20 vite përpjekje që u shkatërruan në 1 ditë. Kështu është konsideruar gjerësisht situata kaotike në Afganistan, ku talebanët morën pushtetin duke përparuar në mënyrë të jashtëzakonshme. Talebani, që i referohen vetes si Emirati Islamik i Afganistanit, është një lëvizje islamike Deobandi dhe organizatë ushtarake në Afganistan, e cila aktualisht po zhvillon luftë brenda vendit. Ja çfarë duhet të dini për konfliktin:
Talebanët kanë deklaruar se lufta në Afganistan ka mbaruar pasi morën kontrollin e pallatit presidencial në Kabul, ndërkohë që forcat e udhëhequra nga SHBA u larguan dhe vendet perëndimore u përpoqën të evakuonin qytetarët e tyre.
Zëdhënësi Mohammad Naeem tha në intervistat për Al Jazeera TV se talebanët nuk donin të jetonin të izoluar. Ai tha se grupi respektonte të drejtat e grave dhe pakicave dhe lirinë e shprehjes brenda ligjit të sheriatit.
“Sot është një ditë e madhe për popullin afgan dhe muxhahedinët. Ata kanë qenë dëshmitarë të frytit të përpjekjeve dhe sakrificave të tyre për 20 vjet, “tha ai. “Falë Zotit, lufta ka mbaruar në vend.”
Naeem tha se talebanët donin të kishin marrëdhënie paqësore me vendet e huaja. “Ne i kërkojmë të gjitha vendeve dhe njësive të ulen me ne për të zgjidhur çdo çështje,” tha ai.
Tërheqja e Shteteve të Bashkuara nga vendi hapi rrugën për talebanët për të marrë pushtetin dhe mposhtur forcat afgane të sigurisë. Shumë qytete të mëdha ranë me pak ose aspak rezistencë, përfshirë qytetin kryesor të Jalalabad, të cilin talebanët e pushtuan të dielën.
Suhail Shaheen, një zëdhënës dhe negociator i talebanëve, tha për Associated Press të dielën se militantët do të zhvillojnë bisedime në ditët e ardhshme që synojnë krijimin e një “qeverie të hapur, gjithëpërfshirëse islamike”.
Por shumë afganë kanë frikë se talebanët do të kthehen në praktikat e ashpra të së kaluarës në imponimin e sheriatit, ose ligjit fetar islam. Gjatë sundimit të tyre 1996-2001, gratë nuk mund të punonin dhe u zbatuan dënime të tilla si vrasja me gurë, fshikullimi dhe varja. Vendi tani mund të përballet me kthimin e talebanëve në pushtet, pushtet që nëse është i ngjashëm me atë të viteve 1990, do të nënkuptonte një përkeqësim të lirive civile, veçanërisht për gratë dhe vajzat, liritë e të cilave u rritën këto 20 vjet.
Të dielën aeroporti u mbush me mijëra njerëz të dëshpëruar për të shpëtuar. Qindra afganë prisnin fluturimet, disa tërhiqnin bagazhet nëpër pista në errësirë, ndërsa gratë dhe fëmijët flinin pranë korridoreve të sigurisë.
Massouma Tajik, një analiste të dhënash 22-vjeçare ishte në mesin e qindra afganëve që prisnin me ankth në aeroportin e Kabulit për të hipur në një fluturim evakuimi. “Unë shoh njerëz duke qarë, ata nuk janë të sigurt nëse fluturimi i tyre do të ndodhë apo jo. As unë,” tha ajo.
Këshilli i Sigurimit i OKB-së do të mblidhet të hënën. Hapat që do të ndërmerren janë duke u debatuar. Diskutimet janë duke u zhvilluar midis këshilltarëve kryesorë të Shtëpisë së Bardhë se si duhet të adresojë Biden krizën në thellim, thanë zyrtarët të dielën.
Shqipëria ka pranuar të strehojë përkohësisht refugjatët afganë.
Kryesuesi i seancës konstitutive të Kuvendit të Kosovës, deputeti i Vetëvendosjes, Avni Dehari, ka njoftuar se e ka thirrur vazhdimin e seancës për datën 9 shtator nga ora 11:00
“Si Kryesues i Seancës Konstitutive e kam parë si një lajm të mirë arritjen e marrëveshjes ndërmjet Lëvizjes VETËVENDOSJE! dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës. Edhe pse ende nuk ka qartësi të plotë, nëse ekziston numri i nevojshëm i deputetëve për konstituimin e të gjitha institucioneve, kam vendosur që vazhdimin e Seancës Konstitutive ta thërras më 9 shtator, në orën 11:00”, ka shkruar Dehari në Facebook.
Ai ka thënë se deri atëherë pret që kjo marrëveshje të shoqërohet “me përgjegjësi konkrete dhe me gatishmëri të deputetëve për t’i përmbushur detyrimet e tyre kushtetuese.
“Kosova nuk ka nevojë për një tjetër zvarritje, as për një tjetër krizë dhe aq më pak për një proces të ri zgjedhor”, ka shkruar Dehari.
Afati kushtetues për konstituimin e Kuvendit ka përfunduar më 7 gusht. Seanca e fundit për këtë çështje është mbajtur një ditë më vonë, ndërsa prej atëherë nuk është thirrur vazhdimi i saj.
LDK-ja dhe Vetëvendosja arritën marrëveshje që profesori universitar Bekim Sejdiu të jetë kandidati i përbashkët për president. Por kundër marrëveshjes dolën deputetët e LDK-së Avdullah Hoti, Hykmete Bajrami, Kujtim Shala, Janina Ymeri, Armend Zemaj dhe Arben Gashi./A.K/
Komisionerja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, ka njoftuar se ka vendosur të anulojë vizitën e planifikuar në Serbi, pas reagimeve ndaj glorifikimit të Ratko Mlladiqit pas vdekjes së tij.
Në një postim në platformën X, Kos ka thënë se Mlladiqi ishte dënuar për gjenocid, krime kundër njerëzimit dhe krime lufte.
Ajo ka theksuar se glorifikimi i tij është i papajtueshëm me vlerat evropiane dhe se rruga drejt Bashkimit Evropian kërkon përballje me të kaluarën, pajtim dhe respektim të viktimave të krimeve të luftës.
“Kjo rrugë kërkon përballje me të kaluarën, pajtim të vërtetë dhe respektim të viktimave të krimeve të luftës”, ka deklaruar Kos.
Për këtë arsye, ajo ka vendosur që, në këtë moment, të mos e realizojë vizitën e planifikuar në Serbi./A.K/
Prokuroria Speciale e Kosovës ka ngritur aktakuzë në Gjykatën Themelore në Prishtinë ndaj 35 të pandehurve për krime lufte në lagjen e Jasharëve në Prekaz. Sipas Prokurorisë Speciale, të gjithë të pandehurit e përfshirë në këtë aktakuzë janë persona të gjallë ndaj të cilëve do të zhvillohet procedura gjyqësore.
Kryeprokurori i Speciales, Blerim Isufaj, në një konferencë për media të mbajtur të premten, ka thënë se aktakuza lidhet me vrasjen e civilëve në lagjen e Jasharëve.
“Rëndësia e kësaj aktakuze është e veçantë dhe për faktin se bëhet fjalë për aktakuzën e parë që lidhet me vrasjen e civilëve në lagjen e Jasharëve në Prekaz”, është shprehur Isufaj, duke thënë se tani i takon Gjykatës që ta vlerësojë aktakuzën dhe provave e paraqitura në të.
Isufaj ka thënë se në këtë rast është punuar me kujdes të shtuar me qëllim që pretendimet e ngritura të provohen para Gjykatës.
Ndërsa prokurori Valdet Gashi, ka thënë se aktakuzë është ngritur pas një pune disavjeçare të Prokurorisë. Ai e ka cilësuar rastin si shumë kompleks.
“Bazuar në provat e siguruara, kemi arritur që ta vërtetojmë dyshimin e bazuar mirë se të pandehurit e përfshirë në këtë aktakuzë kanë kryer veprën penale ‘Krime lufte kundër popullatës civile’, si rezultat i veprimeve të tyre në ngjarjet e datave 5,6 dhe 7 mars të vitit 1998 në fshatin Prekaz i Poshtëm, konkretisht në lagjen e Jasharëve”, është shprehur Gashi. /E.A/
Dogana e Kosovës ka arkëtuar deri tani 1 miliard e 347 milionë euro, duke shënuar një rritje prej 6 për qind krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Gjatë një vizite në këtë institucion, kryeministri në detyrë, Albin Kurti, e vlerësoi këtë ecuri si dëshmi të përmirësimit të vazhdueshëm të performancës ushtarake dhe administrative të vendit.
Sipas të dhënave zyrtare, për periudhën 2021–2025 rritja mesatare e të hyrave doganore ka tejkaluar gati trefish normën e rritjes ekonomike, me një total prej 8 miliardë e 380 milionë eurosh të mbledhura.
Në kuadër të reformave për lehtësimin e veprimtarisë afariste, është përmbyllur shtetëzimi i terminaleve doganore dhe është zbatuar deklarimi i mallrave para arritjes, masë kjo që ka reduktuar kohën e procesimit të mallrave me rreth 70 për qind. Paralelisht, me vënien në funksion të skanerit në Merdarë dhe avancimin e projekteve si Dritarja e Vetme Kombëtare dhe Tranziti i Përbashkët, institucioni ka forcuar kontrollin kufitar dhe luftën ndaj kontrabandës.