pas pesë vjetësh, kujtimi për të do të jetojë përjetësisht, duke u ripërsëritur në çdo shfaqje, film dhe bisedë për kulturën dhe artin shqiptar./UBTNews/

 

 

 

Lajmet

Bibliotekës Kombëtare të Kosovës i shtohet botimi i ri “La Scanderbeide”

Published

on

Koleksioneve të Bibliotekës Kombëtare të Kosovës u është shtuar botimi i vitit 2025 i veprës “La Scanderbeide: Edizione integrale commentata” të Margherita Sarrocchi-t.

Botimi është përgatitur nga Olimpia Gargano dhe është publikuar nga Centro di Cultura e Storia Amalfitana, në serinë Biblioteca Amalfitana.

“La Scanderbeide” konsiderohet një vepër e rëndësishme e letërsisë italiane të shekullit XVII dhe poema e parë epike e shkruar nga një grua në letërsinë italiane të asaj periudhe. Vepra e Sarrocchi-t e vendos figurën e Gjergj Kastriotit – Skënderbeut në kontekstin e letërsisë evropiane dhe dëshmon jehonën e tij përtej botës shqiptare.

Botimi i vitit 2025 ka rëndësi të veçantë pasi sjell një edicion të ri dhe më të qasshëm të veprës për lexuesit dhe studiuesit.

Sipas Bibliotekës Kombëtare të Kosovës, ky pasurim i koleksioneve përbën një burim me interes të veçantë për studiuesit e letërsisë, historisë, albanologjisë dhe marrëdhënieve kulturore shqiptaro-italiane./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“Natyra pa njeri” e Violeta Xhaferit ekspozohet në Galerinë Kombëtare të Kosovës

Published

on

Galeria Kombëtare e Kosovës po prezanton pikturën “Natyra pa njeri” (2021) të artistes Violeta Xhaferi, në kuadër të ekspozitës “Jo gjithë njerëzit ekzistojnë në të Tashmen e njëjtë”, kuruar nga Hana Halilaj.

Praktika artistike e Xhaferit ndërthur pikturën me proceset tekstile, skenografinë dhe dizajnin e kostumeve, duke eksploruar natyrën, atmosferën dhe transformimin.

Instalacioni, i komisionuar për ekspozitën retrospektive të artistes në Galerinë Kombëtare të Kosovës në vitin 2023, përbëhet nga kanavaca të mëdha që krijojnë një peizazh të gjerë të imagjinuar.

Në pikturë shfaqen elemente të tilla si pyjet, zogjtë, drita në ndryshim dhe horizontet e thella, të cilat krijojnë një kalim të vazhdueshëm mes muzgut dhe agimit.

Artistja përdor ngjyrën tekstile drejtpërdrejt mbi sipërfaqen e kanavacës, duke zbardhur pjesë të caktuara dhe duke ndërhyrë me bojë tekstili për të ndërtuar kompozimin dhe atmosferën e veprës.

Kjo qasje lidhet edhe me përvojën e Xhaferit si dizajnere kostumesh në Teatrin Kombëtar të Kosovës, duke ndërthurur përvojën e saj në skenografi dhe kostumografi me praktikën e saj në pikturë.

Drita është një element thelbësor i instalacionit, duke ndikuar drejtpërdrejt në atmosferën dhe përjetimin e hapësirës së krijuar nga artistja.

Ekspozita “Jo gjithë njerëzit ekzistojnë në të Tashmen e njëjtë” do të qëndrojë e hapur në Galerinë Kombëtare të Kosovës deri më 26 gusht 2026.

Orari i vizitës:

E martë–e premte: 10:00–18:00
E shtunë–e diel: 10:00–17:00 /A.K/

Continue Reading

Lajmet

Kori kosovar Siparantum fiton tri çmime në festivalin ndërkombëtar në Malajzi

Published

on

Kori kosovar Siparantum ka fituar tri çmime në kuadër të “Malaysian Choral Festival 2026”, që po mbahet në Kuala Lumpur të Malajzisë.

Lajmin e ka bërë të ditur kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, i cili e ka vlerësuar këtë rezultat si një sukses të jashtëzakonshëm për korin dhe Kosovën.

Sipas Kurtit, Kori Siparantum është vlerësuar me Çmimin e Artë në kategorinë B4 – Ansambël Vokal, Çmimin e Artë në kategorinë A5 – Kor i Përzier, si dhe me Çmimin Special për Skenografi/Koreografi Kreative në kategorinë A5.

Kurti ka thënë se këto çmime dëshmojnë punën, talentin dhe përkushtimin e Korit Siparantum, si dhe përfaqësimin dinjitoz të Kosovës në skenën ndërkombëtare të muzikës korale.

Ai ka uruar korin, si dhe kompozitorin dhe dirigjentin Memli Kelmendi, duke theksuar se suksese të tilla janë edhe shtysë për institucionet që të vazhdojnë mbështetjen për artin dhe kulturën./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“Dance in August” sjell në Berlin një udhëtim përmes trupit, natyrës dhe rezistencës

Published

on

Festivali ndërkombëtar “Dance in August” në Berlin po vazhdon me një program që sjell në skenë koreografi nga kultura dhe vende të ndryshme, duke e trajtuar vallëzimin si një hapësirë ku ndërthuren natyra, kujtesa, frika dhe rezistenca.

Në javën e parë të festivalit, publiku është njohur me vepra nga Portugalia, Greqia, Tajvani dhe Rumania. Pavarësisht dallimeve në stil dhe tematikë, disa prej tyre i bashkon përballja e trupit me një realitet gjithnjë e më të pasigurt.

Një nga produksionet e spikatura është “Sounding Light” nga Cloud Gate Dance Theatre of Taiwan, me koreografi të Cheng Tsung-lung. Vepra, e frymëzuar nga natyra, mitologjia dhe figurat e luftëtarëve, sjell në skenë 12 valltarë që në fillim shfaqen si një formacion i heshtur, duke krijuar imazhe që kujtojnë shkëmbinjtë, ujëvarat dhe peizazhet natyrore.

Përmes tingujve të minimalizuar dhe lëvizjeve që evokojnë valët, erën dhe fluturimin, shfaqja ndërton një lidhje të drejtpërdrejtë mes trupit dhe natyrës.

Natyra është në qendër edhe të “The Choreography of Water” të koreografes rumune Simona Deaconescu, ku uji bëhet pjesë e performancës përmes tubave, enëve dhe balonave prej qelqi.

Ndërkohë, ndër veprat që kanë sjellë më shumë energji në skenë janë “It’s the end of the amusement phase” e koreografes greke Chara Kotsali dhe “F*cking Future” e koreografit portugez Marco da Silva Ferreira.

Në veprën e Kotsalit, vallëzimi lëviz mes utopisë dhe distopisë, ndërsa flamujt, pankartat dhe ndryshimet e kostumeve shoqërojnë një performancë që kalon nga shpresa te zhgënjimi.

Ndërsa në “F*cking Future”, Ferreira krijon një univers futurist ku tetë valltarë lëvizin në formacione të ngjeshura, duke alternuar marshimin, paradën dhe energjinë e një rave. Trupi paraqitet njëkohësisht si i fuqishëm dhe i cenueshëm, i disiplinuar dhe rebel.

Në fund, performanca merr edhe një dimension politik dhe shoqëror, duke trajtuar identitetin, normat dhe nevojën për të mbrojtur kulturën përballë përjashtimit.

“Dance in August” do të vijojë në Berlin deri më 29 gusht, me një program ndërkombëtar që e përdor vallëzimin jo vetëm si spektakël, por edhe si gjuhë për të folur për frikën, shpresën, trupin dhe rezistencën./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara