Kulturë

16 autore të nominuara për çmimin e grave për ‘non-fiction’ 2025

Published

on

Çmimi i grave për ‘Non-Fiction’ ka shpallur listën e gjatë të fituesve për vitin 2025, duke përfshirë emra të njohur dhe të rëndësishëm në fushën e shkrimeve jo-fikcionalë. Midis 16 autoreve të nominuara, gjenden figura të njohura si këngëtarja suedeze Neneh Cherry, anëtarja e parlamentit britanik-kinez Yuan Yang dhe fituesja e Çmimit Pulitzer, Anne Applebaum.

Duke përfshirë 11 autore britanike nga 16 gjithsej, ky çmim synon të nxjerrë në pah një koleksion librash që ofrojnë “njohuri për përvoja dhe perspektiva të reja”, duke rikthyer dhe shpërndarë histori të shikuara më pak. Kavita Puri, kryetare e këtij viti të jurisë, shprehu se librat që janë përzgjedhur janë “lexime që na orientojnë me mjeshtëri përmes çështjeve më të ngutshme të kohës tonë.”

Në mesin e autorëve të nominuar, Cherry është shpallur për kujtimet e saj të thella “A Thousand Threads”, një vepër që ndjek karrierën e saj muzikore dhe jetën e saj përmes lartësive dhe uljeve emocionale që e kanë formësuar atë. Për Yang, u përzgjodh portreti intim i katër grave kineze në librin “Private Revolutions”, ndërsa Anne Applebaum u nominuua për librin e saj “Autocracy, Inc.: The Dictators Who Want to Run the World”, që trajton kërcënimet demokratike të autoritarizmit kleptokratik.

Nominee të tjerë përfshijnë Rachel Clarke për “The Story of A Heart”, Jenni Fagan për “Ootlin”, dhe Sue Prideaux për “Wild Thing: A Life of Paul Gauguin”, ndërsa Chloe Dalton është përzgjedhur për librin e saj “Raising Hare”.

Puri shtoi se disa nga këto libra “shpërfaqin forcën dhe qëndrueshmërinë e shpirtit njerëzor, ndërkohë që të tjerë ndriçojnë rreziqet e pushtetit të pakontrolluar, pasojat e shtypjes dhe nevojën për veprim dhe kundërshtim.”

Ky çmim është hapur globalisht për çdo libër të shkruar nga autorë të grave të publikuar në Mbretërinë e Bashkuar midis 1 prillit 2024 dhe 31 marsit 2025. Paneli i jurisë i këtij viti përbëhet nga shkrimtarët Dr. Leah Broad, Elizabeth Buchan, Dr. Elizabeth-Jane Burnett dhe Emma Gannon, të cilët do të ngushtojnë listën e gjatë në një përzgjedhje prej gjashtë finalistësh, që do të shpallen më 26 mars. Ceremonia finale e çmimeve do të mbahet më 12 qershor në Londër, në të njëjtën ditë si Çmimi i Grave për Fiksion 2025.

Naomi Klein, autorja kanadeze dhe aktiviste, fitoi çmimin inaugural vitin e kaluar për librin e saj “Doppelganger: A Trip into the Mirror World”, një hulumtim i thellë dhe kritik mbi pasojat e keqinformimit në internet.

Ky çmim u formua pas një studimi që tregoi se vetëm 35.5% e librave të çmuar me çmime të non-fiction në dekadën e fundit ishin shkruar nga gra, ndërsa në vitin 2022, vetëm 26.5% e librave të non-fiction të autorëve të grave ishin rishikuar në gazetat kombëtare.

Lista e gjatë për Çmimin e Grave për Non-Fiction 2025:

  • Anne Applebaum, Autocracy, Inc.: The Dictators Who Want to Run the World
  • Eleanor Barraclough, Embers of the Hands: Hidden Histories of the Viking Age
  • Helen Castor, The Eagle and the Hart: The Tragedy of Richard II and Henry IV
  • Neneh Cherry, A Thousand Threads
  • Rachel Clarke, The Story of A Heart
  • Chloe Dalton, Raising Hare
  • Jenni Fagan, Ootlin
  • Lulu Miller, Why Fish Don’t Exist: A Story of Loss, Love and the Hidden Order of Life
  • Clare Mulley, Agent Zo: The Untold Stories of Fearless WW2 Resistance Fighter Elżbieta Zawacka
  • Rebecca Nagle, By the Fire We Carry: The Generations-Long Fight for Justice on Native Land
  • Sue Prideaux, Wild Thing: A Life of Paul Gauguin
  • Helen Scales, What the Wild Sea Can Be: The Future of the World’s Ocean
  • Kate Summerscale, The Peepshow: The Murders at 10 Rillington Place
  • Harriet Wistrich, Sister in Law: Fighting for Justice in a System Designed by Men
  • Alexis Wright, Tracker
  • Yuan Yang, Private Revolutions: Coming of Age in a New China

 

Continue Reading

Lajmet

Liqeni i Shkodrës përfshihet në UNESCO

Published

on

By

Një lajm i rëndësishëm ka ardhur për trashëgiminë natyrore të Shqipërisë, me përfshirjen zyrtare të Liqenit të Shkodrës nga UNESCO në Rrjetin Botëror të Rezervave të Biosferës. Ky vendim shënon një hap të rëndësishëm për mbrojtjen dhe promovimin ndërkombëtar të kësaj pasurie të jashtëzakonshme natyrore.

