Shëndet
Ushqimet që ulin nivelin e hormonit të stresit – kortizolit
Kortizoli rregullon pothuajse çdo sistem në trupin tonë.
Published
4 years agoon
By
Betim GashiNuk ka asnjë ushqim magjik që do të ulë menjëherë nivelet e kortizolit, por disa ushqime mund të zvogëlojnë inflamacionin në trup dhe të ndihmojnë në rregullimin e çlirimit të hormoneve të stresit.
Nëse jeni ndjerë ndonjëherë të stresuar, e dini se kjo kërkon një taksë, si mendërisht ashtu edhe fizikisht. Stresi nxit prodhimin e hormonit kortizol, i cili mund të na lërë në një gjendje të vazhdueshme gatishmërie.
Në sasi të përshtatshme, kortizoli rregullon pothuajse çdo sistem në trupin tonë nëse nivelet mbeten të ngritura për një periudhë të gjatë kohore.
Një nga efektet anësore të niveleve të larta të kortizolit afatgjatë është shtimi i peshës, veçanërisht yndyra e brendshme. Është yndyra që rrethon organet, zorrët dhe mëlçinë. Ajo çon në rezistencë ndaj insulinës, presion të lartë të gjakut, sëmundje koronare të zemrës dhe diabetin e tipit 2.
Përveç kësaj, kortizoli mund të dobësojë aktivitetin e qelizave të lidhura me imunitetin. Kjo redukton prodhimin e antitrupave dhe me kalimin e kohës mund të dobësojë reagimin imunitar të trupit.
Nuk ka asnjë ushqim magjik që do të ulë menjëherë nivelet e kortizolit, por disa ushqime mund të zvogëlojnë inflamacionin në trup dhe të ndihmojnë në rregullimin e çlirimit të hormoneve të stresit.
Çaji jeshil
Një studim shkencor zbuloi se një përbërës në çajin jeshil mund të pengojë enzimat që prodhojnë kortizol, të cilat mund të ulin nivelet e hormoneve të stresit.
Specat e kuq, kivi, agrumet dhe dredhëzat
Të gjitha këto ushqime janë të pasura me vitaminë C, e cila luan një rol të madh në stabilizimin e niveleve të kortizolit.
Hulumtimet kanë zbuluar se gjëndrat mbiveshkore kanë një përqendrim të lartë të vitaminës C dhe nëse hani këtë ushqim, mund të ketë një efekt të dobishëm në gjëndrat mbiveshkore dhe të mbajë nivelet e kortizolit në ekuilibër.
Banane, portokall, pjepër, spinaq, brokoli, patate të ëmbla dhe kumbulla të thata
Kortizoli i tepërt mund të shkaktojë që veshkat të nxjerrin shumë kalium, kështu që këto burime ushqimore të pasura me kalium mund të rivendosin ato nivele dhe të zvogëlojnë efektet anësore që vijnë nga stresi.
Lakër turshi
Lactobacillus reuteri është një mikrob probiotik që gjendet natyrshëm në traktin gastrointestinal të njerëzve, por shumë e humbasin me kalimin e kohës për shkak të mjekimit ose ekspozimit ndaj faktorëve të caktuar mjedisorë.
Një nga efektet e shumta të Lactobacillus reuteri është që truri të çlirojë oksitocinën. Ndihmon në reduktimin e stresit të perceptuar dhe redukton kortizolin.
Lactobacillus reuteri mund të gjendet në ushqime të fermentuara si lakër turshi.
Dieta luan një rol të rëndësishëm në menaxhimin e simptomave të stresit, por është vetëm një pjesë e enigmës. Detyra kryesore në reduktimin e stresit është të punojmë mbi zakonet e përditshme për të ndryshuar reagimin e trupit ndaj stresorëve që na rrethojnë.
Merrni një moment për të rishqyrtuar mendimet dhe emocionet tuaja për ngjarjen stresuese, në vend që të reagoni menjëherë. Kjo do të përfshijë një përgjigje parasimpatike ose qetësuese të trurit, në vend që të fillojë një përgjigje impulsive.
Të shkosh në shtrat dhe të zgjohesh pothuajse në të njëjtën orë çdo ditë, përveç tetë orësh gjumë, është çelësi për reduktimin e stresit. Kjo do të rregullojë ciklin e melatoninës dhe kortizolit, të cilat janë shumë të rëndësishme për shëndetin.
Shëndet
Ish-anesteziologu francez dënohet me burgim të përjetshëm për helmimin e 30 pacientëve
Published
3 weeks agoon
December 19, 2025By
UBTnews
Një ish-anesteziolog francez është dënuar me burgim të përjetshëm pasi u shpall fajtor për helmimin e qëllimshëm të 30 pacientëve, 12 prej të cilëve humbën jetën.
Frédéric Péchier, 53 vjeç, u dënua të premten pas përfundimit të një gjyqi katërmujor në qytetin lindor të Besançon, në një nga rastet më të rënda të keqpërdorimit mjekësor të regjistruara ndonjëherë në Francë.

Sipas hetimeve dhe aktakuzës, Péchier kishte futur substanca kimike si klorur kaliumi ose adrenalinë në qeset e infuzionit të pacientëve, duke shkaktuar arreste kardiake ose hemorragji të papritura gjatë ndërhyrjeve kirurgjikale.
Viktima më e re ishte një fëmijë katërvjeçar, i cili i mbijetoi dy arresteve kardiake gjatë një operacioni rutinë të bajameve në vitin 2016. Viktima më e moshuar ishte 89 vjeç.
“Ju jeni Doktor Vdekja. Një helmues, një vrasës. Ju turpëroni gjithë profesionin mjekësor”, deklaruan prokurorët gjatë seancave përmbyllëse, duke shtuar se ai “e kishte kthyer klinikën në një varrezë”.
Sipas prokurorisë, Péchier shpesh nuk ishte anestezisti kryesor në operacione. Ai dyshohet se mbërrinte herët në klinikë për të manipuluar qeset e infuzionit, ndërsa më pas, kur pacientët pësonin komplikacione, ndërhynte vetë për t’u paraqitur si “shpëtimtari”.
Në 12 raste, ndërhyrja erdhi shumë vonë ose nuk ndodhi fare, duke përfunduar me vdekjen e pacientëve.
Hetimi nisi në vitin 2017, kur në qesen e infuzionit të një pacienteje u gjet një tepricë e rrezikshme kloruri kaliumi. Autoritetet zbuluan një model alarmues “ngjarjesh serioze të padëshiruara” në klinikën private Saint-Vincent në Besançon.
Ndërsa mesatarja kombëtare për vdekje nga arresti kardiak nën anestezi ishte 1 në 100 mijë, në këtë klinikë shifra ishte më shumë se gjashtë herë më e lartë. Anomalia u zhduk kur Péchier u largua përkohësisht dhe u rikthye sapo ai u kthye në klinikë. Pas pezullimit të tij nga profesioni në vitin 2017, rastet u ndalën përfundimisht.
Gjatë gjyqit, Péchier mohoi vazhdimisht akuzat, duke deklaruar se kishte respektuar “betimin e Hipokratit”. Megjithatë, dëshmia e tij ndryshoi disa herë dhe ai pranoi se mund të ketë pasur “një helmues tjetër” në klinikë.
Psikologu i gjykatës e përshkroi atë si një person me personalitet të dyfishtë, i aftë të shfaqej i respektueshëm në publik, por edhe të shkaktonte dëme të mëdha.
Tani, Péchier pritet të kalojë të paktën 22 vite pas hekurave. Ai ka 10 ditë kohë për të apeluar vendimin.
“Është fundi i një makthi”, tha Sandra Simard, një nga pacientet që i mbijetoi helmimit. Një tjetër i mbijetuar, Jean-Claude Gandon, u shpreh: “Tani mund të kemi një Krishtlindje më të qetë”./BBC
Shëndet
Kur dieta dhe pesha nuk mjaftojnë, arsyeja e fshehur e kolesterolit të lartë
Published
3 weeks agoon
December 16, 2025By
UBT News
Studimet tregojnë se nivelet e kolesterolit në gjak ndikohen më shumë nga gjenet sesa nga ushqimi, pesha apo aktiviteti fizik.
Mëlçia prodhon shumicën e kolesterolit dhe kjo prodhimtari kontrollohet nga gjenet, ndaj disa persona ka kolesterol LDL të lartë edhe pse jetojnë shëndetshëm.
Edhe pse faktorët e stilit të jetesës si ushqimi i pashëndetshëm, mungesa e aktivitetit fizik, mbipesha dhe stresi janë shkaktarë të shpeshtë, forma e trashëguar – hiperkolesterolemia familjare (FH) – përbën rreth 5% të rasteve dhe është më e rrezikshme.
Ajo shfaqet herët dhe shpesh nuk përmirësohet vetëm me dietë.
FH shkaktohet nga mutacione gjenetike që pengojnë largimin e kolesterolit LDL nga gjaku, duke rritur ndjeshëm rrezikun për infarkt ose goditje në tru në moshë të re, shpesh pa simptoma.
Ekspertët theksojnë se pamja e jashtme nuk garanton shëndet të mirë.
Kontrolli i profilit lipidik të paktën një herë në vit, pasi kolesteroli i lartë nuk dhemb, por dëmton në heshtje zemrën dhe enët e gjakut. /A.Z/UBT News/
Shëndet
Si ta kuptoni nëse trupi juaj ka mungesë të vitaminës D?
Published
3 weeks agoon
December 15, 2025By
UBT News
Vitamina D është thelbësore për shëndetin e kockave, pasi ndihmon trupin të përthithë kalciumin dhe kontribuon në forcimin e tyre.
Ajo luan rol të rëndësishëm në rritjen dhe zhvillimin e qelizave, ul inflamacionin dhe mbështet funksionimin e sistemit imunitar.
Kur trupi ka mungesë të vitaminës D, mund të shfaqen disa shenja paralajmëruese.
Djersitje e tepruar
Djersitja e pazakontë, sidomos gjatë dimrit, lidhet me mungesën e vitaminës D, pasi trupi ka vështirësi në rregullimin e temperaturës.
Lodhje e vazhdueshme
Ndjenja e lodhjes, edhe pas gjumit të mjaftueshëm, si dhe marramendja, janë shenja të shpeshta të mungesës së kësaj vitamine.
Ndryshime në humor
Mungesa e saj lidhet me ndjenja trishtimi e depresioni, pasi ndikon në prodhimin e hormoneve të mirëqenies si serotonina dhe dopamina.
Dhimbje në kocka dhe muskuj
Dhimbjet në kyçe, kocka dhe muskuj janë shenjë e niveleve të ulëta të vitaminës D, veçanërisht te personat me probleme reumatike.
Si ta furnizoni trupin me vitaminë D?
Ekspozimi i moderuar në diell ndihmon prodhimin e vitaminës D, duke përdorur gjithmonë mbrojtje nga rrezet UV.
Përveç kësaj, vitamina D merret edhe nga ushqimi, si: peshqit e yndyrshëm (salmon, sardele, ton), vezët, qumështi dhe produktet e bulmetit, kërpudhat, drithërat dhe lëngu i portokallit. /A.Z/UBT News/
Shëndet
Çfarë të hani para gjumit për një natë më të qetë?
Published
3 weeks agoon
December 15, 2025By
UBT News
Nëse vetëm mendimi për gjumin të shqetëson, ajo që ha mund të ketë ndikim të madh. Gjumi cilësor ndihmon shëndetin e trurit, forcon sistemin imunitar dhe ul rrezikun për sëmundje kronike.
Edhe pse rekomandohen 7–8 orë gjumë çdo natë, shumë njerëz e kanë të vështirë ta arrijnë këtë.
Përveç zakoneve të mira të gjumit, edhe ushqimi luan rol kyç.
Ja 9 ushqime dhe pije që mund të ndihmojnë për gjumë më të mirë:
Bajamet – të pasura me magnez, vitamina B dhe melatoninë.
Gjeli i detit – përmban triptofan që nxit përgjumjen.
Çaji i kamomilit – ka efekt qetësues dhe ndihmon kundër pagjumësisë.
Kivi – përmban serotonin dhe antioksidantë.
Lëngu i qershisë së thartë – burim natyral i melatoninës.
Peshqit e yndyrshëm – të pasur me vitaminë D dhe omega-3.
Arrat – ndihmojnë rregullimin e ciklit të gjumit.
Çaji i lules së pasionit – ul stresin dhe nxit relaksimin.
Orizi i bardhë – karbohidratet mund të ndihmojnë rënien në gjumë kur konsumohet me masë. /A.Z/UBT News/
Rënie e ndjeshme e temperaturave dhe reshje bore në Kosovë, autoritetet bëjnë thirrje për kujdes
Deri në një orë e gjysmë pritje për dalje nga Kosova
Sot nis numërimi i fletëvotimeve të fundit nga diaspora
Arrestime nëpër Kosovë, BKS thotë se denoncoi shkeljet e dyshuara
Disa zona në Prishtinë me reduktime uji
SHBA-ja tërhiqet nga 66 organizata ndërkombëtare
Evakuohen 15 familje në Mitrovicë
100 qytetet me ushqimin më të mirë në botë
25 divorcet të shtrenjta në histori
Të kërkuara
-
Aktualitet3 months agoProfesoresha e UBT-së, Marigona Bekteshi-Ferati, fituese e bursës prestigjioze Fullbright Visiting Scholar, Profesor Vizitor dhe Post Doktoraturë
-
Aktualitet2 months agoU mbajt Mbledhje Komemorative në nder të Prof. Dr. Faton Kabashit në UBT Prizren
-
Rajoni2 months agoProfesorët e UBT-së publikojnë studim shkencor mbi cilësinë e ujërave nëntokësore në Komunën e Suharekës
-
Lajmet3 months agoProfesoresha e UBT-së, Dr. Fatbardha Qehaja Osmani boton studim ndërkombëtar në revisten prestigjioze të Quartile-it 1- Reading Psychology, Taylor & Francis- Routledge
