Lajmet

14 vjet nga propozimi i Planit të Ahtisaarit

Published

on

Më 2 shkurt 2007, i dërguari special për statusin e Kosovës, Martti Ahtisaari, dorëzoi propozimin e tij në Prishtinë dhe Beograd.

Kjo ishte edhe nisma e krijimit të shtetit të pavarur të Kosovës. Edhe pse plani u dorëzua, gjatë gjithë kohës mendohej se Martti Ahtisaari do të propozojë pavarësi të kushtëzuar, por pa përmendur fjalën pavarësi.

Ky dokument së pari iu dorëzua Beogradit, e pak orë më vonë Ahtisaari mbërriti edhe në Kosovë.

Sipas Ahtissarit dhe ekipit të tij, synimi i propozimit të gjithanshëm për marrëveshjen mbi statusin e Kosovës ishte të përcaktojë kërkesat e nevojshme për një Kosovë të ardhshme që është e mundshme, e mbështetshme dhe e stabilizuar.

Plani përfshinte masa të hollësishme për të siguruar inkurajimin dhe mbrojtjen e të drejtave të bashkësive dhe anëtarëve të tyre, decentralizimin efektiv të qeverisë dhe ruajtjen e mbrojtjen e trashëgimisë kulturore e fetare.

Për më tepër, marrëveshja përshkruante masa kushtetuese, ekonomike dhe sigurie, të cilat së bashku synonin të kontribuojnë në zhvillimin e një Kosove shumë-etnike dhe demokratike.

Një element i rëndësishëm i marrëveshjes ishte mandati që i jepej prezencës ndërkombëtare civile dhe ushtarake në Kosovë për të mbikëqyrur zbatimin e marrëveshjes dhe për të ndihmuar autoritetet kompetente kosovare në sigurimin e paqes dhe stabilitetit në gjithë Kosovën.

Plani i tij gëzoi atëkohë mbështetjen e autoriteteve kosovare, ndërsa u kundërshtua nga Qeveria e Serbisë, e cila e cilësonte propozimin si të dëmshëm për shkak se siç thuhej, prek sovranitetin e shtetit serb.

Ndonëse fjala “pavarësi” nuk përmendej në draft-dokumentin në fjalë, udhëheqësit kosovarë patën shprehur bindjen se “procesi ndërkombëtar për zgjidhjen e statusit të Kosovës i udhëhequr nga presidenti Ahtisaari do të përfundonte shpejt me pavarësimin e Kosovës”.

Bindja e tyre do të realizohej pjesërisht më se dy javë pas takimit të fundit të nivelit të lartë midis Prishtinës dhe Beogradit. Negociatat e ndërmjetësuara Ahtisaari që kishin filluar në korrik të 2006-së në Vjenë, u përmbyllën në po atë qytet më 10 mars me mbledhjen e fundit ndërmjet palëve.

Më 26 mars, Ahtisari ia dorëzoi sekretarit të përgjithshëm të Kombeve të Bashkuara raportin final dhe rekomandimin që Kosova të fitojë një pavarësi të mbikëqyrur.

Presidenti Fatmir Sejdiu dhe kryeministri Agim Çeku, të cilët atëkohë udhëhiqnin Kosovën, e patën cilësuar 26 marsin ditë historike për Kosovën.

“Pavarësia e Kosovës, e cila fillimisht pas planit të Ahtisarit do të ketë mbikëqyrje ndërkombëtare, do të jetë në shërbim të paqes”, pati thënë Sejdiu.

Ndërsa, Çeku- kreu i ekzekutivit kosovar atëkohë pati theksuar: “Letra propozon pavarësi për Kosovën të mbikëqyrur në fazën e parë që është në përputhje me vullnetin e popullit të Kosovës”.

Diametralisht të kundërta ishin reagimet e Beogradit zyrtar dhe ato të serbëve lokalë në Kosovë. Refuzimi i tyre për ta pranuar planin Ahtisaari u përkrah nga aleati serb-Rusia.

Pikëpamjet e ndryshme të palëve ndaj planit Ahtisaari çuan në dërgimin e një misioni fakt-mbledhës të Kombeve të Bashkuara në Kosovë, që kishte për detyrë shqyrtimin e rrethanave për zbatimin e planit Ahtisaari.

Delegacioni pati nisur vizitën e tij më 27 prill për ta përfunduar atë me vlerësimet e tij që do t’i paraqiteshin Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara. Ky mekanizëm, pavarësisht insistimit të përkrahësve të planit Ahtisaari, nuk arriti të gjejë konsensus për zgjidhjen e statusit të Kosovës.