Këtë arritje e ka ndarë me publikun edhe kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, i cili përmes një mesazhi u shpreh se ky është një sukses i angazhimit institucional dhe diplomatik të vendit.

“Me kënaqesinë e një tjetër lajmi të bukur për Shqipërinë e Gjelbër dhe trashëgiminë tonë natyrore, futjen e Liqenit të Shkodrës nga UNESCO në Rrjetin Botëror të Rezervave të Biosferës, rezultat i punës sonë diplomatike po edhe i kujdesit me përgjegjësi për këtë pasuri shqiptare që i shtohet thesareve të botës së mbrojtur nga UNESCO, ju uroj një javë të mbarë”, ka njoftuar Rama.

Continue Reading

Lajmet

Përzgjidhet projekti fitues për Memorialin e Adem Jasharit në Prishtinë, “Zâni i Lirisë” merr vendin e parë

Published

on

Kryetari i Komunës së Prishtinës, Përparim Rama, ka njoftuar se është përzgjedhur projekti fitues për “Memorialin Përkujtimor Adem Jashari”, ku vendin e parë e ka zënë koncepti “Zâni i Lirisë”.

Sipas Ramës, projekti fitues është përzgjedhur nga komisioni profesional vlerësues dhe do të realizohet në kryeqytet, duke bartur peshën historike, kombëtare dhe emocionale që përfaqëson figura e Adem Jasharit dhe familjes Jashari.

“Zâni i Lirisë” synon të jetë më shumë se një monument përkujtimor. Koncepti është menduar si simbol i sakrificës së familjes Jashari dhe të gjithë dëshmorëve që dhanë jetën për lirinë e Kosovës.

I frymëzuar nga fjalët e njohura të Adem Jasharit, memoriali do ta shndërrojë zërin e tij në një simbol të përhershëm të lirisë, duke ruajtur kujtesën historike dhe duke përcjellë mesazhin e sakrificës ndër breza.

Sipas Komunës së Prishtinës, memoriali do të jetë një hapësirë që do të nderojë figurën e Komandantit Legjendar dhe do të shërbejë si pikë referimi për kujtesën kolektive të qytetarëve.

Continue Reading

Lajmet

Miratohet Plani i Menaxhimit për Qendrën Historike të Janjevës

Published

on

Është miratuar Plani i Menaxhimit për Qendrën Historike të Janjevës, një dokument i rëndësishëm që synon mbrojtjen, ruajtjen dhe zhvillimin e qëndrueshëm të kësaj zone me vlera të veçanta kulturore dhe historike.

Pas investimeve të realizuara në revitalizimin e qytetit të vjetër, ky plan përcakton mekanizmat dhe masat konkrete për mbrojtjen e trashëgimisë historike, arkitektonike dhe peizazhit kulturor të Janjevës, duke siguruar që këto vlera të mbeten pjesë aktive e jetës së komunitetit.

Janjeva konsiderohet një nga qendrat më të rëndësishme të trashëgimisë kulturore në Kosovë, me histori dhe identitet të pasur. Përmes këtij plani synohet mirëmbajtja, aktivizimi dhe menaxhimi afatgjatë i trashëgimisë së saj, duke krijuar një bazë të qëndrueshme për zhvillimin lokal.

Po ashtu, plani parasheh zhvillimin e turizmit kulturor në harmoni me ruajtjen e vlerave historike, duke e shndërruar trashëgiminë në një faktor të rëndësishëm për zhvillimin ekonomik dhe shoqëror të zonës.

Miratimi i këtij plani vlerësohet si një tjetër hap i rëndësishëm në procesin e rijetësimit dhe promovimit të Janjevës si një qendër me rëndësi të veçantë kulturore dhe historike.

Continue Reading

Lajmet

Arsi Bako fiton “Festivalin e Pranverës” me këngën “Humb”

Published

on

Arsi Bako është shpallur fituese e këtij edicioni të “Festivalit të Pranverës”, duke triumfuar me këngën “Humb” pas një gare të fortë mes finalistëve.

Sipas sistemit të votimit, 60% e pikëve janë dhënë nga juria profesionale dhe 40% nga votimi digjital. Arsi Bako grumbulloi gjithsej 260 pikë, duke siguruar vendin e parë dhe kualifikimin automatik në Festivalin e Këngës në RTSH në fund të vitit.

Në vendin e dytë u rendit Herva Novaku me këngën “Zemër në dy hap” me 242 pikë, ndërsa vendin e tretë e zuri Jet me këngën “Në derë do t’i qaj” me 174 pikë.

Edicioni i rikthyer i festivalit u mbajt në Teatrin e Operas dhe Baletit, duke sjellë një mbrëmje të mbushur me emocione, konkurrencë dhe nostalgji për muzikën shqiptare.

Në skenë performuan edhe emra të njohur të muzikës shqiptare si Aleksandër Gjoka, Frederik Ndoci, Irma Libohova, Rovena Dilo, Eneda Tarifa, Jonida Maliqi, Dashnor Diko, Adhurim Demiri dhe Renis Gjoka, të cilët interpretuan disa nga hitet e tyre.

Mbrëmja u drejtua nga moderatorët Bleona Qereti dhe Nik Xhelilaj, ndërsa organizatorët kanë paralajmëruar se festivali pritet të rikthehet sërish edhe vitin e ardhshëm.

Continue Reading

Të kërkuara