Kulturë

104 vjet pa Amedeo Modiglianin, gjeniun ”e mallkuar” të artit modern

Published

on

Më 24 janar 1920, vdiq një nga figurat më enigmatike dhe të jashtëzakonshme të artit modern: Amedeo Modigliani. Piktori dhe skulptori italian, me talentin e tij të pazakontë, ka lënë një trashëgimi të pashlyeshme, duke u kthyer në një nga artistët më të dashur dhe më të kërkuar në botë, një simbol i shprehjes artistike autentike dhe thellësisht njerëzore.

Përveç se ishte një artist brilant, Modigliani mishëroi mitin e artistit bohem, të cilin e jetoi me pasion, varfëri dhe gjithçka që ishte e mundur për të arritur veprat e tij të jashtëzakonshme. Jeta e tij e shkurtër dhe e munduar ishte e mbushur me sëmundje, përballje me varfërinë dhe një pasion të pakontrolluar për artin. Ajo përshkruan një periudhë të errët dhe të dhimbshme, ku ai u bë mishërimi i mitit të artistit të “mallkuar”, një njeri që u sakrifikua plotësisht për artin e tij.

Dhe ndërsa jeta e tij u mbyll pas vetëm 35 vitesh, veprat e tij sot janë ndër më të pëlqyerat dhe më të kërkuarat në botë. Pikturat dhe skulpturat e Modiglianit janë shumë më tepër se thjesht një përpjekje për të kapur momentet e jetës, ato janë një reflektim i thellë i shpirtit njerëzor dhe i pasioneve të brendshme të artistit. Ato janë një udhëtim i pashembullt në kompleksitetin e natyrës njerëzore, një shpërthim krijues që e bën Modiglianin të paharrueshëm.

I lindur në Livorno, një qytet port i Italisë, Modigliani u bë pjesë e një grupi artistësh avangardë që u vendosën në Paris në fillim të shekullit të njëzetë. Ky grup, që përfshinte emra të tjerë të njohur si Pablo Picasso dhe Henri Toulouse-Lautrec, ndante jo vetëm një hapësirë fizike, por dhe përvoja artistike dhe personale. Ata ndihmuan njëri-tjetrin të shkonin përtej kufijve të artit tradicional dhe të hapnin rrugën për lëvizjet e artit modern.

Megjithatë, Modigliani mbeti gjithmonë i veçantë. Ai nuk i përkiste ndonjë shkolle apo rryme të caktuar artistike. Ndonëse ishte i ndikuar nga Fauvizmi, kubizmi dhe impresionizmi, ai krijoi një stil të tijin unik, që u fokusa në figurën njerëzore, me një theks të veçantë në fytyrat dhe trupat femërorë. Portretet e tij janë të njohura për ata sy të zmadhuar dhe për forma të zgjatura që përshkruajnë një ndjenjë të mistershme dhe të thellë.

Fëmijëria e Modiglianit ishte e shënuar nga shëndeti i dobët. Prej disa vitesh ai vuante nga sëmundje të ndryshme, përfshirë tuberkulozën, që do t’i shkaktonte vdekjen e parakohshme. Gjatë gjithë jetës, ai ishte një njeri i izoluar, i cili kaloi shumë kohë duke luftuar për të mbijetuar, dhe ende më shumë për të realizuar artin që e mbushte me jetë.

Ai nisi studimet në pikturë në qytetin e tij të lindjes, nën drejtimin e piktorit Guglielmo Micheli, dhe më pas kaloi në Firence, ku u regjistrua në Akademinë e Arteve të Bukura në vitin 1902. Pas kësaj, ai u transferua në Paris në vitin 1906 dhe u regjistrua në Académie Colarossi, ku filloi të bëhej pjesë e shoqërisë artistike avangardë që ndikoi në zhvillimin e artit modern.

Veprat e tij u ndikuan nga shumë artistë të njohur, përfshirë Henri Toulouse-Lautrec dhe Paul Cézanne. Gjithashtu, Modigliani zhvilloi një interes të veçantë për skulpturën, dhe në vitin 1909, Dr. Paul Alexandre, mbrojtësi i tij dhe miku më i afërt, e prezantoi me Constantin Brancusi, një nga shenjatorët e skulpturës moderne. Ky takim do të kishte një ndikim të madh në punën e tij, veçanërisht në krijimin e seri figurash dhe kokash, që janë një pjesë e rëndësishme e pasurisë së tij artistike.

Ndikimi i artit afrikan dhe maskave që Modigliani mund të ketë parë nëpërmjet Picasso-s ishte gjithashtu i theksuar në krijimet e tij. Kjo ndihmoi që ai të zhvillonte një estetikë të veçantë dhe të ndihmonte në përcjelljen e një ndjenje të thellë shpirtërore dhe fizike që ka karakterizuar gjithmonë punën e tij.

104 vjet pas vdekjes së tij, Amedeo Modigliani mbetet një nga më të mëdhenjtë e artit modern. Vepra e tij është një dëshmi e pasionit të papërmbajtur dhe e sakrificës për artin. Disa e cilësojnë atë si një “gjeni i mallkuar”, por pavarësisht nga vuajtjet që kaloi gjatë jetës së tij, puna e tij vazhdon të shndërrohet në një burim frymëzimi për artistët e sotëm dhe admiruesit e artit në mbarë botën./UBTNews/

 

Continue Reading

Kulturë

Sunny Hill Festival 2026 zyrtarisht i konfirmuar: 31 Korrik – 2 Gusht

Published

on

By

Është zyrtare! Sunny Hill Festival 2026 do të zhvillohet këtë verë, nga 31 Korrik deri më 2 Gusht. Festivali i njohur ndërkombëtarisht do të rikthehet me një linjë të pasur artistësh dhe aktivitete, duke ofruar tre ditë plot muzikë, energji dhe përvojë të paharrueshme për të gjithë adhuruesit.

Organizatorët ftojnë të gjithë të bashkohen dhe të shijojnë atmosferën e veçantë në kodrat e Sunny Hill: “See you on the Hill!”

Kjo edicion pritet të jetë një nga më të mëdhatë dhe emocionuesit deri më tani, duke sjellë artistë të njohur lokalë dhe ndërkombëtarë për publikun shqiptar dhe vizitorët nga jashtë.

Continue Reading

Kulturë

Dua Lipa bëhet Ambasadorja Globale e Bvlgari

Published

on

By

Bvlgari ka njoftuar me krenari se këngëtarja e njohur Dua Lipa është bërë Ambasadorja e saj e re Globale e Markës. Ky bashkëpunim shënon një kapitull të ri për shtëpinë e famshme të modës dhe bizhuterive, duke sjellë freski dhe stil modern.

“Është jashtëzakonisht e veçantë të punosh me një markë ikonike si Bvlgari, dhe jam e emocionuar të jem pjesë e një shtëpie që mishëron besimin, krijimtarinë dhe feminitetin modern,” tha Dua Lipa. Ajo shtoi se pjesët e Bvlgari gjithmonë japin prekje perfekte, duke transformuar çdo pamje në një moment të veçantë.

Bashkëpunimi i ri pritet të përfshijë fushata ndërkombëtare dhe prezantime ekskluzive, duke forcuar imazhin e Bvlgari si një nga markat më të njohura dhe prestigjioze në botë.

Continue Reading

Kulturë

Besimtarët myslimanë nisin muajin e shenjtë të Ramazanit

Published

on

By

Besimtarët myslimanë kanë nisur muajin e shenjtë të Ramazanit, një periudhë e përkushtimit, agjërimit dhe reflektimit shpirtëror që zgjat 30 ditë. Me faljen e namazit të parë të teravisë, në shumë qytete u regjistrua pjesëmarrje e madhe e besimtarëve, të cilët mbushën xhamitë, ndërsa në disa vende u falën edhe në oborre dhe hapësira përreth për shkak të numrit të lartë të pjesëmarrësve.

Në të gjitha xhamitë e Kosovës u fal namazi i teravisë së parë me prani të madhe të besimtarëve, duke shënuar kështu fillimin zyrtar të muajit të Ramazanit.
Në Xhaminë e Madhe në Prishtinë, e njohur si “Sulltan Mehmet Fatih”, një numër i madh besimtarësh u mblodhën për të falur namazin e jacisë dhe më pas teravinë.

Ramazani konsiderohet një nga muajt më të rëndësishëm në kalendarin islam, gjatë të cilit besimtarët agjërojnë nga agimi deri në perëndim të diellit, duke iu përkushtuar lutjes, bamirësisë dhe afrimit me Zotin. Përveç dimensionit fetar, ky muaj thekson edhe solidaritetin, ndihmën ndaj nevojtarëve dhe forcimin e lidhjeve familjare e shoqërore.

Institucionet fetare kanë bërë thirrje për mirëkuptim, respekt dhe ruajtje të vlerave që simbolizon ky muaj i shenjtë, duke uruar që Ramazani të sjellë paqe, shëndet dhe begati për të gjithë.

 

Continue Reading

Kulturë

Kush ishte aktori fitues Robert Duvall, që ndërroi jetë në moshën 95 vjeçare

Published

on

Robert Duvall (Robert Duvall), një aktor fitues i çmimit Oscar dhe i gjithanshëm, i cili la gjurmë të pashlyeshme në shumë role, nga ato kryesore deri tek ato dytësore, siç është koloneli që e donte napalmin në filmin “Apocalypse Now” dhe Boo Radley shpirtëror (Boo Radley) në “To Kill a Mockingbird”, vdiq në moshën 95 vjeç, njoftoi gruaja e tij.

Aktori, i cili luajti Tom Hagen (Tom Hagen), avokatin e familjes Corleone (Corleone) në filmin “The Godfather” dhe vazhdimin e tij të parë, si dhe rolin kryesor në mini-serialin televiziv “Lonesome Dove”, vdiq në paqe të dielën, sipas një deklarate që nuk zbuloi shkakun e vdekjes, sipas Reuters.

“Për secilin nga rolet e tij të shumta, Bob i dha më të mirën personazheve të tij dhe të vërtetës së shpirtit njerëzor që ata përfaqësonin”, tha Luciana Duvall në postim.

Duval luajti liderë të fortë si Lt. Col. Bull Meechum në “The Great Santina” dhe personazhi kryesor në “Stalin”, si dhe personazhe të dështuar dhe të thyer në “Tender Mercies” dhe “The Apostle”. Ai fitoi çmime për të dy llojet e roleve.

Duval, djali i një admirali të Marinës Amerikane dhe një aktoreje amatore, u rrit në Annapolis, Maryland. Pasi u diplomua në Kolegjin Principia në Illinois dhe shërbeu në Ushtrinë Amerikane, ai u transferua në New York, ku ndau një apartament me Dustin Hoffman dhe u miqësua me Gene Hackman ndërsa të tre ishin studentë të aktrimit që po përballonin vështirësi.

Pasi punoi në shfaqje të ndryshme televizive, Duval la një përshtypje të fortë edhe në role të vogla, siç ishte roli i tij i parë në film si i vetmuari misterioz Boo Radley në “To Kill a Mockingbird”.

Duval e mori këtë rol me sugjerimin e skenaristit të filmit Horton Foote, i cili e pëlqeu punën e Duval në një nga dramat e tij.

Foote më vonë shkroi Tender Mercies, një film të vitit 1983 për të cilin Duval fitoi një çmim Oscar për Aktorin më të Mirë si një këngëtar i dështuar i muzikës country.

Shtatë nominime për çmimin Oscar

Ndoshta roli më i paharrueshëm i Duval ishte në filmin epik të Frances Ford Coppola-s, Apocalypse Now, në vitin 1979, ku ai luajti rolin e nënkolonelit të ngathët dhe të fiksuar pas surfimit, Bill Kilgore.

Duval pati vetëm disa minuta në ekran, por gati sa nuk e vodhi filmin me sjelljen e tij në fushëbetejë pas një sulmi të suksesshëm, kur deklaroi me entuziazëm: “Më pëlqen aroma e napalmit në mëngjes”. Ajo mbante erë “si fitore”, tha Kilgore.

Ky rol i siguroi Duval një nga shtatë nominimet e tij për Oscar. Nominimi i dytë ishte për aktorin më të mirë mbështetës në filmin e Coppola-s, The Godfather, duke luajtur Tom Hagen, një avokat për familjen mafioze Corleone. Duval u shfaq gjithashtu në pjesën e dytë të “The Godfather”, por refuzoi pjesën e tretë sepse mendonte se oferta e pagës nuk ishte e mjaftueshme.

Duval u nominua gjithashtu për një Oscar për rolet e tij në filmat e vitit 2014, The Great Santini, The Apostle, A Civil Action dhe The Judge. Në total, ai u shfaq në pothuajse 100 filma.

Duval ishte i njohur për interpretimin e shpeshtë të roleve të kaubojve. Ai fitoi një çmim Emmy për mini-serialin televiziv “Broken Trail”, luajti me John Wayne në “True Grit” dhe u nominua për një çmim Emmy për mini-serialin “Lonesome Dove”. Ai shpesh thoshte se roli i kaubojit ligjor të sjellshëm Gus McRae në “Lonesome Dove” ishte i preferuari i tij.

“Mendoj se ‘godita’ një njeri shumë specifik që përfaqëson diçka të rëndësishme në historinë e lëvizjes sonë në Perëndim”, tha Duval për New York Times. “Pas kësaj, ndjeva se mund të dal në pension, se kisha bërë diçka.”

Kur u mërzit me Hollivudin, Duval filloi të bënte filmat e tij. Ai shkroi, drejtoi dhe mori një nominim për Oscar për rolin e tij në filmin “Apostulli”, historinë e një predikuesi në konflikt.

Duval bëri të njëjtën gjë me “Assassination Tango”, një film që i lejoi të tregonte pasionin e tij për tango dhe Argjentinën, ku takoi gruan e tij të katërt, Luciana Pedraza. Të dy lindën më 5 janar, por me 41 vjet diferencë.

Duval e ndau kohën e tij midis Los Angeles, Argjentinë dhe një ferme në Virxhinia, ku ai shndërroi një hambar në një sallë tangoje.

Continue Reading

Të kërkuara