Rusia, kundërshtuesi kryesor i planit, përdori më vonë veto ndaj një propozim-rezolute të anëtarëve evropianë të Këshillit, Gjermanisë dhe Shteteve të Bashkuara e cila parashihej të zëvendësonte rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit, t’ia hapte rrugën hyrjes në fuqi të planit të Ahtisaarit dhe përfundimit brenda 120 ditëve të misionit të OKB-së në Kosovë.

Të pasuksesshme rezultuan dhe bisedimet Prishtinë – Beograd të zhvilluara deri në dhjetor të 2007-së nën ndërmjetësimin e “Treshes” ndërkombëtare e përbërë nga amerikani, Frenk Vizner, gjermani, Volfgang Ishinger dhe rusi, Aleksandër Botsan-Kharçenko. Më 17 shkurt 2008, Kosova shpalli pavarësinë.

lajme

Ministri i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci, diskuton me studentët dhe stafin akademik të UBT-së rreth zhvillimit të industrisë së mbrojtjes

Published

on

By

UBT mirëpriti Ministrin e Mbrojtjes së Republikës së Kosovës, Ejup Maqedonci, në një bashkëbisedim me studentët dhe stafin akademik, ku u diskutua për zhvillimin e industrisë së mbrojtjes, rolin e teknologjisë moderne dhe mundësitë konkrete për përfshirjen e të rinjve në sektorët strategjikë të vendit.

Gjatë takimit, ministri Maqedonci theksoi rëndësinë që kanë studentët e fushave të inxhinierisë, mekatronikës, elektroteknikës, makinerisë dhe kimisë në ndërtimin e kapaciteteve moderne mbrojtëse të Kosovës, duke vënë në pah transformimet globale që po sjell zhvillimi teknologjik në industrinë ushtarake.

“Në historinë e njerëzimit ka pasur gjithmonë evolucion, mirëpo vetëm dy raste kanë qenë revolucionare. I pari ishte zbulimi i barotit në shekullin e XV, ndërsa aktualisht po e përjetojmë revolucionin e dytë me zhvillimin e dronëve dhe teknologjive moderne, të cilat po e ndryshojnë tërësisht mënyrën e luftimit ”, u shpreh ministri Maqedonci para studentëve të UBT-së.

Ai bëri të ditur se Republika e Kosovës po synon të fillojë me projekte konkrete dhe të realizueshme në industrinë e mbrojtjes, duke u fokusuar fillimisht në prodhimin e municionit, si një nga sektorët me kërkesën më të madhe në tregun ndërkombëtar.

“Investimi në dije, inovacion dhe në potencialin e të rinjve është investim në sigurinë, zhvillimin teknologjik dhe të ardhmen e Kosovës. Jam i bindur se brezi i ri i inxhinierëve do të ketë një rol kyç në ndërtimin e një industrie moderne të mbrojtjes, duke sjellë profesionalizëm, kreativitet dhe zgjidhje inovative në forcimin e kapaciteteve mbrojtëse të Republikës së Kosovës”, u shpreh Maqedonci.

UBT vazhdon të mbetet një ndër institucionet kryesore në përgatitjen e kuadrove profesionale dhe inovative, duke kontribuar në zhvillimin e sektorëve strategjikë dhe në fuqizimin e potencialit të të rinjve të Kosovës.

Continue Reading

Vendi

REL: “Në Kosovë ndihesh si në familje”: Turistët zbulojnë “perlën e fshehur” mes maleve të Ballkanit

Published

on

Tre vjet më parë, kur Mariusz Zaremba dhe miqtë e tij vendosën të niseshin drejt Ballkanit për të përshkuar shtegun malor “Peaks of the Balkans” (shqip: Majat e Ballkanit), pritjet e tyre për Kosovën nuk ishin të mëdha.

Për vite me radhë, polaku – që tash jeton në Irlandë – kishte eksploruar Alpet, Dolomitet dhe malet e tjera të Evropës Perëndimore. Por, turizmi malor atje nisi t’i dukej gjithnjë e më komercial.

Kur dëgjoi për herë të parë për Ballkanin si destinacion për ecje malore, fillimisht ishte skeptik.

“Ballkani – ish-Jugosllavia – më bënte të mendoja për varfëri, luftë dhe një atmosferë të zymtë sovjetike. Përshtypja ime e parë bazohej në injorancë dhe stereotipa”, thotë ai për Radion Evropa e Lirë.

Në atë kohë, kujton Zaremba, shumë udhërrëfyes dhe artikuj për shtegun rekomandonin që Kosova të anashkalohej. Por, pikërisht këto këshilla shtynë atë dhe miqtë e tij të bëheshin edhe më kureshtarë për ta parë vendin nga afër.

Ata e nisën udhëtimin në Mal të Zi, ku gjetën peizazhe të bukura dhe shtigje relativisht mirë të shënuara, por me pak kontakt me banorët lokalë.

Në Shqipëri, sipas tij, natyra ishte ndoshta më mbresëlënësja përgjatë gjithë shtegut, por, gradualisht, nisi të ndihej prania e turizmit masiv, me vila që po ndërtoheshin përgjatë gjithë shtegut.

“Dhe, më në fund, erdhi Kosova. Male më të buta, më shumë pyje, lule dhe gjelbërim dhe më e rëndësishmja: qetësi dhe paqe totale”, kujton Zaremba.

Por, ajo që e veçoi Kosovën, sipas tij, nuk ishte vetëm natyra.

“Njerëzit ishin miqësorë kudo… Ndiheshim sikur po vizitonim familjarë dhe jo thjesht si turistë”.

Ai thotë se në shumë destinacione të njohura evropiane është ndier thjesht “si një klient tjetër”, ndërsa në Kosovë ka gjetur ngrohtësi të sinqertë dhe mikpritje.

Pikërisht kjo përvojë bëri që ai të kthehej një vit më vonë dhe të planifikojë edhe një tjetër vizitë këtë vit – kësaj radhe vetëm në Kosovë.

“Kosova është një perlë e fshehur”, thotë Zaremba. “Ende relativisht e paprekur dhe jo e prishur nga dora e njeriut”.

Sipas tij, potenciali i Kosovës nuk është shfrytëzuar ende plotësisht.

Ai thotë se shtigjet nuk janë gjithmonë mirë të shënuara dhe se sinjali telefonik është shpesh i dobët, ndërsa në disa pjesë edhe asfaltimi i rrugëve ka zbehur ndjesinë e natyrës së paprekur.

Kosova, sipas tij, duhet të ketë kujdes të mos ndjekë gabimet e disa vendeve të rajonit, veçanërisht komercializimin e tepruar, në mënyrë që të ruajë dhe shfrytëzojë më mirë potencialin e saj turistik.

Në malet e Kosovës, Safet Behrami e sheh këtë potencial nga afër.

I licencuar si guidë malore dhe aktiv prej vitesh në shtigjet e “Peaks of the Balkans” dhe “High Scardus Trail”, ai thotë se interesimi i turistëve është rritur vazhdimisht.

Behrami thotë se, viteve të fundit, ka shoqëruar turistë nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Kanadaja, Izraeli dhe vende të tjera të largëta.

Përveç shtigjeve malore, Kosova tërheq vizitorë edhe për trashëgiminë e saj kulturore dhe historike.

Prizreni konsiderohet gjerësisht kryeqendra kulturore e vendit dhe një nga destinacionet më të vizituara nga turistët e huaj, ngjashëm si monumenti Newborn në Prishtinë që është bërë simbol i pavarësisë së vendit.

Ndërsa Gryka e Rugovës, Bjeshkët e Nemuna, Malet e Sharrit dhe Brezovica janë ndër atraksionet kryesore natyrore.

Megjithatë, sipas Behramit, Kosova vazhdon të mbetet në hije krahasuar me Shqipërinë dhe Malin e Zi.

“Fatkeqësisht, turistët shpesh e evitojnë pjesën e Kosovës”, thotë ai, duke shtuar se një nga arsyet kryesore është mungesa e promovimit ndërkombëtar.

“Kur i kam pyetur turistët se si kanë vendosur të vijnë në Shqipëri ose Mal të Zi, shumë prej tyre më kanë treguar se i kanë parë këto destinacione në televizionet kombëtare të vendeve të tyre”, thotë Behrami për Radion Evropa e Lirë.

Ai thotë se në grupet online të dedikuara për “Peaks of the Balkans” shpesh shihen itinerare që e anashkalojnë Kosovën, edhe pse vizitorët që e përfshijnë vendin, zakonisht largohen me përshtypje pozitive.

“Secili prej tyre bën apel që të mos evitohet pjesa e Kosovës. Thonë se është shumë e bukur”, tregon Behrami.

Në Qeverinë e formuar këtë vit, e që aktualisht është Qeveri në detyrë, për herë të parë është ndarë Ministria e Kulturës dhe Turizmit nga ajo e Rinisë dhe Sportit, duke krijuar një institucion të veçantë me mandat të dedikuar për zhvillimin e turizmit.

Në përgjigjen e dhënë për Radion Evropa e Lirë, Ministria thotë se kjo ndarje institucionale tregon përkushtimin më të madh të Qeverisë për ta trajtuar turizmin si sektor më vete dhe për ta forcuar zhvillimin e tij.

Megjithatë, ajo pranon se sfidat mbeten të shumta, duke filluar nga infrastruktura dhe kapacitetet akomoduese, deri te fuqia punëtore, promovimi ndërkombëtar dhe zgjatja e sezonit turistik gjatë gjithë vitit.

“Në bashkëpunim me partnerët ndërkombëtarë dhe pushtetin lokal, synohet zgjerimi i rrjetit të shtigjeve që lidhin destinacionet kryesore turistike dhe krijimi i standardeve më të larta për sigurinë dhe shërbimet për vizitorët”, thuhet në përgjigje.

Ministria shton se planifikimi i destinacioneve dhe përfshirja e komuniteteve lokale mbeten kyç për suksesin afatgjatë të sektorit të turizmit.

Por, në terren, sfida e kapaciteteve akomoduese del shpesh si pengesë konkrete për zhvillimin e turizmit malor.

“Ka turistë që anulojnë udhëtimet sepse nuk gjejnë vend për të fjetur”, thotë Behrami.

Sipas tij, kjo tregon edhe potencialin e pashfrytëzuar ekonomik të zonave malore, ku zhvillimi i turizmit mund të sjellë përfitime të drejtpërdrejta për komunitetet lokale.

Për turistë si Mariusz Zaremba, pikërisht ky autenticitet mbetet një nga asetet më të mëdha të Kosovës.

“Në Kosovë gjej atë që ndonjëherë më mungon: male, pyje, ushqim të vërtetë shtëpiak dhe një mikpritje që të bën të ndihesh pothuajse si pjesë e familjes. Ky është ndoshta komplimenti më i madh që mund t’i japësh një vendi të huaj dhe njerëzve të tij”, përfundon ai.

/A.K/

 

Continue Reading

Vendi

Një i vdekur nga një aksident komunikacioni në Vranidoll të Prishtinës

Published

on

By

Një person ka humbur jetën si pasojë e një aksidenti të rëndë komunikacioni që ka ndodhur në fshatin Vranidoll të Prishtinës.

Lajmin e ka konfirmuar zëdhënësi i Policisë së Kosovës për rajonin e Prishtinës, Enis Pllana për Kosova Press.

Sipas njoftimit, në aksident kanë qenë të përfshira dy automjete. Si pasojë e lëndimeve të marra nga përplasja, një person ka ndërruar jetë në vendngjarje, ku vdekja e tij është konstatuar nga ekipi mjekësor emergjent.

Policia ka bërë të ditur se janë duke u ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme hetimore për të sqaruar rrethanat dhe shkaqet që çuan deri te ky aksident fatal. /Kosova Press/ /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Franca regjistron natën më të nxehtë në histori, 40 viktima nga vala e të nxehtit

Published

on

Franca ka përjetuar natën më të nxehtë të regjistruar ndonjëherë që nga fillimi i matjeve meteorologjike në vitin 1947, ka njoftuar agjencia kombëtare e motit.

Sipas të dhënave zyrtare, mes natës së të hënës dhe mëngjesit të së martës, temperatura mesatare e regjistruar nga 30 stacione meteorologjike në vend arriti në 21.6 gradë Celsius, duke thyer rekordin e mëparshëm prej 21.4 gradësh të shënuar më 25 korrik 2019.

Ndërkohë, kryeministri francez Sebastien Lecornu ka bërë të ditur se që nga e enjtja, 40 persona kanë humbur jetën si pasojë e valës së të nxehtit që ka përfshirë vendin.

Temperaturat ekstreme po prekin edhe vende të tjera evropiane. Në Spanjë, në disa rajone temperaturat kanë kaluar 40 gradë Celsius, ndërsa në Itali është shpallur alarmi i kuq në 15 qytete.

Edhe Gjermania po përballet me vapë të madhe, ku temperaturat kanë arritur deri në 40 gradë Celsius./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara