Lajmet

​25 vjet nga publikimi i raportit ‘Java e terrorit në Drenicë’

Në këtë raport, i cili u publikua më 8 shkurt 1999, përshkruhet se si forcat speciale serbe kah fundi i shtatorit 1998 masakruan 21 civilë në Abri e Epërme.

Published

on

Organizata amerikane për të Drejtat e Njeriut “Human Rights Watch “, 25 vjet më parë publikoi raportin me titull “Java e terrorit në Drenicë.”

Në këtë raport, i cili u publikua më 8 shkurt 1999, përshkruhet se si forcat speciale serbe kah fundi i shtatorit 1998 masakruan 21 civilë në Abri e Epërme, dhe vranë 13 burra në fshatin e afërt Golluboc.

Ekstrakt nga Raporti i Vëzhguesve për të Drejtat e Njeriut – Java e terrorit në Drenicë: Shkeljet e ligjeve humanitare në Kosovë

Luftimet në Abri të Epërme. Kah mesi i korrikut, 1998, armata jugosllave dhe policia serbe filluan një ofensivë të përgjithshme kundër UÇK-së. Ajo pothuaj kishte humbur kontrollin, sipas një vlerësimi, në mbi një të tretën e territorit të Kosovës. Ofensiva që shoqërohej nga artileria e rëndë, tanket, forcat ajrore, pati efekt të lartë në detyrimin e forcave të UÇK-së për t’u tërhequr nga shumica e pozicioneve të tyre drejt maleve mes drunjsh.

Dhe në fund të kësaj ofensive, vetëm pak luftëtarë të UÇK-së u vranë apo u zunë rob. Vuajtjet më të mëdha i përjetoi popullata civile shqiptare, që jetonte në zonat e luftimeve. Më shumë se dyqind fshatra janë shkatërruar dhe së pakut 300 mijë njerëz kanë mbetur pa strehë. Shumica e më se 2.000 të vrarëve gjatë shtatorit janë civilë. Rreziku që u kanosej civilëve në Kosovë ishte artikuluar në një qëndrim publik të Komitetit Ndërkombëtar të Kryqit të Kuq lëshuar në shtator: “Në momentin e tanishëm mbretëron gjendje e rënd dhe e pandryshueshme për disa javë me radhë. Dhjetëra e mijëra civilë janë në rreth të hekurt të sulmeve dhe të zhvendosur nga trojet e veta. Ata i janë ekspozuar dhunës, madje u kërcënohet edhe jeta, shkatërrimi i shtëpive, ndarja nga familjet dhe abduksioni.

Mijëra sish nuk kanë vend ku të strehohen as të kërkojnë vetëmbrojtje…”Nga mesi i shtatorit, presioni ndërkombëtar ndaj Millosheviqit për të ndërprerë këtë ofensivë ishte rritur. Por, tashmë qeveria kishte arritur të shkatërrojë qendrat dhe vendqëndrimet e UÇK-së, duke i shtyrë ata drejt maleve. Veprimet shkatërruese kishin ngelur pambaruar edhe në një zonë të rëndësishme; Drenicën, pjesën qendrore të Kosovës, ku kishin zënë vend luftimet më të shumta mes UÇK-së dhe forcave të qeverisë. Dyshohej se ditët finale të ofensivës ishin kalkuluar me kujdes.

Millosheviq dhe krerët e tij ushtarak e dinin se kishin pak kohë për ta kompletuar objektivin e tyre në Kosovë e pastaj për të manipuluar me një kërkesë për tërheqje rapide të forcave nga Kosova, siç kërkon perëndimi. Fshati Abri e Epërme gjendet në territorin e komunës së Gllogovcit të Drenicës. Fshat i vjetër 500-vjeçar, që kishte rreth 300 shtëpi të ndara në disa komponime (lagje) të mëdha familjare, me fusha dhe drunj në mes tyre, llogaritur edhe lagjen Deliu dhe atë Hysenaj, të cilat zënë vend të posaçëm në këtë raport. Tri kilometra në veri, në maje të bregut gjendet Likoci, që ishte në shërbim të UÇK-së, por që nga 13 shtatori (1998 – Sh.B) ri-okupohet nga forcat jugosllave. Gjatë muajit shtator, forcat e qeverisë morën një ofensivë në regjionin e Drenicës që kishte për qëllim të dislokojë UÇK-në nga kjo trevë e fuqishme. Policia dhe ushtria sulmuan nga drejtimi i Klinës, në jugperëndim të Gllogovcit, pastaj edhe nga Qyçavica, malet në lindje dhe me efikasitet do t’i rrethojnë forcat e UÇK-së në bregun e Abrisë.

Duke iu referuar Naim Malokut, një komandues i UÇK-së dhe ish-oficer i armatës jugosllave i intervistuar nga “Nju Jork Times”, forcat jugosllave hasën në rezistencë të UÇK-së mes Abrisë dhe Likocit… Pas pushtimit të Likocit, forcat e serbe ishin nisur drejt Abrisë. Sipas Zejnije Deliut, që ishte me familjen e saj në Abri, në fillim të ofensivës, forcat e qeverisë filluan të bombardojnë lagjen Deliu nga Likoci që në mëngjes, rreth orës tetë, të premten, më 26 shtator, nga llojet më të ndryshme të artilerisë dhe mortajave. Shumica e banorëve të lagjes ishin strehuar në pyll, për t’u ikur granatimeve.

I vetmi civil që kishte ngelur në Lagje gjatë granatimeve ishte Bashkim Deliu, 21- vjeçar, që duhej të kujdesej për babanë e tij Fazliun, 94-vjeçar dhe invalid. Bashkimi sqaron se sulmet vazhduan sërish të shtunën në mëngjes, pasi në mbrëmjen e së premtes policët sërish ishin kthyer në Likoc. Gjysma e konvojit të tankeve në Likoc, që ishin rreth 68 gjithsej, kishin lëvizur në drejtim të lagjes Deliu.

Ata hidhnin pandërprerë gjyle nga topat e tankeve mbi lagjen tonë. Këmbësorët vinin pas tankeve dhe shumica e tyre kishin mjekra. Unë vazhdoja të qëndroja me babanë tim, që kishte nevojë për ndihmën time, për ujë dhe ushqim. Ishim duke tymosur nga një cigare, kur granata ra në kulm të shtëpisë. Kërceva jashtë nga kati i dytë i shtëpisë dhe vrapova nëpër oborr. Shikova nga një vrimë e derës së oborrit dhe pashë se në shtëpinë e fqinjit ishin futur ushtarë e paramilitarë. I pashë ushtarët tek vinin drejt shtëpisë sime jo më larg se tridhjetë metra. Kishin uniforma ushtarake ngjyrë kafeje dhe shumë prej tyre kishin thika të mëdha ose sëpata të vogla, përveç armëve të zjarrta. Vazhdova të vrapoj me sa forcë që kisha drejt Badërlakëve (Lagjes fqinje)… Për disa ditë me radhë pastaj forcat jugosllave do të mbajnë nën kontroll Abrinë, duke kryer keqbërjet e cekura në këtë raport.

Lajmet

“Shame and Money”, filmi fitues në edicionin e 18-të të PriFest

Published

on

Çmimi për filmin më të mirë, “Vjosa Berisha Award” në edicionin e 18-të të PriFest I është ndarë filmit “Shame and Money” me regji të Visar Morinës.

Filmi, që trajton historinë e një çifti në të 40-at, i cili detyrohet të largohet nga shtëpia dhe ferma e tij në Kosovë pas një konflikti familjar, do të shfaqet më 23 shtator, në orën 18:30, në Kinema Millennium, në kuadër të Tirana Film Festival. “Shame and Money” sjell në qendër përpjekjen e çiftit për të nisur një jetë të re në Prishtinë, duke u përballur me presionin dhe realitetin e një shoqërie gjithnjë e më kapitaliste./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Në përmbyllje të Javës së Gruas, bëhet thirrje për më shumë gra në pozita udhëheqëse

Published

on

By

Kryetarja e Kuvendit dhe ushtruesja e detyrës së Presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, mori pjesë sot në përmbylljen e “Javës së Gruas”, një program që përgjatë muajve të fundit bëri bashkë përfaqësues nga institucionet, komunat, partitë politike, shoqëria civile dhe mediat.

Gjatë fjalës së saj Haxhiu,  vlerësoi lart kontributin e grave në të gjitha sferat e jetës, nga biznesi, kultura e sporti, e deri te shkenca dhe politika duke theksuar se puna dhe rezultatet e tyre tashmë flasin vetë.

Megjithatë, ajo ngriti shqetësimin për pabarazinë që ende ekziston në shoqëri, ku shumë grave u duhet të punojnë dyfish për të marrë të njëjtin vlerësim si burrat.

“Këtë pabarazi nuk duhet ta pranojmë si normale. Gratë duhet të vlerësohen për punën dhe aftësinë e tyre dhe të kenë të njëjtat mundësi për të marrë përgjegjësi e për të udhëhequr. Dua të shoh më shumë gra në krye të listave, në udhëheqjen e komunave, institucioneve e kompanive dhe kudo ku merren vendime”, u shpreh ajo.

Në përmbyllje, u përmend se përparimi i grave është drejtpërdrejt i lidhur me përparimin e të gjithë shoqërisë, pasi suksesi i një gruaje hap rrugën për ecjen përpara të të tjerave. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 14 shtator 1993-1998

Published

on

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

14 shtator 1993

Në tregun e Skenderajt policia serbe plaçkiti mall e deviza

Dje, në Skënderaj, policia serbe ndërmori një aksion me ç’rast bllokoi të gjitha hyrje-daljet e qytetit dhe plaçkiti një sasi të konsiderueshme malli dhe devizash nga tregtarët dhe qytetarët në tregun e këtij qyteti.

Gjatë këtij aksioni policor u arrestuan rreth 50 veta, të cilët u dërguan në stacionin e policisë së këtij qyteti dhe aty u mbajtën rreth katër orë.

 

14 shtator 1994

Ndërhyrje e forcave serbe kundër një manifestimi kulturor në Isniq të Deçanit

Sot në fshatin Isniq të Deçanit në orën 11:30 rreth 30 policë serbë ndërhynë kundër pjesëmarrësve të një manifestimi për katërvjetorin e Kushtetutës së Republikës së Kosovës.

Manifestimi po mbahej në një shtëpi private. Policia i mbajti pjesëmarrësit një kohë të rrethuar. Më vonë u legjitimuan të gjithë pjesëmarrësit, 35 prej të cilëve iu morën dokumentet personale ndërsa 20 të tjerë u arrestuan dhe po mbahen në stacionin e policisë në Deçan.

Në mesin e të arrestuarve, thuhet në njoftimin e Komisionit për Informim të Degës së LDK-së në Deçan janë edhe gjithë mysafirët nga komunat e Kosovës që merrnin pjesë në manifestim.

Gjatë bastisjes së shtëpisë së Isuf. H. Ahmetajt u mor fotografia e kryetarit të Republikës së Kosovës Ibrahim Rugova dhe një emblemë e 7 Shtatorit, ditës kur u aprovua Kushtetuta e Republikës.

Situata në Isniq dhe Deçan është e rëndë.

Në Isniq është e hapur e pamja për Violeta Kastratin – Dervishajn, e cila u vra në shtëpinë e vet nga policia serbe gjatë një ndërhyrjeje në tregun e Deçanit të enjten e kaluar.

Situata në komunën e Deçanit ka qenë kohëve të fundit shumë e tensionuar.

Incidenti tragjik i javës së kaluar ka pasuar disa konflikte të inskenuara me fajin e refugjatëve serbë në Deçan.

 

14 shtator 1995

U identifikuan tri viktima nga Kosova në barkën e përmbytur me shqiptarë në ujërat e Adriatikut

Ministria e Punëve të Jashtme të Shqipërisë duke iu referuar Ambasadës së Shqipërisë në Romë, njofton se midis viktimave të barkës së përmbytur më 10 shtator, me të cilën transportoheshin klandestinë nga Vlora për në Itali, që konsiderohen si të humbur deri me tash janë identifikuar edhe tre qytetarë shqiptarë nga Kosova dhe një person nga Mali i Zi.

Si të humbur konsiderohen, Nanije Bujani (38), Bedrije Bujani (32) dhe Naxhivan Bujani (12), të gjitha nga Gjakova dhe një person i panjohur i moshës rreth 34 vjeçare nga Titogradi.

Po ky burim bën të ditur se forcat ushtarake kanë arritur të shpëtojnë Beqir Mujën (53) nga Gjakova i cili gjendet i shtrirë në spitalin e Brindizit në Itali.

 

15 shtator 1997

Fillon gjyqi kundër ushtarit serb që vrau fëmijën Isa Berisha

Prishtinë, 15 shtator (QIK)

Të martën, më 16. 09. 1997, në gjykatën ushtarake të Nishit fillon gjykimi i ushtarit Ivica Zhivanoviq, i cili e pati vrarë fëmiun 10-vjeçar, Isa Berisha nga Hani i Elezit. Në cilësinë e dëshmitarëve janë ftuar: Hajrije Axhami, Ilimi Axhami, Mynir Luri dhe babai i të ndjerit, Muhamet Berisha.

Familjen e fëmijës së vrarë e përfaqëson avokati nga Prishtina, Bajram Kelmendi. Gjykimi fillon në orën 8:00.

 

14 shtator 1998

Plavë: Refugjatët kosovarë u deportuan në Shqipëri

Prishtinë, 14 shtator (QIK)

Disa mijëra refugjatë nga Kosova, të cilët nuk u lejuan të hyjnë në Plavë, u deportuan dje pasdite për në Shqipëri.

Një drejtues i Këshillit të Emergjencës në Plavë i deklaroi QIK-ut se refugjatët, 3-4 mijë e gjysmë, që u ndaluan nga ushtria disa kilometra pa hyrë në Plavë, u ngarkuan në kamionë dhe në mjekte të tjera transporti dhe u dërguan deri në vendkalimin kufitar me Shqipërinë.

Në një kontakt telefonik me Shkodrën, ky Këshill mori vesh se të deportuarit kanë arritur në Vermosh.

Ndërkohë, të bllokuar vazhdojnë të mbahen rreth 250 të ikur, të cilët janë të vendosuir në tëbana jo larg Plavës dhe të cilët nuk janë lejuar të hyjnë në qytet. Organet malazeze kanë lejuar sot që atyre t’u dërgohet ushqim.

Vetëm në Plavë, deri kah fundi i javës së shkuar, janë regjistruar mbi 8500 të ikur nga Kosova, ndërkohë që në Ulqin dhe në qytete të tjera të Malit të Zi janë vendosur mijëra të ikur të tjerë.

Të shtunën qeveria e Malit të Zi ka miratur një vendim për moslejimin e hyrjes në këtë republikë të të ardhurve të rinj nga Kosova.

 

Gjendje e rëndë në komunën e Malishevës

Ndonëse nuk pati luftime, forcat e armikut të koncentruara me dhjetra tankse, ushtarë e policë, në Astrazub, Dragobil, Malishevë, Carralllukë, Banjë të Malishevës, kanë vazhduar edhe dje pasdite me të shtëna nga armë të ndryshme, njofton KI i Degës së LDK-së në Malishevë.

Barbaria serbe njëkohësisht po plaçkit dhe shkatërron çdo shtëpi të këtyre fshatrave dhe si pasojë po pengon çdo tentim të banorëve për t’u kthyer në shtëpi, përkatësisht në fshatrat e veta.

Tortura të ndryshme po përjetojnë edhe ata që në tentim për të kaluar rrugët e asfaltuara prej Dragobil për Gurbardh etj., siç u ndodhi 13 vetave nga Zatriqi i Rahovecit, gra e fëmijë, pastaj Jetullah Metë Paçarezi (62), Bedri Fazli Paçarezit (20) dhe Agron Paçarezi (18) nga Dragobili. Ndaj këtij të fundit madje u shti edhe me armë zjarri.

Megjithë rrezikun dhe pa kurrfarë garancioni, mijëra banorë të fshatrave Dragobil, Marali, Maxharrë, etj., po kthehen në shtëpi të tyre, ndërkohë që mijëra të tjerë shtëpitë e të cilëve tashmë u janë plaçkitur, djegur a shkatërruar nga hordhitë çetnike, edhe më tej po përballen me kushtet tepër dramatike nën qiellin e hapur me shi, pa ushqime, ilaçe e veshmbathje të mjaftueshme.

Rrezik permanent po u kanoset edhe banorëve të Tërpezës, Senikut, Llandroviqit, Ngucatit etj.

Si pasojë e pamundësisë së ndihmës së mjaftueshme të mjekut dhe pa ushqime adekuate, në Lladroc vdiq një foshnje nga Tërpeza e Ulët, në Pagarushë vdiqën dy binjake nga Opterusha e Rahovecit, ndërsa lehonat janë në gjendje të rëndë shëndetësore. Poashtu ka edhe raste të vdekjes së grave e të personave të moshuar, si në Pagarushë, Guriq etj. Ndërsa, nuk dihet për fatin e Sadik Osman Morinës (60) nga Astrazubi.

Njoftohet se Shyhrete Hulaj – Gashi nga Strellci i Ulët i Deçanit gjendet në fshatin Guriç të Malishevës bashkë me dy fëmijë.

 

 

Continue Reading

Lajmet

Ambasada e SHBA-së paralajmëron për protesta të mëdha më 16 shtator

Published

on

Ambasada amerikane në Prishtinë ka paralajmëruar stafin që të shmangë lëvizjet në afërsi të vendeve, ku siç thuhet, janë paralajmëruar demonstrata për të mërkurën e 16 shtatorit, ditën kur do të merret vendimi për ish-krerët e UÇK-së në Hagë.

Në një njoftim të Ambasadës thuhet se disa organizata po planifikojnë demonstrata të mëdha për të mërkurën në qendër të Prishtinës dhe në qytete të tjera kryesore të Kosovës.

Tutje thuhet se këto demonstrata mund të shkaktojnë grumbullime të mëdha njerëzish, mbyllje rrugësh dhe çrregullime të rënda në trafik.

“Këshillohet që të kufizoni lëvizjet në zonën përreth vendbanimit tuaj dhe të shmangni udhëtimet drejt vendit të punës apo shkollave nëse rruga juaj kalon përmes zonave të prekura, pasi mund të mos arrini ta përfundoni udhëtimin në kohë. Personeli i qeverisë së SHBA-së është këshilluar t’i shmangë të gjitha udhëtimet e panevojshme në afërsi të demonstratave dhe të mos i dërgojë fëmijët në shkollë më 16 shtator, për shkak të mundësisë së çrregullimeve në trafik”, thuhet në njoftim.

Ambasada e SHBA-së thuhet se do të jetë e hapur dhe do të ofrohen shërbime të kufizuara konsullore, sipas nevojës.

Gjykata Speciale të mërkurën më 16 shtator do të marrë vendimin ndaj ish krerëve të UÇK-së Hashim Thaçi, Kadri Vesli, Jakup Krasniqi e Rexhep Selimi. /A.K/

Continue Reading

Të kërkuara