Lajmet

​Tri forcat që po ndryshojnë ekonominë globale, sipas JP Morgan

Ky është parashikimi i kreut të bankës investuese JP Morgan, Jamie Dimon.

Published

on

Tri forca ka të ngjarë të formësojnë botën në dekadat e ardhshme: ekonomia amerikane, e cila po rimëkëmbet nga pandemia COVID-19, inflacioni i lartë, që çon në norma afatgjata interesi dhe pushtimi rus i Ukrainës me krizën humanitare që pasoi. Ky është parashikimi i kreut të bankës investuese JP Morgan, Jamie Dimon.

Një kombinim i rreziqeve potencialisht të paprecedentë për Shtetet e Bashkuara dhe ekonominë globale po shfaqet, parashikon Jamie Dimon, shefi ekzekutiv dhe president i bankës më të madhe amerikane për sa i përket aktiveve.

Letra që Dimon u dërgon çdo vit aksionarëve të bankës është këtë herë me një ton shumë më të vogël se në vitin 2021, vëren botimi financiar italian “Money”.

Megjithëse përshkruante në detaje sfidat me të cilat përballen Shtetet e Bashkuara, përfshirë pabarazitë ekonomike, letra e vitit të kaluar shprehte besimin se Amerika ishte në mes të një bumi ekonomik që do të vazhdonte trendin e saj rritës deri në vitin 2023.

Tani, megjithatë, shpërthimi i konfliktit më të madh të Evropës që nga Lufta e Dytë Botërore ka ndryshuar shumë gjëra, duke tronditur tregjet, duke transformuar aleancat dhe duke ristrukturuar modelet e tregtisë globale. Kjo krijon rreziqe dhe mundësi për Shtetet e Bashkuara dhe demokracitë e tjera të zhvilluara, sipas Dimon.

Në radhë të parë është tema e luftës në Ukrainë, e cila krijon një shkallë të lartë pasigurie. Uashingtoni duhet të përgatitet për një konflikt të gjatë me një rezultat të paparashikueshëm, rekomandon Dimon. Ekspozimet e drejtpërdrejta të JP Morgan ndaj Rusisë janë të kufizuara, por institucioni financiar mund të humbasë ende gati 1 miliard dollarë.

Banka më e madhe amerikane, aktivet e së cilës arritën në 3.74 trilionë dollarë në fund të vitit të kaluar, është gjithashtu e shqetësuar për ndikimin dytësor të sanksioneve dhe reagimin e Rusisë.

Sipas vlerësimeve të DImon, pasojat e luftës dhe sanksionet përkatëse do të ulin produktin e brendshëm bruto (PBB) të Rusisë me 12.5 për qind deri në mes të vitit. Një kolaps, i cili do të jetë një rënie më e keqe prej 10 për qind, pasoi dështimin e vitit 1998.

Ekonomistët e JP Morgan besojnë se eurozona, e cila është shumë e varur nga Rusia për naftë dhe gaz, do të shohë një rritje të PBB-së prej gati 2 për qind në vitin 2022 në vend të më shumë se dyfishit të normës prej 4, 5 për qind, që pritej vetëm gjashtë javë më parë.

Në të njëjtën kohë, sipas tyre, ekonomia amerikane do të rritet me rreth 2.5 për qind në vend të parashikimit paraprak prej 3 për qind. Megjithatë, Dimon paralajmëroi se këto parashikime bazoheshin në një vizion mjaft “statik” të luftës dhe sanksioneve në fuqi.

JP Morgan beson gjithashtu se ekziston një kërcënim për zinxhirët e furnizimit dhe ata duhet të ristrukturohen. Do të ketë fitues dhe humbës: disa nga përfituesit kryesorë do të jenë Brazili, Kanadaja, Meksika dhe vendet mike të Azisë Juglindore.

Përveç një konfigurimi të ri të zinxhirëve të furnizimit, do të nevojiten sisteme të reja tregtare me aleatët, tha Dimon. Kreu i bankës kryesore amerikane preferon kthimin e Shteteve të Bashkuara në Partneritetin Trans-Paqësor (TPP), për të cilin ai beson se është aleanca më e mirë e mundshme gjeopolitike dhe tregtare me aleatët.

Rritja e çmimeve të energjisë vendosi në agjendë nevojën urgjente globale për të siguruar burimet e energjisë në një mënyrë të sigurt, të besueshme dhe të përballueshme, citohet të ketë thënë Dimon nga Money.

Çështja se si të gjendet një ekuilibër midis inflacionit të lartë dhe rritjes amerikane është gjithashtu urgjente. Të gjitha rrugët kalojnë përmes vendimeve të vështira të Rezervës Federale (UFR), është i bindur kreu i JP Morgan.

Nëse Projekti i Financave Ndërkombëtare (PFI) funksionon siç duhet, mund të kemi vite rritjeje dhe inflacioni përfundimisht do të fillojë të bjerë. Megjithatë, ky proces do të provokojë shumë shqetësime dhe do të çojë në tregje jashtëzakonisht të paqëndrueshme. Megjithatë, UFR nuk duhet të shqetësohet për paqëndrueshmërinë e tregut nëse nuk ndikon në ekonominë reale: Një ekonomi e fortë kapërcen paqëndrueshmërinë e tregut, tha shefi i JPMorgan.

UFR dhe qeveria bënë gjënë e duhur duke ndërmarrë veprime të guximshme dhe vendimtare në vazhdën e katastrofës ekonomike të shkaktuar nga pandemia. Duke parë prapa, funksionoi, përfundoi bankieri.

Ka ende shumë të panjohura për kreun e bankës më të madhe amerikane këtë vit. Megjithatë, e vërteta është se tri forcat që mund t’i japin një formë të re botës ekonomike dhe financiare dhe jo vetëm, janë rimëkëmbja e ekonomisë amerikane, inflacioni i shoqëruar me norma të larta interesi dhe lufta në Ukrainë./BTA

Botë

8-vjeçarja nga Luiziana humb jetën nga “ameba trungrënëse” pas notit në liqen

Published

on

Një vajzë 8-vjeçare nga Luiziana, Lillian Smart, ka humbur jetën pasi u infektua me Naegleria fowleri, një amebë e rrallë e njohur si “ameba trungrënëse”.

Sipas familjes, Lillian nga Ruston ndërroi jetë pak pasi kishte festuar ditëlindjen e saj të tetë, ndërsa dëmtimet në trurin e saj ishin shumë të rënda.

Departamenti i Shëndetësisë i Luizianës kishte njoftuar më herët për një rast të dyshuar të infektimit me këtë amebë te një banor i zonës, pas notit në liqenin Claiborne, rreth 48 kilometra në veriperëndim të Ruston. Dyshohet se edhe infektimi i vajzës ka ndodhur gjatë notit në ujë të ëmbël.

Naegleria fowleri gjendet zakonisht në ujëra të ëmbla dhe të ngrohta. Infeksioni mund të ndodhë kur uji i kontaminuar hyn përmes hundës dhe arrin në tru.

Autoritetet theksojnë se ameba nuk shkakton infeksion kur uji gëlltitet dhe nuk transmetohet nga personi në person.

Departamenti i Shëndetësisë e ka cilësuar infeksionin si “jashtëzakonisht të rrallë, por pothuajse gjithmonë fatal”.

Në Shtetet e Bashkuara janë raportuar vetëm 180 raste të konfirmuara të infeksionit me Naegleria fowleri nga viti 1937 deri në vitin 2025./A.K/

Continue Reading

Vendi

Juridiku në UBT: Rrugëtimi ideal drejt një karriere të suksesshme në drejtësi

Published

on

By

Fusha e drejtësisë kërkon dije, integritet dhe aftësi për të parë përtej një rregulli, për të kuptuar një çështje dhe për të ndërtuar argumentin e duhur. Në një shoqëri ku ligji është pjesë e çdo fushe të jetës, nevoja për profesionistë të përgatitur juridikisht është gjithnjë më e madhe. Pikërisht për këtë, UBT ofron Programin Bachelor në Juridik si një rrugëtim akademik dhe profesional që i pajis studentët jo vetëm me njohuri të thelluara juridike, por edhe me aftësitë praktike të nevojshme për t’i zbatuar ato në realitet.

Programi Bachelor në Juridik në UBT ofrohet në Prishtinë dhe në Kampusin e UBT-së në Prizren, duke u krijuar studentëve mundësinë të ndjekin studimet në një mjedis modern dhe të orientuar drejt zhvillimit profesional. Programi synon të ofrojë cilësinë më të lartë të edukimit juridik dhe të përgatisë studentë të aftë për të përballuar kërkesat e profesionit, për të kontribuar në forcimin e sundimit të ligjit dhe për të luajtur një rol aktiv në zhvillimin e shoqërisë.

Gjatë studimeve, studentët ndërtojnë njohuri të qëndrueshme në fushat kryesore të së drejtës, duke përfshirë të drejtën civile, penale, administrative, tregtare dhe kushtetuese, si dhe dimensionet e së drejtës ndërkombëtare. Ata mësojnë të analizojnë legjislacionin, të interpretojnë normat juridike dhe të kuptojnë mënyrën se si parimet dhe rregullat juridike zbatohen në raste konkrete.

Por një jurist i mirë nuk mjaftohet vetëm me njohjen e ligjit. Për këtë arsye, programi i kushton rëndësi të veçantë zhvillimit të mendimit kritik, aftësive analitike, komunikimit profesional dhe argumentimit juridik. Studentët mësojnë të analizojnë çështje të ndryshme ligjore, të hartojnë dokumente juridike dhe të ndërtojnë argumente të strukturuara, duke përdorur edhe metodën IRAC – Çështja, Rregulla, Analiza dhe Përfundimi. Kjo qasje i ndihmon ata të zhvillojnë një mënyrë sistematike të të menduarit dhe të zgjidhjes së problemeve juridike.

Programi i nxit studentët edhe në fushën e hulumtimit dhe analizës juridike. Ata angazhohen në projekte që kërkojnë mbledhjen, analizimin dhe interpretimin e legjislacionit të Kosovës, vendimeve gjyqësore dhe çështjeve të së drejtës kombëtare e ndërkombëtare. Në këtë mënyrë, studentët zhvillojnë aftësinë për të hulumtuar në mënyrë të pavarur, për të vlerësuar burimet juridike dhe për të ndërtuar përfundime të bazuara në argumente profesionale.

Përveç njohurive individuale, rëndësi i kushtohet edhe aftësisë për të bashkëpunuar dhe komunikuar në mënyrë profesionale. Studentët përgatiten për punë ekipore dhe bashkëpunim me institucionet e drejtësisë, policinë, prokuroritë, gjykatat, organizatat joqeveritare dhe sektorin privat. Kjo i pajis ata me kompetenca që janë të rëndësishme jo vetëm për profesionin juridik, por për çdo mjedis profesional ku kërkohet përgjegjësi, analizë dhe vendimmarrje.

Me përfundimin e studimeve, të diplomuarit synohet të jenë të përgatitur për të vazhduar rrugëtimin e tyre profesional dhe akademik në fusha të ndryshme të drejtësisë. Ata fitojnë një bazë të fortë për zhvillimin e mëtejshëm në profesionet juridike, në institucione publike, organizata, sektorin privat dhe fusha të tjera ku kërkohen njohuri dhe kompetenca juridike.

Juridiku në UBT është një përvojë që ndërthur dijen, praktikën, kërkimin dhe zhvillimin personal. Është vendi ku studenti mëson jo vetëm çfarë thotë ligji, por edhe si ta analizojë, ta interpretojë dhe ta përdorë atë me përgjegjësi. Në Prishtinë dhe Prizren, UBT u hap rrugën të rinjve që duan ta shndërrojnë interesimin për drejtësinë në një profesion dhe një karrierë me ndikim.

 

Continue Reading

Vendi

UBT, lider i institucioneve akademike në rajon në ndikimin e qëndrueshmërisë

Published

on

By

UBT ka shënuar një tjetër arritje të rëndësishme në Times Higher Education (THE) Impact Rankings 2026, duke u renditur si institucioni më i lartë në mesin e institucioneve akademike nga Kosova, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut të përfshira në këtë krahasim rajonal.

UBT: 801–1000 në nivel global

Pozicioni i përgjithshëm i UBT-së në renditjen globale është përmirësuar krahasuar me vitet e mëparshme, duke kaluar nga grupi 1001–1500 në vitet 2024 dhe 2025, në grupin 801–1000 në vitin 2026. Ky progres dëshmon për forcimin e profilit ndërkombëtar të UBT-së në fushën e qëndrueshmërisë dhe rritjen e ndikimit të tij në nivel rajonal.

Performanca më e fuqishme e UBT-së në objektivat e zhvillimit të qëndrueshëm është veçanërisht e dukshme në:

  • SDG 7 – Affordable and Clean Energy: 50.6–55.3
  • SDG 2 – Zero Hunger: 54.4–62.7
  • SDG 1 – No Poverty: 56.4–62.7

UBT ka shënuar gjithashtu rritje të dukshme në disa nga SDG-të krahasuar me vitet e mëparshme, me progres të veçantë në reduktimin e varfërisë, shëndetin dhe mirëqenien, barazinë gjinore, ujin e pastër, energjinë e pastër dhe punën e denjë.

Me një pikëzim të përgjithshëm në THE Impact prej 53.7–60.6, UBT qëndron në krye të institucioneve të përfaqësuara nga Kosova, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut.

Ky rezultat shkon përtej një pozicioni në renditje. Ai pasqyron ndikimin në rritje të kërkimit shkencor, edukimit, politikave institucionale, angazhimit me komunitetin dhe përkushtimit të UBT-së ndaj Objektivave të Zhvillimit të Qëndrueshëm të Kombeve të Bashkuara.

Continue Reading

Lajmet

Ndalohet një person pas vdekjes së punëtorit në vendpunishten në Veternik

Published

on

Një punëtor ka humbur jetën pasi dyshohet se ka rënë nga lartësia gjatë punimeve në një objekt banesor në ndërtim në lagjen Veternik të Prishtinës.

Sipas Prokurorisë Themelore në Prishtinë, aksidenti ka ndodhur më 24 gusht, rreth orës 10:30. Viktima ka pësuar lëndime të rënda trupore dhe nuk ka mundur t’u mbijetojë atyre.

Në vendin e ngjarjes kanë dalë njësitet e Policisë së Kosovës, Inspektorati i Punës, eksperti i sigurisë në vendin e punës, Instituti i Mjekësisë Ligjore dhe Drejtoria e Inspektimit e Komunës së Prishtinës.

Me urdhër të Prokurorit të Shtetit është ndaluar për 48 orë një person me inicialet Xh.Sh., nën dyshimin për veprën penale “Asgjësimi, dëmtimi ose heqja e pajisjeve mbrojtëse dhe rrezikimi i sigurisë në vendin e punës”.

Në vendin e ngjarjes janë intervistuar edhe dëshmitarë okularë, ndërsa po vazhdon grumbullimi dhe administrimi i provave për të sqaruar rrethanat e aksidentit.

Prokurori i çështjes pritet të shqyrtojë, brenda afatit ligjor, mundësinë e kërkimit të ndonjërës prej masave të sigurisë ndaj të dyshuarit./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara