Kulturë

10 gjëra që mësuam për Muhammad Ali nga dokumentari epik i Ken Burns

Fillimisht Muhammed nuk pranoi të ndizte flakën Olimpike në Atlanta ’96

Published

on

Është një regjisor i guximshëm që vendos të bëjë një dokumentar për Muhamed Ali. Në fund të fundit, çfarë mbetet për të thënë?

Një nga titanët e kulturës popullore të shekullit të 20-të, “Më i madhi” nuk ishte një lule muri dhe jeta e tij, e dokumentuar mirë ka mbështetur biografët, historianët dhe kineastët për dekada të tëra. Një Çmim Akademie është fituar për profilizimin e një ndeshje të vetme; tipari i fundit “Një natë në Miami” ngjalli një tregim të tërë nga një fusnotë në histori; Dokumentari i Marcus A. Clarke “Blood Brothers: Malcolm X & Muhammad Ali” mbërriti në Netflix vetëm një javë më parë.

Përfundimi është se nuk është e lehtë të hedhësh dritë mbi një personazh i cili u hodh kaq flaktë në qendër të vëmendjes, dhe u përzie, u fut dhe u zhyt për të siguruar që ai të qëndrojë në të.

Siç demonstrohet nga “Lufta e Vietnamit” e tij e madhe dhe mjeshtërore nga viti 2017, Burns nuk është ai që thjesht duhet të pranojë, por të shijojë në kontekst. Mund të duhet kohë për të marrë fotografinë e plotë, por portreti është më i pasur për të.

Tani ai i është drejtuar Aliut. Duke zgjatur tetë orë (e ndarë në katër episode), “Muhammad Ali” zgjati shtatë vjet për të përfunduar dhe përmban intervista me miq të ngushtë, familje, ekspertë dhe figura të kulturës, përzgjedhje nga mbi 15,000 fotografi dhe pamje intime që as vajza e Aliut, Rasheda nuk i kishte parë më parë.Pra, po, mund ta quani gjithëpërfshirëse. Por prapë pyetja: Pse?

“Ai është atleti më i madh i shekullit të 20 -të,” tha Burns për CNN. “Unë do të isha i lumtur të ulesha në një tavolinë dhe të argumentoja se ai është atleti më i madh i të gjitha kohërave, me pikë të plotë.
“Jeta e tij dhe jeta e tij profesionale u ndërthur me të gjitha çështjet kryesore të gjysmës së dytë të shekullit të 20 -të, që ka të bëjë qartë me sportin dhe rolin e sportit në shoqëri, si dhe racën, politikën, besimin, Islamin dhe luftën … Ai është figura më bindëse në të gjitha sportet “.

Regjizori tregon se ai ka një shenjë neoni në kostumin e tij të redaktimit që thotë, “është e komplikuar”. E njëjta gjë vlen edhe për jetën e Aliut. Krahas heroikave të njohura, Burns jep anën e shëmtuar të Aliut ngacmimin, shthurjen – hapësirë të bollshme. “Nuk ka asnjë mesazh” për dokumentarin, këmbëngul ai, “ne jemi në biznesin e historisë”.

“E gjithë jeta njerëzore është e ndërlikuar dhe kontradiktore dhe ndonjëherë e diskutueshme, por ka një madhështi në këtë jetë të veçantë, dhe unë nuk mendoj se kam takuar një amerikan aq të mbushur me shpirtin dhe ndjenjën e qëllimit si (Ali), “thotë Burns.

Ecja nëpër jetën e Ali është një rrugë e shkelur mirë për adhuruesit e boksit, por nga vëllimi i materialit që Burns duhej të jepte, ka ende disa surpriza. Këtu janë disa gjëra më pak të njohura nga seriali.

Frika e Muhammed Ali për të fluturuar ishte aq ekstreme saqë dikur mbante një parashutë

Kur një i ri Cassius Clay udhëtoi nga Louisville në San Francisko për provat olimpike, aq i frikësuar nga fluturimi ishte boksieri amator sa bleu një parashutë ushtarake dhe e veshi atë gjatë fluturimit. Kur fitoi konkursin, ai mbajti peng një nga çmimet e tij, një orë, për të paguar për një biletë treni për në shtëpi.

Këndi i Aliut një herë i vendosi kubat e akullit poshtë pantallonave të shkurtra të tij në mes të ndeshjes

Duke luftuar Henry Cooper në Mbretërinë e Bashkuar në qershor 1963, Clay-i i famshëm mori një goditje të madhe majtas disa sekonda para përfundimit të raundit të katërt. Këmbana mbërriti në kohën e duhur për amerikanin, këndi i të cilit bëri gjithçka që mundi për ta zgjuar atë për raundin tjetër. Kjo do të thoshte se nuhatja e kripës i dilte nën hundë dhe kube akulli poshtë pantallonave të shkurtra. Kjo gjë funksionoi – ai u kthye i lëkundur dhe fitoi në të pestën kur gjyqtari vendosi që Cooper ishte shumë i prerë dhe i gjakosur për të vazhduar.

Para rivalitetit të tyre të hidhur, Ali dhe Joe Frazier u takuan së pari si miq

Racistët një herë i dërguan boksierit një qen të ngordhur me postë

Mosmarrëveshja juridike e Muhammed mbi refuzimin e tij për të luftuar në Luftën e Vietnamit është përshkruar mirë në dokumentarin e Burns, duke përfshirë trillimin e tmerrshëm racist me të cilin boksieri u përball si rezultat.

Kur Muhammed Ali humbi ndaj Frazier, Muammar Gaddafi shpalli një ditë zie

Kur Frazier fitoi “Ndeshjen e Shekullit” më 8 Mars 1971, fansat e Ali ishin të shqetësuar. Ndeshja ishte transmetuar në të gjithë botën dhe audienca u tërhoq nga ndeshja prej 5 milion dollarësh. Hunter S. Thompson e përshkroi rezultatin si “një përvojë shumë e dhimbshme në çdo mënyrë”, dhe presidenti libian Gaddafi shpalli një ditë zie, raporton Burns. (Diktatori më vonë do të vendoste se sporti ishte shumë i dhunshëm dhe do ta ndalonte atë në vendin e tij.)

Atij dikur iu dhurua një mantel boksi nga Elvis Presley

Xhaketa e Elvis Presely. Muhammed Ali e  veshi xhaketën për ndeshjen e tij të marsit 1973 kundër ish-marinsit Ken Norton. E bardhë dhe e mbuluar me xhevahire dhe me shkronja blu në anën e pasme që lexon “Zgjedhja e Popullit”, dhurata nuk provoi një fat të mirë, me Norton që shkaktoi humbjen e dytë profesionale të Aliut.

Mobutu Sese Seko i Zaire konfiskoi pasaportën e George Foreman në krye të “Rumble in the Jungle”

Pasi shpenzoi të gjitha ato para për financimin e “Rumble in the Jungle”, mega-ndeshjen e vitit 1974 midis Ali dhe Foreman në Zaire (sot, Republika Demokratike e Kongos), udhëheqësi diktatorial Mobutu nuk do të linte asgjë që ta ndalonte atë. Ali dhe Foreman të dy u stërvitën në Zaire në kampe të veçanta përpara ndeshjes. Kur Foreman u pre mbi syrin e djathtë në një seancë sparring, mjeku i tij tha se do të duheshin javë për tu shëruar dhe bëri thirrje për një shtyrje. Boksieri donte të fluturonte në Francë ose Belgjikë për një mendim të dytë, por Mobutu tha jo – ai thuhet se kishte konfiskuar pasaportën e tij. Ndeshja u shty për pak më shumë se një muaj dhe të dy boksierët qëndruan në vend.

Gjatë fundit të karrierëss, Muhammed filloi të lyente flokët

Fillimisht Muhammed nuk pranoi të ndizte flakën Olimpike në Atlanta ’96

Nga mesi i viteve ’90 Muhammed Ali kishte bërë një hap prapa nga qendra e vëmendjes, megjithëse udhëtonte shpesh për punë humanitare. Kur Lojërat në Atlanta e pyetën në fshehtësi nëse do të ndizte flakën Olimpike, ai tha jo në fillim, duke përmendur dobësitë që erdhën me përparimin e diagnozës së tij të Parkinsonit. Por shoku i tij, fotografi dhe biografi Howard Bingham, e bindi atë, duke thënë: “Bota po thotë faleminderit për gjithçka që keni bërë gjatë jetës tuaj. Do të ketë një miliard njerëz që do ta shikojnë”. Pamja e papritur e  Muhameed Ali mbetet një nga imazhet përcaktuese të çdo Lojëre Olimpike.

Marrë nga: CNN
©LAPSI.AL

Continue Reading

Magazinë

James Bond i “rikthehet origjinës” me një “yll shumë të ri”

Published

on

Aktori Daniel Mayers ka thënë se filmi i njohur “James Bond” po i rikthehet “origjinës” duke marrë një yll të ri për të luajtur rolin e agjentit të famshëm 007.

Kërkimet për aktorin e ri janë rikthyer pas largimit të krijuesve të deritanishëm të filmit, producentëve Barbara Broccoli dhe Michael G.Wilson. Kompania e re që ka marrë drejtimin e filmit, “Amazon MGM Studios”, ka sugjeruar se po bën rinovim masiv, duke e kthyer karakterin në kohëra më të vjetra, ka raportuar FemaleFirst.

“Thashethemin” e ka shpërndarë Mayers, i cili ka thënë se ka dëgjuar disa detaje rreth planeve që ka “Amazon” për Bondin.

“Është mjaft domethënëse puna që Bondi po shkon në Amazon… Kam dëgjuar një thashetheme se janë duke kërkuar një aktor shumë të ri dhe se po duan të rikthehen në origjinë. Po duan të rikthehen diku tek vitet ’60, me veturat e gjërat vjetra në mënyrë që të fillojnë përsëri. Mendoj se kjo ide do të ishe ‘cool’”, ka thënë Mayers në një intervistë për podcastin “We’re Not Getting Any Younger”.

Kërkimi i një aktori të ri ka kohë që është bërë një ndër lajmet kryesore të botës së filmit, që kur aktori Daniel Craig u largua nga franshiza pas lansimit të Bondit të vitit 2021 “No Time To Die”, ku u shfaq vdekja e agjentit.

Së fundmi është bërë e ditur se “Amazon” ka përzgjedhur David Hayman si producent të filmit. Ai është i njohur për punën e tij në filma si “Harry Potter” dhe “Spider Man” si dhe producenten Amy Pascal të marrin drejtimin e 007-it.

“James Bond është një ndër karakteret më ikonike në historinë e kinemasë. Jemi shumë mirënjohës që do të ndjekim hapat e Barbara Broccolit e Michael Wilsonit, të cilët kanë bërë filma të jashtëzakonshëm, dhe jemi të nderuar e të entuziazmuar të mbajmë gjallë shpirtin e Bondit, i cili do të hyjë në aventura të reja”, patën thënë Hayman dhe Pascal në një deklaratë të përbashkët.

Continue Reading

Magazinë

“Unë jam Bleta Rexha, më pëlqen të këndoj opera”, eseja e Bebe e shkruar kur ishte nëntë vjeçe bëhet virale në rrjet

Published

on

Këngëtarja shqiptare me famë botërore, Bebe Rexha, ka publikuar së fundmi disa fotografi në llogarinë e saj në Instagram, ku shfaqet elegante e veshur në të zeza, teksa festonte Bajramin me familjarët e saj në New York.

E ndodhur në shtëpinë e prindërve, artistja ka vendosur të shfletojë arkivat e fëmijërisë, duke zbuluar një ese të shkruar nga vetë ajo kur ishte vetëm nëntë vjeçe.

Me nostalgji, Bebe e ndau këtë dokument të veçantë me ndjekësit e saj, duke treguar sesi e shihte veten dhe pasionet e saj në atë kohë.

Në esenë e saj shkruhet:

“Emri im është Bleta Rexha. Jam nëntë vjeçe. Më pëlqejnë sportet. Sportet që më pëlqejnë janë hokej, bejsboll, basketboll, patinazh, futboll, volejboll, gjimnastikë. Më pëlqen të këndoj opera dhe këngë pop. Hobet e mia janë këndimi, pikturimi, vizatimi, leximi dhe luajtja e lojërave me letra. Sezoni im i preferuar është dimri. Më pëlqen Halloween-i, por jo shumë, sepse nëse ha shumë karamele, ndihesh keq. Ushqimet e mia të preferuara janë pizza, tacos, pure patatesh, patate të skuqura, copëza pule, makarona, veçanërisht mishi, orizi, lazanja dhe pierogit. Pija ime e preferuar është uji. Më pëlqen të dëgjoj muzikë nga radioja kudo që të jem! Kaq për mua”.

Continue Reading

Kulturë

Opera e Hamburgut, Jaho në rolin e Maria Stuarda-s

Published

on

Në Operën e Hamburgut (Staatsoper Hamburg) sot luhet “Maria Stuarda” nga Gaetano Donizetti, ku pikërisht rolin e heroinës e interpreton Ermonela Jaho.

Kjo është nata e fundit që Ermonela Jaho interpreton këtë rol, në Hamburg, pas 6 netësh të tjera në fund të marsit.

“Dhe kështu, ne arrijmë performancën tonë përfundimtare. Ky produksion ka qenë më shumë se një seri shfaqjesh. Ka qenë një rrahje zemre e përbashkët, një vend ku muzika dhe arti na kanë lidhur në mënyra që fjalët nuk mund të arrijnë kurrë”, shprehet sopranoja, në një postim në rrjetet sociale.

Maria Stuarda (Mary Stuart) është një opera tragjike në dy akte, nga Gaetano Donizetti dhe libret nga Giuseppe Bardari, bazuar në dramën e Schiller-it.

Opera trajton jetën e Marisë, mbretëreshës së Skocisë (Mary Stuart) dhe kushërirës së saj mbretëresha Elizabeth I. Schiller kishte shpikur përballjen e dy mbretëreshave, të cilat në fakt nuk u takuan kurrë.

Sopranoja Jaho, e vlerësuar ndërkombëtarisht, ndau me ndjekësit e rrjeteve sociale edhe një galeri të pasur fotografike nga shfaqjet e tjera të “Maria Stuarda-s”, ku ajo shfaqet me një “look” goditës e mbresëlënës.

Continue Reading

Magazinë

Vdes në moshën 65-vjeçare aktori i Top Gun dhe Batman, Val Kilmer

Published

on

Aktori i Hollivudit, Val Kilmer, i njohur për rolet e tij në disa nga filmat më të mëdhenj të viteve 1980 e 90, duke përfshirë Top Gun dhe Batman Forever, ka vdekur në moshën 65-vjeçare.

Ai luajti në The Doors të vitit 1991 duke luajtur frontmenin e grupit legjendar Jim Morrison plus dramën Western Tombstone e krimin Heat.

Kilmer vdiq nga pneumonia të martën në Los Angeles, tha vajza e tij Mercedes për mediat amerikane. Ajo tha se babai i saj ishte diagnostikuar me kancer në fyt në 2014, por më vonë u shërua, raporton BBC.

Kirurgjia e trakeotomisë ndikoi në zërin e kufizoi karrierën e aktrimit, por u kthye në ekran për të riprodhuar rolin e tij si pilot luftarak Iceman së bashku me Tom Cruise në Top Gun: Maverick 2022.

“Shihemi, mik. Do të më mungosh”, ka shkruar aktori amerikan Josh Brolin krahas një fotoje të tij dhe Kilmerit në Instagram.

Më 2021, Kilmer publikoi një dokumentar që tregon kulmin dhe rënien e jetës dhe karrierës. Val, i cili debutoi në Festivalin e Filmit në Kanë, përmban 40 vjet regjistrime në shtëpi, duke përfshirë atë duke folur me një kuti zëri pas operacionit pas kancerit.

I lindur si Val Edward Kilmer më 31 dhjetor 1959, Kilmer u rrit në një familje të klasës së mesme. Prindërit ishin shkencëtarë të krishterë, një lëvizje në të cilën Kilmer do t’i përmbahej gjatë gjithë jetës së tij. Në moshën 17-vjeçare, ai u bë atëherë nxënësi më i ri që u regjistrua në Shkollën Julliard, në Nju Jork, një nga konservatorët më prestigjiozë të dramës në botë.

Ai bëri emër në komeditë Top Secret! në 1984 dhe Real Genius vitin e ardhshëm, para se të çimentonte kredencialet e aktrimit si Iceman, armiku i personazhit të Crusie, Maverick në Top Gun të vitit 1986, një nga filmat përcaktues të dekadës. Kilmer vazhdoi të luajë në filmin Willow fantazi dhe thriller krimi Kill Me Again të dyja me aktoren Joanne Whalley, me të cilën u martua në vitin 1988. Çifti kishte dy fëmijë.

Continue Reading

Të kërkuara